Lý thuyết và bài tập cực trị của hàm số, trắc nghiệm có đáp án

Giá trị cực đại (giá trị cực tiểu) còn gọi là cực đại (cực tiểu) và được gọi chung là cực trị của hàm số.. Tìm tập xác định của hàm số..[r]

Lý thuyết và bài tập Cực trị của hàm số TOÁN 12

I KIẾN THỨC CƠ BẢN

1 Định nghĩa: Cho hàm số y f x( )xác định và liên tục trên khoảng ( ; )a b (có thể a là 

; b là ) và điểm x0( ; )a b

 Nếu tồn tại số h0 sao cho f x  f x 0 với mọi x(x0h x; 0h) và xx0 thì ta nói hàm số f x( ) đạt cực đại tại x0

 Nếu tồn tại số h0 sao cho f x  f x 0 với mọi x(x0h x; 0h) và x x0 thì ta nói hàm số ( )f x đạt cực tiểu tại x0

2 Điều kiện đủ để hàm số có cực trị: Giả sử hàm số y f x( ) liên tục trên

K  x h x h và có đạo hàm trên K hoặc trên K\{ }x0 , với h0

 Nếu f ' x 0 trên khoảng (x0h x; 0) và f x'( )0 trên ( ;x x0 0h) thì x0 là một điểm cực đại của hàm số f x( )

 Nếu f x 0 trên khoảng (x0h x; 0) và f x( )0 trên ( ;x x0 0h) thì x0 là một điểm cực tiểu của hàm số ( )f x

Minh họa bằng bảng biến thiên

 Chú ý

 Nếu hàm sốy f x( ) đạt cực đại (cực tiểu) tại x0 thì x0 được gọi là điểm cực đại (điểm cực tiểu) của hàm số; f x( )0 được gọi là giá trị cực đại (giá trị cực tiểu) của

hàm số, kí hiệu là f CÑ(f CT), còn điểm M x( ; ( ))0 f x0 được gọi là điểm cực đại (điểm cực tiểu) của đồ thị hàm số

 Các điểm cực đại và cực tiểu được gọi chung là điểm cực trị Giá trị cực đại (giá trị cực tiểu) còn gọi là cực đại (cực tiểu) và được gọi chung là cực trị của hàm số

3 Kĩ năng cơ bản

3.1.Quy tắc tìm cực trị của hàm số

 Quy tắc 1:

Bước 1 Tìm tập xác định của hàm số

Bước 2 Tính f x Tìm các điểm tại đó f x bằng 0 hoặc f x không xác định

Bước 3 Lập bảng biến thiên

Bước 4 Từ bảng biến thiên suy ra các điểm cực trị

 Quy tắc 2:

Bước 1 Tìm tập xác định của hàm số

Bước 2 Tính f x Giải phương trình f x và ký hiệux i i1, 2, 3, là các

nghiệm của nó

Bước 3 Tính f x và f x i

Bước 4 Dựa vào dấu của f x i suy ra tính chất cực trị của điểm x i

3.2 Kỹ năng giải nhanh các bài toán cực trị hàm số bậc ba 3 2  

0

yax bx cxd a

Ta cóy 3ax22bx c

 Đồ thị hàm số có hai điểm cực trị khi phương trình y 0 có hai nghiệm phân biệt

2

   Khi đó đường thẳng qua hai điểm cực trị đó là :

2

 Bấm máy tính tìm ra đường thẳng đi qua hai điểm cực trị :

3 9

x i

a



Hoặc sử dụng công thức .

18

y y y a

 

 Khoảng cách giữa hai điểm cực trị của đồ thị hàm số bậc ba là:

3

4e 16e AB

a



2 3 9

b ac e

a





3.3 Kỹ năng giải nhanh các bài toán cực trị hàm trùng phương

0

yax bx c a có đồ thị là  C

3

2

0

2

x

x

a







  



 C có ba điểm cực trị y 0có 3 nghiệm phân biệt 0

2

b a

  

Khi đó ba điểm cực trị là:  0; , ; , ;

2

4

  

Độ dài các đoạn thẳng:

4

Các kết quả cần ghi nhớ:

 ABC vuông cân BC2  AB2AC2

2

 BAC , ta có:

3



    



ABC

S

 Bán kính đường tròn ngoại tiếp ABC là

3 8 8

R

a b





 Bán kính đường tròn nội tiếp ABC là

2

2

2

r



Phương trình đường tròn ngoại tiếp ABC là: 2 2 2 2

0

        

II LUYỆN TẬP

Bài 1: Tìm cực trị của các hàm số:

1) y = 1 3

4

1

1 4

4x  x  3) y =

2

3 1









x x

5)

2

1

y

x

 



3 4

x y x







Bài 2: Tìm m để hàm số:

1) y =

m x

mx x





2

đạt cực đại tại x = 2

2) y =

1

1 2









x

m mx x

đạt cực tiểu tại x = 1

3)

2

2 1

y

x



 đạt cực tiểu tại x = 2 4) ymx33x25x m đạt cực tiểu tại x = 2

3

Bài 3: Cho hàm số y 2x2 3(m 1)x2 6mx m 3

Tìm m để đồ thị hàm số có hai điểm cực trị A, B sao cho AB 2

HD giải Ta có: y  6(x 1)(x m ) Hàm số có CĐ, CT  y  0 có 2 nghiệm phân biệt  m 1 Khi đó các điểm cực trị là A(1;m3 3m 1), ( ;3B m m2)

AB 2  (m 1)2 (3m2m3 3m  1) 2 m 0;m 2 (thoả điều kiện)

Bài 4: Cho hàm số yx3 3(m 1)x2 9x m , với m là tham số thực

Xác định m để hàm số đã cho đạt cực trị tại x x1, 2 sao cho x1x2 2

HD giải Ta có y'  3x2 6(m 1)x 9.

