Hoàn thiện cơ chế kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua kho bạc nhà nước Việt nam (Lấy ví dụ ở kho bạc nhà nước tỉnh Nam Định)

Công khai hóa t i KBNN công tác qu n lý, u hành KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN..[r]

TR NG I H C KINH T QU C DÂN

* * *

V N YÊN

HOÀN THI N C CH KI M SOÁT CHI TH NG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ N C

QUA KHO B C NHÀ N C VI T NAM (L Y VÍ D T I KHO B C NHÀ N C T NH NAM NH)

TÓM T T LU N V N TH C S KINH T

HÀ N I - 2008

Chi th ng xuyên có v trí, vai trò r t quan tr ng i v i phát tri n KT-XH

t n c Nh ng n m qua, KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN c a n c ta ã

có nh ng chuy n bi n tích c c; c ch KSC ã t ng b c c c th theo

ng hi u qu , do v y s d ng NSNN ngày m t ch t ch và hi u qu h n

c dù v y, th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN v n còn nh ng t n t i, h n ch , b t c p nh : S d ng NSNN còn tình tr ng kém hi u

qu ; còn nhi u hình th c KSC khác nhau; vi c phân công nhi m v KSC trong

th ng KBNN còn b t c p; nhi u kho n chi ki m soát ch a có c s ki m soát n khâu cu i cùng; vi c công khai minh b ch trong chi tiêu ngân sách c a

nh ng n v s d ng và cán b làm nhi m v chi ngân sách còn h n ch

Lu n v n này t p trung h th ng hóa nh ng v n lý lu n v c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN; ánh gía th c tr ng th c hi n c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN Nam nh, t ó nêu quan m, gi i pháp và

ki n ngh nh m hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN

i dung tài g m 3 ch ng là:

Ch ng 1 C s lý lu n và th c ti n v hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam

Ch ng 2 Th c tr ng c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN t nh Nam nh

Ch ng 3 Quan m, gi i pháp và ki n ngh nh m hoàn thi n c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam và t nh Nam nh

Ch ng 1

S LÝ LU N VÀ TH C TI N V HOÀN THI N C CH KI M SOÁT CHI TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN VI T NAM

i dung ch ng 1 trình bày nh ng v n lý lu n v NSNN và KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN N i dung c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN: nêu khái ni m ngân sách nhà n c, n i dung chi th ng xuyên NSNN; khái ni n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN: Là ph ng

th c t ch c, s p x p b máy ki m soát chi th ng xuyên NSNN t i h th ng KBNN cho các i t ng s d ng NSNN KBNN th c hi n th m nh, ki m tra, ki m soát các kho n chi th ng xuyên NSNN phù h p v i các chính sách,

ch , nh m c chi tiêu do nhà n c quy nh theo nh ng nguyên t c, hình

th c và ph ng pháp qu n lý tài chính trong quá trình c p phát và thanh toán các kho n chi th ng xuyên NSNN Trên c s các m i quan h gi a h

th ng pháp lu t, ch chính sách c a nhà n c và các ch tài quy nh c

th nh ng th c th liên quan n th c hi n công tác KSC th ng xuyên NSNN t i KBNN Thông qua các m i quan h tác ng qua l i ó và s v n

ng c a c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN, NSNN s d ng ngày càng có hi u qu h n, ph c v ngày càng t t h n cho phát tri n kinh t xã

i Xác nh nh ng nhân t tác ng n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN, t ó nêu b t vai trò, yêu c u và s c n thi t KBNN th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN

ng th i t th c ti n kinh nghi m th c hi n KSC NSNN qua KBNN c a

t s n c trên th gi i, nh C ng hòa Pháp, Cana a, Singgapore rút ra m t s bài h c kinh nghi m có th áp d ng vào Vi t Nam

Ch ng 2

TH C TR NG C CH KI M SOÁT CHI TH NG XUYÊN

NSNN QUA KBNN T NH NAM NH

i dung ch ng này nêu khuôn kh pháp lý KBNN th c hi n c ch KSC

th ng xuyên NSNN; mô hình h th ng KBNN Nam nh, i ng cán b KBNN Nam nh là ch th th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN; xác

nh i t ng ch u s ki m soát c a KBNN là các n v s d ng NSNN trên

a bàn Nam nh Ch ng này c ng t p trung ánh giá th c tr ng th c hi n c

ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN ng th i ánh giá chung v th c

hi n c ch , nêu nh ng thành t u, t n t i và tìm nguyên nhân c a nh ng t n t i

2.1 KHUÔN KH PHÁP LÝ KBNN NAM NH TH C HI N C

CH KSC TH NG XUYÊN NSNN.

