Hoàn thiện công tác thẩm định tài chính dự án trong hoạt động cho vay tại sở giao dịch Ngân hàng thương mại cổ phần Đông Nam Á

Tuy nhiờn, cụng tỏc thẩm định TC DA tại Sở giao dịch vẫn cũn cú những hạn chế đó là chưa thực sự tập trung vào đánh giá toàn diện cỏc chỉ tiờu phản ỏnh hiệu quả TC DA, chưa có quy trỡn[r]

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ Lí LUẬN VỀ CễNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN TRONG

HOẠT ĐỘNG CHO VAY CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI

1.1 Hoạt động cho vay của NHTM

Cho vay là việc bờn cho vay (NH, cỏc tổ chức tớn dụng) cung cấp nguồn TC cho bên đi vay trong đó bên đi vay sẽ hoàn trả TC cho bờn cho vay trong một thời gian thoả thuận và kốm theo lói suất Tuỳ theo mục đích vay vốn, theo đối tượng cho vay, theo thời gian và hỡnh thức cho vay mà hoạt động cho vay được phõn chia thành cỏc loại khỏc nhau

Nguyờn tắc cho vay là khỏch hàng phải sử dụng vốn vay đúng mục đích đó thỏa thuận, tiền vay phải được hoàn trả đúng hạn và vốn vay phải cú tài sản tương đương làm đảm bảo

Hoạt động cho vay của NHTM được thực hiện tuần tự qua cỏc khõu: cỏn bộ tớn dụng tiếp nhận và thẩm định hồ sơ chuyển trưởng phũng tớn dụng kiểm soát -> Giám đốc chi nhánh đề nghị -> Ban quản lý tớn dụng Hội sở tỏi thẩm định -> Tổng giám đốc ra quyết định cho vay

1.2 Dự ỏn của doanh nghiệp

DA là một tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trỡ, cải tiến, nõng cao chất lượng của sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định Để lập một DA, trước tiờn DN cần xác định được ý tưởng thực hiện DA, phõn tớch tớnh khả thi về mặt kinh tế kỹ thuật rồi lập DA Bản thõn DN cũng tiến hành thẩm định DA sau khi lập

1.3 Cụng tỏc thẩm định tài chớnh dự ỏn trong hoạt động cho vay của NHTM

Thẩm định TC DA trong hoạt động cho vay của NHTM là việc NH tiến hành xem xột khỏch quan, toàn diện mọi khớa cạnh về TC liên quan đến tớnh khả thi của DA, từ đó đưa ra quyết định cho vay hay không cho vay đối với chủ đầu tư DA

Thẩm định TC DA trong hoạt động cho vay của NHTM bao gồm thẩm định tớnh chớnh xỏc của tổng vốn đầu tư, cơ cấu nguồn vốn, xem xét tính đầy đủ và khả thi của cỏc nguồn vốn này Kiểm tra tớnh chớnh xỏc của tất cả cỏc dũng tiền của DA do DN lập thuộc về doanh thu và chi phớ của DA cũng như tớnh chớnh xỏc của lói suất chiết khấu Trên cơ sở đó, NH thiết lập cỏc bảng tớnh về doanh thu, chi phớ, khấu hao và tớnh toỏn

lại dũng tiền rũng và cỏc chỉ tiờu phản ỏnh hiệu quả TC của DA Đồng thời xem xột tớnh hiệu quả của DA trong cả điều kiện rủi ro xảy ra

Trong thẩm định TC DA, hiện nay các NH đang áp dụng cỏc phương pháp so sánh, đối chiếu cỏc chỉ tiờu, phương phỏp thẩm định theo trỡnh tự, phương pháp phân tích độ nhạy và phương pháp triệt tiêu rủi ro trong đó phân tích độ nhạy được sử dụng phổ biến nhất

