Hoạt động hợp tác quốc tế của Nhà trường trong nhiều năm qua đã góp phần nâng cao năng lực của đội ngũ giảng viên, cán bộ của trường qua việc thu hút các dự án quốc tế để xây dựng hàng[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời đại khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão, cuộc cạnh tranh giữa các nước và các công ty ngày càng khốc liệt Cuộc cạnh tranh đó thể hiện trên tất cả các mặt: công nghệ, quản lý, tài chính, chất lượng, giá cả, Nhưng trên hết, yếu tố đứng đằng sau mọi cuộc cạnh tranh là con người Ở Việt nam, nghị quyết của Đảng cũng chỉ ra rằng Việt nam chỉ có thể đi tắt đón đầu sự phát triển trên thế giới bằng cách đầu tư vào yếu tố con người Điều này cũng đuợc thể hiện rất rõ trong luật giáo dục của nước ta Đảng ta đã chỉ
ra rằng đầu tư cho giáo dục, đào tạo là quốc sách hàng đầu Trong đó xây dựng đội ngũ giảng viên đang là mối quan tâm của Đảng và Nhà nước nhằm đáp ứng yêu cầu sự nghiệp đổi mới trong giai đoạn hiện nay Đặc biệt trong bối cảnh nước ta đang phấn đấu trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại thì đội ngũ giảng viên góp phần không nhỏ vào việc tạo nên một lực lượng lao động tốt vững mạnh
Thực tế trường Đại học Lao động- Xã hội, đội ngũ giảng viên khá lớn Tuy nhiên với cơ cầu giảng viên trẻ khá đông trong khi trình độ giảng viên, tỷ lệ Phó giáo sư chiếm 1,65%, tỷ lệ Tiến sỹ 3,3%, số lượng giảng viên đang tham gia học tập cao học, nghiên cứu sinh là khá lớn Với con số này thì thực tế so với các trường Đại học trong nước là quá thấp chưa đáp ứng được yêu cầu của một trường Đại học chuẩn Và khi mà đội ngũ giảng viên chưa đạt được một trình độ chuẩn theo yêu cầu thì câu hỏi đặt ra liệu chất lượng đào tạo sinh viên ra sao? Thương hiệu của nhà trường ở vị trí nào Từ yêu cầu từ thực tiễn ngày một cao đó đòi hỏi giảng viên phải không ngừng cải thiện mình và rút ngắn thời gian để đáp ứng được yêu cầu trong công việc Vì vậy công tác đào tạo giảng viên càng cần được tăng cường để đáp ứng được yêu cầu đặt ra Đây cũng là lý do tôi lựa
chọn đề tài “Hoàn thiện công tác đào tạo giảng viên tại trường Đại học Lao động- Xã hội”
Luận văn hệ thống hóa những lý luận căn bản về công tác đào tạo giảng viên và vai trò của công tác đào tạo đội ngũ giảng viên Luận văn phân tích và đánh giá thực trạng công tác đào tạo giảng viên trên cơ sở trình độ chuyên môn và nhu cầu đào tạo của giảng viên
Trang 2trường Đại học Lao động –Xã hội nhằm tìm ra những nguyên nhân hạn chế hiệu quả của công tác đào tạo giảng viên của trường
Trên cơ sở đó đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đào tạo nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng sư phạm cho đội ngũ này, đáp ứng những yêu cầu về chất lượng đào tạo Đại học ở Việt nam
Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, Luận văn được kết cấu thành 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác đào tạo giảng viên
Chương 2: Thực trạng về công tác đào tạo giảng viên tại trường Đại học Lao động – Xã hội
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo giảng viên tại trường Đại học Lao động – Xã hội
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC
ĐÀO TẠO GIẢNG VIÊN
1.1 Một số vấn đề cơ bản về đào tạo
1.1.1 Khái niệm
Đào tạo là các hoạt động học tập nhằm giúp cho người lao động có thể thực hiện có hiệu quả hơn các chức năng, nhiệm vụ của mình Đó là quá trình học tập làm cho người lao động nắm vững hơn về công việc của mình, là những hoạt động học tập để nâng cao trình
độ, kĩ năng của người lao động để thực hiện nhiệm vụ lao động có hiệu quả hơn
Ngoài ra luận văn đưa ra các vấn đề về Mục tiêu và vai trò của đào tạo, các phương pháp đào tạo, nội dung của công tác đào tạo
Mục tiêu của đào tạo:
Trang 3Nhằm sử dụng tối đa nguồn nhân lực hiện có và nâng cao tính hiệu quả của tổ chức thông qua việc giúp cho người lao động hiểu rõ hơn về công việc, nắm vững hơn về nghề nghiệp của mình và thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình một cách tự giác hơn, với thái độ tốt hơn, cũng như nâng cao khả năng thích ứng của họ với công việc trong tương lai
Vai trò của đào tạo:
1.1.2 Các phương pháp đào tạo
Theo giáo trình Quản trị nhân lực- trường đại học Kinh tế quốc dân, tác giả Ths Nguyễn Vân Điềm và PGS.TS Nguyễn Ngọc Quân đưa ra 2 phương pháp đào tạo là đào tạo trong công việc và đào tạo ngoài công việc
Đào tạo trong công việc:
Đào tạo trong công việc là các phương pháp đào tạo trực tiếp tại nơi làm việc, trong đó người học sẽ học được những kiến thức, kỹ năng cần thiết cho công việc thông qua thực
tế thực hiện công việc và thường là dưới sự hướng dẫn của những người lao động lành nghề hơn
Đào tạo ngoài công việc:
Đào tạo ngoài công việc là phương pháp đào tạo trong đó người học được tách khỏi sự thực hiện các công việc thực tế Đối với giảng viên có các hình thức đào tạo ngoài công việc sau:
Mở các khóa bồi dưỡng ngắn hạn:
Cử đi học thạc sĩ, tiến sĩ
Tổ chức hoặc cử đi tham gia các hội nghị, hội thảo
Tổ chức trao đổi, sinh hoạt chuyên môn, tọa đàm khoa học
Tổ chức các chuyến đi thực địa
1.1.3 Nội dung của công tác đào tạo
1.1.3.1 Lập kế hoạch đào tạo
1.1.3.2 Triển khai đào tạo
Trang 4Sơ đồ 1.1 Quy trình đào tạo
Nguồn: Giáo trình Quản trị nhân lực; Trường đại học Kinh tế quốc dân;
TS Nguyễn Ngọc Quân và Th.S Nguyễn Vân Điềm; NXB Lao động xã hội; 2004
1.1.4 Một số chỉ tiêu đánh giá hiệu quả của đào tạo
Phản ứng: Phản ứng của những người tham gia đào tạo là những cảm giác của họ chứ
không phải là những gì học đã thực sự học được
- Học tập: Những kiến thức, thái độ, hành vi mới mà người học đã hiểu và tiếp thu được
- Ứng dụng: Tiến hành điều tra để lấy ý kiến của nhà quản lý/người theo dõi trực tiếp
xem nhân viên vừa được đào tạo có thể áp dụng những gì đã học được vào công việc không
- Kết quả: thường được thể hiện ở lợi ích trên khoản đầu tư, tức là những lợi ích mà hoạt
động đào tạo và phát triển mang lại cao hơn chi phí bỏ ra, cụ thể là các kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như giảm chi phí, tăng số lượng, nâng cao chất lượng
1.2 Giảng viên trong các trường Đại học
Trang 5“Giảng viên là nhà giáo, là viên chức chuyên môn đảm nhiệm việc giảng dạy và đào tạo ở bậc đại học, cao đẳng tại các cơ sở đào tạo Đại học, Cao đẳng”
1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo giảng viên
Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo giảng viên Trong đó, sự nhiệt huyết, lòng yêu nghề… luôn thôi thúc các giảng viên không ngừng học hỏi nâng cao trình
độ của bản thân để có được giờ giảng chất lượng cao, truyền đạt hết ý tưởng của người thầy cho sinh viên Bên cạnh đó, cũng không tránh khỏi những khó khăn khi điều kiện sống khó khăn, thiếu kinh nghiệm thực tế chúng ta có thể đưa ra một vài nhân tố ảnh hưởng đến công tác đào tạo giảng viên như sau: nhân tố về phía giảng viên, nhân tố thuộc
về cở sở đào tạo, nhân tố khác
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC ĐÀO TẠO GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
2.1 Một số đặc điểm của Trường đại học Lao động- Xã hội có ảnh hưởng đến công tác đào tạo giảng viên
Trường Đại học Lao động - Xã hội là được thành lập ngày 31/1/2005, theo Quyết định số 26/2005/QĐ-TTg của Chính phủ, cơ sở chính của Trường được đặt tại số 43 Trần Duy Hưng, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội
2.1.2 Một số đặc điểm của trường ĐH LĐ-XH có ảnh hưởng đến công tác đào tạo giảng viên
2.1.2.1 Quan điểm của cấp lãnh đạo
Ban lãnh đạo nhà trường rất quan tâm chú trọng đến công tác đào tạo đội ngũ giảng viên nhà trường Theo đó, Bộ Lao động- Thương binh và Xã hội đã ra Quyết định
số 1100/QĐ-BLĐTBXH ngày 23 tháng 8 năm 2006 về việc phê duyệt Quy hoạch phát triển trường Đại học Lao đông - Xã hội đến năm 2020 có quy định rõ yêu cầu:
Trang 6- Phát triển quy mô đi đôi với nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo phù hợp với định hướng phát triển của ngành và hệ thống giáo dục đại học Việt Nam
- Phát triển toàn diện các hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học, dịch vụ, tư vấn trong nước và quốc tế; tập trung đào tạo đại học và trên đại học
2.1.2.2 Quy chế hoạt động của Trường
Quy chế hoạt động của trường có quy định nhiệm vụ của trường Đại học Lao động
Xã hội trong đó phải ”Quản lý và phát triển đội ngũ cán bộ, giảng viên, nhân viên của trường đảm bảo về số lượng, chất lượng và cơ cấu”
Và trong quy chế có quy định nhiệm vụ của giảng viên trường Đại học Lao động -
Xã hội bao gồm:
- Giảng dạy và nghiên cứu khoa học được qui định theo giờ chuẩn do trường quy định với các chức danh và ngạch tương ứng
- Không ngừng tự bồi dưỡng để nâng cao trình độ chính trị, tư tưởng, chuyên môn nghiệp
vụ, cải tiến phương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng đào tạo
2.1.2.3 Hợp tác đào tạo quốc tế
Trường đã thiết lập mối quan hệ hợp tác với hơn 80 trường đại học nước ngoài và các tổ chức quốc tế Trường là thành viên của Hiệp hội Đào tạo Công tác Xã hội khu vực châu Á - Thái Bình Dương Hoạt động hợp tác quốc tế của Nhà trường trong nhiều năm qua đã góp phần nâng cao năng lực của đội ngũ giảng viên, cán bộ của trường qua việc thu hút các dự án quốc tế để xây dựng hàng chục bộ chương trình, giáo trình và tài liệu giảng dạy; đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, cán bộ; tổ chức hàng trăm lượt giảng viên, cán bộ đi nước ngoài nghiên cứu, học tập; đồng thời xây dựng cơ sở vật chất, cung cấp thiết bị cho trường
2.2 Đánh giá thực trạng về công tác đào tạo giảng viên của trường trong những năm gần đây
2.2.1 Thực trạng về công tác đào tạo giảng viên tại trường Đại học Lao động- Xã hội
Trang 7Đào tạo đội ngũ giảng viên nhà trường là vấn đề quan trọng và cấp thiết trong giai đoạn hiện nay Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng gồm 3 phần:
- Thứ nhất, là việc cử giảng viên đi học cao học và nghiên cứu sinh tại các trường đại học trong cả nước và học tập, nghiên cứu tại các trường đại học nước ngoài
- Thứ hai, là hoạt động bồi dưỡng giảng viên
- Thứ ba, là hoạt động tự đào tạo, bồi dưỡng
2.2.2 Nội dung của công tác đào tạo giảng viên
2.2.2.1 Lập kế hoạch đào tạo
Căn cứ vào định hướng phát triển của trường, nguồn ngân sách của Bộ, nguồn đầu tư của các tổ chức phi chính phủ để phòng tổ chức cán bộ và Trung tâm đào tạo cán bộ công
chức lập kế hoạch đào tạo giảng viên cho nhà trường
2.2.2.2 Triển khai đào tạo
2.2.3 Đánh giá hiệu quả công tác đào tạo giảng viên tại Trường đại học Lao động- Xã hội
2.2.3.1 Giảng viên tự đánh giá
2.2.3.2 Cơ sở đào tạo đánh giá
Về mức độ cung cấp thông tin đào tạo cho giảng viên
Về kiến thức, kỹ năng được đào tạo trong chương trình
Về công tác tổ chức, thực hiện đào tạo
Mức độ đáp ứng chung của công tác đào tạo giảng viên so với yêu cầu đặt ra
Bố trí, sử dụng giảng viên sau khi đào tạo
2.4 Đánh giá chung về công tác đào tạo giảng viên tại Trường đại học Lao động- Xã hội
Trang 8Qua nghiên cứu, phân tích công tác đào tạo giảng viên của trường cho chúng ta thấy một số mặt đạt được như sau:
- Các giảng viên luôn đặc biệt là giảng viên trẻ đã có sự chủ động, tích cực cố gắng, nỗ lực học tập nâng cao trình độ của mình cũng như tham gia vào hoạt động nghiên cứu khoa học để nâng cao chất lượng giảng dạy cũng như xây dựng thương hiệu cho riêng mình
2.4.2 Những điểm còn hạn chế
- Việc xác định nhu cầu đào tạo giảng viên của trường chưa dựa trên phân tích công việc, phân tích nhu cầu của giảng viên và đánh giá thực hiện việc giảng dạy
- Mục tiêu đào tạo chưa rõ ràng, cụ thể Các lớp học chưa xác định được những kỹ năng mà các giảng viên cần có khi bắt đầu mỗi khóa học và sau khi khóa học kết thúc thì giảng viên có đạt được những kỹ năng đó hay không
