Vdi 8 nhdm giai phap kha toan dien, ddng bd va hgp ly tren nguyen tac md rdng chinh sach tai khda va chinh sach tien te - tin dung ndi long, tang cudng vai trd giam sat cua Nha nude,[r]
Trang 1Hdi thao khoa hoc - thuc tiin T a p chl C o n g s d n
CUOC KHUNG HOANG TAI CHJNH TOAN CAU
., ' "iO i;af.n '- !i '! : r ; j ;
T O HUY RUA
-UA cudi nam 2008, cude khiing
hoang tai chinh toan cau biing phat
manh, vai nhung dien bien phuc
tap Va ngay tii giira nam 2009, chung ta da
thdng nhat dugc chu de Hdi thao: "Ly luan
va thuc tien ung phd vdi cuoc khiing hoang
tai chinh toan cau - Kinh nghiem Trung
Qudc, kinh nghiem Viet Nam" Day la chii
de Ian vua cd y nghTa ly luan, vira cd y nghTa
thuc tien quan trong, khdng chi cho trudc
mat ma cho ca lau dai Viec danh gia dung
ban chat ciia cuoc khung hoang; phan tich
mot each toan dien va sau sac cac giai phap
ung phd nham nit ra nhiing bai hoe kinh
nghiem de cung nhau hoc hdi va tham khao
se la rSt hiru ich cho viec hoan thien chien
luge va dudng Idi phat trien kinh te - xa hoi
ciia mdi Dang, ciing nhu sir hgp tac chat che
va ngay cang hieu qua giira hai Dang, vi muc
tieu hda binh, dn dinh, hgp tac va phat trien
bin viing trong khu vuc va tren the gidi Cd
the khing dinh rSng, chu de cua Hoi thao la
rit quan trong, thiit thirc va thu hiit dugc su
quan tam dac biet ciia tat ca chung ta
1 - v l tinh ch§t va nguyen nhan
cuoc khung hoang tai chinh toan c§u
hien nay
Giai hoc gia va hoach dinh chinh sach d
h§u hit cac nude tren the gidi da rat lo ngai
vl quy md va tinh chat dac biet nghiem
trong ciia cuoc khung hoang tai chinh toan cau Ian nay Nhieu ngudi cho rang chi cd the
so sanh cuoc khiang hoang Ian nay vdi cuoc dai khiing hoang 1929 - 1933 - cuoc khiing hoang dugc nhan manh nhu la diem nut ciia sir pha hiiy va sang tao khi dua den sir ra ddi cua mot chii nghTa tu ban cd dieu tiet, su gia tang vai trd kinh te ciia cac nha nude tu san Lan nay, cuoc khung hoang cung bat dau tir khiing hoang tai chinh - tien te trudc het lai ciing d My - trung tam phat trien nhat cua
he thdng kinh te tu ban chu nghTa; tir dd lan rdng sang cac ITnh vuc khac va tac ddng vdi cudng do rat manh den cac nude Cuoc khiing hoang phan anh sir bat luc cua cac the che kinh te tan tu do, su bat cap cua mdi quan he giira nha nude vdi thi trudng, nhung quy md va tinh chat ciia nd cd nhieu diem khac hSn so vdi cac cude khung hoang trudc
d o " • ' • " • • • •
Thii nhdt, ciing vdi tien tnnh gia tang
manh me ciia toan cau hda va hdi nhap qudc
tl va theo dd, la su le thuoc lan nhau ngay cang sau sac giira cac nen kinh te, tac dong cua cude khiing hoang da mang dac tinh phd bien, lay lan rdng khap va khdng loai trir bat
ky qudc gia nao - uit ; • i f v
* IJy vien Bo Chinh tri, Bi thir Trung irong Dang TruOTig Ban Tuyen giao Trung uong, Chu dch Hoi dong
Ly luan Trung uong
Trang 2Hdi thao khoa hoc - thuc tidn T a p c h i C d n g s d n
Thit hai, tdc do tang trudng ciia cac qudc
gia trung tam am va thap keo dai, trong khi
cac qudc gia ngoai vi, nhat la d cac nen kinh
tl dang phat trien - nod cd do md thi trudng
cao, le thuoc manh vao xuat khau va FDI, da
trd thanh nhiing nude bi tac ddng nang ne va
sau sac hon
Thii ba, a cuoc khiing hoang lan nay, ben
canh su dien ra ddng thdi cua khung hoang
chu ky, khiing hoang ca cau va khung hoang
the che, cdn la su bung nd ddng thai va
nghiem trong ciia cac cuoc khung hoang ve
nang lugng, nguyen heu, luong thuc va mdi
trudng Ndi each khac, cuoc khung hoang da
khdng dirng lai d cac khia canh kinh te ma da
va dang lan rong ra d cac khia canh ve xa hdi
va mdi trudng - 3 tru cot ciia muc tieu phat
trien ben vung ma ca the gidd se phai ddi mat
trong nhirng nam dau ciia the ky XXL
Thii tu, ve mat ly thuyet, trong va sau
cude khung hoang lan nay, ngudi ta bat dSu
ban nhieu den su trd lai cua Ken (Keynes),
vi su bat luc cua chu nghTa tan tu do, ma vl
