Thực tiễn đời sống kinh tế – xã hội ở nước ta thời gian qua đă cho thấy, trong điều kiện nên kinh tế thị trường luôn có sự cạnh tranh gay gắt thì công tác quản lý nguồn nhân lực trong[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Thực tiễn đời sống kinh tế – xã hội ở nước ta thời gian qua đă cho thấy, trong điều kiện nên kinh tế thị trường luôn có sự cạnh tranh gay gắt thì công tác quản lý nguồn nhân lực trong mỗi tổ chức, đă có một vị trí rất quan trọng, nó quyết định sự tồn tại và phát triển của tổ chức đó Trong mỗi doanh nghiệp nhân lực là đầu vào quan trọng nhất, quyết định quá trình kết hợp các nguồn lực khác một cách có hiệu quả để tạo ra sản phẩm dịch vụ đáp ứng yêu cầu khách hàng
Là một hãng hàng không quốc gia Việt Nam trong những năm vừa qua Vietnamairlines đã có những đóng góp không nhỏ vào GDP, vươn lên trở thành một trong những tổng công ty phát triển mạnh ở Việt Nam, góp một phần xây dựng hình ảnh một Hãng hàng không quốc gia năng động, sáng tạo, tiên tiến và hiện đại Trong hoạt động kinh doanh của Hãng hàng không quốc gia Việt Nam, chất lượng kỹ thuật máy bay có ảnh hưởng rất lớn đến lộ trình thực hiện chuyến bay cũng như hiệu quả doanh thu của toàn Hãng Công
ty TNHH MTV Kỹ thuật Máy bay (VAECO) trực thuộc Hãng hàng không quốc gia Việt Nam hiện là doanh nghiệp tiên phong hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực bảo dưỡng, đại tu, kiểm tra định kỳ máy bay và các trang thiết bị máy bay Để hoạt động kinh doanh hiệu quả, nâng cao uy tín và cạnh tranh với các doanh nghiệp trong điều kiện ngày càng có nhiều doanh nghiệp đầu tư vào lĩnh vực này, đòi hỏi Công ty VAECO phải được cơ cấu và tổ chức hoạt động một cách có hiệu quả, duy trì sự đồng bộ về hoạt động của các phòng ban,
bộ phận Trong đó, vai trò của người lao động trong công ty là đặc biệt quan trọng, vì họ là nhân tố trực tiếp của quá trình sản xuất Chính vì vậy, để phát huy khả năng làm việc của người lao động, chính sách đãi ngộ tương xứng với cán bộ nhân viên trong công ty cũng là yếu tố cần được xem xét và nghiên cứu Thêm vào đó, do là một công ty TNHH 100% vốn nhà nước, nên công tác tạo động lực cho người lao động tại công ty vẫn chưa được quan tâm một cách thích đáng, các đòn bẩy để thúc đẩy người lao động làm việc chưa có chế tài phù hợp với tính chất công việc Vì vậy, nó làm giảm động lực và nhiệt huyết làm việc của đội ngũ lao động trong công ty, từ đó dẫn tới năng suất lao động giảm sút, hiệu quả công việc còn chưa cao Do vậy, VAECO cần xây dựng một chế độ đãi ngộ hợp lý, chính sách
Trang 2lương thưởng tương xứng và các phương án tạo động lực thích đáng và kích thích năng suất hiệu quả làm việc cho đội ngũ lao động tại doanh nghiệp mình
Xuất phát từ tầm vai trò quan trọng của người lao động cũng như nhu cầu nâng cao động lực làm việc cho người lao động tại Công ty TNHH Kỹ thuật Máy bay, tôi đã chọn đề
tài “Giải pháp tạo động lực cho người lao động tại Công ty TNHH Kỹ thuật Máy bay”
làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình Luận văn được thực hiện với mong muốn một mặt giới thiệu những lý thuyết tổng quan về tạo động lực cho người lao động, mặt khác, luận văn giới thiệu những nét chung về Công ty TNHH Kỹ thuật máy bay, thực trạng và giải pháp tạo động lực cho người lao động tại công ty, qua đó có đề xuất giải pháp tạo động lực cho người lao động