- Đối tượng đào tạo không dựa trên việc xác định nhu cầu của giảng viên, của bộ môn, khoa mà do giảng viên tự đăng ký
- Chương trình đào tạo chưa rõ ràng mà do các đơn vị phối hợp biên soạn và cung cấp
2.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại
- Trình độ của chuyên viên phòng Tổ chức cán bộ và Trung tâm đào tạo cán bộ công chức còn hạn chế Đội ngũ nhân viên của Trung tâm đào tạo cán bộ công chức còn yếu và thiếu nhất là người có trình độ chuyên môn cao, am hiểu sâu về lĩnh vực lao động
và thiếu người có kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý đào tạo
- Chưa quan tâm xây dựng chiến lược đào tạo dài hạn
- Chưa có cơ chế đánh giá hiệu quả công tác đào tạo
- Cơ chế khuyến khích hỗ trợ các giảng viên tự đào tạo còn yếu
Trang 9- Cơ cấu giới của giảng viên với tỷ lệ nữ nhiều, điều kiện sống khó khăn (còn làm thêm và chưa đầu tư nhiều thời gian cho học tập nâng cao trình độ và nghiên cứu
khoa học
- Quy mô đào ta ̣o quá lớn, nhiệm vụ giảng dạy quá nhiều
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC
ĐÀO TẠO GIẢNG VIÊN TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC
LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
3.1 Định hướng phát triển của nhà Trường ảnh hưởng đến công tác đào tạo giảng
viên
Đến năm 2020, Trường đại học Lao động – Xã hội sẽ là một trường đại học hàng đầu
của Việt Nam, có qui mô đào tạo trên 20.000 người học; hàng năm tuyển sinh và đào tạo 50
nghiên cứu sinh, 400 học viên cao học và trên 4000 sinh viên đại học
3.2 Một số giải pháp hoàn thiện công tác đào tạo giảng viên tại Trường Đại học Lao
động – Xã hội
Công tác đào tạo giảng viên của nhà trường còn nhiều hạn chế vì vậy tác giả đưa ra
một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác đào tạo giảng viên Bao gồm: Xây dựng chiến
lược đào tạo dài hạn; Giải pháp cụ thể về đào tạo để phát triển đội ngũ giảng viên; Xây dựng
và tổ chức thực hiện chương trình đào tạo giảng viên tại trường; Cải tiến việc phân tích công
việc và đánh giá thực hiện công việc của giảng viên; Cơ chế đánh giá hiệu quả công tác đào
tạo ; Nâng cao năng lực của cán bộ làm công tác đào tạo ; Cơ chế hỗ trợ, khuyến khích giảng
viên tự đào tạo Ngoài ra tác giả còn đưa ra một số kiến nghị về phía nhà trường, Bộ Lao
động- Thương binh và Xã hội, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhằm hoàn thiện hơn công tác đào
tạo giảng viên của trường Đại học Lao động- Xã hội
Trang 10KẾT LUẬN
Đầu tư cho giáo dục và nâng cao chất lượng giáo dục luôn là vấn đề được Đảng, nhà nước và các trường Đại học quan tâm hàng đầu trong sự phát triển của xã hội Trong
đó, công tác đào tạo giảng viên là một giải pháp quan trọng giúp cho các trường có thể thực hiện được mục tiêu phát triển của mình
Luận văn đã hệ thống hóa những lý luận về công tác đào tạo giảng viên và đã đưa
ra một mô hình tổng quát về nội dung, phương pháp và cách tiếp cận vấn đề đào tạo giảng viên tại trường Đại học Lao động- Xã hội Trên cơ sở đó, luận văn đã thu thập thông tin, tìm hiểu và phân tích thực trạng công tác đào tạo giảng viên tại trường, chỉ ra những mặt còn tồn tại trong công tác này Công tác quản lý đào tạo, tại trường Đại học Lao động- Xã hội còn nhiều bất cập: chưa có chiến lược đào tạo dài hạn; việc xác định nhu cầu đào tạo chưa được coi trọng nên khi thực hiện còn thiếu khoa học; chưa chủ động xây dựng chương trình đào tạo phù hợp với giảng viên; việc đánh giá kết quả đào tạo còn mang tính hình thức
Trên cơ sở những phân tích và đánh giá nêu trên, luận văn đã đề xuất một số giải pháp cũng như khuyến nghị nhằm hoàn thiện hơn công tác đào tạo giảng viên tại trường Đại học Lao động- Xã hội Tác giả hy vọng rằng những giải pháp này sẽ giúp ích được cho trường trong thời gian tới