thuc chat, la di tim co sd ly luan cho viec
giai quyet mdi quan he giira nha nude va thi
trudng trong bdi canh mdi Ndi each khac,
cuoc khung hoang nay la dau mde ciia cude
khung hoang ve ly thuylt diiu tilt kinh tl
Nhu vay, rd rang cuoc khung hoang tai
chinh toan cau lan nay cd nhieu dac trung
mdi, khac vdi tat ca cac cuoc khiing hoang
trudc dd, kl ca cuoc dai khung hoang 1929
-1933 Viec lam rd nhirng ndi dung nay chinh
la nhiem vu mdi dat ra cho gidi ly luan cua
hai Dang chiing ta trong viec cung eSp luan
cir cho xay dung chiin luge va chinh sach
phat trien kinh tl - xa hoi ciia mdi nude trong
giai doan tdi Hdi thao cua chung ta can
danh thdi gian thda dang dl lam rd cac dac
trung mdi nay
v l nguyen nhan cua cuoc khiing hoang,
da cd nhieu cuoc hoi thao qudc tl va d mdi
nude, cho du cd nhieu kien giai khac nhau, nhung tuu trung, tuong ddi thdng nhat tren cac diem sau day:
(1) Su gia tang cac rui ro qua mirc tren thi trudng tai chinh, nhat la d chinh sach ndi Idng tin dung dudi chuan kha lau tren thi trudng nha dat ciing vdd sir bung bit thong tin, thai do vd trach nhiem cua cac tap doan tai chinh d My
(2) Su khiem khuyet, yeu kem cua he thdng ngan hang d My va cac nen kinh te chii chdt khien cho chung da khdng cdn tuong thich, thieu thiet che va mat kha nang kiem soat ddi vdd hieu irng dd vd d cac khau yeu trong he thdng tai chinh toan cau (3) Mau thuan gay gat giira qua trinh toan cau hda nen san xuat xa hdi vdi quyen nang
to Idn, Igi ich vi ky, thai do vd cam cua cac tap doan tu ban, nhat la cac tap doan dau so tai chinh mdi Vi muc tieu Igi nhuan tdi da, cac the luc nay da bang moi gia thuc day tir
do hda tai ehinh, khuech dai tu ban gia va kinh te ao, liing doan chinh sach kinh te - xa hdi ciia cac qudc gia va he luy la, ho da mat kha nang kiem soat ddi vdi cac huyet diem chet ngudi do chinh ho tao ra; hay nhu each khai quat cua C.Mac: chii nghTa tu ban da khdng the dieu khien dugc cac am binh do chinh chung trieu len Day chinh la nguyen nhan sau xa ciia cude khiing hoang tai ehinh toan cau hien nay
Nhu vay, dieu het sire thii vi la, tir cuoc khung hoang lan nay, chung ta tu hao va co
CO hdi de nhin lai sue sdng manh liet cua chii nghTa Mac, bdi le nguyen nhan sau xa ciia cude khung hoang tai chinh, suy thoai kinh
te toan cau hien nay, ve co ban, van khdng nam ngoai nguyen nhan ma C.Mac da tung phat hien: dd la mau thuan giira sir phat trien
vd cung manh me ciia lire lugng san xuat tren quy md toan cau vdi quan he san xuSt va cac quyen luc tu ban da td ra thieu hieu qua
16 S6 807 (thang I nam 2010)
Trang 3Hdi thao khoa hoc - thuc tidn T a p c h i C o n g s d n
va mat kha nang kiem soat ddi vdd cac hinh
thirc td ehuc kinh doanh do chinh cac quyin
luc dd tao ra; rang su md rdng qua muc cua
tu do hda va cac van de toan cau dang mau
thuan sau sac vdi cac the chl quan tri mang
tinh qudc gia; rang su budng long vai trd va
thieu kha nang kiem soat cua cac nha nude
dang lam cho tinh vd chinh phii cua thi trudng
lan at, tham ehi co the de dpa den su ton vong
ciia ca he thdng kinh te - xa hoi Mot sd nha
kinh te ndi tieng va cd ca chinh khach
phuang Tay cho rang: Viec ap dung giao
dieu Cling nhae md hinh kinh te cua chu
nghTa tu do mdi la sai lam te hai va da den
luc phai tu bd nd Giao su Gid-xep Xti-glit
da viet: My da xuat khau triet ly kinh te thi
trudng tu do d muc ma ngay ca vi tu sT cao
cap nhat cua trudng phai dd la A-lan
Grin-xpan gid ciing phai thira nhan la My da sai
lam nghiem trong trong viec chu tam xuat
khau mot thir van hda doanh nghiep vd trach
nhiem ddi vdi xa hdi; va cudi ciing My da
xuat khau ca su suy thoai di bdn phuong
Tdng thdng Phap N.Xac-cd-di tuyen bd:
Phai chinh ddn lai chu nghTa tu ban theo mot
md hinh khac, bdi he thdng thi trudng tu
dieu tiet qua rdi Dudng nhu cac that bai cua
thi trudng khdng the dugc sua chira bang cac
nang lire quan tri nhieu bat cap cua nha nude
