Câu 1: Xét dao động tổng hợp cuả hai dao động thành phần có cùng phương và cùng tần sốA. Biên độ của dao động tổng hợp không phụ thuộc.[r]
Trang 1TỔNG HỢP DAO ĐỘNG
I CÁC PHƯƠNG PHÁP TOÁN LIÊN QUAN:
1 Định lý sin trong tam giác:
Xét tam giác bất kì với ba cạnh a, b, c và ba góc
tương ứng α, , :
sin sin sin
sin sin sin
2 Tam thức bậc hai:
Cho tam thức bậc hai 2
yax bxc + Nếu a0, y đạt giá trị nhỏ nhất tại x b
2a
và ymin
4a
+ Nếu a0, y đạt giá trị lớn nhất tại x b
2a
và ymax
4a
3 Khảo sát hàm số:
Cho hàm số yf x
+ y đạt cực trị tại f x 0
+ Lập bảng biến thiên để xác định các vị trí cực đại và cực tiểu
II TỔNG HỢP DAO ĐỘNG
Bài toán: Một vật dao động điều hòa là tổng hợp của hai dao động thành phần cùng phương,
cùng tần số có phương trình lần lượt là x1A cos1 t 1 và x2 A cos2 t 2 Xác định dao động tổng hợp của vật
Phương pháp:
1 Tổng hợp dao động bằng phương pháp vecto quay:
Theo phương pháp này thì dao động tổng hợp của hai dao động có dạng:
xA cos t
Trong đó:
A A A 2A A cos
Và
A sin A sin tan
A cos A cos
Với 2 1 là độ lệch pha giữa hai
dao động thành phần
Trang 22 Tổng hợp dao động bằng máy tính cầm tay:
- Chuyển máy tính về số phức Mode 2
- Thực hiện nhập số liệu:
A 1 SHIFT (-) φ 1 + A 2 SHIFT (-) φ 2
- Thu kết quả:
SHIFT 2 3 =
Bài tập mẫu 1: Một vật thực hiện đồng thời hai dao động cùng phương cùng tần số có
phương trình lần lượt là x1 2 cos 2t
3
cm vàx2 2 cos 2t
6
cm Xác định
phương trình dao động tổng hợp của vật
Gợi ý:
- Chuyển máy tính về số phức Mode 2
- Thực hiện nhập số liệu:
2 SHIFT (-) π/3 + 2 SHIFT (-) -π/6
- Thu kết quả:
SHIFT 2 3 =
Ta thu được: 2
12
Vậy phương trình tổng hợp có dạng: x 2 cos 2t
12
Bài tập mẫu 2: Hai vật dao động điều hòa trên hai đoạn thẳng song song cạnh nhau, cùng
một vị trí cân bằng trùng với gốc tọa độ, cùng một trục tọa độ song song với đoạn thẳng đó với các phương trình li độ lần lượt là x1 3cos 5 t
x 3 3 cos t
Từ thời điểm t = 0, thời điểm để hai vật có khoảng cách lớn nhất là bao nhiêu?
Gợi ý:
- Khoảng cách giữa hai vật x x1x2
+ Chuyển máy tính về số phức Mode 2
+ Thực hiện nhập số liệu:
3 SHIFT (-) π/3 + 3 3 SHIFT (-) 5π/6
+ Thu kết quả:
SHIFT 2 3 =
Ta thu được:6
Vậy khoảng cách giữa hai vật là: x 6 cos 5 t
3
Tại k2 ta thu được t0, 6s
Trang 3BÀI TẬP VẬN DỤNG
Câu 1: Xét dao động tổng hợp cuả hai dao động thành phần có cùng phương và cùng tần số
Biên độ của dao động tổng hợp không phụ thuộc
A biên độ của dao động thành phần thứ nhất
B biên độ của dao động thành phần thứ hai
C tần số chung của hai dao động thành phần
D độ lệch pha của hai dao động thành phần
Câu 2: Dao động của một vật là tổng hợp của hai dao động thành phần có phương trình lần
lượt là x13cos t cm và x2 4cos t cm Phương trình của dao động tổng hợp:
A x3cos t cm B x7 cos t cm
C x3cos t cm D x7 cos 2 t cm
Câu 3: Phương trình dao động tổng hợp của hai dao động thành phần x1 6 cos t
3
và x2 3cos t cm:
A x3cos t cm B x 3cos t
2
C x3 3 cos t cm D x 3 3 cos t
2
Câu 4: Dao động của một vật là tổng hợp của hai dao động thành phần có biên độ lần lượt là
3 cm và 4 cm Độ lệch pha giữa chúng là π/2 Dao động tổng hợp có biên độ:
Câu 5: Hai dao động thành phần của một chất điểm có phương trình lần lượt là
