Đề thi HK1 Ngữ Văn 12 năm 2018 – 2019 trường THPT Đoàn Thượng – Hải Dương - THI247.com

HS có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau: - Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận: Những cảm xúc, suy tư và là sự cắt nghı̃a khái niệm Đ[r]

Trang 1

Phần I: Đọc – hiểu (3,0 điểm)

Đọc văn bản sau đây và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:

Nhà khoa học người Anh Phơ-răng-xít Bê-cơn (thế kỉ XVI – XVII) đã nói một câu nổi tiếng:

“Tri thức là sức mạnh” Sau này Lê-nin, một người thầy của cách mạng vô sản thế giới, lại nói cụ thể hơn: “Ai có tri thức thì người ấy có được sức mạnh” Đó là một tư tưởng rất sâu sắc Tuy vậy, không phải ai cũng hiểu được tư tưởng ấy

Tri thức đúng là sức mạnh Người ta kể rằng, có một máy phát điện cỡ lớn của công ti Pho bị hỏng Một hội đồng gồm nhiều kĩ sư họp 3 tháng liền tìm không ra nguyên nhân Người ta phải mời đến chuyên gia Xten-mét-xơ Ông xem xét và làm cho máy hoạt động trở lại Công ti phải trả cho ông 10.000 đô la Nhiều người cho Xten-mét-xơ là tham, bắt bí để lấy tiền Nhưng trong giấy biên nhận, Xten-mét-xơ ghi: “Tiền vạch một đường thẳng là 1 đô la Tiền tìm ra chỗ để vạch đúng đường ấy giá: 9 999 đô la.” Rõ ràng người có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc mà nhiều người khác không làm nổi Thử hỏi, nếu không biết cách chữa thì cỗ máy kia có thể thoát khỏi số phận trở thành đống phế liệu được không !?

[ ] Tri thức có sức mạnh to lớn như thế nhưng đáng tiếc là còn không ít người chưa biết quý trọng tri thức Họ coi mục đích của việc học chỉ là để có mảnh bằng mong sau này tìm việc kiếm

ăn hoặc thăng quan tiến chức Họ không biết rằng, muốn biến nước ta thành một quốc gia giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh, sánh vai cùng các nước trong khu vực và thế giới cần phải

có biết bao nhiêu nhà trí thức tài năng trên mọi lĩnh vực!

(Theo Hương Tâm, Ngữ văn 9, Tập hai - NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.34-35) Câu 1 Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào? (0,5 điểm)

Câu 2 Xác định hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản (0,5 điểm)

Câu 3 Trong văn bản, việc chuyên gia Xten-mét-xơ “xem xét” máy phát điện bị hỏng và nhanh chóng “làm cho máy hoạt động trở lại” nói lên điều gì? (1,0 điểm)

Câu 4 Từ nội dung của văn bản, anh/chị hãy trình bày suy nghĩ về vai trò của tri thức trong cuộc

sống của mỗi cá nhân cũng như đối với cộng đồng xã hội (1,0 điểm)

Phần II: Làm văn (7,0 điểm)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau trong bài Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm:

Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa ” mẹ thường hay kể Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn

Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc Tóc mẹ thì bới sau đầu

Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn Cái kèo, cái cột thành tên

Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng Đất Nước có từ ngày đó

(Theo SGK Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục, 2017, trang 118)

- Hết -

Thí sinh không được sử dụng tài liệu - https://thi247.com/

SỞ GD&ĐT HẢI DƯƠNG

TRƯỜNG THPT ĐOÀN THƯỢNG

(Đề kiểm tra gồm có 01 trang)

Đề chẵn (Dành cho học sinh có SBD chẵn)

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KỲ I - MÔN NGỮ VĂN KHỐI 12 - NĂM HỌC 2018 - 2019

(Thời gian làm bài: 90 phút)

Đề chẵn (Dành cho học sinh có SBD chẵn)

Trang 2

Đọc văn bản sau đây và thực hiện các yêu cầu từ Câu 1 đến Câu 4:

THỜI GIAN LÀ VÀNG

Ngạn ngữ có câu: Thời gian là vàng Nhưng vàng thì mua được mà thời gian không mua được Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là vô giá

Thật vậy, thời gian là sự sống Bạn vào bệnh viện mà xem, người bệnh nặng, nếu kịp thời chạy chữa thì sống, để chậm là chết