va nguge lai, cac that bai ciia nha nude lai
khdng dl khSc phuc khi thi trudng da mang
tinh chinh the toan cSu, nhieu tuong tac va
khd du doan Day ehinh la bien chirng cua su
phat trien mdi ma phuang phap luan cua
C.Mac vin giir nguyen gia trj, giiip chiing ta
nhan dien mdt each tdng the mdi tuong tac
giira chu ky phat trien vdi cac van de co cau,
thi chl diln ra ddng thdi Chinh vao liic
cude khung hoang tai chinh, suy thoai kinh
tl toan cau dang diln ra hien nay, nhung tu
tudng khoa hoc cua C.Mac lai cang tda sang
vdi "cudng do" rat manh; va a nhieu nude tu
ban chii nghTa phat trien - trung tam cua cude khung hoang nay, nhieu hoc gia tu san lai dang "dd xd" tim mua va nghien cuu lai
bd Tu ban ciia C.Mac Viec trd lai va nam cho that vimg, sau sac, diing dan nhirng tu tudng khoa hoc va nhat la nhirng gia tri ve mat phuong phap luan cua C.Mae lai cang can thiet hon bao gid het ddi vdi cac nha ly luan mac-xit chan chinh
2 - Ve pham vi, muc do va chieu hudng tac dong ciia cuoc khiing hoang tai chinh toan cau
Ngay sau khi cude khiing hoang tai chinh toan cau xay ra, hau het cac du bao tren the gidi da kha thdng nhat khi cho rang muc do suy thoai cua nen kinh te toan cau la nghiem trong, sau sac va keo dai Nhieu du bao tham chi da td ra bi quan khi nhan dinh phai mat vai ba nam, nen kinh te the gidi mdi cd the
ra khdi suy thoai Hien nay, sau gan mot nam nhin lai, chiing ta da cd du dieu kien de suy xet mdt each ky ludng hon dien bien va tac dong cua cuoc khiing hoang nay
Cho den quy 11-2009, nhieu nen kinh te
da thoat day khung hoang va dac biet tu cudi quy 111-2009, mot sd nen kinh te chu chdt da
cd tdc do tang trudng duang kha cao, trong
dd dac biet dang chu y la cua nen kinh te Trung Qudc va My Cac nhan dinh da kha lac quan khi cho rang nen kinh te the giod se phuc hdi tich cue trong nam 2010 va tdt hon trong nhiing nam tiep theo Mae du vay, chiing ta van can phai het sue quan tam den cac canh bao ve tdc do phuc hdi cdn chua virng chac cua nen kinh te toan cau, nhat la
ve cac tiem an dang de dga nen kinh te ciia nhieu qudc gia, nhu nguy co lam phat, tham hut ngan sach, khung hoang ng, cac xung dot ve xa hdi va mdi trudng dang ngay cang bdc Id sau sac d nhieu nude Dieu do cho
Trang 4Hdi thao khoa hoc - thuc tiin Tap chi Cang s d n
thay dudng nhu su phuc hdi ciia nen kinh te trien trung han va dai han, trong dd dang chii toan cau mdi chi dirng lai d sir dn dinh tam y la van de tai cau true nen kinh te khi tu thdi ciia khu vuc tai chinh va dua vao su tang cude khung hoang nay, nid hinh tang trudng manh chi tieu cdng cua cac chinh phu va su cua nhieu nen kinh te qudc gia da budc phai
khdi phuc nhu cau ben trong cua cac qudc diing trudc yeu chi ddi mdi
gia Hien tai, nhin tdng quat, nen kinh te toan Vdd mdt nin kinh tl da hdi nhap sau, rdng
chl vIn dang phai ddi mat vdi hang loat bat vao nen kinh te the gidi, thuc sir tham gia
dn Idn: su phat trien yeu cua cac khu vuc san vao mang san xuat toan cau va chudi gia tri xuat; tinh trang cau xuat, nhap khau the gioi cung irng nhu hai nuoc chung ta, chac chan
cdn rk thap va mdng manh; ddng FDI tiep se khdng the huy ddng va phan bd cac nguon
tuc giam xudng dudi 500 ti USD trong nam luc, lira chgn cac uu tien va dot pha phat nay so vdi 1.500 ti USD vao nam 2007; trien theo kieu cQ va each tiep can chinh ddng USD tiep tuc yeu va gia vang bien sach nhu cii Vi vay, khdng the chi dua vao ddng bat thudng; nghich ly cua van de gia cac tin hieu kha quan cua su phuc hdi kinh te nang lugng va nguyen heu tang trong khi toan cau de xem nhe tac ddng cua cuoc nhieu nen kinh te ciia nhieu nude van cdn khiing hoang va nguge lai, ciing khdng the suy thoai Day chinh la nhung bang chung qua nhan manh den tinh chua viing chac cua xac dang de khang dinh muc do tac ddng su phuc hdi de qua bi quan ve dien bien ciia phirc tap va cd the cdn tiep tuc lay lan sau nen kinh te toan cau Chiing ta can tinh tao rdng hon cua cude khiing hoang tai chinh danh gia diing mire tinh chat va quy md tac toan cau lan nay Kenh tac ddng rd nhat la ddng cua cude khiing hoang, can phai thao ddng chu ehuyen thuong mai the gidd vdi su luan sau sac hon vi sao khu vuc nen kinh te giam silt to Idn cua thi trudng xuat khau va thuc van yeu va lieu cd hay khdng su tac
