De hgi nhap sau vao nen kinh te the gidi, Nhat Ban dilu chinh co clu nganh theo hudng tang nang luc canh tranh qudc te, hudng lira chgn va phat triln cac nganh cdng nghiep c6 ham lu[r]
Trang 1DEN VUNG VA DAI HOC CHO VIET NAM
J ^ b a t trien kinh te ben virng la mdt
JL trong nhiing bg phan cau thanh quan
trgng cua chien luge phat trien ben virng ciia
mdi qudc gia Dd la sir bien ddi ve quy md,
CO cau, chat lugng cua nen kinh te gan vdi
viec bao dam cdng bang, tien bd xa hdi va sir
dung hgp li tai nguyen, bao ve mdi trudng
Ndi dung ca ban cua Phat trien kinh te ben
viing dugc xem xet tren cac mat sau:
- Tang trudng tuong ddi cao va dn dinh
- Co cau kinh te chuyen dich theo hudng
tien bg
- Phat trien kinh te gan vdi viec giai quyet
cac van de xa hgi co ban
- Phat trien kinh tc gan vdi sir dung ngudn
luc hieu qua va bao ve mdi trudng sinh thai
Nham dam bao chien luge phat trien ben
vung, nhieu qudc gia tren the gidi da cd
nhirng dgng thai tich cue de tao ra su phat
trien kinh te ben virng Tim hieu kinh
nghiem phat trien kinh te ben virng cua mgt
sd nude, tir dd riit ra nhirng kinh nghiem quy
bau cd y nghTa cho viec thue hien muc tieu
chiln luge duy tri phat trien kinh te nhanh,
ieu qua va ben virng d Viet Nam la van de
can dugc luu tam
Kinh nghiem ciia Nhgt Bdn
Tir mdt "ddng tro tan" sau Chien tranh
Thi gidi lln thir 11, Nhat Ban da vuan len
NGUYlNHflllSOr*
xay dung nen kinh te hien dai va da dat dugc nhirng ki tich chan ddng the gidi, trd thanh sieu cudng kinh te diing thir hai the gidi sau nude MT Sudt mdt thdi ki lich sii lau dai Nhat Ban thue hien kha thanh cdng trong qua trinh phat trien nen kinh te va chuyen ddi CO cau nganh kinh te qudc gia theo hudng cdng nghiep hda va chien luge hgi nhap kinh te qudc te va khu vuc Nam 1960
ti trgng nganh cdng nghiep trong GDP dat 45,6%, nganh dich vu la 48% va nong nghiep la 6,4% Den nam 2005 ti trg:ig con^ nghiep chiem 25,3% GDP, nganh dich vu dat 73.5%, ndng nghiep chi cdn 1,3% Nam
2005 GDP cua Nhat Ban la 4.664 ti USD vdi mire tang trudng 2,7% Thu nhap binh quan dau ngudi la 31.500 USD Dat dircc thanh tuu trong phat trien kinh te la do Nhat Ban da thue thi cac chinh sach va bien phap sau:
+ Manh dan md cira, hgi nhap kinl; t% qudc te va khu vuc cho dii nen kinli te con non yeu, de tranh thu cac ngudn lire bin ngoai thue hien cdng nghiep hda va phat trien dat nude Thirc hien tu do hda thuong mai va dau tu tirng bude, phii hgp vdi die'.! kien, kha nang trong tirng giai doan cua qiia trinh phat trien, bang vec xin bao luu, tri hoan mdt sd dieu khoan khi ra nhap GATT, IMF OECD
Truang Dai hoc Kinh te, Dai hoc Qudc gia Ha Npi
8 NGHIEN CUU OONG BflC fl SO 4(98) 4-2009
Trang 2Nghien cicu khoa hoc
+ Kien tri chien luge phat triln nln kinh
te \ a chuyen ddi co cau nganh kinh t l hudng
ve xuat khau coi xult khlu hang hda ludn la
Igi ich sdng cdn la ddng luc manh me phat
trien kinh te: Nhat Ban da lira chgn nhirng
nganh cd Igi ich so sanh ddng, cd kha nang
tang nang suat cao cd nen tang cdng nghe
cao de day manh phat trien Trong thdi ki
tang trudng nhanh, Nhat Ban xay dung co
cau cong nghiep phat trien theo chieu rgng,
chgn nganh cdng nghiep co ban (cdng
nghiep nang, gdm san xuat sat thep, che tao
CO khi va hda chat), cd cdng nghe mui nbgn
dat dugc hieu qua kinh te cao nhd quy md de
