- Giải thích: Nồng độ oxy trong máu thấp, nồng độ CO2 trong máu cao, thụ quan hoá học ở xoang động mạch cảnh và cung động mạch chủ bị kích thích gửi xung thần kinh về trung khu điều h[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT YÊN LẠC 2
KÌ THI KSCL ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI KHỐI 11
ĐỀ THI MÔN SINH HỌC NĂM HỌC 2018 - 2019
Thời gian làm bài 180 phút, không kể thời gian giao đề
Câu 1 (2,0 điểm)
Trường hợp nào dưới đây làm thay đổi huyết áp và vận tốc máu? Giải thích
- Đang hoạt động cơ bắp (ví dụ nâng vật nặng)
- Sau khi nín thở quá lâu
- Hít phải khí CO
Câu 2 (2,0 điểm)
a Điểm bù ánh sáng quang hợp là gì? Điểm bù ánh sáng ở cây ưa sáng và cây ưa bóng khác nhau như thế nào? Giải thích
b Trong hô hấp thực vật hãy phân biệt hô hấp sáng với hô hấp ti thể
Câu 3 (2,0 điểm)
Trình bày các nguồn cung cấp nitơ cho cây xanh? Người ta thường khuyên rằng:"Rau xanh vừa tưới phân đạm xong không nên ăn ngay" Hãy giải thích lời khuyên đó
Câu 4 (2,0 điểm)
a Kể tên những đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống
b Em hãy giải thích tính nổi trội của các cấp tổ chức sống và cho ví dụ
Câu 5 (2,0 điểm)
Trong tế bào nhân thực, ti thể có màng kép trong khi đó bộ máy Gôngi lại có màng đơn Nếu ti thể mất đi một lớp màng, bộ máy Gôngi có màng kép thì có thể ảnh hưởng như thế nào đến chức năng của chúng?
Câu 6 (2,0 điểm)
a Vì sao vận động hướng động xảy ra chậm, vận động cảm ứng xảy ra nhanh?
b Nêu vai trò của các kiểu hướng động trong đời sống thực vật
Câu 7 (2,0 điểm)
Trong nông nghiệp để thúc đẩy sự ra hoa của các loại cây nhất là cây nhập nội cần chú ý đến điều kiện nào?
Câu 8 (2,0 điểm)
a Tại sao thiếu hụt hoocmôn tiroxin trong quá trình phát triển thường gây suy giảm trí tuệ ở trẻ?
b Ở giai đoạn sâu bướm, nếu thể allata hoạt động mạnh tiết ra nhiều hocmoon thì hiện tượng gì
sẽ xảy ra với sâu bướm? Giải thích
Câu 9 (2,0 điểm)
Tương quan tỷ lệ các phitôhoocmôn sau đây có ảnh hưởng như thế nào tới sự sinh trưởng và phát triển của cây xanh?
Auxin/Xitôkinin; Axit Abxixic/Gibêrelin; Auxin/Êtilen; Xitôkinin/Axit Abxixic
Câu 10 (2,0 điểm)
Nêu và giải thích sự khác nhau giữa sự dẫn truyền xung thần kinh trong một cung phản xạ và trên một sợi trục
Hết
(Thí sinh không được sử dụng tài liệu, giám thi coi thi không giải thích gì thêm)
Họ và tên thí sinh: SBD:
Trang 2SỞ GD&ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT YÊN LẠC 2
KÌ THI KSCL ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI
KHỐI 11 ĐÁP ÁN MÔN SINH HỌC
(Đáp án gồm 3 trang)
Câu 1
(2 điểm)
- Tăng huyết áp và vận tốc máu do tăng tiêu thụ O2 ở cơ và tăng thải CO2
vào máu
- Tăng huyết áp và vận tốc máu do giảm nồng độ O2 và tăng CO2 trong
máu sau khi nín thở lâu
