Vì vậy, tác giả quyết định lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Viện Kiểm sát Nhân dân Tỉnh Sơn La” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình với mụ[r]
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Một tổ chức có thể tồn tại và phát triền được cần phụ thuộc vào rất nhiều yếu
tố như: nguồn vốn, kỹ thuật, công nghệ,… nhưng yếu tố quan trọng nhất và là yếu
tố quyết định sự sống còn chính là yếu tố về con người Ngày nay khoa học công nghệ không ngừng phát triển, các ứng dụng khoa học công nghệ được sử dụng một cách rộng rãi trong hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống sinh hoạt Tuy nhiên, khoa học và công nghệ dù có sức mạnh tới mức nào thì cũng không thể thay thế hoàn toàn được vai trò của con người Nguồn nhân lực vẫn đóng một vai trò quan trọng, quyết định quá trình sản xuất, tăng trưởng và phát triển kinh tế – xã hội
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, sự phân công lao động đang diễn ra mạnh mẽ,
sự cạnh tranh của các nước ngày càng khốc liệt hơn, trong cuộc cạnh tranh này vũ khí có hiệu quả nhất đó là phát huy được tối đa nguồn lực con người Việt Nam đang bước vào thời kỳ phát triển mới sau khi hội nhập toàn diện vào nền kinh tế toàn cầu hóa với những cơ hội và thách thức chưa từng có đó đòi hỏi phải có nguồn nhân lực thích ứng Vì vậy, việc đầu tư vào công tác tuyển dụng nguồn nhân lực là điều tất yếu được các đơn vị đặc biệt quan tâm Mặc dù các đơn vị đều nhận thức rõ tầm quan trọng của chất lượng nguồn nhân lực cũng như công tác đào tạo nguồn nhân lực nhưng trong thực tế, công tác này còn bị xem nhẹ, chưa được quan tâm dẫn đến chất lượng nguồn nhân lực còn thấp và chưa phát huy được sức mạnh của mình trong tổ chức gây ra sự lãng phí, làm giảm hiệu quả công việc, giảm sự phát triển và cạnh tranh của Doanh nghiệp
Mọi tổ chức luôn tạo cho mình chỗ đứng vững chắc trên thị trường Muốn vậy, họ phải đặt vai trò, nhiệm vụ quan trọng đối với đội ngũ cán bộ công nhân viên Để có thể tạo được sự phát triển bền vững trong tương lai thì tổ chức cần phải
có một đội ngũ nhân sự giỏi, tài năng Muốn vậy cơ quan, doanh nghiệp hay tổ
Trang 2chức đó phải xác định được ai là người mình muốn tìm?, phải tìm ở đâu để có hiệu quả nhất? và phải làm gì để thu hút được những người mình mong muốn Do vậy công tác tuyển dụng đóng vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện mục tiêu nhân lực của mình
Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La là một đơn vị trực thuộc Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, sự ra đời và trưởng thành luôn gắn liền với quá trình xây dựng và phát triển của ngành Kiểm sát nhân dân Với chức năng nhiệm vụ hết sức đặc thù
là cơ quan duy nhất được giao chức năng thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp, bảo vệ pháp luật, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo
vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, góp phần đảm bảo cho pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh và thống nhất Hơn 55 năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao của Tỉnh ủy, sự giám sát của Hội đồng nhân dân tỉnh, sự phối hợp tạo điều kiện của Ủy ban nhân dân tỉnh, các Ban, Ngành chức năng của tỉnh, cùng với sự ủng hộ, đồng thuận của nhân dân các dân tộc trên địa bàn tỉnh, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La đã và đang thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ của ngành Tuy nhiên, bên cạnh những thành tựu đạt được, công tác tuyển dụng của đơn vị vẫn còn tồn tại một số hạn chế Những hạn chế đó là gì và cần khắc phục như thế nào, tất cả sẽ được tác giả phân tích và trình bày qua luận văn thạc sĩ “Hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Viện Kiểm sát nhân dân Tỉnh Sơn La”