uu tien phat trien Nhat Ban sap xep thir tu
uu tien cac nganh theo tirng thdi ki, trudc
tien la nganh luyen kim, che tao may, ddng
tau, d td, dien lire, thep Sau do la cac
nganh CO khi, hda chat, cudi ciing la nganh
cong nghe cao Ket qua la chi trong thdi gian
ngln cdng nghiep nang da nhanh chdng thay
thi vai trd chii dao ciia cdng nghiep nhe De
hgi nhap sau vao nen kinh te the gidi, Nhat
Ban dilu chinh co clu nganh theo hudng
tang nang luc canh tranh qudc te, hudng lira
chgn va phat triln cac nganh cdng nghiep c6
ham lugng vdn va khoa hgc - cdng nghe
cao, khong gay d nhilm mdi trudng tieu bao
it nguyen lieu va lao ddng sdng nhu cdng
nghe dien tir, viln thdng, tin hgc, sinh hgc,
vat lieu mdi, : Nhat Ban cung coi trgng va
chii y phat triln ndng nghiep, tao dieu kien,
ho trg phat triln ndng nghiep, ndng thon, de
nganh nong nghiep dam bao nhu cau trong
nude, dam bao luang thue cho 127.4 trieu
dan dam bao sir dn dinh dk phat trien
+ Nhat Ban da ket hgp vai tro nha nude
va sir nang ddng ciia thi trirdng trong \iec thiic da> phat trien nen kinh te \ a chu\ en ddi
CO cau nganh kinh te Chinh phii Nhat Ban
da tang cudng can thiep vao nen kinh te vdi nhieu cong cu kha da dang thong qua cac chinh sach ke hoach dinh hudng phat trien khuyen khich cac cong ty tu nhan cac thuang xa tong hgp boat dgng kinh doanh xuat khau; khuyen khich va ung hg mgi mat cho sir phat trien ciia cac tap doan tai phiet -Zaibatsu, con cac Zaibatsu cung phat trien nang dgng ban, md cira thi trudng ben ngoai
va da dan phat trien thanh cong ty xuyen quoc gia hien dai
Kinh nghiem cua Hdn Qudc
Han Qudc la mgt nude cong nghiep mdi phat trien, dugc xep vao nude co kinh te thi trirdng dirng thir 11 tren the gidi Cuoi nam
1997, cudc khung hoang tai chinh - tien tc khu vuc da lan den, tan pha nhung thanh tuu ban 30 nam phat trien, nhirng sau d6 llan QuIc da no lire khac phuc va hien dang phuc hii Dat dugc nhieu thanh tuu to Idn trong qua trinh phat trien nen kinh te la do Han QuIc da chuyen ddi nhanh chong ca cau nganh kinh te theo hudng cong nghiep hoa
va hdi nhap kinh te qudc te khu vuc: tang ti
le cdng nghiep trong GDP tir 33,6% nam
1975 len 40,2% nam 2005 Tang ti trgng nganh dich vu 42%GDP vao nam 1975 len 56,3% nam 2005 Giam ti trgng ndng nghiep trong GDP tir ban 60% xuing cdn 24,5% vao nam 1975 va chi con 3.7% vao nam
2005 Theo ban thdng ke do To chirc Hgp
NGHIEN CflTU OdNG B^C fl sd 4(98) 4-2009
Trang 3tac va phat trien kinh te OECD cdng bd ve + Chuyen ddi co cau xuat nhap khau phii quy mo GDP ciia Han Qudc nam 2007 la hgp vdi tien trinh chuyen ddi co cau nganh 979,9 ti USD va trd thanh nln kinh tl Idn kinh te Han Qudc xac djnh xuat khau tao ra thir 13 tren thi gidi Day la quy md Idn thir 3 chu trinh lien hoan vdi qua trinh nhap khau trong khu vuc Ddng A, sau Trung Qudc va va dau tu (xuat khau nhap khau dau tu -Nhat Ban xuat khau), ddng vai trd chu dao trong qua
Cd sir phat triln kinh tl nhu tren la do: trinh cdng nghiep hda va ap dung nhieu bien + Han QuIc lira chgn md hinh chuyin ddi phap nham day manh ba boat ddng nay
CO clu nganh theo hudng cdng nghiep boa, + Lira chgn mdt co cau thi trudng xuat hien dai hda "rut ngln": rut ngln thdi ki xay nhap khlu kha linh boat (tbi trudng ngach) dung CO clu nganh thay thi nhap khlu, theo hudng da dang hda dl day manh boat nhanh chdng chuyin sang xay dung co clu dgng xuat khau Sudt ba thap ky, thi trirdng nganh hudng vl xult khlu Qua trinh chuyin xult khlu chinh ciia Han Quoc la My Nhat ddi CO clu nganh cua Han Qudc bit dIu tir Ban va mdt sd nude OECD Khi dat thang