2.1.1 C s pháp lý th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

s pháp lý KBNN th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN là h th ng v n b n pháp lu t, ó là Lu t NSNN, Lu t u th u và các Ngh nh c a Chính ph h ng d n, các thông t c a B Tài chính và các b có liên quan, công v n h ng d n c a KBNN

2.1.2 Ch th th c hi n KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN Nam

nh là h th ng KBNN Nam nh.

KBNN Nam nh bao g m V n phòng KBNN t nh và 10 KBNN các huy n, thành ph V i t ng s 220 cán b

n phòng KBNN t nh có Ban giám c và 8 phòng chuyên môn nghi p

Toàn b h th ng KBNN Nam nh t V n phòng KBNN t nh n 10 KBNN các huy n, thành ph u tr c ti p th c hi n KSC th ng xuyên NSNN trên a bàn

n c ch c n ng nhi m v các phòng chuyên môn các n v KBNN, KBNN giao nhi m v KSC th ng xuyên NSNN cho 2 b ph n: K toán và K

ho ch t ng h p

2.1.3 i t ng ch u s KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN là

nh ng n v s d ng NSNN.

i t ng ch u s ki m soát c a KBNN là các n v s d ng NSNN, trên

a bàn Nam nh có 1046 n v s d ng chi th ng xuyên NSNN

- Phân theo c p ngân sách:

+ Ngân sách trung ng: 80 n v + Ngân sách a ph ng: 966 n v : Ngân sách t nh: 209 n v ; Ngân sách huy n, thành ph : 528 n v ; Ngân sách xã, ph ng, th tr n: 229 n v

- Phân theo tính ch t ngu n kinh phí:

+ n v không khoán: 411 n v + n v khoán theo Ngh nh 130: 160 n v + n v khoán theo Ngh nh 43: 448 n v + n v khoán c thù ( Thu , KBNN, C c D tr qu c gia) : 27 n v KBNN Nam nh v i t cách là ch th th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN trên a bàn t nh Nam inh, ã t ch c b máy

th c hi n c ch Khuôn kh pháp lý c ng quy nh c th quy trình nghi p v

th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN th hi n các hình

th c và ph ng th c chi tr , thanh toán

2.2 TÌNH HÌNH TH C HI N C CH KSC TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN T NH NAM NH.

2.2.1 t s c m t nhiên, kinh t , xã h i tác ng n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN t nh Nam nh:

Nam nh là t nh trung tâm Nam ng b ng châu th sông H ng; phía ông giáp t nh Thái Bình, phía nam giáp bi n, phía b c giáp t nh Hà Nam và phía tây giáp t nh Ninh Bình T ng di n tích c a Nam nh là 1649 km2, dân s

là 1.965.425 ng i Nam nh có 10 n v hành chính tr c thu c t nh (9 huy n,

1 thành ph ) bao g m 229 n v c p xã, ph ng, th tr n Thu nh p bình quan

u ng i n m 2007 là 7.350.000

i 1046 n v h ng chi th ng xuyên NSNN trên a bàn t nh Nam

nh, KBNN Nam nh ch th th c hi n c ch KSC ã th c hi n KSC th ng xuyên các kho n chi NSNN c a các n v s d ng NSNN i t ng ch u s

ki m soát c a KBNN theo úng ch quy nh

2 2.2 Th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN trên a bàn t nh Nam nh