Thời gian là thắng lợi Bạn hỏi các anh bộ đội mà xem, trong chiến đấu, biết nắm thời cơ, đánh địch đúng lúc là thắng lợi, để mất thời cơ là thất bại

Thời gian là tiền Trong kinh doanh, sản xuất hàng hóa đúng lúc là lãi, không đúng lúc là

lỗ

Thời gian là tri thức Phải thường xuyên học tập thì mới giỏi Học ngoại ngữ mà bữa đực, bữa cái, thiếu kiên trì, thì học mấy cũng không giỏi được

Thế mới biết, nếu biết tận dụng thời gian thì làm được bao nhiêu điều cho bản thân và cho

xã hội Bỏ phí thời gian thì có hại và về sau hối tiếc cũng không kịp

(Theo Phương Liên, Ngữ văn 9, Tập hai - NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.36-37)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản (0,5 điểm)

Câu 2 Theo tác giả, thời gian có những giá trị nào? (0,5 điểm)

Câu 3 Chỉ ra tác dụng của phép lặp cú pháp được sử dụng trong văn bản (1,0 điểm)

Câu 4 Anh/chị có đồng tình với nhận xét của tác giả “Thế mới biết vàng có giá mà thời gian là

vô giá” không? Tại sao? (1,0 điểm)

Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau trong bài Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm:

Đất là nơi anh đến trường Nước là nơi em tắm Đất Nước là nơi ta hò hẹn Đất Nước là nơi em đánh rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm Đất là nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”

Nước là nơi “con cá ngư ông móng nước biển khơi”

Thời gian đằng đẵng Không gian mênh mông Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ Đất là nơi Chim về

Nước là nơi Rồng ở Lạc Long Quân và Âu Cơ

Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng…

(Theo SGK Ngữ văn 12, tập một, NXB Giáo dục, 2017, trang 118-119)

- Hết -

Thí sinh không được sử dụng tài liệu - https://thi247.com/

Đề lẻ (Dành cho học sinh có SBD lẻ)

Trang 3

HƯỚNG DẪN CHẤM

ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I - MÔN NGỮ VĂN KHỐI 12 - NĂM HỌC 2018 - 2019

(Hướng dẫn chấm gồm có 03 trang)

Đề chẵn

1 Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ chính luận 0,5

2 Hai thao tác lập luận được sử dụng trong văn bản: chứng minh, bình luận 0,5

3 Trong văn bản, việc chuyên gia Xten-mét-xơ “xem xét” máy phát điện bị

hỏng và nhanh chóng “làm cho máy hoạt động trở lại” đã khẳng định:

sức mạnh của tri thức Nó chứng minh cho chân lí: người có tri thức thâm hậu có thể làm được những việc mà nhiều người khác không làm nổi

1,0

4 HS bày tỏ suy nghĩ cá nhân nhưng cần phải hợp lí và có sức thuyết phục

(Có thể trình bày theo hướng:

- Đối với cá nhân: Tri thức góp phần khẳng định vị thế xã hội của bản thân

đồng thời góp phần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của mỗi người

- Đối với cộng đồng xã hội: Tri thức có ý nghĩa thúc đẩy và quyết định sự phát

triển của xã hội )

0,5 0,5

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận:

Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề gồm nhiều ý/ đoạn văn,

kết bài kết luận được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Cảm nhận, lí giải của Nguyễn Khoa Điềm về cội nguồn cùng sự tồn tại của Đất

Nước

0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

Vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Trên

cơ sở những hiểu biết về nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm và đoạn trích Đất Nước (trích

trường ca Mặt đường khát vọng), làm rõ những giá trị nội dung, nghệ thuật của

đoạn thơ

HS có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận: cảm nhận của tác giả về cội

nguồn cùng sự tồn tại của Đất Nước (Trả lời câu hỏi: Đất Nước có từ bao giờ? Đất

Nước ở đâu?)

