Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế đối với các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn thành phố Hà nội

Nhất là từ khi có Luật quản lý thuế ngành thuế Hà nội đã thực hiện đầy đủ các quy định về hoạt động quản lý thu thuế như đăng ký thuế, yêu cầu cơ sở phải tự kê khai tự tính thuế, tự [r]

i

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Quá trình thực hiện công cuộc đổi mới nền kinh tế từ Đại hội Đảng lần thứ VI dến nay đã hơn 20 năm, hệ thống chính sách thuế đã được cải cách hoàn thiện nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế Hệ thống pháp luật thuế đã được quốc hội ban hành khá đồng bộ Trong từng luật thuế đã có quy định nội dung quản lý thu thuế mang tính chất thuế không mang tính chất quản lý kinh tế

Để phát huy hiệu quả của hệ thống thuế ngành thuế đã không ngừng đề

ra những biện pháp quản lý tốt nguồn thu, công tác quản lý thu thuế hiện nay

đã có luật quản lý thuế nên việc chấp hành các luật thuế của các doanh nghiệp đã có những bước tiến bộ đáng kể Tuy nhiên do nhận thức của đối tượng nộp thuế cũng như việc hướng dẫn chi tiết luật quản lý thuế vẫn chưa

cụ thể rõ ràng nên việc chấp hành luật chưa thật nghiêm chỉnhvẫn còn những hạn chế, tình trạng ẩn lậu, trốn tránh vẫn diễn ra khá phổ biến ở mọi ngành nghề sản xuất kinh doanh và ở hầu hết không những ở các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh mà ngay cả các doanh nghiệp nhà nước

Phân tích đánh giá những tác động của công tác quản lý thu thuế ở Hà nội, nêu ra những mặt được và chưa được những yếu kém trong công tác quản

lý thu thuế đối với doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn thành phố Hà nội Trên cơ sở đó đề ra các giải pháp chủ yếu nhằm cụ thể hoá những vấn đề trong luật quản lý thuế đã được quốc hội thông qua, có hiệu lực từ ngày 1/7/2007 nhằm hoàn thiện công tác quản lý thu thuế đối với các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn thành phố Hà nội nhằm phát huy tốt mục tiêu yêu cầu

của chính sách thuế.Vì vậy việc chọn đề tài : “Hoàn thiện công tác quản lý thu thuế đối với các doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn thành phố Hà

ii

nội” có ý nghĩa thiết thực cả về lý luận và thực tiễn nhằm hệ thống hoá và làm

sáng tỏ những vấn đề cơ bản lý luận về quản lý thu thuế của nhà nước theo luật quản lý thuế

iii

CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

Luận văn đã nêu lên những điểm chính sau

Doanh nghiệp nhà nước trong nền kinh tế thị trường

Doanh nghiệp nhà nước là tổ chức kinh tế do nhà nước đầu tư vốn, thành lập và tổ chức quản lý, hoạt động kinh doanh, hoặc hoạt động công ích nhằm thực hiện các mục tiêu kinh tế xã hội do nhà nước giao

Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp đều chịu sự chi phối của quy luật thị trường, muốn tồn tại và phát triển các doanh nghiệp phải tạo

ra lợi nhuận Nhưng nền kinh tế có những khuyết tật như tạo ra sự phân hoá giàu nghèo…vì vậy sự tồn tại của doanh nghiệp nhà nước với việc sử dụng nhiều lao động, tăng công ăn việc làm, tăng thu nhập, sẽ làm giảm sự bất bình đẳng; doanh nghiệp nhà nước thực hiện các quyền, nghĩa vụ bảo hiểm cho người lao động tốt hơn các thành phần khác

Quản lý thu thuế đối với doanh nghiệp nhà nước nhằm:

Nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý thuế, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nộp thuế nộp đúng, đủ, kịp thời số tiền thuế vào Ngân sách nhà nước và cơ quan thuế thu đúng, thu đủ tiền thuế vào Ngân sách nhà nước