2.2.2.1 KSC th ng xuyên ngân sách theo c p ngân sách.

ng h p toàn b s chi th ng xuyên NSNN, KBNN Nam nh ã KSC theo c p ngân sách s kinh phí nh sau:

n v : Tri u ng

ng chi Ngân sách a ph ng

NS t nh NS

huy n

NS xã

2004 1.102.418 110.210 992.208 355.132 443.901 193.175

2005 1.402.460 173.551 1.228.909 491.004 510.944 226.961

2006 1.654.278 229.261 1.425.017 533.005 638.030 253.982

2007 1.911.659 271.588 1.640.071 540.849 811.347 287.875

2.2.2.2 KSC xuyên ngân sách theo nhóm m c c a l c ngân sách và theo n i dung chi.

n v : Tri u ng

c, m c

i dung chi

m 2004 m 2005 m

2006

m 2007

I Nhóm

c 1

Chi thanh toán cho cá nhân 560.293 739.627 991.770 1186.379

II Nhóm

c 2

Chi nghi p v chuyên môn 257.337 298.608 390.733 435.039 III Nhóm m c

3

Chi mua s m, s a ch a 112.395 110.177 125.391 136.959

IV Nhóm m c

IV

Các kho n chi khác 172.393 254.048 146.384 153.282

ng 1.102.418 1.402.460 1.654.278 1911.659

KBNN Nam nh ã th c hi n KSC th ng xuyên NSNN theo t ng m c chi, m i m c chi có c ch và u ki n c th T ó ã nêu c th nh ng thành

u và t n t i trong KSC th ng xuyên NSNN

2.2.2.3 C c u chi xuyên NSNN c KSC qua KBNN.

n v : Tri u ng

m m 2004 N m 2005 N m 2006 N m 2007

Nhóm

c

ti n T

tr ng

%

ti n T

tr ng

%

ti n T

tr ng

%

ti n T

tr ng

%

Nhóm m c 1 560.293 50,8 739.627 52,7 991.770 59,9 1186.379 62,2 Nhóm m c 2 257.337 23,3 298.608 21,3 390.733 23,6 435.039 22,8 Nhóm m c 3 112.395 10,2 110.177 7,8 125.391 7,6 136.959 7,2 Nhóm m c 4 172.393 15,3 254.048 18,2 146.384 8,9 153.282 7,8

ng c ng 1102.418 100 1402.460 100 1654.664 100 1911.659 100

Qua c c u chi th ng xuyên NSNN ã ph n nh u t c a ngân sách vào t ng l nh v c c a xã h i, th hi n quan m, chính sach s d ng ngân sách

a ng và Nhà n c ta

2.2.3 K t qu KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN trên a bàn t nh Nam nh

t qu t ng quát KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN.

KBNN Nam nh ã ào t o, h ng d n và phân công i ng cán b có

kh n ng làm nhi m v KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN trên toàn a

bàn t nh Các n v s d ng NSNN ã n m c Lu t NSNN và các v n b n

ng d n v KSC c a KBNN K t qu c th t t c các kho n khi ã c

ki m soát qua các n m: N m 2004: t ch i c p phát 2 món v i s ti n: 93.548.000 ng yêu c u b sung hoàn thi n h s , ch ng t 376 món chi ;

m 2005: t t ch i c p phát 8 món v i s ti n: 50.426.000 ng yêu c u b sung hoàn thi n h s , ch ng t 537 món chi; N m 2006: t ch i c p phát 6 món

i s ti n: 107.080.000 ng yêu c u b sung hoàn thi n h s 433 món chi;

m 2007: t ch i c p phát 6 món v i s ti n: 588.010.000 ng yêu c u b sung hoàn thi n h s , ch ng t 1.071 món chi

t qu KSC th ng xuyên NSNN theo m c l c ngân sách, n i dung chi.

phân tích và t ng h p s kinh phí KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN Kho b c Nam nh ã KSC theo úng m c chi c a m c l c NSNN,

m b o chi úng ch quy nh

2.3 ÁNH GIÁ CHUNG V TH C TR NG C CH KSC

TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN T NH NAM NH

2.3.1 Thành t u.

i k t qu kiêm soát chi ã phân tích trên, KBNN Nam nh ã có óng góp quan tr ng trong th c hi n Lu t NSNN trên a bàn t nh Nam nh Các n

s d ng NSNN theo úng d toán c duy t, ch p hành úng nh m c, tiêu chu n, ch nhà n c quy nh

KBNN Nam nh luôn tham m u cho C p y ng, chính quy n các c p trong quá trình th c hi n d toán ngân sách và chi tiêu ngân sách có hi u qu