- Tăng huyết áp và vận tốc máu do khí CO gắn với hemôglôbin làm giảm
nồng độ O2 trong máu
- Giải thích: Nồng độ oxy trong máu thấp, nồng độ CO2 trong máu cao,
thụ quan hoá học ở xoang động mạch cảnh và cung động mạch chủ bị kích
thích gửi xung thần kinh về trung khu điều hoà tim mạch làm tim đập nhanh
và mạnh, do vậy tăng liều lượng máu qua tim làm tăng huyết áp và vận tốc
máu
0.5 0.5 0.5
0.5 Câu 2
(2 điểm)
a + Điểm bù ánh sáng quang hợp: Cường độ ánh sáng giúp cường độ quang
hợp và cường độ hô hấp bằng nhau
+ Cây ưa bóng có điểm bù ánh sáng thấp hơn cây ưa sáng
Nguyên nhân: Cây ưa bóng có lục lạp to, nhiều hạt diệp lục hơn cây ưa
sáng nên hấp thu ánh sáng tích cực, hiệu quả Có điểm bù ánh sáng thấp,
thích nghi với cường độ chiếu sáng tương đối yếu
b Trong hô hấp thực vật hãy phân biệt hô hấp sáng với hô hấp ti thể
-Xảy ra ở 3 bào quan: Ti thể, lục
lạp, peroxixom
-Chỉ xảy ở thực vật C3 có điểm bù
CO2 cao
-Không nhạy cảm với chất kìm hãm
hô hấp ti thể
-Cường độ hô hấp cao
-Xảy ra ở ti thể
-Xảy ra cả 3 nhóm thực vật C3, C4
và CAM
- Mẫn cảm với chất kìm hãm hô hấp
ti thể
- Cường độ hô hấp thấp hơn
0,25 0,25
0,5
0,5 0,5
0,5 0,5
Câu 3
(2 điểm)
- Có 4 nguồn cung cấp nitơ cho cây:
+ Từ những cơn giông : N2 + O2 -> NO2 ( tia lửa điện)
+ Từ xác của động vật, thực vật: RNH2 -> NH3 -> NO-3
+ Từ sự cố định của vi sinh vật: N2 + NH3 -> 2NH3
+ Từ sự cung cấp của con người: muối NO
-3, NH+4
- Vì:
+ Khi tưới phân đạm -> cung cấp nguồn ion NO-3
+ Mới tưới đạm cây hút NO
-3 chưa kịp biến đổi thành NH+
4 -> người ăn vào NO-3 bị biến đổi thành NO-2 -> gây ung thư
0,25 0,25 0,25 0,25 0,5 0,5
Câu 4
(2 điểm)
a Những đặc điểm chung của các cấp tổ chức sống
-Tổ chức theo nguyên tắc thứ bậc
-Hệ thống mở và tự điều chỉnh
-Thế giới sống liên tục tiến hóa
0,25 0,25 0,25
Trang 3b Đặc điểm nổi trội: là đặc điểm của một cấp tổ chức nào đó được hình thành do sự tương tác của các bộ phận tạo nên chúng Đặc điểm này không
có được ở cấp tổ chức nhỏ hơn
Ví dụ: Đúng cho điểm tối đa
0,25 1.0
Câu 5
(2 điểm)
- Ti thể có hai lớp màng, giữa hai màng là xoang gian màng Nhờ cấu trúc này giúp ti thể thực hiện chức năng tổng hợp ATP theo thuyết hóa thẩm
- Nếu ti thể chỉ còn một lớp màng sẽ ảnh hưởng đến khả năng tổng hợp năng lượng ATP:
+ Mất màng trong thì không tổng hợp được ATP
+ Nếu mất màng ngoài thì khả năng tổng hợp ATP giảm
- Bộ máy Gôngi có chức năng thu gom, chế biến và phân phối sản phẩm trong tế bào Trong quá trình này thường xuyên có sự thu nhận, chuyển giao và bài xuất các túi tiết
- Nếu bộ máy Gôngi có màng kép sẽ ảnh hưởng đến khả năng hình thành
các túi tiết, chức năng bị ảnh hưởng
0,5
0,25 0,25
0,5
0,5 Câu 6
(2 điểm)
a Hướng động: do sự phân bố lại hoocmon sinh trưởng ở hai phía, liên quan đến các quá trình sinh trưởng (phân chia, lớn lên) của tế bào thời gian chậm Vận động cảm ứng: liên quan đến đồng hồ sinh học hay do sự thay đổi sức căng trương nước ở các tế bào khớp nhanh
