Hoàn thiện công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban thanh thiếu niên - Đài truyền hình Việt Nam

tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban thanh thiếu niên Đài. truyền hình Việt Nam được đưa ra như:[r]

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Tiền lương, thu nhập luôn là mối quan tâm hàng đầu của người lao động,

nó cũng là một trong những nhân tố để người lao động gắn bó, cống hiến cho người sử dụng lao động Công tác tiền lương trong doanh nghiệp bao gồm nhiều hoạt động từ: việc xác định quỹ tiền lương, phân chia cơ cấu quỹ tiền lương, quản

lý định mức lao động, đơn giá tiền lương các sản phẩm dịch vụ…cho đến việc xây dựng quy chế chi trả tiền lương cho người lao động Công tác tiền lương quyết định mọi vấn đề về tiền lương, thu nhập, chế độ đãi ngộ đối với người lao động Xuất phát từ vai trò quan trọng của công tác tiền lương trong nghiệp vụ quản trị nhân sự nên đối với tổ chức việc xây dựng công tác tiền lương hợp lý, khoa học, hiệu quả là mục tiêu được quan tâm hàng đầu

Đối với Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) khối trực tiếp sản xuất chương trình đóng vai trò quan trọng nhất, quyết định nội dung, hình thức, số lượng, chất lượng các sản phẩm truyền hình của VTV Đây là khối trọng yếu của Đài Hàng ngày, VTV cung cấp hơn 400 chương trình tới đông đảo khán giả trong và ngoài nước

Ban Thanh thiếu niên (đơn vị quản lý Kênh truyền hình dành cho thanh, thiếu niên, nhi đồng - VTV6) được thành lập năm 2007 với nòng cốt là đội ngũ lao động trực tiếp sản xuất chương trình Là một ban mới thành lập, với nhiệm vụ cung cấp các chương trình cho thanh thiếu niên, đòi hỏi khắt khe các chương trình được xây dựng phải phù hợp với giới trẻ năng động, sáng tạo, tân thời, nên áp lực công việc lên đội ngũ trực tiếp sản xuất chương trình rất nặng nề Hiểu rõ điều này, lãnh đạo Ban Thanh thiếu niên rất quan tâm tới công tác tiền lương đối với khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban Nhiệm vụ này được lãnh đạo Ban giao cho phòng nhân sự là làm sao xây dựng công tác tiền lương đối vối khối trực tiếp sản xuất chương trình một cách hợp lý, khoa học, hiệu quả, bảo đảm rõ ràng, công bằng, tạo khuyến khích, động lực cho người lao động trong khối trực tiếp sản xuất chương trình tích cực đóng góp cho sự phát triển của Ban

Mặc dù được sự quan tâm của lãnh đạo Ban Thanh thiếu niên, sự cố gắng

của cán bộ làm công tác nhân sự nhưng công tác tiền lương tại Ban Thanh thiếu niên vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế như: việc phân chia quỹ tiền lương thành nhiều phần nhỏ, rườm rà dẫn tới mỗi người thường nhận được 6-7 loại lương tương ứng với từng loại quỹ Hệ thống đơn giá sản phẩm chương trình đối với khối trực tiếp sản xuất chương trình dựa trên hệ thống đơn giá của VTV được xây dựng từ những năm 1998 đã thiếu nhiều vị trí công việc, đơn giá không đánh giá đúng mức

độ đóng góp của người lao động, việc giao khoán, trả lương sản phẩm được thực hiện sơ sài, chưa xây dựng quy chế trả lương tách biệt giữakhối trực tiếp sản xuất chương trình và khối hành chính, văn phòng Điều này dẫn tới tâm lý không thoải mái của người lao động khối trực tiếp sản xuất chương trình, một số laođộng đã nhảy việc sang các kênh truyền hình khác như An Viên, K+, VTC… gây ra tình trạng thiếu hụt đội ngũ lao động của VTV6

Xuất phát từ vai trò quan trọng của công tác tiền lương và yêu cầu bức thiết tại Ban Thanh thiếu niên, học viên đã lựa chọn đề tài “Hoàn thiện công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban Thanh thiếu niên của Đài truyền hình Việt Nam” để làm đề tài luận văn của mình

Trên cơ sở hệ thống hóa cơ sở lý luận về tiền lương, công tác tiền lương trong các đơn vị và phân tích đánh giá thực trạng công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban Thanh thiếu niên của Đài truyền hình Việt Nam chỉ ra những ưu điểm và tồn tại hạn chế từ đó đề xuất những giải pháp và kiến nghị hoàn thiện công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình của Ban Thanh thiếu niên đại truyền hình Việt Nam

