Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: cái tôi trữ tình và thông điệp sống trong đoạn thơ.. Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp: *Giới thiệu khái quát về tác giả, tác ph[r]
Trang 1I.ĐỌC- HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu :
Nhà khoa học người Anh Phơ-răng-xít Bê-cơn (thế kỉ XVI – XVII) đã nói một câu nổi tiếng :
“Tri thức là sức mạnh” Sau này Lê-nin, một người thầy của cách mạng vô sản thế giới, lại nói
cụ thể hơn: “Ai có tri thức thì người ấy có được sức mạnh” Đó là một tư tưởng rất sâu sắc Tuy vậy, không phải ai cũng hiểu được tư tưởng ấy
Người ta kể rằng, có một máy phát điện cỡ lớn của công ti Pho bị hỏng Một hội đồng gồm nhiều kĩ sư họp 3 tháng liền tìm không ra nguyên nhân Người ta phải mời đến chuyên gia Xten-mét-xơ Ông xem xét và làm cho máy hoạt động trở lại Công ti phải trả cho ông 10.000 đô la Nhiều người cho xơ là tham, bắt bí để lấy tiền Nhưng trong giấy biên nhận,
Xten-mét-xơ ghi : “Tiền vạch một đường thẳng là 1 đô la Tiền tìm ra chỗ để vạch đúng đường ấy giá : 9.999 đô la.” Rõ ràng người có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc mà nhiều người khác không làm nổi Thử hỏi, nếu không biết cách chữa thì cỗ máy kia có thể thoát khỏi số phận trở thành đống phế liệu được không ?
Đáng tiếc là hiện nay còn không ít người chưa biết quý trọng tri thức Họ coi mục đích của việc học chỉ là để có mảnh bằng mong sau này tìm việc kiếm ăn hoặc thăng quan tiến chức Họ không biết rằng, muốn biến nước ta thành một quốc gia giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh, sánh vai cùng các nước trong khu vực và thế giới cần phải có biết bao nhiêu nhà trí thức tài năng trên mọi lĩnh vực !
(Theo Hương Tâm, Ngữ văn 9, Tập hai - NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1(0,5 điểm:) Văn bản trên sử dụng phương thức biểu đạt nào là chính?
Câu 2 (0,5 điểm): Xác định hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản
Câu 3 (1,0 điểm): Trong văn bản, việc chuyên gia Xten-mét-xơ “xem xét” máy phát điện bị hỏng và nhanh chóng “làm cho máy hoạt động trở lại” nói lên điều gì ?
Câu 4 (1,0 điểm): Anh/chị có đồng tình với nhận xét của tác giả “Đáng tiếc là hiện nay còn không ít người chưa biết quý trọng tri thức” không ? Tại sao ?
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến được nêu trong đoạn trích ở phần đọc hiểu: “Tri thức là sức mạnh”
Câu 2 (5,0 điểm):
Cảm nhận của anh/ chị về cái tôi trữ tình và rút ra thông điệp sống của nhà thơ qua đoạn thơ sau:
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn;
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn,
SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT NGUYỄN VIẾT XUÂN
Đề lẻ
(Đề thi có: 02 trang )
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG LẦN 3
NĂM HỌC 2018 - 2019 MÔN: NGỮ VĂN 11
(Thời gian làm bài:120 phút, không kể thời gian phát đề)
Trang 2Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều
Và non nước, và cây, và cỏ rạng, Cho chếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng, Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!