CHƯƠNG I: TỔNG QUAN CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU
VỀ TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG
Tạo động lực cho người lao động là một trong những vấn đề mấu chốt của doanh nghiệp, nó không chỉ là một cách thức nhằm giữ chân những người có năng lực, có trình
độ mà nó còn gắn liền với sự tồn tại phát triển cũng như sự thành bại của mỗi doanh nghiệp Hiện nay, đã có nhiều tài liệu, đề án trong và ngoài nước nghiên cứu về vấn đề tạo động lực cho người lao động điển hình như các học thuyết về nội dung (của Maslow, Alderfer, McClelland, Herzberg); và nhóm học thuyết về quá trình (của Adams, Vroom, Skinner, E.A.Locker) Vận dụng các học thuyết trên, một vài nghiên cứu đã chỉ
ra được các yếu tố tạo động lực và cách thực hiện Zimmer (1996) nhấn mạnh cần tuyển đúng và đối xử công bằng, coi trọng đào tạo Gracia (2005) nhấn mạnh cần giúp nhân viên thấy rõ xu hướng, kỹ thật mới nhất trong ngành, tạo điều kiện để họ phát huy sáng kiến và ứng dụng trong công việc Apostolou (2000) nhấn mạnh quan hệ giữa tạo động lực với sự lôi cuốn cấp dưới Kovach (1987) chỉ ra 10 yếu tố ảnh hưởng đến động lực, trong đó công việc thích thú càng quan trọng khi thu nhập tăng, còn lương cao quan trọng hơn trong nhóm có thu nhập thấp Trong khi đó, tại Việt Nam cũng có không ít những nghiên cứu hướng tới nội dung tạo động lực này, điển hình như:
Trang 3Báo cáo khoa học Đề tài KHCN cấp nhà nước KX-07-13 do GS Lê Hữu Tầng (1996) làm chủ nhiệm “Vấn đề phát huy và sử dụng đúng đắn vai trò động lực của con người trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội” trình bày vấn đề sử dụng đúng đắn tính tích tực của con người trong sự phát triển kinh tế-xã hội Trong khi đó Luận án “Giải pháp tạo động lực cho lao động quản lý trong các doanh nghiệp nhà nước ở Hà Nội và ở Việt Nam đến năm 2020” của Vũ Thị Uyên lại tập trung nghiên cứu về lao động quản
lý, đây là nhóm đối tượng chủ chốt của bất kỳ doanh nghiệp nào Với luận án này thì tác giả cũng đã tiếp cận, hệ thống và đề xuất quan điểm về động lực lao động, lựa chọn
mô hình tổng thể để chỉ ra cách tiếp cận với tạo động lực cho lao động và lao động quản
lý trong doanh nghiệp Tuy nhiên, các nghiên cứu trên chú trọng đến tầm vĩ mô, mang tính bao quát và không đưa ra một doanh nghiệp cụ thể nào để phân tích Khác với hai đề
án và luận án trên, luận văn “Các giải pháp nhằm tạo động lực cho nguồn nhân lực chất lượng cao của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam” của Trần Thị Thùy Linh – Đại học Kinh tế Quốc dân đã đưa ra được đối tượng nghiên cứu cụ thể trong luận văn của mình,
đó là toàn bộ nhân viên của Tổng Công ty Hàng không Việt Nam Luận văn cũng đã đề cập tới các biện pháp tạo động lực cho nhân viên Công ty nhằm giữ chân những người có năng lực, có trình độ, thu hút thêm nhiều người tài gia nhập ngành Hàng không Việt Nam Qua một số nghiên cứu về tạo động lực cho người lao động ở trên, có thể thấy các