Kết cấu của luận văn gồm có lời nói đầu, các chương từ 1 đến 3 và kết luận

Về Cơ sở lý luận về tiền lương và công tác tiền lương trong doanh nghiệp: Thứ nhất, tác giả đưa ra khái niệm tiền lương theo quy định của Bộ luật lao động năm 2012, theo C Mác và theo quan điểm của Tổ chức lao động quốc tế (ILO), đồng thời tác giả có nhận xét về các khái niệm này

Chức năng và các nhân tố ảnh hưởng tới tiền lương được tác giả hệ thống dựa trên cuốn giáo trình Kinh tế nguồn nhân lực của hai thầy PGS.TS Trần Xuân

Cầu & GS.TS Mai Quốc Chánh 4 chức năng cơ bản của tiền lương gồm: chức năng tái sản xuất sức lao động; chức năng thước đo giá trị; chức năng kích thích sản xuất; chức năng tích lũy (đối với 3 chủ thể là người lao động, doanh nghiệp và

xã hội)

Các yếu tố ảnh hưởng tới tiền lương được tác giả phân thành các nhóm như: Yếu tố xã hội, chính sách của nhà nước; Yếu tố của thị trường lao động; Yếu tố thuộc

về tổ chức NLĐ làm việc; yếu tố thuộc về bản thân NLĐ; yếu tố thuộc về công việc

Thứ 2 là đề cập đến các nội dung cơ bản nhất của công tác tiền lương trong doanh nghiệp theo trình tự từ xây dựng quỹ tiền lương, xây dựng đơn giá tiền lương cho đến phân phối tiền lương

Trong đó có:

3 phương pháp xây dựng quỹ tiền lương: xây dựng quỹ tiên lương kế hoạch là Phương pháp dựa vào tổng thu trừ tổng chi; Phương pháp dựa vào mức lương trên thị trường; Phương pháp xác định dựa trên đơn giá tiền lương Tiếp đó tác giả trình bầy về nguồn hình thành, phân bổ quỹ tiền lương

3 phương pháp xác định đơn giá tiền lương thông dụng nhất như: Đơn giá tiền lương tính trên đơn vị sản phẩm; Đơn giá tiền lương được xác định trên tổng doanh thu trừ (-) tổng chi phí; Đơn giá tiền lương tính trên doanh thu

2 hình thức phân phối tiền lương theo sản phẩm và phân phối tiền lương theo thời gian Đồng thời trong nội dung này tác giả cũng trình bây phần lý thuyết Đánh giá thực hiện công việc làm căn cứ phân phối tiền lương

Thứ 3 là các yếu tố ảnh hưởng tới công tác tiền lương Tại nội dung này luận văn hệ thống các yếu tố ảnh hưởng tới công tác tiền lương theo hai nhóm: hóm các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp như quy định của pháp luật; mức lương trên thị trường; chỉ số giá sinh hoạt; trình độ phát triển khoa học kĩ thuật và nhóm các yếu tố bên trong doanh nghiệp như: hình thức sở hữu doanh nghiệp; kết quả sản xuất kinh doanh; chính sách nhân sự của doanh nghiệp; vai trò của các chủ thể trong quan hệ lao động

Thứ 4 là kinh nghiệm của một số tổ chức như K+ hay AVG trong công tác tiền lương và bài học cho VTV6

Về phân tích thực trạng công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất

chương trình tại Ban Thanh thiếu niên – Đài THVN

Trong chương này, tác giả trình bày luận văn theo 3 nội dung lớn, cụ thể: Những đặc điểm chủ yếu của Ban Thanh thiếu niên ảnh hưởng tới công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình; phân tích thực trạng công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban Thanh thiếu niên; Đánh giá chung về công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất

Ban Thanh thiếu niên - Đài Truyền hình Việt Nam được thành lập từ năm

2008 Là đơn vị chủ quản kênh truyền hình dành cho giới trẻ là VTV6 phát trên sóng Đài truyền hình Việt Nam

Về đặc điểm lĩnh vực sản xuất chương trình tại VTV6 có thể nói đặc điểm của sản phẩm truyền hình là các chương trình phong phú, đa dạng và có tính chất đặc thù riêng (về văn hóa, kinh tế nghệ thuật, giáo dục, tuyên truyền, thông tin…) nên công nghệ sản xuất cũng không nhất thiết phải theo khuôn mẫu cố định mà nó cho phép sử dụng khả năng sáng tạo Công nghệ bao gồm một lĩnh vực hoạt động sản xuất có điều tiết theo chương trình, gia công và phát sóng tất cả các thể loại chương trình với sự tham gia của các phương tiện kỹ thuật