he luy keo theo la su thu hep san xuat va that ddng tre ddi vdi cac nen kinh te dang phat nghiep gia tang manh nhat d cac nen kinh te trien di sau, khi ca hai nude chiing ta dang tang trudng dua vao xuat khau Ciing tuong phai ddi mat vdi nhieu van de mang tinh co
tu nhu vay, khi cac th| trudng chii chdt, nod cau
tap trung cac ngudn lire dSu tu va cdng nghe, Tir cude khung hoang tai chinh, suy thoai
chua ra khdi suy thoai, ddng dau tu giam kinh tl toan cm i k nay, chiing ta phai xem
ddng nghTa vdi tinh hinh bi dat cho khu vuc xet lai mdt each nghiem tuc, tren tinh than san xuat d cac qudc gia ma d do, FDI la mdt phe phan khoa hoc, ca cac md hinh thuc tiin
bd phan quan trong cua tdng d b t u xa hdi va cac ly thuylt kinh tl thi trudng da timg
Va dieu dang luu y hon lai la d chd dSng sau dugc hay dang dugc su dung Trong qua cac tinh trang giam siit vl tang trudng, d k trinh loai ngudi cdn phai tiip tuc su dung lau
tu, thuong mai, mat viec lam la su bat dn vT dai kinh tl thi trudng, thi khdng mdt ai c6
md, la nguy co tai ngheo, su gia tang cac the qua quyit rSng se loai trir dugc hoan toan xung dot xa hoi va dac biet la su mat nilm cac cude khung hoang Nhung rd rang la cac tin to Idn cua ca cac nha dau tu kinh doanh td ehuc qudc tl, cac td ehuc khu vuc, chinh cung nhu cua mpi ngudi dan trong xa hdi phu va gidi kinh doanh d tat ca cac nude dIu Dac biet, can nhan manh din tac dong cua phai cd trach nhiem quan ly, hoan thien kinh cude khiing hoang ddi vdi cac van dl phat tl thi trudng theo nhung phuang phap mdi
18 S6 807 (thang 1 nam 2010)
Trang 5Hdi thao khoa hoc - thuc ti§n T a p c h i C d n g s d n
ngay cang khoa hoc va dan chu hon, hudng
kinh te thi trudng vao nhirng tiin bd xa hdi
ngay cang lanh manh va nhan van hon, lam
cho nhirng mong mudn va nhu cau co ban,
da dang ve ca vat chit va tinh than cua cac
ca nhan, cac nhdm xa hdi trong toan bd cac
he thdng xa hdi ngay cang phai dugc dap
iing tdt hon
3 - Ung pho khiing hoang va bai
hoc doi vol Viet Nam
Thude nhdm cac nen kinh te dang phat
trien di sau, vdi quy md nen kinh te cdn nhd,
xuat phat diem thap nhung da hdi nhap sau,
rdng vao khu vuc va the gidi tren tat ca cac
cap do, nen kinh te Viet Nam chiu su tac
ddng sau sac cua cude khung hoang tai chinh
toan cau Ve can ban, chiing tdi nhan thirc
dung tinh chat cua cude khiing hoang, kip
thdi phat hien cac kenh tac ddng chii yeu den
nen kinh te Do dac diem cua nen kinh te
Viet Nam cd do md thi trudng cao (xuat,
nhap khau tren 150% GDP) va khu vuc FDI
tuy chl chiem tren 27% tdng dau tu xa hdi
nhung ludn dat tir 55% den 70% tdng kim
ngach xuat, nhap khau nen sau khi khiing
hoang nd ra, thi trudng xuat khau va dau tu
the gidi giam sut dot ngot, nen kinh te Viet
Nam da lap tire rod vao suy giam, tir muc
tang trudng tren 7% nam 2008 xudng cdn
3,1% vao quy L2009 Tir cudi nam 2007,
kinh te va ddi sdng nhan dan gap nhieu khd
khan do lam phat tang cao va suy giam kinh
te; trong nam 2008 va 2009, thien tai, dich
benh lai lien tiip xay ra vdi cudng do va mirc
do Idn hon nhirng nam trudc Cac the luc thu
dich tiip tuc chdng pha, day manh "dien
biln hda binh", kich ddng bao loan, lat dd sir
lanh dao cua Dang va chl do xa hdi chu
nghTa Viet Nam Do vay, khi cuoc khung
hoang tai chinh toan cau nd ra va gay tac
ddng, tinh hinh da trd nen khd khan hon cho Viet Nam •: ' :• • ,/, ,'v'' •> -' Xuat phat tir cac dac diem nay va tren co
