Bắt đầu từ việc giới thiệu những nét tổng quan nhất về Công ty ITECOM, tác giả đã đi vào nghiên cứu sâu về thực trạng tham dự thầu tại Công ty:. - Thực trạng năng lực tham dự thầu của [r]
Trang 1Chương 1 Tổng quan nghiên cứu đề tài:
1.1 Lý do lựa chọn đề tài
Nền kinh tế Việt Nam hiện nay là nền kinh tế thị trường với nhiều thành phần kinh
tế cùng nhau hoạt động chứ không phải chỉ thành phần kinh tế Nhà nước là độc tôn, thực hiện hầu hết các nhiệm vụ chính, các dự án của cả nước Khác với nền kinh tế cơ chế kế hoạch hóa tập trung, các DN ngày nay luôn biết đặt mình vào vòng xoáy kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa Theo đó, các DN đặt ra mục tiêu cao nhất là hiệu quả sản xuất kinh doanh vì đó là điều kiện tiên quyết để
DN tồn tại và phát triển Đồng thời, đó là tiền đề cho DN tăng cường khả năng sản xuất, tăng vị thế cạnh tranh trên thị trường và khẳng định chỗ đứng trong xã hội Điều này cũng góp phần thúc đẩy sự cạnh tranh trong mọi ngành, thúc đẩy các DN không ngừng nâng cao năng lực của mình, nâng cao trình độ sản xuất, năng lực tài chính và kỹ thuật Một trong những mặt thể hiện rõ nhất vấn đề này chính là nâng cao trình độ tham dự thầu
Đấu thầu trong thời kì hiện nay đã trở thành hình thức cạnh tranh kinh tế phổ biến của các DN trong các nước có nền kinh tế thị trường Đấu thầu có ưu điểm là tạo cho các nhà thầu cũng như CĐT một môi trường có tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch, giúp các nhà đầu tư có đầy đủ thông tin để lựa chọn được các nhà thầu có đủ điều kiện thực hiện những gói thầu, đáp ứng được những yêu cầu về tiến độ, chất lượng cũng như giá cả
Đã được thành lập từ năm 2007, với kinh nghiệm và thế mạnh được xây dựng, Công ty Cổ phần Viễn thông Đầu tư và Thương mại quốc tế (ITECOM) đã tham dự và thắng nhiều gói thầu, mang lại doanh thu cũng như lợi nhuận cho công ty Tuy nhiên, với tình hình kinh tế thị trường hiện nay, công ty ngày càng phải đối mặt với sự cạnh tranh khốc liệt từ các DN khác Vì vậy, việc đấu thầu trong những năm gần đây ngày càng trở nên khó khăn
Thực tế đó đã đặt ra vấn đề nghiên cứu về lý luận và thực tiễn, nhằm rút ra một số giải pháp nâng cao chất lượng tham dự thầu tại Công ty ITECOM Tuy nhiên, cho đến
Trang 2thời điểm hiện tại vẫn chưa có bất kì một chuyên đề, luận văn nào giải quyết vấn đề này
Do đó, tác giả đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác tham dự thầu tại Công ty Cổ phần Viễn thông Đầu tư và Thương mại quốc tế (ITECOM) giai đoạn 2010 – 2020” với mong muốn công tác tham dự thầu đạt hiệu quả hơn nữa
1.2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài là: Phân tích thực trạng tham dự thầu tại Công ty
cổ phần viễn thông đầu tư và thương mại quốc tế giai đoạn 2010 – 2015 thông qua các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực tham dự thầu, các tiêu chí đánh giá công tác tham dự thầu, chỉ ra được những tồn tại và nguyên nhân trong công tác tham dự thầu tại ITECOM
Từ đó đưa ra các giải pháp góp phần hoàn thiện hơn nữa công tác tham dự thầu tại Công
ty đến năm 2020
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu: Luận văn tập trung nghiên cứu những nội dung cơ bản của hoạt động tham dự thầu và giải pháp hoàn thiện công tác tham dự thầu tại Công ty cổ phần viễn thông đầu tư và thương mại quốc tế ITECOM