Về cơ cấu tổ chức, hiện trạng nhân lực của VTV6 Ban gồm có Trưởng Ban,

2 Phó trưởng Ban và 8 phòng chức năng cơ bản

Đội ngũ lao động của Ban Thanh thiếu niên chủ yếu là các Biên tập viên, phóng viên, quay phim, đạo diễn điều này cũng phù hợp với một đơn vị chuyên sản xuất các sản phẩm truyền hình đòi hỏi tính cơ động, địa bàn tác nghiệp rộng, nội dung đa dạng, phong phú và có tính chất mở, tương tác cao với đối tượng truyền hình

Đặc trưng của lao động tại VTV6 là:

Thứ nhất, khác với các lĩnh vực sản xuất kinh doanh khác, có đội ngũ lao

động trực tiếp sản xuất ra sản phẩm chủ yếu là lao động chân tay, lĩnh vực truyền hình là một trong số ít những lĩnh vực có người lao động trực tiếp sản xuất chương trình là lao động trí óc Đây là một trong những đặc điểm cơ bản, quan trọng nhất mang tính chất đặc thù ngành nghề của lao động trực tiếp sản xuất chương trình truyền hình so với lao động trực tiếp thông thường

Thứ hai, cần lưu ý là tại VTV6 lao động khối trực tiếp sản xuất chương

trình truyền hình bao gồm Biên tập viên, Phóng viên, quay phim, đạo diễn Tuy nhiên có một điểm rất đặc thù của Ban đó là các chức danh lãnh đạo như Trưởng Ban, Phó trưởng ban có thể tham gia trực tiếp vào khâu sản xuất chương trình

Cụ thể, trong một chương trình truyền hình Trưởng Ban, Phó trưởng Ban có thể

là một MC dẫn chương trình, hoặc là Nhà sản xuất, Đạo diễn chương trình Vì vậy khác với các đơn vị sản xuất kinh doanh phân biệt rõ lao động khối trực tiếp sản xuất và gián tiếp (lao động gián tiếp không thể xuống phân xưởng gò, hàn như công nhân) thì ở VTV6 việc phân định chỉ mang tính chất tương đối Đặc điểm này còn thể hiện ở chỗ, những người làm gián tiếp có năng lực, kinh nghiệm cũng có thể được bố trí tham gia sản xuất trực tiếp các chương trình truyền hình Ngay bản thân tác giả luận văn làm công tác nhân sự nhưng thực tế cũng tham gia sản xuất các chương trình truyền hình

Xem xét và phân tích thực trạng công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban Thanh thiếu niên: Tác giả đi sâu vào xem xét công tác tiền lương và bộ phận làm công tác tiền lương tại VTV6; Xây dựng quỹ tiền lương tiền lương; Xây dựng đơn giá tiền lương; Phân phối tiền lương khối trực tiếp sản xuất chương trình; Các yếu tố tác động tới công tác tiền lương khối trực tiếp sản xuất Từ đó, đánh giá chung về công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất:

Về ưu điểm: Lãnh đạo VTV6 đã đánh giá đúng vai trò, vị trí, tầm quan

trọng người lao động là tài sản của VTV và VTV6 Bên cạnh đó, VTV6 đã xây

dựng và ban hành Quy chế trả lương áp dụng trong toàn Ban của VTV6, xây dựng được Bảng lương chức danh đã thể hiện rõ mức lương của từng chức danh công việc

Bên cạnh những ưu điểm đó, còn có những hạn chế trong công tác tiền lương tại Ban Thanh thiếu niên như:

Bảng lương chức danh chưa thực sự là một bảng lương được hình thành nên từ đánh giá giá trị công việc theo đúng nghĩa, bên cạnh đó việc chấm điểm xây dựng nên bảng lương chức danh này chủ yếu dựa trên yếu tố kinh nghiệm, không được thực hiện bằng phương pháp chấm điểm điển hình như các doanh nghiệp dân

doanh, FDI sử dụng để xây dựng bảng lương chức danh;

Quỹ tiền lương của VTV6 được phân chia thành 8 quỹ thành phần, do đó các chức danh trực tiếp sản xuất chương trình nhận được 7-8 khoản lương trong một tháng, nhiều khoản không có quan hệ mật thiết với chất lượng sản phẩm tạo

ra, điều này đi ngược với nguyên tắc trả lương gắn với năng suất, chất lượng, hiệu quả thực hiện công việc; Hệ thống đơn giá sản phẩm truyền hình chưa đánh giá đúng mức độ đóng góp của các chức danh trực tiếp sản xuất chương trình;

Những bất cập về việc nâng lương, xác định lương hàng tháng, điều kiện ký kết hợp đồng lao động;

Hạn chế về phân phối tiền lương thể hiện trong việc đánh giá thực hiện công việc phục vụ cho việc phân phối tiền lương, các tiêu chí đánh giá được đưa ra chủ yếu dựa trên kinh nghiệm trong quá trình làm việc của cán bộ chuyên môn làm công tác nhân sự và lãnh đạo Ban Thanh thiếu niên