ã quy nh rõ ràng trách nhi m c a các c quan: Tài chính, KBNN, c quan ch qu n, n v s d ng ngân sách trong qu n lý và trong KSC th ng xuyên NSNN

2.3.2 T n t i và nguyên nhân c a nh ng t n t i.

2.3.2.1 Nh ng t n t i.

t là, v giao d toán ngân sách cho các n v s d ng NSNN m t s ngành ch a k p th i K toán d toán ch a y , ng b th ng nh t

Hai là, còn nhi u hình th c KSC th ng xuyên NSNN khác nhau

Ba là, vi c phân công nhi m v là th c hi n KSC th ng xuyên NSNN

a KBNN ch a t o u ki n thu n l i cho các n v s d ng NSNN

n là, ch KSC th ng xuyên NSNN c a KBNN hi n nay ch y u là

ki m soát trên h s ch ng t c a n v

m là, hi u qu chi NSNN có nhi u kho n chi còn h n ch Sáu là, chi thanh toán cho cá nhân mà c th là chi l ng, ph c p l ng cho cán b công ch c trong h th ng c quan công quy n nhà n c hi n nay, t

tr ng chi trong chi th ng xuyên NSNN l n, luôn t trên 50 % n 62,2 %

y là, công tác khoán biên ch và kinh phí ho t ng hi n nay ch a th c

là khoán cho m t s n v

Tám là, ph ng th c c p phát b ng nh chi ti thi u c n c KSC

Chín là, i v i n v s d ng NSNN, tính minh b ch trong chi NSNN còn h n ch

i là, chi th ng xuyên NSNN, t tr ng thanh toán b ng ti n m t qua KBNN còn khá cao

i m t là, n v s d ng ngân sách khi ký h p ng v i n v cung

p hàng hóa d ch v KBNN ch a có ch tài qu n lý và theo dõi

2.3.2.2 Nguyên nhân c a nh ng t n t i:

- H th ng pháp lu t hi n hành v NSNN ch a th c s ch t ch và ng Hi u l c c a th c hi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN còn b c

h n ch Ch a có ch tài thu l i cho NSNN các kho n chi sai ch mà ch

ng l i khâu t ch i c p phát thanh toán

- Vi c áp d ng hình th c c p phát thanh toán chi th ng xuyên NSNN

hi n nay ch a nh t quán

- Do nhi u ngành, nhi u l nh v c chi th ng xuyên ngân sách riêng, nên phân ra nhi u lo i hình th c KSC khác nhau

- Các u ki n KBNN th c hi n ki m tra, KSC NSNN ch a c y

và ng b

- C ch khoán kinh phí, khoán biên ch c a chúng ta hi n nay còn có lo i khoán nh ng ch a m nh d n giao khoán th c s

- i ng cán b tr c ti p làm công tác KSC th ng xuyên NSNN v n còn có nh ng h n ch nh t nh

- C ch t ng th c a nhà n c v thanh toán ch a m nh Nên còn tình

tr ng thanh toán b ng ti n m t t NSNN v i kh i l ng l n

- C ch th c hi n công khai, dân ch t i các n v s d ng NSNN ã có

nh ng vi c th c thi l i ch m c nh t nh, ch a có ch tài m nh, b t

bu c ph i th c hi n

Ch ng 3 QUAN M, GI I PHÁP VÀ KI N NGH NH M HOÀN THI N C

CH KSC TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN VI T NAM

VÀ T NH NAM NH 3.1 QUAN M HOÀN THI N C CH KSC TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN VI T NAM.

3.1.1 M c tiêu t ng quát phát tri n kinh t - xã h i c a t n c n

m 2010 và nh h ng n n m 2020; nh h ng phát tri n ngành KBNN n m n n m 2020.

3.1.2 Quan m hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN Vi t Nam.

3.1.2.1 Hoàn thi n ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN ph i

a trên quan m c a ng và Nhà n c v công nghi p hoá, hi n i hoá t n c Chi n l c phát tri n kinh t xã h i n n m 2020.

3.1.2.2 Hoàn thi n c ch KSC NSNN qua KBNN ph i phù h p v i

ti n trình i m i c a t n c và công cu c c i cách n n hành chính qu c gia, công khai, minh b ch.