sd nhan dinh dung dien bien phuc tap ciia nen kinh te the gidi va khu vuc, Dang va Nha nude Viet Nam da ngay lap tire ehuyen ddi muc tieu va nhiem vu trong tam tu uu tien tap trung chdng lam phat sang tap trung ngan chan suy giam kinh te, ddng thdi coi trong bao dam an sinh xa hdi va quan tam cham lo cude sdng cua ngudi dan, nhat la cho ngudi ngheo, cac ddi tugng chinh sach
va nhimg vimg khd khan Thdng bao Ket luan cua Bo Chinh tri Dang Cong san Viet Nam ve tinh hinh kinh te - xa hdi quy 1-2009
va cac nhiem vu, giai phap den cudi nam
2009 da xac dinh rd: "Tap trung cao do moi
nd lire ngan chan suy giam kinh te, phan dau duy tri tdc do tang trudng kinh te hgp ly, ben virng; giir viing dn dinh kinh te vT md, chii ddng phdng ngira lam phat, bao dam an sinh
xa hdi, qudc phdng, an ninh; giir viing on dinh chinh tri xa hdi, trat tu an toan xa hdi, trong dd muc tieu hang dau la ngan chan suy giam kinh te" Day chinh la tam nhin sang sudt, su lanh dao kip thdi, sir de ra nhirng dinh hudng chinh sach hgp ly cua Dang va Nha nude Viet Nam ve mot van de cap bach
va d vao mdt thai diem het sue khd khan Vdi 8 nhdm giai phap kha toan dien, ddng
bd va hgp ly tren nguyen tac md rdng chinh sach tai khda va chinh sach tien te - tin dung ndi long, tang cudng vai trd giam sat cua Nha nude, cung cd niem tin va phat huy ddng thuan xa hdi, thuc hien nhat quan dudng loi ddc lap, tu chii va tich cue chu ddng hdi nhap kinh te qudc te, phat huy cao
do ndi lire ddng thdi tranh thu tdi da hgp tac quoc te, thuc tien phat trien kinh te - xa hdi trong gan hai nam qua cua Viet Nam da khang dinh tinh dung dan trong chinh sach ung phd cua Dang va Nha nude Viet Nam
Trang 6Hdi thao khoa hoc - thuc tidn Tpp chi Cdng sdn
vai cude khiing hoang tai chinh toan cau
hien nay Viet Nam cung vdd Trung Qudc trd
thanh mdt trong sd it nhirng nen kinh te tren
thi gidi dat dugc tdc do tang trudng kha
ngay ca khi cude khung hoang tai chinh toan
chl van chua thoat day Va dieu dac biet
hon, nen kinh te cua chiing tdi da nhanh
chdng phuc hdi tich cue vdi cac muc tang
trudng cao lien tuc trong nhung thang cudi
nam 2009 Ndi each khac, Viet Nam da thuc
hien cd ket qua muc tieu ngan chan suy giam
kinh te, duy tri tang trudng hgp ly, ben viing
va chac chan se dat mirc tang trudng khoang
tren 5% cua ca nam 2009 nhu Bd Chinh tri
Dang Cong san Viet Nam da ket luan tir dau
nam Viet Nam ciing da giir dugc dn dinh
kinh te vT md vdi bdi chi ngan sach d mirc
6,9% va vdi ehi sd gia ca tieu diing tang
khoang 7%, lam phat van nam trong tam
kiem soat ciia Chinh phii Cae muc tieu vl
bao dam an sinh xa hdi, cai each hanh chinh
tiep tuc cd nhirng ehuyen bien tich cue, qudc
phdng, an ninh, trat ty va an toan xa hdi dugc
giir virng; hgp tac qudc te tiep tuc dugc ciing
cd va nang len mdt tam cao mdi Cd thi ndi,
Viet Nam da ra khdi suy giam kinh tl trong
khi van bao dam dn dinh chinh tri - xa hdi la
net dac trung quan trong nhat trong he chinh
sach ung phd vdd cude khung hoang tai
chinh toan cau hien nay
Tai Hdi thao lan nay, chung ta cm danh
gia that dung nhirng bai hoc kinh nghiem
mang tinh phd bien trong iing phd chinh
sach chdng khiing hoang tren thi gidi va
nhirng bai hoe thanh cdng rieng cd ciia mdi
nude Bdi le day se la nhirng ggi md quan
trong de mdi nude tiip tuc duy tri chinh sach
phii hgp^ va cd hieu qua cho cac giai doan
phat trien tiep theo Chung tdi nhan thay
rang trong khi thuc hien cac gdi kich chi, tuy
vin la md rdng chinh sach tai khda va ndi
long tin dung, nhung each lam d mdi nude la
khdng gidng nhau Do dieu kien ngudn luc han che, Viet Nam da lira chgn cac ITnh vuc dau tu cdng hgp ly vao xay dung ket cau ha tang nhu: giao thdng, nha d; chu trong phat trien khu vuc ndng nghiep, ndng thdn cdn nhieu du dia de md rdng nhu cau trong nude Dac biet, de tao lap niem tin va giam bdt khd khan cho cac doanh nghiep va ngudi dan, chiing tdi da ap dung chinh sach hd trg lai suat 4% trong nam 2009 vdd mdt lugng vdn tin dung can thiet Va cdn nhieu bien phap khac nhu dieu hanh ty gia Unh hoat, nang cao kha nang thanh khoan va lanh manh hda