2 Mục đích nghiên cứu
- Hệ thống hóa các những vấn đề lý luận cơ bản về tuyển dụng nhân lực trong các tổ chức
- Đánh giá thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Viện Kiểm sát Nhân dân Tỉnh Sơn La
- Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Viện Kiểm sát Nhân dân Tỉnh Sơn La
Trang 33 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực
Phạm vi nghiên cứu:
- Phạm vi về không gian: Viện Kiểm sát Nhân dân Tỉnh Sơn La
- Phạm vi về thời gian: Từ năm 2010 tới năm 2014, các giải pháp có tính đến giai đoạn 2020
4 Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành đề tài nghiên cứu trên, tác giả sử dụng các phương pháp sau:
- Phương pháp thu thập số liệu:
Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tổng kết hoạt động các năm
Số liệu thống kê của Phòng Tổ chức cán bộ cung cấp dữ liệu chính thức đánh giá những nhân tố ảnh hưởng và thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực từ năm 2010-2014
- Phương pháp xử lý và phân tích số liệu:
Các số liệu sau khi thu thập được tiến hành tổng hợp, phân tích để đánh giá các mặt của công tác tuyển dụng nguồn nhân lực
Đồng thời, vận dụng phương pháp so sánh nhằm phân tích số liệu trong khoảng thời gian nghiên cứu để đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực trong thời gian tới
5 Kết cấu luận văn
Chương 1: Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
Chương 2: Cơ sở lý luận về tuyển dụng nhân lực trong các tổ chức
Chương 3: Thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Viện Kiểm sát Tỉnh Sơn La
Chương 4: Giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Viện Kiểm sát tỉnh Sơn La
CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
Trang 4Vấn đề nguồn nhân lực đã được Văn kiện Đảng, hội thảo, sách, báo, tạp chí
đề cập với nhiều khía cạnh, phạm vi và địa bàn khác nhau
Các đề tài đã đề cập đến cơ sở lý luận về tuyển dụng nguồn nhân lực, đồng thời đánh giá thực trạng tuyển dụng nhân lực tại các công ty Các tác giả cũng đã
đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác tuyển dụng tại các đơn vị, tổ chức Tuy nhiên, có thể thấy phần lớn các tác giả đều nghiên cứu nguồn nhân lực tại các Doanh nghiệp, mà chưa chú ý đến một thành phần rất quan trọng đó là các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp mà cụ thể ở đây là Viện Kiểm sát Nhân dân Tỉnh Sơn
La Vì vậy, tác giả quyết định lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại Viện Kiểm sát Nhân dân Tỉnh Sơn La” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình với mục đích ghi nhận những kết quả đạt được trong công tác tuyển dụng nhân lực của Viện Kiểm sát tỉnh Sơn La nhưng đồng thời cũng thẳng thắn chỉ rõ những hạn chế còn tồn tại cùng nguyên nhân gây ra, từ đó đề xuất những giải pháp phù hợp để hoàn thiện công tác tuyển dụng nhân lực tại đơn vị
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC 2.1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2.1.1 Khái niệm và vai trò của nhân lực
2.1.1.1 Khái niệm về nhân lực
Theo Nicholas Henry: “Nhân lực là nguồn lực con người của những tổ chức (với quy mô, loại hình, chức năng khác nhau) có khả năng và tiềm năng tham gia vào quá trình phát triển của tổ chức cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia, khu vực, thế giới”
Trong báo cáo của Liên hợp quốc : nhân lực là trình độ lành nghề, kiến thức
và năng lực thực tế cùng với những năng lực tồn tại dưới dạng tiềm năng của con người
Theo George T.Milkovich & John W.Boudreau: “Nhân lực là tổng thể các yếu tố bên trong và bên ngoài của mỗi cá nhân bảo đảm nguồn sáng tạo cùng các nội dung khác cho sự thành công, đạt được mục tiêu của tổ chức.”