Phạm vi nghiên cứu:
- Về nội dung:
+ Về mặt lý luận: Chủ yếu đề cập đến những vấn đề lý luận chung về công tác tham dự thầu tại các DN
+ Về mặt thực tiễn: Phân tích, đánh giá về thực trạng tham dự thầu tại Công ty cổ phần viễn thông đầu tư và thương mại quốc tế ITECOM, chủ yếu đi sâu phân tích các vấn
đề về năng lực dự thầu và đánh giá công tác đó tại công ty Từ đó, đưa ra các giải pháp hoàn thiện công tác tham dự thầu tại ITECOM đến năm 2020
- Về không gian: Tại Công ty cổ phần viễn thông đầu tư và thương mại quốc tế
- Về thời gian: năm 2010 – 2020
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện luận văn, tác giả sẽ sử dụng các phương pháp nghiên cứu như phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích, phương
Trang 3pháp thống kê, phương pháp quy nạp, phương pháp diễn dịch,… nhằm tổng hợp các lý luận, phân tích, đánh giá công tác tham dự thầu của Công ty
1.5 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 04 chương:
Chương 1: Tổng quan nghiên cứu đề tài
Chương 2: Cơ sở lý luận về đấu thầu
Chương 3: Thực trạng về công tác tham dự thầu tại Công ty Cổ phần Viễn thông Đầu tư và Thương mại quốc tế
Chương 4: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tham dự thầu tại Công ty ITECOM
Chương 2 Cơ sở lý luận về đấu thầu
Luận văn trình bày cơ sở lý luận chung về hoạt động tham dự thầu tại các doanh nghiệp, bao gồm:
- Khái niệm về đấu thầu: Theo Luật Đấu thầu của Việt Nam năm 2013, đấu thầu
là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết và thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp; lựa chọn nhà đầu tư để ký kết và thực hiện hợp đồng dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư, dự án đầu tư có sử dụng đất trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế
- Các loại hình đấu thầu: dựa vào đặc điểm, yêu cầu về hàng hóa, dịch vụ, hoạt động đấu thầu được chia ra thành 4 loại: đấu thầu dịch vụ tư vấn, đấu thầu xây lắp, đấu thầu cung cấp hàng hóa, đấu thầu tư vấn thiết kê – xây dựng – cung cấp lắp đặt máy móc thiết bị (EPC)
- Các hình thức tham dự thầu: phụ thuộc vào yêu cầu của từng gói thầu và của từng CĐT, sẽ có 2 hình thức tham dự thầu: đấu thầu rộng rãi và đấu thầu hạn chế
- Các phương thức đấu thầu: có 4 phương thức tổ chức đấu thầu là: một giai đoạn một túi hồ sơ, một giai đoạn hai túi hồ sơ, hai giai đoạn một túi hồ sơ, hai giai đoạn hai túi hồ sơ
- Quy trình tham dự thầu: thông thường khi tham dự thầu, nhà thầu sẽ trải qua các
Trang 4bước sau: Tìm kiếm thông tin về những gói thầu; Tiến hành nghiên cứu về HSMT để có những đánh giá sơ bộ; Chuẩn bị, lập HSDT; Nộp HSDT và tham dự mở thẩu; Đàm phán
và ký kết hợp đồng nếu trúng thầu
- Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác tham dự thầu của doanh nghiệp: bao gồm 2 nhóm nhân tố:
+ Các nhân tố khách quan: môi trường pháp lý (luật và các văn bản dưới luật), chủ đầu tư, các đối thủ cạnh tranh và nguồn cung ứng đầu vào
+ Các nhân tố chủ quan từ nội bộ doanh nghiệp: đây chính là năng lực tham dự thầu của doanh nghiệp Bao gồm: năng lực tài chính, năng lực máy móc và thiết bị thi công, nguồn nhân lực của doanh nghiệp, hoạt động marketing xây dựng thương hiệu của doanh nghiệp