Từ lý thuyết và thực trạng công tác tiền lương, tác giải đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban Thanh thiếu niên Đài truyền hình Việt Nam

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, những ưu nhược điểm của công tác tiền lương đối với khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Chương 2, trên cơ sở những định hướng của Ban Thanh thiếu niên, một số giải pháp để hoàn thiện công

tác tiền lương của khối trực tiếp sản xuất chương trình tại Ban thanh thiếu niên Đài

truyền hình Việt Nam được đưa ra như:

Thứ nhất là hoàn thiện lại kết cấu quỹ tiền lương tại VTV6, để xuất kết cấu mới đơn giản hơn chỉ gồm 3 quỹ thành phần là: quỹ lương sản phẩm trả cho người lao động khối trực tiếp sản xuất chương trình; quỹ tiền lương thời gian trả cho các công việc gián tiếp; quỹ lương khác (thực hiện các chế độ nghỉ hàng năm, nghỉ

ngày lễ tết, nghỉ việc riêng…)

Thứ hai là tiến hành xây dựng lại một bảng lương chức danh thống nhất dùng để trả lương cho VTV6 Bảng lương chức danh này thể hiện được đúng giá trị đóng góp của từng chức danh trong ê kíp sản xuất chương trình

Thứ ba là xây dựng hệ thống đơn giá sản phẩm chương trình truyền hình,

theo 3 bước Bước 1: lựa chọn phương pháp định mức lao động phù hợp với các đặc trưng của khối trực tiếp sản xuất chương trình của VTV6 Bước 2: Khảo sát đơn giá tiền lương của một sản phẩm truyền hình mà các đài truyền hình quốc tế

và các đài truyền hình trong nước như VTC, K+, AV chi trả cho người lao động khối trực tiếp sản xuất chương trình Bước 3: Sau khi xác định được đơn giá tiền lương cho cả ê kíp của sản phẩm truyền hình, căn cứ vào mức hao phí lao động, mức độ đóng góp vào sản phẩm truyền hình, và các tiêu chí như mức độ đóng góp sáng tạo, cải tiến format, thay đổi cách tân nội dung, cán bộ nhân sự của VTV6 sẽ tiến hành xác định đơn giá tiền lương khối trực tiếp sản xuất chương trình

Thứ tư là hoàn thiện hệ thống đánh giá thực hiện công việc Tại giải pháp này, VTV6 tiến hành xây dựng hệ thống đánh giá thực hiện công việc theo KPI gồm 6 bước như sau:

Bước 1: Lựa chọn cán bộ VTV6 thực hiện việc xây dựng KPI của khối SXCT;

Bước 2: Xác định chức năng/nhiệm vụ của Phòng nội dung;

Bước 3: Xác định mức độ đóng góp của mỗi nhóm chức danh vào kết quả của sản phẩm truyền hình

Bước 4: Xác định chỉ số đánh giá (chỉ số KPIs), tại bước này VTV6 triển khai các hoạt động

Bước 5: Xác định mức độ điểm số cho các kết quả chia làm 5 mức độ, do cán bộ nhân sự đề xuất với lãnh đạo Ban trao đổi, thống nhất

Bước 6: Kết nối kết quả đánh giá KPIs và lương, thưởng tại VTV6

Việc đánh giá kết quả KPIs với lương thưởng được quy định cụ thể trong quy chế trả lương, ứng với kết quả đánh giá hàng tháng, hàng quỹ và năm người lao động sẽ nhận được được lương thưởng tương ứng

Thứ năm là hoàn thiện các quy định về nâng lương, xét hợp đồng lao động

đẻ bảo đảm chế độ quyền lợi phù hợp với thực tế tạo động lực cho người lao động gắn bó công hiến lâu dài với VTV6

Do VTV6 là một ban chuyên môn của VTV, nên để có thể thực hiện tốt việc hoàn thiện công tác tiền lương đòi hỏi VTV cần ủng hộ VTV6 về cả con người lẫn tài chính.: VTV ủng hộ VTV6 về mặt chủ trương tách biệt hẳn hệ thống

thang bảng lương của cán bộ công chức quy định tại Nghị định số

204/2005/NĐ-CP, xây dựng lại toàn bộ hệ thống thang bảng lương chức danh gắn với vị trí công việc; VTV cử cán bộ nghiệp vụ thuộc Ban tổ chức cán bộ hỗ trợ VTV6 về định mức, đơn giá sản phẩm truyền hình, về thay đổi kết cấu quỹ tiền lương; VTV hỗ trợ kinh phí giúp VTV6 triển khai thực hiện các dự án này là nhân tố hết sức cần thiết