he thdng ngan hang, nang cao hieu qua su dung ngan sach, hd trg thu nhap cho cac tang Idp nhan dan de tdn thuong, nhat la ddi vdi cac ho ngheo va ddng bao cac dan tdc thieu sd
Den gid phiit nay, cd the ndi rang cac giai
phap chinh sach iing phd vai cude khiing
hoang tai chinh, suy thoai kinh te toan cau d Viet Nam da thanh edng Phan tich, danh gia cac ket qua nay, chiing tdi riit ra dugc mot so bai hoc sau day:
Mot la, phai nhan thuc sat, diing, kip thdi
dien bien cua cude khiing hoang; viec de xuat cac giai phap phai linh hoat va phii hgp vdi tinh hinh da thay ddi, nghTa la phai cd su dieu chinh ehinh sach nhanh va hgp ly de dat dugc muc tieu de ra va khdng phai ddi mat vdi cac hieu iing phu
Hai la, phat huy cao do uu the ciia che do
xa hdi chu nghTa, cua chu nghTa Mac - Le-nin
va tu tudng Hd Chi Minh, tap trung dugc ngudn luc va sir ddng thuan xa hdi dl khac phuc khung hoang Dang Cdng san giir vai trd lanh dao va chi dao kip thdi; Chinh phu quyet liet trong dieu hanh va giam sat thuc thi chinh sach; khu vuc dau tu edng dot pha manh de tao cau nham bu dap cac thieu hut tang trudng do giam sut xuat khSu va FDI;
2 0 So 807 (thang 1 nam 2010)
Trang 7Hdi thao khoa hoc - thuc tiin T a p c h i C d n g s d n
ca he thdng ehinh tri tham gia vao viec khSc
phuc suy giam, tir edng tac tuyen truyin
chinh sach din td chirc trien khai, giam sat
thuc hien va ddng hanh chia se khd khan cua
dat nude Rd rang che do xa hdi chu nghTa va
nen kinh te thi trudng dinh hudng xa hdi chii
nghTa d Viet Nam da td rd sire sdng to lan
khi da ung phd thanh cdng vdi cuoc khung
hoang tai chinh toan cau hien nay Trong khi
the gidi dang trd lai ban thao nhiiu din van
de gia tang vai tro dieu hanh va giam sat eira
nha nude thi ddi vai chiing ta, day da va ludn
la mot van de quan trong, cd y nghTa quyet
dinh trong tien trinh day manh cdng nghiep
hda, hien dai hda va hdi nhap qudc te Day
cung la diem tuong ddng rat dac trung giira
hai Dang chiing ta Tdi de nghi Hdi thao
chiing ta can phan tich mdt each day dii va
sau sac bai hoc nay
Ba Id, chung tdi da dac biet chii y den
dieu kien cu the cua dat nuoc khi dua ra cac
chinh sach iing phd vdd cude khung hoang
Hd trg lai suat 4% cho doanh nghiep va ho
san xuat kinh doanh la hgp ly nhung khi nen
kinh te da ra khdi suy giam, chiing tdi se
cham diit ap dung ehinh sach nay vao cudi
nam 2009 de ngan ngira kha nang tai lam
phat
Bdn Id, tiep can chinh sach iing phd
khiing hoang phai dung tren quan diem phat
triin bin viing, khdng chi chii trong dn dinh
vT md, duy tri tang trudng hgp ly, ma cdn
phai ludn quan tam din cac van de xa hdi va
mdi trudng Day la cac tru cot chu yeu de
thuc hien muc tieu tang trudng nhanh va ben
vung, giai quyit dung dan mdi quan he giira
cac giai phap irng cuu ngSn han vdi cac giai
phap phat triin trung va dai han NghTa la,
trong khi chdng suy giam kinh te phai ket
hgp vai cac giai phap vl tai cau true nen
kinh tl, hudng tdi mdt md hinh tang trudng
mdi dua tren Igi thi so sanh ddng, cd kha
nang tham gia hieu qua vao mang san xuat
va chudi gia tri toan cau de cd dieu kien but pha phat trien ngay sau khi nen kinh te the gidi da ra khdi khiing hoang Chung tdi lai cang tham nhuan sau sac hon va kien tn td chirc thuc hien nhirng quan diem ca ban da dugc due ket trong gan 25 nam xay dung nen kinh te thi trudng dinh hudng xa hdi chii nghTa: Tat ca do nhan dan, vi nhan dan, vi muc tieu chung "dan giau, nude manh, xa hdi cdng bang, dan chii, van minh"; phai nhan thirc dung va giai quyet hieu qua mdi quan he giira tang trudng kinh te v(5i thuc hien tien bd, cdng bang xa hdi trong tiing budc, tung chinh sach phat trien; gan ket hai hda, hgp ly cac chinh sach kinh te vdi cac chinh sach xa hdi
4 - Nhihig van de dat ra va yeu cau thuc day hop tac Viet Nam - Trung Quoc trong nghien cmi ly luan