CO clu ndng nghiep sang cong nghiep, tir du thuang mai vdi My, Han Quoc md rgng cong nghiep nang sir dung nhieu vdn sang sang cac nude thi trudng Idn cho ca hang cdng nghiep sir dung cdng nghe cao, nhung boa vat chat va hang hda dich vu, den Nhat vdi thdi gian riit ngln ban Ban, den EU, Ddng Nam A
+ Lira chgn co clu nganh dua tren Igi thi + Coi trgng chinh sach nghien ciiu va phat
so sanh cua dlt nude Han QuIc phat triln triln (R&D) Chinh phu khuyen khich tu manh cac nganh cdng nghiep nhe sir dung nhan boat dgng R&D, nd lire nam bat va nhilu lao ddng nhu det may to sgi, gily dep nhanh chdng lam chu ky thuat de duoi kip
va cac san phlm thugc da Vao thap ki 1970, cac nude tien tien; khuyen khich lien ket cac
hg lira chgn cac nganh cdng nghiep nang, nganh cdng nghiep, cac trudng dai hgc va cong nghe hda chit va uu tien phat trien cho cac co sd nghien ciru, trien khai khoa hoc cac nganh cdng nghe cao cdng nghe cao
+ Thue thi boat ddng chinh sach tu do hda + Thirc hien ca che ket hgp linh boat thuong mai, ndi long cac han che ddi vdi "Chinh phii ciing va thi trudng mem" trong viec nhap khlu cac mat hang che tao, thirc viec thue day chuyen ddi co cau nganh kinh hien tu do hda nhap khlu; bd hang rao phi te Ciing gidng nhu Nhat Ban, Chinh phii thul quan ddi vdi nhilu loai hang hda va Han Qudc gan ket chat che vdi cac tap doan dich vu, kl ca djch vu tai chinh; don gian tai phiet Chaebol, khuyen khich va iing ho boa thu tuc nhap khau bao ve quyen sd hiru mgi mat cho sir phat trien cua Chaebol, tri tue, cimg cd va phat trien nen cdng nghe Ciing vdi khu vuc tu nhan dac biet la cac ciia Han QuIc Chaebol nhiing cdng ty xuyen qudc gia Idn,
10 NGHIEN C(iTU OONG B^C fl SO 4(98) 4-2009
Trang 4Nghien cicu khoa hoc
cac xi nghiep Nha nude cua Han QuIc cd
vai trd Idn thue day cdng nghiep hda, chuyin
dich CO cau kinh tl
Kinh nghiem ciia Thdi Lan
Cho den trudc nam 1997 - khi nd ra
khiing hoang tai chinh tiln te d khu vuc
Thai Lan la mdt trong so cac qudc gia Ddng
Nam A duy tri dugc tdc do tang trudng kinh
te cao va lien tuc vdi mire binh quan 7%
nam Dac biet, vdi tdc do tang trudng nam
1989 la 12,2%, nam 1990 la 11,6%, nam
2003 la 6,8% va nam 2005 dat 4,5%, Thai
Lan la nude dat miic tang trudng cao nhat
khu virc Dong Nam A trong thdi gian nay,
dua mire thu nhap binh quan dau ngudi tir
900USD nam 1987 len 2.736 USD vao nam
2005 Sau khung hoang tai chinh tien te
Thai Lan da nd luc dieu chinh co cau, nhd
dd nen kinh te da phuc hdi kha nhanh
+ Thai Lan thue hien dieu chinh co cau
nganh theo md hinh cdng nghiep hoa riit
ngan, cu the la chuyen md binh co cau nganh
kinh te hudng ve xuat khau theo tien trinh
hdi nhap kinh te quoc te va khu vuc trong
mgt thdi gian tuang ddi ngan
Thue hien md cira nen kinh te, liic dau la
vdi phuang Tay dirng dau la My sau dd la
vdi Trung Qudc, Lien bang Nga, cac nude
ASEAN, chau Phi, chau My Latinh; gia
nhap vao cac td chirc kinh te quoc te va khu
vuc: WTO, APEC, va AFTA Thai Lan da
thue hien tu do hda thuang mai, cat giam
thul quan; thue hien chinh sach md cira dau
tu nude ngoai kha thdng thoang, cai thien