đề án và luận văn đã đưa ra những lý luận chung nhất về đề tài nghiên cứu cũng như đi sâu tìm hiểu về một nguồn nhân lực trong một Công ty cụ thể Phạm vi nghiên cứu của tác giả luận văn này về mặt nội dung tập trung vào đối tượng là những lao động kỹ thuật đang làm việc tại VAECO nhằm hoàn chỉnh vấn đề nghiên cứu và tìm ra giải pháp có thể vận dụng vào thực tiễn tại công ty VAECO Qua tìm hiểu và đánh giá, tôi xin khẳng định rằng đề tài luận văn của tôi không trùng lặp với bất kỳ đề tài có nội dung tương tự hay gần tương tự trước đó
CHƯƠNG II
Trang 4CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI
LAO ĐỘNG
Trong chương này tác giả đã đề cập tới đặc điểm vai trò của người lao động cũng như những cơ sở lý luận về tạo động lực cho cho người lao động trong doanh nghiệp, các yếu tố ảnh hưởng tới động lực cholao động trong doanh nghiệp và các công cụ sử dụng để tạo động lực Ngoài ra tác giả có trình bày học thuyết Maslow và ứng dụng của học thuyết này vào doanh nghiệp
Lao động là một trong những yếu tố quyết định sự tăng trưởng và phát triển của doanh nghiệp, bởi tất cả mọi của cải vật chất và tinh thần của doanh nghiệp đều do con người tạo ra, trong đó lao động đóng vai trò trực tiếp sản xuất ra của cải đó Các quan điểm về con người lao động qua các thời kỳ cũng đã thay đổi khác nhau Mục đích của quá trình quản lý là nâng cao hiệu quả sử dụng lao động Muốn vậy cần phải thấy rõ cái gì thúc đẩy con người tham gia lao động Trong thực tế, việc đáp ứng các nhu cầu tái sản xuất sức lao động được thực hiện thông qua hệ thống tiền lương, tiền thưởng và các khuyến khích vật chất, tinh thần khác
Nhận thức của con người về vai trò của nhân tố lao động cũng ngày càng thay đổi Nếu trước đây, lao động không được người sử dụng coi trọng thì ngày nay người ta đã nhận thức sức sáng tạo của con người là điều kiện để DN phát triển, vì vậy, người lao động là tài nguyên vô giá của DN
Các yếu tố ảnh hưởng đến động lực và tạo động lực bao gồm Các yếu tố thuộc bản thân người lao động như mục tiêu cá nhân, nhận thức của người lao động về giá trị và nhu cầu cá nhân, năng lực và kinh nghiệm của người lao động, đặc điểm tính cách của người lao động Ngoài ra còn có các yếu tố thuộc về doanh nghiệp như kỹ thuật và công nghệ, công việc cá nhân và điều kiện làm việc, văn hóa của tổ chức, quan hệ nhóm, các chính sách liên quan đến quyền và nghĩa vụ của người lao động, nhất là các chính sách về quản trị nguồn nhân lực Các yếu tố thuộc về môi trường bên ngoài bao gồm: Đ ặ c điểm
Trang 5về ngành và lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp, định hướng nam/nữ, luật pháp của chính phủ, hệ thống phúc lợi xã hội
Tạo động lực là cần thiết với cả cá nhân người lao động và doanh nghiệp Maslow
đã nghiên cứu và sắp xếp nhu cầu theo thang bậc từ thấp đến cao của con người Vận dụng thuyết nhu cầu của Maslow trong doanh nghiệp, ta có thể thấy các mức nhu cầu của con người nói chung được chia thành các thang bậc, và các nhu cầu đó được đáp ứng thông qua các hình thức đãi ngộ khác nhau của doanh nghiệp đối với người lao động Doanh nghiệp sử dụng các công cụ kinh tế, hành chính-tổ chức và công cụ tâm lý giáo dục để tạo động lực cho người lao động
CHƯƠNG III THỰC TRẠNG TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI
LAO ĐỘNG TẠI CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT MÁY BAY
Với những cơ sở lý luận đã nghiên cứu ở chương 2 tác giả bước đầu đi tìm hiểu những thực trạng hiện tại về công tác tạo động lực cho người lao động tại công ty TNHH