- Các chỉ tiêu đánh giá tình hình dự thầu đối với doanh nghiệp
Chương 3 Thực trạng về công tác tham dự thầu của Công ty Cổ phần Viễn thông
đầu tư và thương mại quốc tế (ITECOM)
Bắt đầu từ việc giới thiệu những nét tổng quan nhất về Công ty ITECOM, tác giả
đã đi vào nghiên cứu sâu về thực trạng tham dự thầu tại Công ty:
- Thực trạng năng lực tham dự thầu của Công ty:
+ Về năng lực tài chính: trong giai đoạn 2010 - 2015 doanh thu và lợi nhuận của ITECOM đều tăng, đặc biệt năm 2015 so với năm 2014 tăng gần gấp đôi doanh thu và xấp xỉ 60% lợi nhuận Doanh thu trung bình 3 năm gần nhất (2013–2015) là 227.322.392.273 đồng Với năng lực tài chính như hiện tại, ITECOM có thể thực hiện các dự án với quy mô lớn nhỏ khác nhau trên cả nước nhưng chưa thể thực hiện đồng thời nhiều dự án đòi hỏi nguồn vốn lớn và tham gia đấu thầu các dự án của CĐT nước ngoài
+ Về năng lực máy móc và thiết bị thi công: hiện nay thì ITECOM không chú trọng vào đầu tư mua sắm máy móc thiết bị do máy móc thiết bị thường có giá trị lớn, nếu đầu tư nhưng không sử dụng hết khả năng thì sẽ gây ra tình trạng ứ đọng vốn Vì vậy, công ty sử dụng phương án đi thuê máy móc hoặc yêu cầu nhà thầu phụ cung cấp năng
Trang 5lực về máy móc thi công theo yêu cầu của gói thầu
+ Về nhân lực của doanh nghiệp: Đội ngũ nhân sự của ITECOM hiện tại có trên
100 nhân viên chất lượng cao, bao gồm nhiều chuyên gia có kinh nghiệm trong các lĩnh vực hoạt động của công ty nên có thể đáp ứng đủ cả về số lượng và chất lượng cho các gói thầu với quy mô như hiện tại
+ Về hoạt động Marketing của DN: Công ty hiện tại chưa có phòng ban riêng, chỉ làm nhiệm vụ marketing mà hầu hết các công việc vẫn do BAN QL&PTDA kiêm nhiệm
+ Về quan hệ của lãnh đạo với thị trường: lãnh đạo cấp cao cũng như lãnh đạo các phòng ban của Công ty ITECOM đã dành một lượng thời gian khá lớn để phát triển quan
hệ Tuy nhiên, việc xây dựng các mối quan hệ nhiều khi chưa có chiến lược cụ thể nên có những mối quan hệ không cần thiết gây lãng phí thời gian, tiền bạc
- Đặc điểm các gói thầu mà Công ty ITECOM tham gia:
+ Các gói thầu M&E: mảng M&E là một phần nằm trong công tác xây dựng dự
án, công trình Việc thực hiện xây lắp M&E gần như là khâu cuối cùng của công trình, hoàn thiện công trình để đưa vào sử dụng Đây được coi là thế mạnh của công ty, hợp tác với các đối tác như Vingroup, Sungroup, FLC và nhiều đối tác khác Các gói thầu M&E
mà công ty tham gia có giá trị từ vài chục triệu tới vài chục tỷ, trải rộng trên nhiều địa phương trên cả nước
+ Các gói thầu cung cấp hàng hóa: ITECOM thường tham gia các gói thầu về cung cấp hàng hóa, dịch vụ với các mặt hàng thiết bị điện như máy phát điện, điều hòa,… cho các CĐT như Viettel, Vingroup,… Quy mô của các gói thầu cũng rất đa dạng, phong phú, có thể chỉ vài triệu đồng (cung cấp số lượng ít chuông hình, camera,…) đến hàng trăm tỷ đồng (cung cấp máy phát cho thị trường quốc tế,…)
- Quy trình tham dự thầu của Công ty ITECOM: bao gồm 4 bước chính:
+ Bước 1: Tìm kiếm thông tin về các gói thầu, tiến hành phân tích, đánh giá thông tin
+ Bước 2: Chuẩn bị, lập HSDT
+ Bước 3: Nộp HSDT và tham dự mở thầu
+ Bước 3: Thương thảo và ký hợp đồng
Trang 6- Đánh giá về công tác tham dự thầu tại công ty ITECOM