mdi trudng dIu tu, cho phep nude ngoai
tham nhap vao thi trudng ke ca thi trudng cac ITnh vuc dich vu thong tin van tai bien hang khdng, dudng bd du lich vi \ a> mgt lugng Idn dau tu nude ngoai d l \ao Thai Lan rat nhanh, keo theo dlu tu trong nude cung tang manh, lam thay dii nhanh co clu dau tu; ket qua la: lam chuyen dich co clu gom cac nganh cd ham lugng lao dgng cao sang phat trien cac nganh cd ham lugng ky thuat cao, phat trien manh cdng nghiep che bien
+ Thai Lan da thue hien co cau mat hang xuat khau theo hudng da dang, vira tan dung dugc Igi the ve tai nguyen thien nhien nguon lire lao ddng vira tham nhap dugc vao nhirng khoang trdng trong phan cdng lao dgng quoc te Ngay nay Thai Lan phat trien manh cac nganh c6 ham lugng cong nghe cao nhu dien tir dien dan dung
+ De vugt qua nhirng kho khan, thach thirc mdi, va phat trien nen kinh tc dat nude Thai Lan da thue hien nhieu giai phap, nhat
la dieu chinh lai co cau nganh kinh te, xay dung he thong chinh sach uu dai nang dgng
va thue te, tu do hda thuang mai va gia ca triet de theo co che thi trudng, khuyen khich san xuat, kinh doanh, nang cao gia tri va sire canh tranh cua nong san hang boa sao cho phii hgp vdi dieu kien mdi va dat hieu qua cao hom Trong giai doan trung ban (2005-2009) Theo du bao ciia Bd Tai chinh Thai Lan, tdc do tang trudng kinh te se dirng d mire 5,9%/nam vdi ti le lam phat la 3,2%/nam Tang trudng kinh te trong giai doan nay chu yeu nhd vao sir phat trien on
Trang 5dinh ciia nhu cau tieu diing khu vuc tu nhan
xuat khau gia tang, dau tu tang manh d ca
khu vuc cdng va tu nham nang cao nang lire
san xuat
Kinh nghiem ciia Trung Qudc
Trung Qudc la nude lang gieng cua Viet
Nam, cd nhieu diem tuong ddng, nhat la
Cling chuyen tir nen kinh te "ke hoach hda
tap trung", quan lieu bao cap sang nen kinh
te thj trudng Trung Qudc da bat dau cdng
cudc cai each, md cira nen kinh te nham thirc
hien "bdn hien dai hda" trong chuang trinh
cdng nghiep boa dat nude, xay dung chu
nghTa xa hgi tir thang 12/1987 Ba muoi nam
tien hanh cai each kinh te, Trung Qudc thu
dugc thanh tuu tren nhieu mat; tang trudng
GDP lien tuc cao, binh quan hang nam giai
doan 1995-2001 la 8,2%; nam 2003 la 9,3%
va nam 2004 la 9,2% va ban 10% cua nhiing
nam 2006, 2007
Du tru ngoai te dung thir 2 the gidi vdi
con so 1000 ty nam 2007 va Trung Qudc da
chii dgng dieu chinh ty gia tir nam 1994 nen
kinh te khong roi vao "hieu irng lay lan" cua
cugc khiing hoang tai chinh - tien te Chau A
(1997) Trung QuIc da ra nhap APEC, WTO
va CO vai trd ngay cang Idn trong he thong
thuang mai qudc te Dat dugc nhti-ng thanh
tuu do la do Trung Qudc ap dung cac bien
phap sau:
+ Bat nhip vao xu hudng phat trien kinh
te thi trirdng, dieu chinh co cau nganh theo
hudng tang trudng dua vao xuat khau Trung
Quoc kien qu>cl chuyen manh tir kinh te ke
hoach tap trung sang co che thi trudng xa
hdi chu nghTa vdi thdi gian riit ngan, day manh cai each, md cua, tang cudng vai tro cua ngoai thuang trong phat trien kinh te + Tirng bude thue hien tu do hda thuang mai va dau tu, cat giam thue quan va phi thue quan Thue hien muc tieu trd thanh
"nude cdng nghiep hda cd ty le Idn dan phi nong nghiep, cd nen cdng nghiep hien dai va djch vu hien dai", Trung Qudc da tinh toan rat can than, lira chgn va sap xep bude di md cua cac nganh de cd the nang cao dan sire canh tranh cua chung nham giu dn dinh thi trudng trong nude Chang han, md cira co lira chgn cac nganh ndng nghiep; md cira tirng phan cac nganh khai thae mo; md cira