Trang 5Ở Việt Nam, “Nhân lực được hiểu là số dân & chất lượng con người, bao gồm
cả thế chất & tinh thần, sức khỏe & trí tuệ, năng lực & phẩm chất”
2.1.1.2 Vai trò của nhân lực đối với phát triển kinh tế - xã hội
a) Đối với Nhà nước và xã hội:
b) Đối với doanh nghiệp:
2.1.2 Tuyển dụng nguồn nhân lực
2.1.2.1 Khái niệm tuyển dụng nguồn nhân lực
Tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút, lựa chọn và sử dụng người lao động Như vậy, có thể hiểu quá trình tuyển dụng bắt đầu từ khi thu hút ứng viên đến khi chấm dứt hợp đồng lao động
2.1.2.2 Vai trò của tuyển dụng nguồn nhân lự
Tuyển dụng nhân sự có tác động trực tiếp đến Doanh nghiệp, đến người lao động
và xa hơn còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
2.2 NỘI DUNG CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC
2.2.1 Xây dựng kế hoạch tuyển dụng
2.2.1.1 Xác định người thực hiện tuyển dụng
2.2.1.2 Xác định nhu cầu tuyển dụng
a) Đánh giá mức độ cấp thiết của nhu cầu tuyển dụng:
- Tuyển dụng thay thế:
- Tuyển dụng ứng phó:
- Tuyển dụng ngẫu nhiên:
- Tuyển dụng dự án:
- Tuyển dụng thường niên:
b) Xác định nội dung công việc và yêu cầu đối với ứng viên
Trang 62.2.1.3 Xác định nguồn và phương pháp tuyển dụng
a) Xác định nguồn tuyển dụng
b) Xác định phương pháp tuyển dụng
- Sàng lọc hồ sơ
- Kiểm tra, trắc nghiệm
- Phỏng vấn tuyển dụng
- Điều tra xác minh
2.2.1.4 Xác định nơi tuyển dụng và thời gian tuyển dụng
2.2.2 Tổ chức thực hiện tuyển dụng
2.2.2.1 Thu hút người xin việc
a) Quảng cáo tuyển dụng
b) Thuê dịch vụ tuyển dụng
2.2.2.2 Xây dựng các tiêu chuẩn tuyển dụng và phương pháp so sánh ứng viên
Có 2 phương pháp thường dùng để so sánh các ứng viên là xếp hạng và chấm điểm Sau đây chúng ta sẽ lần lượt tìm hiểu từng phương pháp:
2.2.2.3 Đánh giá và lựa chọn ứng viên
a) Tiếp đón ban đầu và phỏng vấn sơ bộ
b) Sàng lọc hồ sơ
c) Kiểm tra, trắc nghiệm
- Kiểm tra kỹ năng và năng lực
- Trắc nghiệm tâm lý
- Kiểm tra sức khoẻ
d) Phỏng vấn tuyển dụng
- Phỏng vấn tự do
- Phỏng vấn theo cấu trúc định trước
e) Ra quyết định lựa chọn ứng viên
f) Điều tra xác minh
Trang 72.2.2.4 Hoàn tất quá trình tuyển dụng
Các thủ tục hoàn tất quá trình tuyển dụng thường do bộ phận nhân sự thực hiện, bao gồm các hoạt động sau:
Mời ứng viên trúng tuyển nhận việc
Cập nhật dữ liệu ứng viên
Chuẩn bị hợp đồng lao động
Lập hồ sơ nhân viên
2.2.3 Kiểm tra, đánh giá công tác tuyển dụng
Người ta thường sử dụng tỷ lệ tuyển dụng để đánh giá thủ tục tuyển dụng Ngoài các chỉ tiêu đánh giá quá trình tuyển dụng thì còn có thể đánh giá hiệu quả của công tác tuyển dụng nhân lực thông qua một số chỉ tiêu sau: Số lượng nhân viên mới bỏ việc hay số người được tuyển không tham gia làm việc tại tổ chức, Chi phí đào tạo lại, Kết quả thực hiện công việc
2.3 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC
2.3.1 Nhân tố khách quan
Yếu tố kinh tế - chính trị:
Yếu tố văn hoá- xã hội:
Hệ thống pháp luật và các chính sách của nhà nước về công tác tuyển dụng: Môi trường cạnh tranh của tổ chức:
Quan hệ cung cầu trên thị trường lao động:
Trình độ khoa học kỹ thuật:
2.3.2 Nhân tố chủ quan
Mục tiêu phát triển của tổ chức:
Hình ảnh, uy tín của tổ chức :
Khả năng tài chính của tổ chức:
Nhu cầu nhân sự các bộ phận:
Trang 8Thái độ của nhà quản trị:
Bầu không khí văn hóa của tổ chức:
CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH SƠN LA GIỚI
THIỆU KHÁI QUÁT VỀ VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH SƠN LA 3.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La
3.1.2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La
3.1.3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La
Bộ máy quản lý của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La được tổ chức theo quy định của pháp luật