b Vai trò của các kiểu hướng động trong đời sống thực vật
- Tính hướng sáng dương, hướng trọng lực âm của thân và ngọn giúp cây tìm đến nguồn sáng tốt để quang hợp
- Tính hướng đất và hướng trọng lực dương của rễ: giúp rễ đâm sâu vào đất, giúp cây vững chắc
- Tính hướng nước: giúp cây tìm đến nguồn nước lấy nguyên liệu tổng hợp chất hữu cơ
- Tính hướng hóa: giúp cây tìm đến nguồn dinh dưỡng thích hợp, tránh xa chất độc hại ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của cây
0,5 0,5
0,25 0,25 0,25
0,25
Câu 7
(2 điểm)
Các điều kiện cần chú ý:
- Ánh sáng: Chế độ chiếu sáng phù hợp với loại cây
- Dùng gibêrelin tạo điều kiện cho sự ra hoa
- Dinh dưỡng hợp lí (tỉ lệ C/N) để cây ra hoa dễ dàng
- Dùng tia laze helium-nêon có bước song 632nm chỉ sau vài giây để chuyển hóa P660 thành P730 cho cây sử dụng
0.5 0.5 0.5
0.5
Câu 8
(2 điểm)
a Hoocmôn tiroxin liên quan đến thúc đẩy quá trình trao đổi chất tạo năng lượng của tế bào
- Tế bào thần kinh hoạt động cần nhiều năng lượng, việc thiếu hụt năng lượng dẫn đến hoạt động và phát triển kém
b Sâu bướm không chuyển sang giai đoạn nhộng
- Hoocmôn thể allata tiết ra nhiều Juvenin, ức chế sự chuyển đổi sang giai đoạn nhộng
0.5
0.5 0.5 0.5
Trang 4Câu 9
(2 điểm)
- Auxin/Xitôkinin: Điều chỉnh sự tái sinh rễ, chồi và ưu thế ngọn Nếu tỉ lệ nghiêng về auxin thì rễ hình thành mạnh hơn và tăng ưu thế ngọn Còn ngược lại, chồi bên hình thành mạnh, giảm ưu thế ngọn
- Axit Abxixic/Gibêrelin: Điều chỉnh sự ngủ nghỉ và nảy mầm của hạt Nếu
tỉ lệ nghiêng về axit abxixic thì hạt ngủ, nghỉ Ngược lại thì nảy mầm
- Auxin/Êtilen: Điều chỉnh sự xanh, chín quả Nếu nghiêng về auxin thì quả xanh Ngược lại, thúc đẩy quả chín
- Xitôkinin/Axit Abxixic: Điều chỉnh sự trẻ hoá, già hoá Nếu nghiêng về xitôkinin thì trẻ hoá và ngược lại
0,5 0,5 0,5
0,5
Câu 10
(2 điểm)
- Trong một sợi trục thần kinh, nếu kích thích ở một điểm bất kì thì xung thần kinh sẽ lan truyền theo cả 2 chiều + Vì cả hai bên của điểm bị kích thích màng vẫn ở trạng thái nghỉ nên dòng điện động xuất hiện sẽ kích thích cả 2 bên màng làm thay đổi tính thấm và nơi này sẽ xuất hiện điện hoạt động Cứ như vậy, xung thần kinh được lan truyền theo cả 2 chiều
- Trong một cung phản xạ, xung thần kinh truyền theo một chiều từ cơ quan thụ cảm theo nơron hướng tâm về trung ương, qua nơron trung gian chuyển sang nơron li tâm đến cơ quan đáp ứng
+ Vì khi qua xinap, xung thần kinh chỉ truyền theo một chiều nhất định nhờ chất môi giới trung gian được giải phóng từ cúc xinap của nơron trước,
sẽ được các thụ thể ở màng sau xinap tiếp nhận và xung thần kinh tiếp tục được truyền đi
0,5
0,5
0,5
0,5
Hết