Câu 3(1,0 điểm): Trong văn bản trên, tác giả đề cao việc “làm thế nào để đối thoại với chính mình”, vì từ “đối thoại với chính mình” mới hiểu được mình để có cách ứng xử và hành động h[r]
Trang 11
I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu :
Trên thế giới này có quá nhiều sách dạy con người tương tác và giao tiếp, dạy chúng ta làm thế nào để trở thành một “cao thủ thuyết phục”, “chuyên gia đàm phán” nhưng lại không
có sách nào dạy chúng ta làm thế nào để đối thoại với chính mình Khi bạn bắt đầu hiểu được tất cả những thứ bên trong của bản thân, bạn sẽ nhận được sự tín nhiệm và yêu mến của người khác một cách rất tự nhiên Nếu như không hiểu được chính mình, bạn sẽ khiến nội tâm bị nhiễu loạn, làm nguy hại đến môi trường giao tiếp với mọi người Sự tương tác giả dối với người khác
sẽ là mầm họa lớn nhất khiến cho bạn tự trách mình và trách người, nó cũng là mầm mống tạo
ra những giông bão cả phía bên trong và bên ngoài của bạn
Sự đối nhân xử thế rất quan trọng! Nhưng bạn bắt buộc phải hiểu được chính mình, giao tiếp với chính mình, thì lúc đó bạn mới hiểu và tương tác lành mạnh với người khác Biết được bản thân cần gì, bạn mới biết được người khác cần gì Điều này sẽ giúp ích cho hành trình xuất phát lại từ đầu của sự nghiệp cũng như sự điều chỉnh lại trong gia đình, tất cả đều bắt đầu từ việc bạn buộc phải hiểu được chính mình!
(Con không ngốc, con chỉ thông minh theo một cách khác, Lư Tô Vỹ)
Câu 1(0,5 điểm): Phương thức biểu đạt chính sử dụng trong đoạn văn bản trên là gì?
Câu 2(0,5 điểm): Vì sao tác giả cho rằng “biết được bản thân cần gì, bạn mới biết được người
khác cần gì”?
Câu 3(1,0 điểm): Trong văn bản trên, tác giả đề cao việc “làm thế nào để đối thoại với chính
mình”, vì từ “đối thoại với chính mình” mới hiểu được mình để có cách ứng xử và hành động hợp lí
Theo anh/chị, có thể coi đoạn văn sau (trong tác phẩm Chí Phèo của Nam Cao) là lời “đối thoại
với chính mình” của Chí Phèo không? Sau những lời này, Chí Phèo có thực sự “hiểu được chính mình” không?
Hắn nhìn bát cháo hành bốc khói mà bâng khuâng […] Thị Nở giục hắn ăn nóng Hắn cầm lấy bát cháo đưa lên mồm Trời ơi cháo mới thơm làm sao! Chỉ khói xông vào mũi cũng đủ làm người nhẹ nhõm Hắn húp một húp và nhận ra rằng: những người suốt đời không ăn cháo hành không biết rằng cháo hành ăn rất ngon Nhưng tại sao mãi đến tận bây giờ hắn mới nếm mùi vị cháo?
Hắn tự hỏi rồi lại tự trả lời: Có ai nấu cho mà ăn đâu? Mà còn ai nấu cho mà ăn nữa!
( Chí Phèo – Ngữ văn 11)
Câu 4(1,0 điểm): Từ đoạn trích trong phần Đọc hiểu, anh/chị hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa
nhất và giải thích vì sao chọn thông điệp ấy?
SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT NGUYỄN VIẾT XUÂN
(Đề thi có: 02 trang )
Đề chẵn
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG LẦN 2
NĂM HỌC 2019 - 2020 MÔN: NGỮ VĂN 11
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
Trang 22
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm):
Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ bàn
về ý nghĩa của việc hiểu mình và hiểu người
Câu 2 (5,0 điểm):
Cảm nhận của anh /chị về vẻ đẹp tâm hồn nhân vật Liên trong tác phẩm Hai đứa trẻ của
nhà văn Thạch Lam (Ngữ văn 11- NXB Giáo dục)
- HẾT - Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh: ……….; Số báo danh: …
Trang 33
A YÊU CẦU CHUNG
- Giám khảo cần nắm được nội dung trình bày trong bài làm của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí, khuyến khích những bài viết có cảm xúc, sáng tạo
- Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa
B YÊU CẦU CỤ THỂ
SỞ GD – ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT NGUYỄN VIẾT XUÂN
(Hướng dẫn chấm thi có 03 trang)
Đề chẵn
HƯỚNG DẪN CHẤM KSCL LẦN 2 NĂM HỌC 2019 - 2020
MÔN: NGỮ VĂN 11
2
Tác giả cho rằng biết được bản thân cần gì, bạn mới biết được người khác cần gì, vì: phải hiểu rõ nhu cầu của bản thân mới đủ sâu sắc để hiểu
được nhu cầu của người khác Không hiểu rõ bản thân mình cần gì, muốn gì sẽ khó đồng cảm với những mong muốn của người khác
0,5
3
- Đoạn văn được trích là lời độc thoại nội tâm, cũng là lời đối thoại với chính mình của nhân vật Chí Phèo
- Sau những lời ấy, Chí Phèo bắt đầu tỉnh táo, ý thức sâu sắc về cảnh ngộ
bi đát của mình, là bước mở đầu dẫn tới những hoài niệm về quá khứ và khao khát hoàn lương của hắn
1,0
4
HS có thể rút ra cho mình thông điệp phù hợp miễn là giải thích khoa học, hợp lý
HS có thể rút ra thông điệp:
- Hãy cố gắng hiểu bản thân mình sâu sắc để biết yêu thương bản thân và những người xung quanh
- Trong cuộc sống luôn hướng tới việc cố gắng để đồng cảm, chia sẻ với người khác, tránh lối sống thờ ơ, vô cảm, áp đặt…
1,0
1 Viết một đoạn văn khoảng 200 chữ bàn về ý nghĩa của việc hiểu
- Yêu cầu về hình thức: Biết tổ chức thành một đoạn văn (khoảng 200
chữ), kết cấu đoạn chặt chẽ, triển khai ý mạch lạc; không sai phạm quy tắc chính tả, đặt câu (Viết không đúng hình thức đoạn văn trừ 0,5 điểm)
- Yêu cầu về nội dung: Có nhiều cách trình bày, song phải đảm bảo
những ý cơ bản sau:
- Giải thích:
+ Hiểu mình là biết rõ ưu điểm, nhược điểm của mình, hiểu rõ những 0,5
Trang 44
điều mình thực sự yêu thích và mong muốn cũng như những điều khiến mình không hài lòng trong cuộc sống
+ Hiểu người là biết được một cách chính xác người khác về: tâm tư, nguyện vọng, sở thích, cảm xúc, quan điểm, cách đánh giá…
- Bàn luận:
+ Hiểu mình và hiểu người là một trong những điều kiện quan trọng giúp chúng ta biết cách ứng xử và giải quyết mọi vấn đề trong cuộc sống
Hiểu mình sâu sắc sẽ giúp chúng ta dễ dàng thông cảm và thấu hiểu người khác Người khác vì thế cũng sẽ ghi nhận và trân trọng chúng ta
+ Hiểu mình và hiểu người không chỉ là biểu hiện cao của trí tuệ mà còn
là biểu hiện của nhân cách cao thượng, không áp đặt suy nghĩ chủ quan với người khác
+ Phê phán những người sống hời hợt, vô tâm, ích kỉ, không ứng xử với người khác trên cơ sở hiểu mình, cứng nhắc, bảo thủ và lạnh nhạt với mọi vấn đề trong cuộc sống
- Bài học nhận thức và hành động
1,0
0,5
2 Cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn nhân vật Liên trong tác phẩm Hai đứa
a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận: có đủ các phần Mở bài, Thân bài, Kết bài
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Vẻ đẹp tâm hồn nhân vật Liên
trong tác phẩm Hai đứa trẻ của nhà văn Thạch Lam