1
x 4cos 2 t cm và x2 4 cos 2 t
2
cm Tốc độ của chất điểm này khi nó đi qua vị trí
cân bằng là:
A 8 cm/s B 4 2 cm/s C 8 2cm/s D 4 cm/s
Câu 6: Hai dao động thành phần của một vật dao động điều hòa có phương trình lần lượt là
1
x 5cos t
6
cm và x2 5cos t
3
cm Gia tốc của vật khi vật đang ở biên dương
gần giá trị nào sau đây nhất
A 50 cm/s2 B 100 cm/s2 C 150 cm/s2 D 200 cm/s2
Câu 7: Dao động tổng hợp của hai dao động thành phần có dạng x 5 3 cos 2 t
3
Xác định dao động thành phần x1 biết rằng x2 5cos 2 t 2
3
A x1 5 3 cos 2 t
6
cm B x110cos 2 t cm
C x1 10 cos 2 t
3
3
Câu 8: Dao động tổng hợp của hai dao động thành phần có biên độ là 5 cm Biết rằng các
dao động thành phần có biên độ lần lượt là 3 cm và 4 cm Độ lệch pha của hai dao động
Trang 4Câu 9: Dao động cuả một vật là tổng hợp của hai dao động thành phần x16cos 4 t cm và
2
x 3cos 4 t cm Tốc độ của vật taị vị trí vật có động năng bằng 3 lần thế năng là:
A 6 3cm/s B 6cm/s C 3π cm/s D 3 3cm/s
Câu 10: Phương trình dao động tổng hợp của hai dao động thành phần x15cos t cm và
2
x 6cos t 2 cm
A x 5cos t
2
cm
C x11cos t cm D x5cos t cm
Câu 11: Cho hai dao động thành phần x12cos t cm và x2 A cos2 t 2
3
cm Giá
trị của A2 để biên độ A của dao động tổng hợp cực tiểu là:
Câu 12: Trong tổng hợp hai dao động thành phần x1A cos1 t và x2 A cos2 t ta thu được xA cos t Giá trị của φ để A cực đại:
Câu 13: Ta có thể tổng hợp hai dao động thành phần khi hai dao động này:
A cùng phương, cùng tần số
B cùng biên độ và cùng tần số
C cùng tần số và có độ lệch pha không đổi
D cùng phương, cùng tần số và có độ lệch pha không đổi theo thời gian
Câu 14: Biên độ dao động tổng hợp của hai dao động thành phần có biên độ lần lượt là A1,
A2 và độ lệch pha giữa chúng là Δφ:
A AA1A2 B AA1A22A A cos1 2
C
1
A A A 2A A cos D AA1A2
Câu 15: Chọn phát biểu sai:
Trong tổng hợp dao động Biên độ của dao động tổng hợp
A cực đại khi độ lệch pha giữa hai dao động thành phần là 2π
B cực tiểu khi độ lệch pha giữa hai dao động thành phần là π
C luôn luôn không đổi
D phụ thuộc và độ lệch pha giữa hai dao động thành phần
Câu 16: Biểu thức xác định pha ban đầu của dao động tổn hợp từ hai dao động thành phần:
tan
A sin A sin
A sin A sin tan
A cos A sin
A sin A sin tan
A cos A cos
A sin A cos tan
A cos A cos
Câu 17: Dao động tổng hợp của hai dao động thành phần có dạng x 3 3 cos t
2
trong đó x1 6 cos t
3
cm Biên độ của thành phần dao động x2:
Câu 18: A1, A2 lần lượt là biên độ của các dao động thành phần Gọi A là biên độ dao động tổng hợp Điều kiện của độ lệch pha Δφ để A A1A2 là:
Trang 5A 2k B 2k 1 C k D. k 1
Câu 19: Biên độ dao động tổng hợp của hai dao động thành phần có độ lệch pha 2k được xác định bởi:
A AA1A2 B A A1A2
C AA1A2A A1 2 D AA1A2A A1 2
Câu 20: Cho hai dao động thành phần có phương trình lần lượt là x1A cos1 t cm và
2
x 5cos t cm Dao động tổng hợp của hai dao động trên có dạng xA cos t Giá trị nào của A1 để Amin:
Câu 21: Cho hai dao động điều hòa cùng phương với các phương trình lần lượt là
x A cos t 0,35 cm và x2 A cos2 t 1,57cm Dao động tổng hợp của hai dao động này có phương trình x20cos t cm Giá trị cực đại của A1A2 gần giá trị nào sau đây nhất?