Kỹ thuật Máy bay VAECO mà điển hình là đi nghiên cứu các công cụ tạo động lực lao động cho người lao động tại công ty Từ đó đưa ra được những đánh giá chung về công tác tạo động lực cho người lao động tại công ty
Công ty TNHH Kỹ thuật Máy bay VAECO là công ty với 100% vốn chủ sở hữu nhà nước Được hình thành dựa trên sự tổ chức sắp xếp lại các Xí nghiệp Máy bay A75, A76, phòng Kỹ thuật thuộc Văn phòng Khu vực Miền Trung Tính đến giữa năm 2012 công ty
có 20 ban ngành chức năng với gần 3000 nhân viên Đây là một công ty với quy mô lớn, có số lao động đông đảo, chủ yếu là nam, trình độ lao động nói chung là tương đối cao Vì thế mà công tác tạo động lực cho người lao động trong công ty có nhiều nét đặc trưng riêng biệt Thông qua việc nghiên cứu các công cụ tạo động lực tại công ty VAECO tác giả đưa ra một số nhận xét sau:
Thành tựu
Trang 6Tiền lương, thưởng được chia thành nhiều khoản mục, cách tính lương, thưởng có công thức rõ rãng và được quy định chi tiết, đảm bảo quyền lợi chính đáng và hợp pháp cho người lao động Quy chế phân phối theo vị trí, tính chất công việc đảm nhiệm và phụ thuộc vào hiệu quả công việc, đảm bảo được tính công bằng nói chung
Công ty có quỹ phúc lợi phong phú, các khoản phúc lợi có ý nghĩa vật chất và tinh thần to lớn, thể hiện sự quan tâm của công ty tới người lao động Nội quy lao động rõ ràng cụ thể, quy định những vấn đề cơ bản về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, an toàn, vệ sinh lao động, trật tự trong công ty, kỷ luật lao động của công ty
Người lao động được tạo điều kiện để làm việc, học tập, rèn luyện nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu sản xuất, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao Công tác bồi dưỡng ở Vaeco đang được chú trọng thường xuyên, đáp ứng kịp thời cho việc sắp xếp, bố trí lao động phù hợp với quá trình phát triển của công ty
VAECo đã và đang nỗ lực trong việc tạo ra một môi trường làm việc thoải mái, hăng say, nhiệt tình và đầy tính chuyên nghiệp Các phong trào quần chúng tạo ra sân chơi thú vị lành mạnh, giúp người lao động giải tỏa căng thẳng, tạo tính đoàn kết trong tập thể Công tác đảm bảo xã hội, nâng cao tinh thần cho người lao động được thực hiện khá đều đặn và hiệu quả, tạo ra tác động tích cực tới tinh thần làm việc của họ
Với quy mô lớn và đội ngũ nhân viên đông đảo, những năm qua Vaeco đã thực hiện các chính sách hoạt động tạo động lực cho người lao động một cách phong phú, hiệu quả Các hoạt động tạo động lực này cũng đã tạo ra được tính cạnh tranh của công ty với các doanh nghiệp khác trong việc thu hút và giữ chân nguồn lao động chất lượng cao, đảm bảo cho sự phát triển bền vững của công ty
Hạn chế và nguyên nhân
Do còn là công ty nhà nước nên các chế độ vẫn còn kìm hãm, công tác tạo động lực cho người lao động vẫn chưa được quan tâm đúng mức Bộ máy quản lý trong công
ty vẫn còn cồng kềnh và bị ảnh hưởng bởi tính trì trệ của thời kỳ hoạt động theo hình
Trang 7thức xí nghiệp A75, A76 thời bao cấp
Công tác phân tích công việc ở Vaeco ty chưa được thực hiện tốt Công ty chưa xây dựng cụ thể các bản mô tả công việc để nêu rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, điều kiện làm việc, các vấn đề khác liên quan đến từng công việc của mỗi lao động, và bản tiêu chuẩn thực hiện công việc