3.1.4 Cơ cấu tổ chức của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La
Tổ chức bộ máy của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La gồm có:
- 1 Viện trưởng;
- 3 Phó Viện trưởng;
- Ủy ban kiểm sát có 7 đồng chí, bao gồm: 4 lãnh đạo viện và 3 Kiểm sát viên trung cấp là Trưởng phòng
Các đơn vị trực thuộc Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh gồm có: 8 phòng nghiệp vụ; 3 phòng chuyên môn; 9 Viện Kiểm sát nhân dân cấp huyện
3.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH SƠN LA
3.2.1 Đặc điểm nhân lực tại Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La
3.2.2 Thực trạng công tác tuyển dụng nhân lực tại Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La
3.2.2.1 Xây dựng kế hoạch tuyển dụng
Trang 9a) Xác định nhu cầu tuyển dụng
b) Xác định nơi tuyển dụng, thời gian tuyển dụng và chi phí tuyển dụng
c) Xác định người thực hiện tuyển dụng
3.2.2.2 Tổ chức thực hiện tuyển dụng
a) Thu hút người xin việc
Căn cứ vào nhu cầu công việc, kế hoạch biên chế được duyệt và nguồn tài chính, Viện lên kế hoạch tuyển dụng, trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt Nguồn tuyển dụng bên ngoài: Tuyển dụng chưa được thông báo rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng Do đó những người có nhu cầu tìm việc rất khó tiếp cận được thông tin về tuyển dụng của Viện
b) Xây dựng các tiêu chuẩn tuyển dụng và phương pháp so sánh ứng viên
Tiêu chuẩn tuyển dụng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La được xây dựng hoàn toàn theo quy định chung của Viện Kiểm sát nhân dân tối cao
c) Đánh giá và lựa chọn ứng viên
Thứ nhất, tiếp nhận và lọc hồ sơ: Toàn bộ công việc trong bước này do Phòng
Tổ chức Nhân sự thực hiện
Thứ hai, tổ chức thi viết và chấm bài thi viết
- Khâu chuẩn bị:
- Tiến hành thi viết:
- Tiến hành chấm bài thi viết:
- Ra quyết định tuyển dụng:
d) Hoàn tất quá trình tuyển dụng
3.2.2.3 Kiểm tra, đánh giá công tác tuyển dụng
Việc giám sát kỳ thi được thực hiện bởi các cơ quan có thẩm quyền giám sát
kỳ thi theo quy định, bao gồm việc thực hiện các quy định về tổ chức kỳ thi, về hồ
sơ, tiêu chuẩn và điều kiện của người dự thi; về thực hiện quy chế và nội dung tổ chức kỳ thi, tại nơi làm việc của Hội đồng thi, tại nơi tổ chức thi, nơi tổ chức chấm
Trang 10thi;
3.2.3 Kết quả tuyển dụng của Viện Kiểm sát tỉnh Sơn La thời gian gần đây
3.3 ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN TỈNH SƠN LA
3.3.1 Kết quả đạt được
Hầu hết cán bộ công chức trong đơn vị đều đạt tiêu chuẩn ngạch, bậc theo quy định của Nhà nước, có kiến thức chuyên môn, có nhiều kinh nghiệm
Được bố trí thực hiện nhiệm vụ phù hợp với chuyên môn được đào tạo
Đơn vị luôn tạo điều kiện cho cán bộ công chức tham gia các khóa đào tạo
Viện đã xây dựng một quy trình tuyển dụng tương đối đầy đủ và rõ ràng
3.3.2 Hạn chế
Cán bộ có trình độ cao (đại học, sau đại học) vẫn còn thiếu, tỷ lệ thấp, chưa
đủ đáp ứng được yêu cầu thực tiễn
Trình độ ngoại ngữ, nhất là khả năng nói, giao tiếp làm việc trực tiếp với người nước ngoài còn hạn chế;
Một bộ phận lớn chưa được bồi dưỡng về kiến thức quản lý nhà nước và lý luận chính trị
Một bộ phận cán bộ yếu kém cả về phẩm chất và năng lực, tính tiên phong, gương mẫu
Thực trạng vẫn còn cán bộ, công chức, viên chức có phương pháp làm việc, quản lý thời gian chưa hợp lý, hạn chế về khả năng phân tích đề xuất giải pháp
3.3.3 Nguyên nhân
Những tồn tại, hạn chế trong quá trình phát triển nguồn nhân lực tại Viện xuất phát từ việc chính sách tuyển dụng còn nhiều hạn chế, chưa hấp dẫn để thu hút nhân tài
CHƯƠNG 4 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TẠI VIỆN KIỂM SÁT TỈNH SƠN LA