0,5

- Theo cảm nhận của tác giả, Đất Nước đã có từ rất lâu đời: từ ngày xửa ngày xưa

trong cổ tích; Đất Nước tồn tại từ phong tục ăn trầu, tập quán búi tóc sau đầu của

người phụ nữ; từ lối sống thủy chung nghĩa tình; cho đến cách làm nhà, cách làm

ra hạt gạo

- Đất Nước không phải là cái gì xa xôi mà rất thân thuộc, gần gũi Có thể cảm nhận

1,5

Trang 4

Đất Nước qua những gì hết sức đơn sơ, dung dị trong cuộc sống đời thường

- Nghệ thuật thể hiện: cách nói tự nhiên; cấu trúc trùng điệp; chất văn hóa, văn học

dân gian

0,5

- Đánh giá chung về đoạn thơ và nét mới trong cách tìm về nguồn cội của Đất Nước

của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm: Đất Nước được cảm nhận ở chiều sâu văn hóa và

lịch sử

0,5

- Khái quát tư tưởng, tình cảm của tác giả: niềm tự hào, tình yêu Đất Nước 0,5

Đề lẻ

1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản: nghị luận 0,5

2 Theo tác giả, thời gian có những giá trị: thời gian là vàng, thời gian là sự

sống, thời gian là thắng lợi, thời gian là tiền, thời gian là tri thức

0,5

3 - Phép lặp cú pháp: Thời gian là vàng Thời gian là sự sống Thời gian là

thắng lợi Thời gian là tiền Thời gian là tri thức

- Tác dụng: nhấn mạnh giá trị quý báu của thời gian đối với cuộc sống con

người

0,25 0,75

4 HS có thể đồng tình hoặc không đồng tình, nhưng sự lí giải phải hợp lí và

có sức thuyết phục

(Dưới đây là 1 hướng trình bày:

Đồng tình, vì:

- Thời gian quý giá như vàng, nhưng vàng thì có thể mua được, còn thời

gian thì không mua được nên thời gian là vô giá

- Thời gian trôi qua rất nhanh và không bao giờ trở lại Do đó thời gian

không thể mua được Thời gian không thể đánh đổi bằng bất cứ một vật có

giá trị nào, cho dù đó là vàng.)

1,0

a Đảm bảo cấu trúc bài văn nghị luận:

Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề gồm nhiều ý/ đoạn văn,

kết bài kết luận được vấn đề

0,5

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận:

Những cảm xúc, suy tư và là sự cắt nghı̃a khái niệm Đất Nước của tác giả từ nhiều

phương diện

0,5

c Triển khai vấn đề nghị luận:

Vận dụng tốt các thao tác lập luận; kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng Trên

cơ sở những hiểu biết về nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm và đoạn trích Đất Nước (trích

trường ca Mặt đường khát vọng), làm rõ những giá trị nội dung, nghệ thuật của

Trang 5

đoạn thơ

HS có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:

- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, vấn đề cần nghị luận: Những cảm xúc, suy tư và là sự

cắt nghı̃a khái niệm Đất Nước của tác giả từ nhiều phương diện (Trả lời câu hỏi:

Đất Nước là gì?)

0,5

- Đất Nước hiện ra trong chiều rộng của không gian địa lí: Đó là không gian kì vĩ,

lớn lao của núi rừng, sông biển (nơi “con chim phượng hoàng bay về hòn núi bạc”/nơi

“con cá ngư ông móng nước biển khơi”); là không gian gần gũi, thân quen (nơi anh

đến trường/nơi em tắm); là nơi gắn liền với mọi niềm thương nỗi nhớ (nơi em đánh

rơi chiếc khăn trong nỗi nhớ thầm); nơi sinh tồn của bao thế hệ (nơi dân mình đoàn

tụ);

- Đất Nước hiện ra trong chiều dài của thời gian lịch sử: gắn với cội nguồn dân tộc,

từ thuở Lạc Long Quân và Âu Cơ/Đẻ ra đồng bào ta trong bọc trứng

- Đất Nước còn được nhìn từ chiều sâu văn hóa: gắn với những quan niệm, phong

tục, tập quán, kết tinh vẻ đẹp tâm hồn nhân dân qua nghìn năm văn hiến

1,5

1,0 0,5

- Nghệ thuật thể hiện: Đoạn trích sử dụng hiệu quả, sáng tạo thể thơ tự do, chất liệu

văn hóa và văn học dân gian; kết hợp hài hòa giữa chất trữ tı̀nh và chı́nh luận; cách

cắt nghĩa khái niệm Đất Nước theo lối chiết tự,

0,5

- Đánh giá chung về đoạn thơ: Nguyễn Khoa Điềm quan niệm Đất Nước là sự tổng

hợp, thống nhất các phương diện lịch sử, địa lí và văn hóa trong mối liên hệ gắn bó

với đời sống nhân dân

0,5

- Khái quát tư tưởng, tình cảm của tác giả: niềm tự hào, tình yêu Đất Nước 0,5

- Hết -

Định dạng
Số trang	5
Dung lượng	178,87 KB