Cho den nay, hau het cac nen kinh te the
giai da ra khdi suy thoai Tdc do tang trudng
ciia nhieu nen kinh te da d mirc cao va theo
chieu hu(5ng di len, thuong mai the giai da
bat dau khdi sac, dau tu nude ngoai da bat dau nhip m(Dd, gia ca the gidi da tang trd lai, nghTa la cau the gidi va theo dd, nen san xuat the gidi da bat dau dugc khdi phuc Tuy nhien, nhieu dy bao van con rat e ngai ve tinh bat dn va thieu viing chac cua chieu hudng phuc hdi hien nay Nen kinh te My da dat tdc do tang trudng 3,5% trong quy
III-2009 nhung tinh hinh that nghiep van chua dirng lai, ddng USD tiep tuc suy yeu va tinh trang pha san ciia cac tap doan, cdng ty van chua di den hdi ket Van de dat ra la dieu gi
se dien ra khi cac nude da dd ra hang nghin
tl USD cho kich cau ndi dia de chan da suy giam? Cd mdt dieu het sue rd rang la hau het cac danh gia deu thdng nhat rang trong nam
Trang 8Hdi thao khoa hoc - thuc tien Tpp chi Cdng sdn
2010 va nhiing nam sap tdi, the gidi se phai
ddi mat vdd cac van de sau day:
Mot la, do bom tien manh vao nen kinh te
thdng qua cac gdi kich cau, nguy co lam
phat tren the gidi la khdng the xem nhe Cho
dii nam 2009, van de lam phat van nam trong
vdng kiem soat nhung sang nam 2010, khi
cac nen kinh te van can va tiep tuc dugc kich
cau, chac chan day se la nguyen nhan co ban
tiem an nguy co lam phat Neu cac nen kinh
te khdng dat dugc muc tang trudng cao, rat
cd the cd nen kinh te se rod vao tinh trang
vira dinh tre, vira lam phat dien ra ddng thdi
Theo chung tdi, day la van de het sire nan
giai khdng the xem thudng
Hai Id, ddng thdi vdi nguy co lam phat la
nguy CO gia tang tham hirt ngan sach De huy
ddng tai chinh cho cac gdi kich thich kinh te
trong dieu kien ngudn luc cd han, cac chinh
phu se phai vay ng du(5d nhieu hinh thuc
Ngudi ta ciing dang canh bao den nguy co
xay ra mdt cude khiing hoang ng tren the
gidi ma nude My dugc coi la dia chi dau tien
cd the xay ra cude khiing hoang nay
Ba Id, bang md rdng kich cau ndi dia, lieu
cd hay khdng sir trd lai cua khuynh hu(5ng
bao ho mau dich va dieu nay se anh hudng
the nao den tien tnnh tu do hda dudi tac
ddng manh me cua toan cau hda kinh tl?
Nhieu nen kinh te tang trudng hien nay chu
yeu dua tren tang dau tu edng, sy tang trudng
nay phai chang la chua hieu qua va thieu bin
v i r n g ? , ;.• : V • ,
Bdn la, do thieu hieu qua trong hoat ddng
giam sat, sy lech hudng cua cac ddng tiin
kich cau dang dua den nhieu mdi lo ngai vl
cac bong bdng bat ddng san va chung khoan
Sy thye la nhieu nen kinh tl da phai ddi mat
vdi cac nguy co nay Tinh hinh se trd nen
phuc tap hon khi cac chinh phii vln tiip tyc
kich cau, trong khi tren thye tl cac giai phap
dl ngan chan cac he luy nay van td ra thieu hieu qua Cung vdd cac nguy co ve lam phat, tham hyt ngan sach, khiing hoang ng, biln ddng gia ca thi gidd bat thudng, thach thirc
ve dn dinh vT md d cac nen kinh te la rat dang ke
Ndm la, khung hoang dugc coi la co hoi
de cac qudc gia tai cau trtic nen kinh te, song tai cau triic kinh tl theo hudng nao lai la dieu khdng di dang vi trong diiu kien hien nay, viec tai cau triic nen kinh te tren dinh hudng phat triin ben virng da khdng cdn la van de kinh tl thuan tiiy Viec nhan dien tac ddng ciaa bien ddi khi hau toan cau va nude bien dang, sy tuong tac cua cac nhan td an ninh phi truyen thdng va cue dien mdi ciia trat ty chinh tri - an ninh toan cau, ciia van de phat trien con ngudi va cac xung dot xa hdi, la nhung thanh td can thiet va quan trong de thiet lap mdt co cau kinh te dya tren cong nghe xanh va gia tri gia tang cao, bao dam hai hda giira tang trudng kinh te, cdng bang
xa hdi va than thien vdi mdi trudng tren quan diem phat trien ben vung Dieu do ciing cd nghTa la, trong giai doan tdi, viec tiep tyc khac phuc nhirng hau qua cua cuoc khung hoang tai chinh toan cau phai dugc ket hgp chat che, ddng thdi vdi viec chuan bi cac dieu kien mang tinh nen tang cho yeu cau tai cau triic nen kinh te tren quan diem tu