Phân nh rõ th m quy n, trách nhi m và quy n h n gi a các c quan, các

p ngân sách trong vi c qu n lý, u hành ngân sách

Quy trình th t c KSC th ng xuyên NSNN ph i b o m tính khoa h c,

n gi n, rõ ràng, công khai và minh b ch, thu n l i cho ng i ki m soát

ng c ng và m r ng ph m vi và i t ng áp d ng ph ng th c qu n

lý và KSC th ng xuyên NSNN i v i các n v th c hi n khoán

Ti n t i b hình th c chi b ng l nh chi ti n.

3.1.2.3 Hoàn thi n c ch KSC th ng xuyên NSNN qua KBNN theo

ng hi u qu và ti t ki m.

Ph i b o m s d ng ti t ki m và có hi u qu t t c các kho n chi tiêu

i kho n chi c a NSNN u ph i c c p phát tr c ti p t KBNN cho các i t ng th h ng

3.1.2.4 Hoàn thi n c ch KSC NSNN qua KBNN ph i m b o úng

c ích, úng i t ng và úng ch theo h ng KBNN làm t ng k toán qu c gia Qu n lý d toán chi ch t ch và có h th ng.

3.1.2.5 Hoàn thi n c ch KSC theo h ng qu n lý ch t ch , k p th i

và rõ ràng t t c các h p ng c a n v s d ng NSNN v i các nhà cung

p hàng hóa d ch v theo h ng th c hi n cam k t chi.

3.2 M T S GI I PHÁP C B N VÀ KI N NGH NH M HOÀN THI N C CH KSC TH NG XUYÊN NSNN QUA KBNN VI T NAM.

3.2.1 Nhóm gi i pháp v lu t pháp và chính sách.

3.2.1.1 Xây d ng ng b h th ng các v n b n quy nh c ch KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN theo h ng th ng nh t g n l i h th ng

n b n KSC.

- B sung, s a i Lu t NSNN nh m b o m tính khoa h c, tiên ti n,

hi n i, phù h p v i xu th h i nh p và thông l qu c t

- ngh th ng nh t l i thành ba hình th c KSC th ng xuyên NSNN nh sau: n v không khoán, chi th ng xuyên ngân sách ng, chi ngân sách xã vào lo i hình KSC không khoán; T t c các n v khoán kinh phí t NSNN xây

ng th ng nh t m t lo i hình KSC và qu n lý lo i hình ngân sách khoán; Ngân

sách qu c phòng và an ninh nên xây d ng th ng nh t l i m t lo i hình KSC, lo i hình này có tính ch t chi c bi t

3.2.1.2 B sung, s a i m t s ch , chính sách c a Nhà n c cho phù h p v i th c ti n qu n lý chi th ng xuyên NSNN.

V qu n lý, KSC thanh toán cá nhân, có chính sách ti n l ng h p lý t

d ng i ng cán b công ch c m b o hi u qu công vi c cao h n; Nâng cao d ch v c a h th ng ngân hàng ; M r ng c ch khoán h n n a

3.2.1.3 Xây d ng và th c hi n cam k t chi i v i n vi s d ng NSNN.

Xây d ng h th ng ch v n b n pháp lý quy nh th c hi n cam k t chi

3.2.1.4 Hoàn thi n các hình th c c p phát NSNN theo h ng h n ch

ti n t i lo i b chi ngân sách b ng l nh chi ti n.

3.2.1.5 Có c ch m nh th c hi n công khai hóa và minh b ch hóa chi tiêu c a các n v s d ng NSNN.

3.2.2 Nhóm gi i pháp có liên quan n quy trình và nghi p v ki m soát.

3.2.2.1 Áp d ng quy trình c p phát NSNN tr c ti p t KBNN n

ng i th h ng ngân sách

3.2.2.2 Áp d ng quy trình KSC NSNN theo k t qu u ra.

ây là m t ph ng th c c p phát NSNN tiên ti n, m i c áp d ng

t s n c, ho c m t s kho n chi c bi t

3.2.2.3 Công khai hóa t i KBNN công tác qu n lý, u hành KSC

th ng xuyên NSNN qua KBNN.