ve CO ban cac nganh cdng nghiep, nhat la cac nganh che tao va dac biet khuyen khich dau
tu thuang mai, tien te, giao thdng; md cira ban che cac nganh thdng tin, hang khong van tai bien, khai thae tai nguyen thien nhien, nang lugng, bao hiem, bat ddng san, ngan hang, qudc phdng Trong khi chua co Igi the phat trien cac nganh cdng nghe cao, Trung Qudc md rdng phat trien cac nganh sir dung lao ddng tap trung nham phat huy Igi the ciia minh; ddng thdi van chii trgng phat trien cac nganh cong nghiep mui nbgn nhu che tao thiet bi thdng tin, che tao thiet bj giao thdng van tai va nganh luyen kim; phat trien cac nganh dau khi, van tai hang khong
+ Coi trgng va day manh phat trien nganh ndng nghiep tren co sd giai quyet tdt van dc rudng dat, dieu chinh cac hinh thirc td chirc san xuat, tang cudng dau tu, ap dung tien bg
12 NGHIEN CflTU OdNG B^C fl SO 4(98) 4-2009
Trang 6Nghien cicu khoa hoc
khoa hgc- ky thuat he thing chinh sach lai
tien de gia tang san xult nhlm cung d p du
luang thue va thue phlm cho ban 1,3 ty dan,
phat trien cac nganh chan nudi, tao them
nhieu \ iec lam; phat huy sire manh ting hgp
ciia Nha nude va nhan dan d l phat triln
manh cac nganh dich vu ha tang vat chat:
phat trien cac nganh djch vu, du lich, Trung
Quoc day nhanh ap dung cdng nghe mdi de
phat trien cac san pham che tao , che bien
+ Trung Qudc thue bien chuyen doi co
cau san pham xuat khau, tir xuat khau san
pham tho, cong nghiep nhe sir dung nhieu
lao dgng sang san pham cdng nghiep nang,
hoa chat, rdi sang san pham sir dung cdng
nghe cao, cdng nghe tien tien; thirc hien da
dang boa thj trudng xuat khau de dam bao
xuat khau tang nhanh, dn djnh Tuy md cira
kinh te muon, Trung Qudc da thue hien
chinh sach "bd kbuyet" rat mem deo, thich
hgp dl tim ra hudng di thich hgp cho minh,
tim ra va khai thae triet de nhung khoang
trlng tren thi trudng the gidi phuc vu cho
viec md rgng thj trudng cua minh
+ La mdt nln kinh tl chuyen ddi, Trung
QuIc chii trgng cai each the che, ban hanh
nhilu bd luat, dilu le, sua ddi hoac hiiy bd
nhung qui djnh da cu, lac hau (trai vdi cac
qui djnh WTO); ndi Idng them nhieu ban che
dii vdi dlu tu nude ngoai, thue hien ddi xir
binh ding ddi vdi cac doanh nghiep FDI;
cho phep thuang nhan nude ngoai dugc tu
do lira chgn khu vuc dlu tu tren ca nude;
khuyin khich hg dlu tu vao nhirng khu vuc
kinh tl thuan Igi nhat; khuyen khich cac
doanh nghiep FDI md rgng xult khau Trung
Quoc van dung tdt nhung qui tac bao hg ciia WTO de dam bao duy tri san xult on djnh trong moi doanh nghiep cung nhu toan bd nen kinh te
Bai hoc riit ra cho Viet Nam
Qua phan tich nhirng thanh tuu \a kinh nghiem phat trien kinh te ciia mdt so nude
c6 the rut ra mot sd bdi hgc kinh nghiem
sau day:
Mot la, kien tri md hinh kinh te thi trirdng
md va hgi nhap kinh te khu virc va qudc te dua vao tang trudng xuat khau cac san pham cdng nghiep che bien cdng nghiep che tao tren co sd phat huy Igi the so sanh •'tTuh" \'a
"dgng" ciia dat nude Thirc hien da dang boa thj trudng xuat khau de tang kim ngach xuat khau, dong thdi tranh le thugc qua mire vao mgt so thj trudng nude ngoai
Hai Id, dieu chinh ca can nganh kinh te