duy mai ve phat triin
Chung tdi quan triet sau sac cac van de chung, phd quat dat ra cho thi gi(Dd, ddng thdi chii trong cac van de rieng cd ciia minh Mae dii cac van dl vl tham hut ngan sach, l^m phat, ng Chinh phu van cdn nSm trong tam kiem soat, song chung tdi khdng xem nhe, ma tiep tuc phan tich va cd nhirng dy bao chuan xac ve nhirng nguy co dang tiem
an trong nen kinh te Trong bdi canh phiix: tap, khd ludng cua nin kinh tl thi gidi va
2 2 So 807 (thang 1 nam 2010)
Trang 9Hdi thao khoa hoc - thuc tidn T p p c h i C ^ n g s d n
cac van de ben trong, chung tdi cang phai
nhan manh hon cac van dl an sinh xa hdi va
chinh sach hd trg ddi vdi cac tang Idp dl tdn
thuong Chung tdi chu trong muc tieu xa hoi
trong ndi dung tai cau true nen kinh tl vi nlu
khdng quan tam din giai quyit viec lam, thu
nhap va khac phye ddi ngheo ciing nhu ngan
chan cac van nan xa hdi thudng gia tang
trong nhirng thdi khSc khd khan cua nin
kinh te - xa hdi, cai gia ciia sy tang trudng
thieu chat lugng va ben viing se la khdng hi
nhd Nhirng ngudi lam cdng tac nghien cuu
ly luan chiing tdi can phai cd nhan thuc sau
sac va de ra cac giai phap khoa hoc va hgp
ly cho cac tinh the phat trien da hoan toan
thay ddi sau cude khung hoang
Nhan thirc rd nhung van de Idn dang dat
ra, trong nam 2010 va nhirng nam tiep theo
Dang va Nha nude Viet Nam se tap trung
thye hien 6 nhdm giai phap Idn sau day:
Mot Id, thiic day dau tu, phat trien manh
me san xuat kinh doanh, nang cao chat lugng
va kha nang canh tranh ciia nen kinh te
Thye hien tirng budc viing chac viec tai cau
true nen kinh te va ehuyen ddi md hinh tang
trudng tren quan diem phat trien ben viing
Hai la, day manh xuat khau, kiem soat
nhap sieu va nang cao hieu qua hdi nhap
kinh te qudc te .,
Ba la, tiip tyc thye hien cac bien phap
dieu hanh linh hoat, than trong chinh sach tai
chinh, tiin te dl dn dinh vT md, ngan ngua
lam phat, phuc vy muc tieu tang trudng va
bao dam an sinh xa hdi
Bdn la, tang cudng cac giai phap, chinh
sach de tao them viec lam, giam ngheo, bao
dam an sinh xa hdi va dn dinh ddi sdng nhan
dan
Ndm la, day manh cai each hanh chinh,
phat huy hieu lye, hieu qua ciia bo may nha
nude, phat huy dan chu xa hdi chii nghTa, tang cudng phdng, chdng tham nhiing, thye hanh tiet kiem, chdng lang phi
Sdu la, nang cao hieu qua cdng tac ddi
ngoai, cdng tac thdng tin tuyen truyen; ket hgp chat che giira nhiem vy ddi ngoai, thdng tin vdi nhiem vy phat trien kinh te - xa hoi Chac chan tai Hdi thao nay chiing tdi cirng se dugc nghe cac giai phap ung phd chinh sach hien tai va trong tuong lai cua cac ddng chi Rat mong chung ta se cd nhieu cau hdi, nhieu binh luan va thao luan nham ddng gdp tich eye vao viec hoan thien dudng Idi, chinh sach phat trien ciia mdi Dang, mdi nude ciing nhu trong thiic day quan he hgp tac giira hai Dang, hai Nha nude va hai dan toe
Viet Nam danh gia cao thanh cdng ciia cac ddng chi Trung Qudc trong chinh sach
ung phd vai cude khung hoang tai chinh
toan cau hien nay Trung Qudc hien dugc coi nhu la niem hy v(png giiip cho nen kinh te the gi(5d thoat ra khdi cuoc khiing hoang va thye
te la cac ddng chi da the hien dugc uu the ddc dao cua minh va da gianh dugc nhieu thanh cdng to Idn Xuat phat tir nhieu dilm tuong ddng giira hai nude chung ta, bai hoc
kinh nghiem ciia cac ddng chi se gov md
nhieu dieu cho chiing tdi trong hoach dinh chinh sach phat trien cua minh ciing nhu trong thiic day quan he hgp tac giira hai Dang, hai nude Tren tinh than anh em, cdi
md, tin cay, thang than hoc hdi va trao ddi lan nhau, tdi tin tudng chac chan rang Hoi thao ly luan lan thir 5 giira Dang Cdng san Viet Nam va Dang Cong san Trung Qudc se thanh cdng tot dep, gop phan lam giau kho tang kinh nghiem cua chiing ta va tang cudng quan he ddi tac hgp tac chien luge toan dien Viet Nam - Trung Qudc •