c Học sinh của thể làm bài theo nhiều cách nhưng cần đảm bảo các
ý sau:
*Mở bài:
Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận
*Thân bài
- Giới thiệu về hoàn cảnh nhân vật Liên
-Phân tích vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật liên:
- Liên có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế:
+ Tâm hồn Liên rộng mở để đón nhận những biến động tinh tế của cảnh vật
+ Em lắng nghe từng tiếng động, báo hiệu một ngày sắp hết: từ tiếng trống thu không; tiếng ếch nhái kên ran ngoài đồng ruộng; đến cả tiếng muỗi vo
ve
+ Cái nhìn của Liên bao quát cả khung trời phía tây đang rực rỡ trong ánh hoàng hôn Bầu trời hồng rực rỡ như lửa cháy với những đám mây "ánh lên như hòn than sắp tàn" Trên nền trời nổi bật đường viền sẫm màu của những rặng tre Khoảnh khắc ngày tàn khơi lên trong cô bé một nỗi buồn man mác mơ hồ
- Không chỉ yêu cảnh vật, Liên còn rất gắn bó với miền đất này Khi quan sát cảnh phiên chợ đã tàn em cảm nhận được cái tiêu điều của vùng đất nghèo khó qua những thứ rác rưởi bỏ lại trên nền chợ "vỏ bưởi vỏ thị, lá nhãn, lá mía" Liên yêu mảnh đất này đến mức thuộc lấy cả mùi cát bụi
0,5 0,25 0,75
Trang 55
"một mùi âm ẩm của cát bụi bốc lên khiến chị em Liên tưởng là mùi riêng của vùng đất này"
- Đặc biệt Liên tìm thấy ở đây những vẻ đẹp bình dị mà giàu chất thơ Qua cách cảm nhận của em một đêm mùa hạ bỗng trở nên trong trẻo êm ả lạ thường "trời bắt đầu đêm, một đêm mùa hạ êm như nhung và thoảng qua gió mát"
-Liên là một cô bé đảm đang, tháo vát
+ Dù còn nhỏ nhưng Liên đã được mẹ giao trông coi một cửa hàng tạp hóa và cô làm công việc đó một cách thành thạo, cẩn thận, chu đáo
+ Liên vừa quản lí cửa hàng vừa phải trông em
-Liên là cô bé có trái tim nhân hậu, giàu tình yêu thương:
+ Liên thương cuộc sống nghèo khổ cơ cực của những người dân nghèo
+ Em xót xa khi thấy những đứa trẻ nhà nghèo phải tìm bới nhặt nhạnh trong đống rác mặc dù biết mình không có tiền cho chúng
+ Liên dành cho cụ Thi điên chút lòng qua cút rượu rót đầy
+ Cô bé thương mẹ con chị Tí "ngày mò cua bắt tép tối lại dọn hàng tới tận khuya mà cũng chẳng ăn thua"
+ Ánh mắt cô bé siết bao ái ngại khi quan sát cảnh khốn cùng của gia đình bác Sẩm "cả nhà ngủ gục trên manh chiếu rách; chiếc thau sắt trống
không " Dường như em mường tượng được nỗi đói rét cùng cực đang chờ đợi họ
+Liên còn cảm nhận cả sự bế tắc tù đọng trong kiếp sống của họ Họ bị giam cầm trong cái ao đời quẩn quanh tăm tối không ánh sáng không tương lai Cái nhìn của em thấm đượm niềm thương cảm sâu xa "Chừng
ấy người ngồi lặng trong bóng tối như đang mong đợi một cái gì tươi sáng hơn cho "
- Liên là một cô gái giàu mơ ước, khát vọng:
+Tâm hồn em luôn hướng về ánh sáng Vẻ đẹp này được thể hiện qua
niềm mong đợi chuyến tàu đêm qua phố huyện…
+ Liên cố thức đợi chuyến tàu không phải để bán thêm vài món hàng mà
em đợi tàu để được nhìn thấy một cuộc sống náo động, một nguồn sáng rực rỡ Bởi vì con tàu ấy là niềm vui duy nhất sau mỗi ngày dài đằng đẵng buồn tẻ và tăm tối của cuộc sống nơi đây Cho nên Liên đợi nó như người ta mong một điều gì đó lớn lao kì diệu…
Nghệ thuật :
- Cốt truyện đơn giản Tác phẩm giống như bài thơ trữ tình đượm buồn
- Giọng văn nhẹ nhàng, bình dị, sự kết hợp tinh tế giữa tính hiện thực và chất trữ tình
- Nghệ thuật đối lập, tương phản giữa các vùng ánh sáng và âm thanh
người đọc những cảm xúc thuần khiết nhất…
* Đánh giá chung
Với lối viết truyện nhẹ nhàng , Thạch Lam đã mang đến cho người đọc một sự đồng cảm sâu sắc về những thân phận trong xã hội cũ Qua
vẻ đẹp tâm hồn nhân vật Liên, nhà văn đã làm toát lên những giá trị nhân văn cao đẹp, giúp người đọc thấu hiểu nỗi buồn đau của dân tộc trong thế kỉ tàn bạo dưới ách đô hộ của bọn thực dân đế quốc
0,5
0,75
0,75
1,0
0,5