+ Hàm số đạt cực đại, cực tiểu tại x x1, 2 PT y' 0 có hai nghiệm phân biệt x x1, 2  PT x2 2(m 1)x  3 0 có hai nghiệm phân biệt là x x1, 2

m m

m

      

  

 (1)

+ Theo định lý Viet ta có x1x2 2(m 1);x x1 2 3. Khi đó:

x1x2   2 x1x2 2 4x x1 2  4 4 m 12 12 4   (m 1)2     4 3 m 1 (2)

+ Từ (1) và (2) suy ra giá trị của m cần tìm là      3 m 1 3 và   1 3  m 1.

III BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM





1 1

x y

x Khẳng định nào sao đây là khẳng đinh đúng?

A Hàm số nghịch biến trên khoảng ;1  1; 

B Hàm số đồng biến trên khoảng ;1  1;

C Hàm số nghịch biến trên các khoảng ;1 và 1;

D Hàm số đồng biến trên các khoảng ;1 và 1;

Câu 2 Cho hàm số y  x3 3x23x2 Khẳng định nào sau đây là khẳng định đúng?

A Hàm số luôn nghịch biến trên

B Hàm số nghịch biến trên các khoảng ;1 và 1;

C Hàm số đồng biến trên khoảng ;1 và nghịch biến trên khoảng 1;

D Hàm số luôn đồng biến trên

Câu 3 Cho hàm số y  x4 4x210 và các khoảng sau:

(I):  ; 2; (II):  2;0; (III):  0; 2 ;

Hàm số đồng biến trên các khoảng nào?

A Chỉ (I) B (I) và (II) C (II) và (III) D (I) và (III)

4 2

x y

x





  Khẳng định nào sau đây là khẳng định đúng?

A Hàm số luôn nghịch biến trên

B Hàm số luôn nghịch biến trên từng khoảng xác định

C Hàm số đồng biến trên các khoảng ; 2và 2;

D Hàm số nghịch biến trên các khoảng  ; 2 và 2; 

Câu 5 Hỏi hàm số nào sau đây luôn nghịch biến trên ?

A h x( )x44x24 B g x( )x33x210x1

C ( ) 4 5 4 3

f x   x  x x D k x( )x310xcos2x

2

3 5 1

y

x



 nghịch biến trên các khoảng nào ?

A ( ; 4)và (2;) B 4; 2

C  ; 1 và  1;  D  4; 1 và 1; 2

5

y x  x  x  đồng biến trên khoảng nào?

A (; 0) B C (0; 2) D (2;)

Câu 8 Cho hàm số yax3bx2cxd Hàm số luôn đồng biến trên¡ khi nào?



0, 0





0

  



Câu 9 Cho hàm số yx33x29x15 Khẳng định nào sau đây là khẳng định sai?

A Hàm số nghịch biến trên khoảng 3;1

B Hàm số đồng biến trên

C Hàm số đồng biến trên  9; 5

D Hàm số đồng biến trên khoảng 5;

Khẳng định nào sau đây là đúng?

A Hàm số đạt cực đại tại B Hàm số đạt cực đại tại

C Hàm số đạt cực đại tại D Hàm số đạt cực đại tại

A Hàm số đạt cực đại tại và đạt cực tiểu tại

B Hàm số đạt cực tiểu tại và đạt cực đại

C Hàm số đạt cực đại tại và cực tiểu tại

D Hàm số đạt cực đại tại và cực tiểu tại

A Hàm số có ba điểm cực trị B Hàm số chỉ có đúng 2 điểm cực trị

C Hàm số không có cực trị D Hàm số chỉ có đúng một điểm cực

trị

thẳng

trị của biểu thức ?

A 2

2 8

2 7

2 9

2 6

M  n

y ax   bx  c (a 0)

0

( )

y f x

2

4

3 2

2

2

2

0

3

3 1

AB

2.

2 1.

,

M n

2

3 3 2

x x y

x

 





2

2

M  n



Câu 16 Cho hàm số Kết luận nào sau đây là đúng?

Câu 18 Trong các hàm số sau, hàm số nào đạt cực đại tại ?

Câu 19 Trong các hàm số sau, hàm số nào chỉ có cực đại mà không có cực tiểu?

Tính ?

A x1x2  6 B x1x2  4 C x1x2 6 D x1x2 4

Câu 21 Tính hiệu số giữa giá trị cực đại và giá trị cực tiểu của hàm số

độ và điểm

Câu 23 Hàm số nào dưới đây có cực trị?

17 24 8

1.

CD

3

CD

x  xCD   3 xCD   12.

4 2

2.

CD

3 2

x

4 3 2

1

3 2

3 2

y  x x 2

2

x y x







4 2

2 1

x y x







2

1 1

x x y

x

 





1, 2

4

y ax   bx   cx d

( 1; 1)

A  

3 2

3 1

4 1

2 1

x y x







Câu 24 Tìm các giá trị của tham số để đồ thị hàm số: có ba điểm

cực trị Đồng thời ba điểm cực trị đó cùng với điểm nội tiếp được một đường tròn

A B C D Không

tồn tại m

cực trị Đồng thời ba điểm cực trị đó là ba đỉnh của một tam giác có bán kính đường tròn ngoại tiếp bằng 1

IV ĐÁP ÁN BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20

D A D B C D D B A A D A B A A D B B B D

21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 39 40

B C C A B

yx  m x  m

 7;3

D

3

m y x  4 2 mx2  m 1

1

1 5 2

m m







 

  



1

1 5 2

m m







 

 



1 5 2

m  

1

m