theo hudng ""rut ngan", chuyen tir ca cau phat trien cac nganh co ham lugng lao dgng cao sang cac nganh co ham lugng von cong nghe cao, co kha nang tiep irng vdi tien trinh hdi nhap kinh te khu vuc va quoc te, dirng viing dugc trong canh tranh ca tren thj trudng trong nude va nude ngoai Chgn lira nhiing nganh cd the manh de md cira canh tranh, chi bao hd nhirng nganh, ITnh vuc co kha nang canh tranh trong tuomg lai, bao hg
cd chgn Igc co dja chi, co thdi ban
Ba Id, xac djnh dung dan vj tri dac biet
quan trgng cua nganh ndng nghiep, lay nong nghiep lam dilm tua khdi dau de phat trien toan bd nln kinh te quoc dan
Bdn la, cai each va phat trien he thong t;ii
chinh - tiln te quIc gia phii hgp vdi sir
NGHIEN CflTU OdNQ B^C fl SO 4(98) 4-2009 13
Trang 7chuyen djch nhanh va phd bien cua ddng
vdn dau tu gian tiep qudc te Dieu chinh co
cau vdn vay tra ng mgt each linh boat va cd
su kiem soat theo hudng can ddi vdi qui
hoach dau tu phat trien co cau nganh da lira
chgn
Nam la, can hoach djnh chinh sach co cau
nganh kinh te qudc gia theo hudng khai thae
CO hieu qua ngudn luc ben trong va ben
ngoai, phii hgp vdi tien trinh hgi nhap, thich
iimg vdi chuyen ddi kinh te khu vuc va the
gidi, can tinh den vai trd cua the che toan
cau, td chuc kinh te khu vuc va cac Cong ty
xuyen qudc gia (TNC)
Sau Id, thue hien dn djnh kinh te vT md,
cung cap cac ket cau ha tang tot, tao mdi
trudng phap ly ro rang, nhat quan, binh dang
cho mgi thanh phan kinh tc boat dgng kinh
doanh Nang cao kha nang tiep thu cong
nghe, hoan chinh mdi trirdng phap ly de
cong nghe dd van hanh va phat huy hieu qua
trong viec phat trien kinh tc va chuyen doi
ca cau ngcinh kinh te qudc dan thdng qua
viec thue hien chinh sach R&D Dao tao dgi
ngu lao dgng cd chat lugng cao, dgi ngu can
bg quan ly co nang lire, tu duy mdi, thong
thao ngoai ngu de chii dgng trong cac
chuang trinh dam phan, xay dung cac chinh
sach kinh te:
Bay Id, de cho su phat trien kinh te dugc
ben vumg, viec xay dung va phat trien kinh
tl ciia Viet Nam phai cd tinh toan ky, phai
can cir vao tinh hinh ngudn tai nguyen va
trinh do phat trien ma djnh ra chien luge
chung Mdi trudng va phat trien kinh te - xa
hdi cd mdi quan he khang kbit ben chat va bao bam ca mau thuan gay gat Van de la phai giai quyet dugc mau thuan dd mdt each hgp ly va cd Igi nhat
T A I L I E U THAM K H A O
1 Ngo Xuan Binh, Pham Quy Long: Hdn
Quoc Iren duang phat trien, Nxb Thong ke Ha
Noi, 2000
2 Nguyen Thj Canh, Cdc mo hinh idng
trirdng vd du hdo kinh te: Ly thuyei va kinh nghiem, Nxb TP Ho Chi Minh, tp Ho Chi Minh,
2004
3 Chinh phii (2004) Dinh huang chien luoc
phat trien ben virng a Viet Nam (chuong trinh nghi su 21 ciia Viet Nam), Ha Noi
4.Tran Tho Dat, Cdc mo hinh tdng tnrdng kinh
ti, Nxb Thing ke Ha Noi - 2005
5 V6 Dai Luge, Tran Van Tho, Kinh nghiem
phat trien ciia cdc nen kinh te Irong khu virc va kinh te Viet Nam, Vien kinh te the gidi Ha Noi
-1991
6 Do Quoc Sam, Mot so y kien ve chuong
trinh nghi su ciia Viet Nam, dinh hudng su plu'il trien hen virng Ky yeu Hoi thao Ha Noi
03/2002
7 Nguyen Xuan Thao (Bien soan), Gdp phdn
phat trien ben virng nong thon Viet Nam, Nxb
Chinh trj Quoc gia Ha noi - 2004
8 Tran Manh Tuyen, Mot so giai phap vJ mo
nhdm thiic day tdng trudng Kinh te Viet Nam den nam 2010, Tap chi kinh te Chau A - Thai
Binh Duang, so 4 nam 2007