Câu 22: Dao động tổng hợp của hai dao động điều hòa cùng phưowng, cùng tần số có
phương trình li độ x 5cos t 5
6
cm Biết dao động thứ nhất có phương trình li độ
1
x 5cos t
6
cm Dao động thứ hai có phương trình li độ là:
A x2 8cos t
6
6
C x2 2 cos t 5
6
5
x 8cos t
6
Câu 23: Hai dao động cùng phương lần lượt có phương trình x1 A cos1 t
6
cm và
2
x 6 cos t
2
cm Dao động tổng hợp của hai dao động này có phương trình
x10cos t Thay đổi A1 đến khi biên độ A đạt giá trị cực tiểu Khi đó giá trị của φ là:
Câu 24: Hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số và có biên độ lần lượt là A18cm
và A2 15cm và lệch pha nhau π/2 Dao động tổng hợp của hai dao động này có biên độ bằng:
Câu 25: Cho hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số x1a cos 100 t cm và
2
x 6 cos 100 t
3
cm Dao động tổng hợp của chúng cho phương trình
x6 3 cos 100 t cm (t đều được tính bằng s) Giá trị của a và φ là:
A 6 cm, π/3 rad B 6 cm, π/6 rad C 6 3cm, 2π/3 rad D 6 cm, -π/3 rad
Trang 6Câu 26: Hai dao động điều hòa cùng phương cùng tần số có phương trình
x A cos t
6
cm, x2 A cos2 t cm Dao động tổng hợp của chúng có phương trình x9 cos t cm Để biên độ A2 có giá trị cực đại thì A1 có giá trị:
Câu 27: Một vật có khối lượng m thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa có phương trình
dao động lần lượt là x1 5cos 2 t cm và x2 A cos 2 t2
2
cm thì phương trình dao
động tổng hợp là x A cos 2 t
3
cm Để năng lượng dao động của vật cực đại thì biên độ
A2 phải có giá trị:
A 20 cm B 5 3cm C 10 3cm D 10/ 3cm
Câu 28: Một vật thực hiện đồng thời ba dao động điều hòa cùng phương cùng tần số có
phương trình lần lượt là x1 4 cos 10 t
4
11
x 4 cos 10 t
12
3
x 6sin 10 t
12
cm Phương trình dao động tổng hợp của vật:
A x 2 cos 10 t 5
12
C x 2 cos 10 t 5
12
5
x 2sin 10 t
12
Câu 29: Cho hai dao động điều hòa cùng phương x1A cos t 1 và
x A cos t Kết luận nào sau đây không đúng khi nói về biên độ dao động tổng hợp
0
A A0 A 2, khi 2 1
2
B A0 A 2 3, khi 2 1
6
C A0 A, khi 2 1 2
3
D A0 A 3, khi 2 1
3
Câu 30: Hai vật dao động trên trục Ox có phương trình x1 3cos 5 t
3
2
x 3 cos 5 t
6
cm thì sau 1 s kể từ thời điểm t = 0 số lần hai vật đi ngang qua nhau là:
Câu 31: Một chất điểm tham gia đồng thời hai dao động điều hòa trên trục Ox có phương
trình x1A cos 10t1 và x2 A cos 10t2 2 Phương trình dao động tổng hợp
1
xA 3 cos 10t trong đó 2
6
Tỉ số φ/φ2 bằng:
A 2
3 hoặc
4
1
3 hoặc
2 3
C 1
2 hoặc
3
3
4 hoặc
2 5
Trang 7Câu 32: Dao động của vật là tổng hợp của hai dao động thành phần cùng phương, cùng tần
sốx1 4,8cos 10 2t
2
cm, x2 A cos 10 2t2 cm Biết tốc độ của vật tại thời điểm động năng bằng 3 lần thế năng là 0,3 6m/s Biên độ A2 bằng:
Câu 33: Một vật có khối lượng 0,5 kg thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa cùng
phương, cùng tần số góc 4π rad/s, x1 A cos1 t
6
cm và x2 4sin t
3
cm Biết
hợp lực tác dụng lên vật có độ lớn cực đại là 2,4 N Biên độ A1 có giá trị:
Câu 34: Dao động của một chất điểm là tổng hợp của hai dao động điều hòa cùng phương, có
phương trình là x1 6 cos 10t 5
6
cm và x2 6 cos 10t
2
cm (t được tính bằng s)
Gia tốc cực đại của vật bằng:
A 4 3m/s2 B 6 3m/s2 C 6 m/s2 D 12 m/s2
Câu 35: Dao động tổng hợp của hai dao động cùng phương, cùng tần số có phương trình là
x 5 3 cos t
2
cm Biết dao động thành phần thứ nhất có phương trình
1
x 10sin t
6
cm Dao động thành phần thứ hai là:
A x2 5cos t cm B x2 5cos t
4
C x2 5 5 cos t cm D x2 5 5 cos t
3
Câu 36: Một vật thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương
1
x 4 cos 10t
4
cm và 2
3
x 3cos 10t
4
2
10
Li độ của vật tại vị trí động năng bằng 3 lần thế năng là:
Câu 37: Một chất điểm thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương có các
phương trình x1 a cos t
3
cm và x2 b cos t
2
cm Biết phương trình dao động
tổng hợp x5cos t cm Giá trị biên độ b cực đại khi a bằng:
A 5 cm B 5 2 cm C 5 / 2 cm D 5 3cm
Câu 38: Một vật thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa có phương trình
1
x 127 cos t cm và x2 127 cos t
3
cm Kết luân nào sau đây là đúng:
A Phương trình dao động tổng hợp là x 220 cos t
6
B Pha ban đầu của dao động tổng hợp là φ = π/6
C Tần số của dao động tổng hợp là 2 rad/s
D Biên độ của dao động tổng hợp là A200mm
Trang 8Câu 39: Có hai dao động điều hòa cùng phương: x1 8cos 5 t
2
x A cos 5 t
3
cm Dao động tổng hợp của hai dao động này xA cos 5 t Để
A nhỏ nhất thì φ và A2 là:
C π/6 và 4 3cm D –π/6 và 4 3cm
Câu 40: Một vật tham gia đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số với
phương trình li độ lần lượt x1 3cos 20t
4
5
x 7 cos 20t
4
cm (t tính bằng s)
Gia tốc cực đại của vật:
A 2 cm/s2 B 4 cm/s2 C 8 cm/s2 D 16 cm/s2 Câu 41: Cho hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số x1 A cos1 t
3
cm và
x A cos t
2
cm Phương trình dao động tổng hợp là x5 3 cos t cm Khi A2
lớn nhất thì giá trị của A1 là:
A 10 3cm B 15 cm C 20 3cm D 30 cm
Câu 42: Một vật thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số có
phương trình x1 5cos 10 t
3
cm và x1 5sin 10 t
2
cm Tốc độ trung bình của vật
kể từ lúc bắt đầu chuyển động đến khi đi qua vị trí cân bằng lần đầu là:
A 0,47 m/s B 2,47 m/s D 0,87 m/s D 1,47 m/s Câu 43: Một vật thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số:
1
x 4 cos t
2
cm và x2 A cos2 t
3
cm Phương trình dao động tổng hợp
xA cos t , thay đổi A2 đến khi biên độ dao động tổng hợp cực tiểu thì giá trị của φ khi đó là:
A 0 rad B π/3 rad C –π/6 rad D π rad
Câu 44: Hai điểm sáng A, B dao động điều hòa trên trục Ox (gốc O là vị trí cân bằng của
chúng) với phương trình lần lượt là x1 5 3 cos 4 t
2
2
x 10 cos 4 t
3
Khoảng cách cực đại giữa hai điểm sáng này là:
Câu 45: Một vật tham gia đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương x1 2sin 10t
3
cm và x2 cos 10t
6
cm Vận tốc cực đại của vật là:
A 20 cm/s B 5 cm/s C 10 cm/s D 1 m/s
Câu 46: Dao động của chất điểm có khối lượng 100 g là tổng hợp của hai dao động cùng
phương cùng tần số x15cos 10t cm và x2 5sin 10t
2
cm (t tính bằng s) Cơ năng
của chất điểm bằng:
A 225 J B 0,1125 mJ C 112,5 J D 0,225 J
Trang 9Câu 47: Một vật có khối lượng không đổi, thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa có
phương trình x110cos 2 t cm và x2 A cos 2 t2
2
cm thì dao động tổng hợp của
vật là x A cos 2 t
3
cm Khi năng lượng dao động của vật cực đại thì giá trị của A2 là:
A 20 / 3cm B 10 3cm C 10 / 3cm/s D 20 cm
Câu 48: Một vật tham gia đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số có
phương trình lần lượt x1 3 cos 4t 1cm và x2 2cos 4t 2cm (t tính bằng s) Biết rằng 0 1 2 Phương trình dao động tổng hợp của vật x cos 4t
6
cm Giá trị
của φ1:
Câu 49: Hai dao động điều hòa cùng phương, cùng tần số Dao động thứ nhất có biên độ
1
A 10cm, pha ban đầu 1
6
rad, dao động thứ hai có biên độ A2 có thể thay đổi được và
pha ban đầu 2
2
rad Biên độ dao động tổng hợp A có giá trị nhỏ nhất:
A 2,5 3cm B 2 3cm C 3cm D 5 3cm
Câu 50: Một vật thực hiện đồng thời hai dao động điều hòa cùng phương cùng tần số Độ
lệch pha giữa hai dao động thành phần là 2k 1
2
Kết luận nào sau đây là đúng :
A Biên độ dao động tổng hợp đạt giá trị cực đại
B Biên độ dao động tổng hợp đạt giá trị cực tiểu
C Hai dao động thành phần cùng pha nhau
D Hai dao động thành phần ngược pha nhau