Về vấn đề đào tạo, tạo cơ hội thăng tiến nghề nghiệp: công ty có xu hướng ưu tiên, quan tâm hàng đầu cho con em trong ngành Quá trình tuyển chọn và sử dụng lao động tại công ty, đặc biệt là việc bổ nhiệm cán bộ vẫn tồn tại một số hiện tượng tiêu cực, điều này tác động không tích cực đến động lực làm việc của những lao động khác
Quan điểm của các cấp lãnh đạo còn có nhiều suy nghĩ mang lối quan cách Các lãnh đạo cấp cao chưa thực sự đi sâu đi sát tới tâm tư nguyện vọng của người lao động
Năng lực quản lý của một số cán bộ trong công ty còn chưa cao, kỹ năng giải quyết vấn đề còn nhiều hạn chế, nên quyết định đưa ra có khi chưa chính xác và hợp lý
Trang 8CHƯƠNG IV CÁC GIẢI PHÁP TẠO ĐỘNG LỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG TẠI
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT MÁY BAY
Từ cơ sở lý luận về tạo động lực lao động, từ những thực trạng về tạo động lực cho người lao động tại VAECO Tác giả đã đưa ra những giải pháp nhằm tạo động lực cho người lao động tại doanh nghiệp này đó là:
Đổi mới cơ chế doanh nghiệp, cải tiến bộ máy hoạt động theo hướng tinh giản gọn nhẹ: giảm bớt các vị trí dư thừa
Xác định rõ tiêu chuẩn thực hiện công việc: xây dựng bản mô tả chi tiết về nhiệm
vụ, trách nhiệm cụ thể đối với từng vị trí và tiêu chuẩn thực hiện công việc mỗi lao động phải đạt được Đồng thời đánh giá một cách công bằng về kết quả công việc
Hoàn thiện các biện pháp kích thích nhằm thỏa mãn nhu cầu vật chất của người lao động như đảm bảo một chế độ tiền lương công bằng hợp lý và mang tính cạnh tranh,
sử dụng các hình thức thưởng phạt hợp lý và đa dạng các khoản phúc lợi
Hoàn thiện các biện pháp kích thích nhằm thỏa mãn nhu cầu tinh thần của người lao động như củng cố uy tín công ty trong lĩnh vực bảo dưỡng máy bay, xây dựng văn hóa doanh nghiệp mạnh, tăng cường sự tự quản trong công việc cho người lao động
Tạo ra điều kiện và môi trường làm việc thuận lợi cho người lao động và nâng cao tính hiệu quả của chương trình đào tạo và tạo cơ hội thăng tiến
Trang 9KẾT LUẬN
Tạo động lực cho người lao động là một đòi hỏi tất yếu bởi nó tác động trực tiếp tới sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Động lực của người lao động là sự khao khát và tự nguyện của bản thân nhằm phát huy mọi nỗ lực để đạt được mục tiêu cá nhân
và mục tiêu của doanh nghiệp Để tạo động lực cho người lao động cần vận dụng hệ thống các chính sách, các biện pháp, cách thức quản lý phù hợp tác động tới người lao động nhằm làm cho họ có động lực trong công việc, thúc đẩy họ hài lòng hơn với công việc và mong muốn được đóng góp cho doanh nghiệp
Qua quá trình thu thập thông tin, tìm hiểu và phân tích về thực trạng động lực và tạo động lực cho người lao động tại VAECO, luận văn đã đi sâu vào nghiên cứu và đưa
ra một số giải pháp cần thiết cho công tác tạo động lực cho người lao động
Luận văn được sự hướng dẫn và giúp đỡ tận tình của thầy giáo PGS TS Nguyễn Ngọc Huyền, các đồng nghiệp tại Công ty TNHH Kỹ thuật máy bay, tuy nhiên, do tầm nhìn còn hạn chế nên không tránh khỏi những sai sót trong quá trình viết luận văn, rất mong được sự góp ý của thầy cô, đồng nghiệp và các bạn
Xin chân thành cảm ơn!