Phát huy vai trò của thuế đối với việc khuyến khích định hướng

đối với các doanh nghiệp

Góp phần khuyến khích mọi tổ chức và cá nhân trong nước và nước ngoài đầu tư vốn vào hoạt động sản xuất kinh doanh từ đó thúc đẩy sản xuất phát triển, giải quyết việc làm tạo thu nhập cho người lao động

Góp phần khuyến khích xuất khẩu, bảo hộ hợp lý có trọng điểm hàng hoá sản xuất trong nước:

iv

Góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế và phát triển kinh tế đồng đều giữa các vùng miền trong cả nước và thực hiện chính sách xã hội

Nôi dung quản lý thu thuế đối với doanh nghiệp nhà nước

Khái niệm quản lý thu thuế

Quản lý thu thuế là hoạt động quản lý gắn liền với cơ quan thuế - một

tổ chức nhà nước có tư cách pháp nhân công quyền Do đó, quản lý thu thuế

là một hình thức quản lý công Quản lý thu thuế gồm khâu hành pháp và tư pháp về thuế

Quản lý thu thuế là hoạt động của Nhà nước mà cơ quan thuế là đại diện để tổ chức, điều hành hê thống quản lý thu thuế nhằm động viên nguồn thu từ thuế vào ngân sách nhà nước theo những quy định của pháp luật về thuế, phí-lệ phí, và đưa pháp luật về thuế vào đời sống, thực hiện các mục tiêu của cơ quan thuế đã đề ra trong từng thời kỳ

Nội dung quản lý thu thuế

Hoạt động quản lý thu thuế bao hàm nhiều nội dung được quy định cụ thể trong luật Quản lý thuế Nó bao gồm:

- Đăng ký thuế

- Kê khai thuế

- Nộp thuế

- Ấn định thuế

- Thủ tục hoàn thuế

- Thủ tục miễn, giảm thuế

- Xoá nợ tiền thuế, tiền phạt

- Quản lý thông tin về đối tượng nộp thuế

- Kiểm tra thuế, thanh tra thuế

- Cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế

- Xử lý vi phạm pháp luật về thuế

v

- Giải quyết khiếu nại tố cáo về thuế

Luận văn xin đi sâu vào các nội dung chính như sau:

Quản lý đối tượng nộp thuế

Kê khai, nộp thuế, quyết toán thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế

Thanh tra, kiểm tra thuế

Quản lý đối tượng nộp thuế

Cơ quan thuế xây dựng một hệ thống mã số đối tượng nộp thuế thống nhất trong toàn quốc Một đối tượng nộp thuế được cấp một mã số thuế duy nhất Mọi thông tin về đối tượng nộp thuế được cấp nhật vào hệ thống mạng máy tính

Khai thuế, nộp thuế, quyết toán thuế, hoàn thuế, miễn giảm thuế

Luật quản lý thuế quy định cụ thể về nguyên tắc khai thuế và tính thuế;

hồ sơ khai thuế, thời hạn, địa điểm nộp hồ sơ khai thuế, gia hạn nộp hồ sơ khai thuế, khai bổ sung hồ sơ khai thuế, trách nhiệm của cơ quan quản lý thu thuế và công chức thuế trong việc tiếp nhận hồ sơ khai thuế

Thanh tra, kiểm tra thuế

Nguyên tắc kiểm tra thuế, thanh tra thuế:

- Thực hiện trên cơ sở phân tích thông tin, dữ liệu liên quan đến người nộp thuế, đánh giá việc chấp hành pháp luật của người nộp thuế, xác minh và thu thập chứng cứ để xác định hành vi vi phạm pháp luật về thuế

- Không cản trở hoạt động bình thường của cơ quan, tổ chức, cá nhân là người nộp thuế

- Tuân thủ quy định của Luật quản lý thuế và các quy định khác của pháp luật có liên quan

Kiểm tra thuế

vi

Theo quy định tại Luật quản lý thuế các hồ sơ thuế gửi đến cơ quan thuế đều được kiểm tra tính đầy đủ, chính xác của các thông tin, tài liệu trong

hồ sơ thuế nhằm đánh giá sự tự tuân thủ pháp luật về thuế của người nộp thuế

Việc kiểm tra thuế được thực hiện tại trụ sở cơ quan thuế hoặc tại trụ sở của người nộp thuế