(Vội vàng - Xuân Diệu; Ngữ văn 11, tập 2)
-Hết - Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh……….; Số báo danh:……
Trang 3A YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo cần nắm được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa
B YÊU CẦU CỤ THỂ
SỞ GD – ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT NGUYỄN VIẾT XUÂN
Đề lẻ (Hướng dẫn chấm thi có 02 trang)
HƯỚNG DẪN CHẤM KSCL LẦN 3 NĂM HỌC 2018 - 2019
MÔN: NGỮ VĂN 11
2 - Hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản: chứng minh, bình
3
- Trong văn bản, việc chuyên gia Xten-mét-xơ “xem xét” máy phát điện
bị hỏng và nhanh chóng “làm cho máy hoạt động trở lại” đã khẳng định:
sức mạnh của tri thức Nó chứng minh cho chân lí: người có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc mà nhiều người khác không làm nổi
1,0
4
- Thí sinh có thể đồng tình, hoặc không đồng tình với nhận xét Đáng tiếc
là hiện nay còn không ít người chưa biết quý trọng tri thức của tác giả
song phải lí giải được nguyên nhân một cách hợp lí và có sức thuyết phục
(Lưu ý: Học sinh đồng tình hay không vẫn được 0,25 điểm)
1,0
1 Viết 1 đoạn văn trình bày suy về ý kiến được nêu trong đoạn trích
- Yêu cầu về hình thức: Biết tổ chức thành một đoạn văn (khoảng 200
chữ), kết cấu đoạn chặt chẽ, triển khai ý mạch lạc; không sai phạm quy tắc chính tả, đặt câu (Viết không đúng hình thức đoạn văn trừ 0,5 điểm)
- Yêu cầu về nội dung: Có nhiều cách trình bày, song phải đảm bảo
những ý cơ bản sau:
* Giải thích : “Tri thức” là gì ?
* Bàn luận : Tri thức là sức mạnh (vai trò của tri thức)
- Đối với cá nhân : Tri thức góp phần khẳng định vị thế xã hội của bản thân đồng thời góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của mỗi người
- Đối với cộng đồng, xã hội : Tri thức có ý nghĩa quyết định sự phát triển của xã hội
- Mở rộng vấn đề: Ngợi ca người luôn coi trọng tri thức, có ý thức trau
0,25
0,5
0,5 0,5
Trang 4-Hết -dồi, phát triển tri thức…Phê phán những cá nhân phủ nhận vai trò của tri thức…
* Bài học nhận thức và hành động: Mỗi người cần nhận thức được sức mạnh của tri thức, từ đó thường xuyên trau dồi, bồi đắp tri thức cho bản thân
0,25
2 Cảm nhận về cái tôi trữ tình qua đoạn thơ cuối trong bài Vội vàng
(Xuân Diệu) và rút ra thông điệp sống của nhà thơ 5,0
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: có đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết bài
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: cái tôi trữ tình và thông điệp sống trong đoạn thơ
c Chia vấn đề cần nghị luận thành các luận điểm phù hợp:
*Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận
- Xuân Diệu được mệnh danh là ông hoàng thơ tình, là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới Vội vàng là một trong những bài thơ tiêu
biểu nhất của Xuân Diệu trước Cách mạng
- Đoạn trích được phân tích là đoạn cuối thể rõ cái tôi trữ tình và thông điệp sống có ý nghĩa của nhà thơ
*Cảm nhận về cái tôi trữ tình qua đoạn thơ và rút ra thông điệp sống
- Đoạn thơ làm nổi bật cái tôi trữ tình với tình yêu cuộc sống, khát vọng sống, yêu cuồng nhiệt hối hả của nhà thơ
- Cuộc sống trong cái nhìn của thi nhân là “Sự sống mới bắt đầu mơn mởn”, “mây đưa”, “gió lượn”, “cánh bướm”, “tình yêu”…và khát vọng được mãn nguyện “chếnh choáng”, “no nê” khi thâu trọn vẻ đẹp
của mùa xuân Tất cả cho thấy cái “tham lam” đáng yêu của chủ thể trữ tình: muốn tận hưởng hương sắc cuộc sống, mùa xuân bằng mọi giác quan
- Thông điệp nhà thơ muốn gửi đến người đọc: cần phải sống vội vàng, gấp gáp, có ý nghĩa , tận hiến rồi mới tận hưởng để khỏi phí hoài tuổi trẻ…
-Nghệ thuật: Kết hợp nhuần nhuyễn giữa mạch cảm xúc dâng trào và triết luận sâu sắc; Sử dụng biện pháp tu từ điệp kết hợp với các động từ mạnh tạo nên nhịp điệu dồn dập, gấp gáp, mang hơi thở nồng nàn, đắm say của cái tôi Xuân Diệu ; Hình ảnh thơ độc đáo, ấn tượng
* Đánh giá chung
Qua đôi mắt “xanh non’, “biếc rờn” của thi nhân, hiện lên một cái tôi
thi sĩ trẻ trung, yêu đời, yêu cuộc sống thiết tha, cuồng nhiệt và một quan niệm sống hết sức tích cực
0,5
1,25 1,25
1,0
0,5
0,5