+ Đánh giá về số lượng, quy mô trúng thầu
Cả về số lượng và giá trị gói thầu trúng thầu của ITECOM trong giai đoạn 2010 –
2015 biến động không ổn định qua các năm Đồng thời, xác suất trúng thầu của Công ty tương đối cao nhưng không ổn định qua các năm Năm 2013 và 2015, xác suất trúng thầu lên đến hơn 50% trong khi năm 2010 chỉ đạt 15%, năm 2012 chỉ có 33,33% Việc này có thể được lý giải do một dự án khi thực hiện có thể kéo dài nhiều năm nên tuy giá trị trúng thầu được tính vào một năm nhưng lợi nhuận thu được có thể kéo dài đến nhiều năm
+ Đánh giá về doanh thu, lợi nhuận đạt được:
Lợi nhuận của công ty ITECOM tăng dần qua các năm Tuy số lượng và giá trị dự
án trúng thầu không tăng đều nhưng do việc thực hiện một dự án có thể kéo dài nhiều năm nên lợi nhuận thu được của năm sau vẫn cao hơn các năm trước đó
+ Đánh giá về chỉ tiêu uy tín của doanh nghiệp: Qua các số liệu ở trên có thể thấy, ITECOM đã phần nào xây dựng được uy tín cũng như thương hiệu của mình, đặc biệt đối với các CĐT địa ốc lớn như Sungroup, Vingroup,… hay các nhà mạng như Viettel, Vinaphone, Mobiphone,… thông qua việc nâng cao năng lực của công ty, có những điều chỉnh tích cực trong công tác tham dự thầu cũng như công tác thực hiện dự án
- Từ các phân tích ở trên, luận văn cũng đã chỉ ra những tồn tại và nguyên nhân trong công tác tham dự thầu của Công ty ITECOM, gồm có:
+ Thứ nhất, trong công tác thu thập thông tin: còn tồn tại vấn đề bỏ sót nhiều thông tin đấu thầu trên các phương tiện truyền thông (như báo Đấu thầu, báo điện tử,…) dẫn đến nhiều trường hợp mua HSMT muộn, không kịp nộp thầu,…
Nguyên nhân là do: Cán bộ thu thập thông tin bị xao nhãng, không cập nhật đầy
đủ thông tin; Việc tìm kiếm thông tin từ các nguồn chưa bám sát, không sát sao;…
+ Thứ hai, trong quá trình lập HSDT có các tồn tại:
HSDT đôi khi không đầy đủ theo yêu cầu, còn để xảy ra các lỗi như lỗi chính tả, lỗi chính bày, sai sót
Định giá chào thầu chưa chính xác; lựa chọn mức giá bỏ thầu còn thiếu linh hoạt, làm giảm khả năng cạnh tranh khi tham dự thầu
Trang 7Nguyên nhân là do: Quy trình lập HSDT chưa được áp dụng chuẩn và chặt chẽ; Công tác tính toán giá chào thầu còn cứng nhắc; Công tác hiệu chỉnh, kiểm tra HSDT không kĩ càng;…
+ Thứ ba, trong quá trình thực hiện hợp đồng có các tồn tại:
Khi đi vào thực tế thực hiện, tiến độ của một số hợp đồng không đáp ứng được đúng theo yêu cầu của HSMT
Chất lượng thi công của một vài dự án, đặc biệt với các phần công việc mới, ít thực hiện không được như mong muốn
Nguyên nhân là do: Do sự thay đổi tình hình kinh tế, xã hội làm giá cả đầu vào thay đổi; Do bộ phận kĩ thuật đưa ra biện pháp thi công không hợp lý; Nguồn nhân lực và trang thiết bị còn thiếu hụt; Quy trình quản lý vật tư chưa chặt chẽ
Chương 4 Một số giải pháp hoàn thiện công tác tham dự thầu tại Công ty ITECOM
Xuất phát từ các hạn chế đã nêu tại chương 3 kết hợp với định hướng phá triển hoạt động tham dự thầu của Công ty cổ phần viễn thông đầu tư và thương mại quốc tế ITECOM đến năm 2020, tác giả đã đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác tham dự thầu giai đoạn 2016 – 2020 như sau:
- Nâng cao năng lực của công ty:
+ Nâng cao năng lực tài chính thông qua việc đảm bảo phối hợp các nguồn vốn (vốn tín dụng, vốn tự có,…) hợp lý; không ngừng cải thiện và phát triển năng lực quản lý tài chính của doanh nghiệp cũng như đẩy nhanh quá trình thu hồi công nợ
+ Nâng cao hình ảnh, uy tín của công ty trên thị trường: Công ty ITECOM cần thành lập một bộ phận chuyên về Marketing, tiếp thị để mở rộng cơ hội tham gia dự thầu, tăng khả năng cạnh tranh và trúng thầu để thực hiện các nhiệm vụ như mở rộng việc tìm kiếm, thu thập thông tin về các gói thầu cũng như các chủ đầu tư và đối thủ cạnh tranh; tổ chức các hoạt động xúc tiến; dự đoán tình hình thị trường,…
- Giải pháp về quy trình tham dự thầu:
+ Giải pháp về nhân sự tham gia làm HSDT: chuyên môn hóa cán bộ thuộc bộ
Trang 8phận làm HSDT thông qua việc tăng cường đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao các kiến thức,
kĩ năng và được tiếp xúc nhiều với tình hình thực tế
+ Giải pháp về tiếp cận thông tin đấu thầu: tăng cường công tác tìm kiếm thông tin
về các gói thầu cũng như thông tin chung về việc thực hiện gói thầu Bên cạnh đó, còn có trách nhiệm thu thập các thông tin về những đối thủ cạnh trạnh
+ Giải pháp về xác định giá dự thầu: công ty cần có chiến thuật đưa ra giá chào thầu hợp lý thông qua các biện pháp cụ thể: Đẩy mạnh công tác nghiên cứu hồ sơ và khảo sát thực địa để không bị phát sinh thêm chi phí khi đi vào thi công thực tế; Giảm chi phí các yếu tố cấu thành tối đa có thể để giảm giá chào thầu đến mức thấp nhất mà vẫn đảm bảo lợi nhuận;…
+ Giải pháp hoàn thiện HSDT để tránh HSDTT sơ sài, bị các lỗi sai sót Công ty cần đưa ra những biện pháp khắc phục tình trạng này như sau: đảm bảo quy trình lập HSDT được thực hiện chặt chẽ, chính xác theo thời hạn đề ra; cán bộ phụ trách lập HSDT cũng như các cán bộ tham gia lập HSDT phải có đủ năng lực; công tác kiểm tra, hiệu chỉnh HSDT tỉ mỉ, chi tiết, đạt độ chính xác cao
- Giải pháp trong quá trình thực hiện dự án
Kết luận
Thực tế cho thấy, trong những năm qua, Công ty ITECOM đã có nhiều nỗ lực nhằm nâng cao năng lực nói chung cũng như công tác tham dự thầu nói riêng Nhờ có đó
mà công tác đấu thầu ngày càng chuyên nghiệp và có hiệu quả hơn Tuy nhiên, trong quá trình tham dự đấu thầu, Công ty vẫn còn bộc lộ một số hạn chế cần phải khắc phục Vì vây, trong thời gian tới, Công ty cần đưa ra những giải pháp quyết liệt hơn nữa để có thể thắng nhiều gói thầu hơn nữa nói riêng và đảm bảo sự phát triển đều đặn của DN trong tình hình kinh tế cạnh tranh khốc liệt như hiện nay
Luận văn với đề tài “Hoàn thiện công tác tham dự thầu tại Công ty Cổ phần
Viễn thông Đầu tư và Thương mại quốc tế giai đoạn 2010 – 2020” là một vấn đề không
còn mới mẻ nhưng là vấn đề được Công ty rất quan tâm, chú ý
Trang 9Với mục tiêu đặt ra, luận văn đã giải quyết được một số vấn đề cơ bản sau:
- Hệ thống hóa hệ thống cơ sở lý luận về công tác đầu thầu
- Vận dụng các phương pháp để đánh giá đúng thực trạng công tác tham dự thầu tại Công ty ITECOM Từ đó đã chỉ ra các thành tựu đã đạt được cũng như các tồn tại và các nguyên nhân dẫn đến các khó khăn đó
- Căn cứ vào cơ sở lý luận và thực trạng về công tác tham dự thầu, luận văn đã nghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác dự thầu, nâng cao khả năng thắng thầu của công ty trong thời gian tới