Thanh tra thuế

Việc thanh tra thuế chỉ được tiến hành đối với các trường hợp quy định

tại Luật quản lý thuế Đối với trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật thuế,

chỉ được tiến hành thanh tra khi có căn cứ xác định người nộp thuế khai thiếu nghĩa vụ thuế, trốn thuế, gian lận thuế nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự

Tổ chức quản lý thu thuế đối với doanh nghiệp nhà nước

Nội dung liên quan đến tổ chức thực hiện các luật thuế bao gồm

Một là, hỗ trợ và tuyên truyền ĐTNT:

Là bộ phận tiếp nhận hồ sơ thuế và tiến hành các thủ tục hướng dẫn, trả lời, giải đáp các vướng mắc của ĐTNT trong quá trình thực hiện các quy định hiện hành về chính sách Thuế, phí và lệ phí thông qua các hình thức trả lời tại cơ quan Thuế, qua điện thoại hoặc bằng văn bản theo đúng hướng dẫn

về nghiệp vụ tại các quy trình do Tổng cục Thuế ban hành về việc hướng dẫn thực hiện công tác hỗ trợ ĐTNT trong thẩm quyền

Hai là xây dựng và lựa chọn quy trình thu thuế

Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý thuế; tạo điều kiện thuận lợi cho NNT nộp đúng, đủ kịp thời tiền thuế vào NSNN và cơ quan quản lý thuế thu đúng, thu đủ tiền thuế Đồng thời quy định rõ quyền, nghĩa

vụ, trách nhiệm của NNT, cơ quan quản lý thuế và của các tổ chức, cá nhân

có liên quan trong việc quản lý thuế Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính theo hướng đơn giản, rõ ràng, minh bạch, dễ thực hiện, tăng cường vai trò

vii

kiểm tra giám sát của Nhà nước, cộng đồng xã hội trong việc thực hiện quản

lý thuế Việc ban hành các quy trình nghiệp vụ thuế là một tất yếu

Ba là,, kê khai kế toán thuế:

Thực hiện việc tiếp nhận tờ khai, hồ sơ thuế của ĐTNT, và tiến hành

xử lý trong thẩm quyền hoặc chuyển cho các Bộ phận chức năng theo phân công, phân cấp, và hoặc theo qui định tại quy trình

Căn cứ vào số liệu kê khai thuế của ĐTNT tiến hành các bước theo quy trình xử lý thông tin về số thuế phát sinh của ĐTNT nhằm mục đích

quản trị dữ liệu thuế theo yêu cầu chuyên môn nghiệp vụ (Nhưng không tác động vào việc kê khai của ĐTNT)

viii

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI

Thực trạng công tác quản lý thu thuế đối với doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn thành phố Hà nội

Công tác quản lý thu thuế được chuyển từng bước từ chế độ chuyên quản, khép kín sang chế độ người nộp thuế tự tính, tự khai và nộp thuế Người nộp thuế tự tính, tự khai, tự nộp thuế, cơ quan thuế thực hiện chức năng hỗ trợ, giám sát sự tuân thủ pháp luật về thuế của người nộp thuế Cách quản lý thu thuế này đã đề cao nghĩa vụ, trách nhiệm của người nộp thuế trước pháp luật; cơ quan thuế tăng cường được chức năng tuyên truyền, giáo dục, hướng dẫn, đôn đốc thu nộp, kiểm tra, thanh tra xử lý vi phạm về thuế Nhất là từ khi

có Luật quản lý thuế ngành thuế Hà nội đã thực hiện đầy đủ các quy định về hoạt động quản lý thu thuế như đăng ký thuế, yêu cầu cơ sở phải tự kê khai tự tính thuế, tự mang thuế nộp vào kho bạc nhà nước, thực hiện nghiêm chỉnh các thủ tục hoàn thuế, thủ tục miễn giảm thuế về quản lý thông tin đối tượng nộp thuế, kiểm tra thuế, thanh tra thuế, cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế, xử lý vi phạm pháp luật về thuế, giải quyết khiếu nại tố cáo về thuế

Quản lý đối tượng nộp thuế

Từ ngày 15/8/2007 Cục thuế Thành phố Hà nội đã thực hiện việc tiếp nhận và giải quyết các thủ tục hành chính thuế theo cơ chế một cửa tại 285 Đội Cấn để phục vụ tốt nhất cho người nộp thuế; xây dựng lề lối làm việc, tác phong giao tiếp của cán bộ thuế với người nộp thuế theo hướng các doanh nghiệp, người nộp thuế sẽ được cơ quan thuế phục vụ công tâm, kịp thời, hiệu

ix

quả; cơ quan thuế có trách nhiệm cung cấp thông tin, dịch vụ hỗ trợ cho người nộp thuế tạo điều thuận lợi cho người nộp thuế thực hiện nghĩa vụ thuế

Quản lý thu nộp thuế, quyết toán thuế, hoàn thuế

Thu nộp thuế

Đã nghiên cứu và mở rộng việc áp dụng cơ chế người nộp thuế được tự tính, tự khai, tự nộp thuế vào NSNN và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật Đến nay 100% số doanh nghiệp nhà nước trên địa bàn thành phố Hà nội đều thực hiện tự kê khai tự tính và tự nộp thuế vào kho bạc nhà nước Cơ quan thuế không làm thay việc tính thuế của người nộp thuế mà tập trung nguồn lực vào việc tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ người nộp thuế nắm được các chính sách thuế, các thủ tục hành chính thuế để họ thực hiện tốt quyền tự khai, tự nộp của mình Cơ quan thuế tăng cường theo dõi, kiểm tra giám sát việc tuân thủ pháp luật thuế và áp dụng các chế tài hành chính đối với các

trường hợp vi phạm pháp luật thuế

Việc nộp thuế của người nộp thuế: các tờ khai có số thuế mới phát sinh đều được nộp vào Ngân sách Nhà nước kịp thời Số thuế nợ đọng cũng đã được người nộp thuế quan tâm hơn trước, người nộp thuế đã chủ động đến cơ quan thuế để đối chiếu công nợ và nộp các khoản nợ đọng sau khi người nộp thuế trực tiếp được đối chiếu số liệu của mình ở bộ phận hỗ trợ hoặc qua điểm cung cấp thông tin được đặt công khai tại cơ quan thuế , số nợ đọng về thuế

đã giảm dần

Bảng 2.1: Kết qua thu thuế của các Doanh nghiệp Nhà nước trên địa bàn thành phố Hà nội

Đơn vị : Triệu đồng

Năm Tổng số thu ngân

sách của các DNNN trên địa

Tổng số thu ngân sách trên địa bàn thành phố Hà nội

Tỷ lệ số thu của các DNNN trên tổng số thu ngân

x

bàn thành phố Hà nội

sách trên địa bàn

TP Hà nội

2004 11.862.398 22.170.773 53%

2005 10.958.342 26.960.816 40%

Nguồn : Cục thuế Thành phố Hà nội

Quản lý quyết toán thuế

Các doanh nghiệp cơ bản đã nộp quyết toán thuế đầy đủ đúng hạn theo

quy định của Luật quản lý thuế Năm 2007 trong tổng số 1753 số doanh

nghiệp nhà nước phải nộp quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp có 1553 số

đơn vị đã nộp quyết toán thuế, còn 171 đơn vị chưa nộp quyết toán thuế

chiếm 9% tổng số đơn vị phải nộp quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp

Số doanh nghiệp nộp quyết toán đúng thời hạn quy định là 1056 doanh

nghiệp, số doanh nghiệp nộp quyết toán chưa đúng thời hạn quy định là 497

doanh nghiệp chiếm 32% trên tổng số doanh nghiệp đã nộp quyết toán

Trong đó số quyết toán có lỗi số học là 446 doanh nghiệp chiếm 28%

trên tổng số đơn vị đã nộp quyết toán thuế

Quản lý hoàn thuế

Thực hiện cơ chế hoàn thuế trước, kiểm tra sau đối với cơ sở kinh

doanh nghiêm chỉnh thực hiện các chính sách thuế, các thủ tục kê khai, nộp

thuế;chấp hành tốt chế độ kế toán, hoá đơn, chứng từ Thủ tục hoàn thuế

GTGT đã được quy định đơn giản

Bảng 2.2: Kết quả hoàn thuế của các doanh nghiệp nhà nước trên

địa bàn thành phố Hà nội

xi

Đơn vị: triệu đồng Năm Số đơn vị hoàn

thuế

Số thuế được hoàn Số thuế thu hồi hoàn

Nguồn : Cục thuế Thành phố Hà nội

Số thuế đề được hoàn của các doanh nghiệp nhà nước chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng số thu ngân sách Tuy nhiên số thuế thu hồi hoàn chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng số thuế được hoàn Các doanh nghiệp nhà nước cơ bản

đã chấp hành đúng chính sách chế độ trong việc hoàn thuế

Thanh tra kiểm tra thuế

Hệ thống kiểm tra thuế đã được hoàn thiện trong toàn ngành từ 1/7/2007 Việc kiểm tra tờ khai thuế để xác định nghĩa vụ thuế của người nộp thuế được thực hiện kịp thời thường xuyên

Kiểm tra về thuế tại trụ sở cơ quan thuế thực chất là công tác kiểm tra

hồ sơ khai thuế của đối tượng nộp thuế

Dịch vụ hỗ trợ đối tượng nộp thuế

Kết quả thực hiện công tác tuyên truyền hỗ trợ đối tượng nộp thuế năm

2007

Về công tác tuyên truyền

Cục thuế thành phố Hà nội đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo, đài trung ương và địa phương để đăng tải tin, bài tuyên truyền về chính sách thuế và tổ chức nhiều lớp tập huấn, đối thoại của ngành thuế với các đối tượng nộp thuế về chính sách, chế độ thuế các quy trình nghiệp vụ, thủ tục hành chính thuế như thủ tục đăng ký mã số thuế, thủ tục mua hoá đơn, thủ tục

xii

hoàn thuế, thủ tục miễn giảm thuế để mọi tổ chức cá nhân hiểu, thực hiện và, đồng thời giám sát việc thực hiện của cơ quan,cán bộ thuế

Về tổ chức bộ máy quản lý thu thuế doanh nghiệp nhà nước ở Cục thuế thành phố Hà nội

Cục Thuế thành phố Hà Nội là tổ chức trực thuộc Tổng cục Thuế, có chức năng tổ chức thực hiện công tác quản lý thu thuế, phí, lệ phí và các khoản thu khác của Ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố Hà Nội theo quy định của pháp luật

Bên cạnh nhiệm vụ đảm bảo số thu cho ngân sách Nhà nước, Cục thuế

Hà Nội còn phải thực hiện các chương trình, kế hoạch công tác do Tổng cục thuế giao và đảm bảo thông tin đáp ứng yêu cầu quản lý, chỉ đạo của Thành

uỷ, Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội

Theo Quyết định số 49/2007/QĐ-BTC ngày 15 tháng 6 năm 2007 của

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đến nay, Cục thuế TP Hà Nội được tổ chức thành

17 phòng ( khối văn phòng cục) và 14 chi cục thuế quận huyện trực thuộc, với tổng số 2200 cán bộ, nhân viên

Thủ tục hành chính thuế đã được cải cách hợp lý hơn

Năm 2007 Cục thuế Thành phố Hà nội tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính thuế theo hướng cung cấp dịch vụ thuế tốt nhất, đầy đủ nhất cho người nộp thuế nhằm tạo môi trường thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân kinh doanh

và thực hiện tốt nghĩa vụ thuế

Trên cơ sở các văn bản pháp luật về thuế, các quy trình của ngành, Cục Thuế thành phố Hà nội tiếp tục rà soát để hoàn thiện hướng dẫn triển khai thực hiện thống nhất trên địa bàn thành phố Hà nội

Năng lực bộ máy quản lý thu thuế đã được nâng cao thêm

Đã thực hiện chuyển đổi và kiện toàn hệ thống bộ máy quản lý thu thuế theo mô hình chức năng, toàn ngành thuế đã được sắp xếp lại theo Quyết định