Cú rất nhiều nhõn tố ảnh hưởng tới cụng tỏc thẩm định TC DA nổi bật lờn là nhõn

tố chất lượng cỏn bộ thẩm định, tính đầy đủ chặt chẽ của hệ thống quy trỡnh quy chế và

sự đầu tư của NH cho hệ thống cụng nghệ thụng tin, trang thiết bị

Để đánh giá mức độ hoàn thiện cụng tỏc thẩm định TC DA của một NH, phải dựa vào cỏc chỉ tiờu phản ỏnh kết quả cho vay của NH như tỷ lệ nợ quỏ hạn, nợ xấu trong cho vay DA, thu lói và lợi nhuận của NH từ hoạt động cho vay so sỏnh với cỏc chỉ tiờu chung của ngành và các NH khác Đồng thời cần thiết phải xem xét đánh giá của khỏch hàng về tớnh hiệu quả cũng như kịp thời trong cụng tỏc thẩm định của NH

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CễNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI SỞ GIAO DỊCH NGÂN HÀNG TMCP ĐễNG NAM Á

2.1 Khỏi quỏt về Sở giao dịch ngõn hàng Đông Nam Á

Sở giao dịch NH Đông Nam Á tiền thõn là cỏc phũng ban kinh doanh trực thuộc Hội sở được sỏp nhập lại từ thỏng 5/2007, là đơn vị đi đầu trong khối kinh doanh của

NH Sở giao dịch gồm cú Phũng KHCN, Phũng khỏch hàng SME, Phũng KHDN lớn, Phũng Quản trị và hỗ trợ hoạt động, Phũng ngõn quỹ để triển khai tất cả cỏc sản phẩm dịch vụ hiện hành của NH bao gồm huy động vốn, cho vay, kinh doanh ngoại hối, thanh toỏn và cỏc dịch vụ NH khỏc

Do mới tỏch ra thành đơn vị kinh doanh độc lập trong năm 2007 nờn kết quả kinh doanh năm này của Sở giao dịch chưa đáng kể Sang năm 2008, tỡnh hỡnh kinh tế khú khăn, cỏc chỉ tiờu huy động và cho vay đều giảm Năm 2009 kinh doanh dần dần phục hồi và năm 2010 là năm đạt nhiều kết quả của kinh doanh tại Sở giao dịch, huy động và cho vay bờn nhúm khỏch hàng DN tăng mạnh, lợi nhuận đạt 107,38 tỷ Tuy nhiờn tỷ lệ

nợ xấu vẫn ở mức cao 3,14%

Sở giao dịch là chi nhỏnh tập trung nhiều DA nhất trong toàn hệ thống Tỷ lệ cho vay trung dài hạn bao gồm cho vay DA cú xu hướng tăng qua cỏc năm Tính đến cuối năm 2010, khu vực Khỏch hàng DN lớn đó cú sự tăng trưởng và phỏt triển vượt bậc với

những DA lớn

2.2 Thực trạng cụng tỏc thẩm định tài chớnh dự ỏn tại Sở giao dịch, ngõn hàng Đông Nam Á

Tại NH Đông Nam Á nói chung và Sở giao dịch núi riêng, chưa có một quy trỡnh thẩm định cụ thể để làm cơ sở cho cỏc cỏn bộ thẩm định thực hiện Phương phỏp thẩm định đang ỏp dụng gồm cú phương phỏp so sỏnh, đối chiếu cỏc chỉ tiờu, Phương phỏp thẩm định theo trỡnh tự và Phương phỏp phõn tớch độ nhạy trong đó Phõn tớch độ nhạy được sử dụng thường xuyờn nhất và thường phõn tớch một chiều

Cỏc nội dung thẩm định gồm cú thẩm định tổng vốn đầu tư, thẩm định dũng tiền và cỏc chỉ tiờu phản ỏnh hiệu quả TC DA Tổng vốn đầu tư được thẩm định sơ bộ trờn hai nội dung: Thẩm định tổng dự toỏn, cơ cấu phõn bổ tổng vốn đầu tư vào từng hạng mục

và nguồn huy động tổng vốn đầu tư cú khả thi khụng Thẩm định dũng tiền của DA tại Sở giao dịch SeABank tập trung vào thẩm định nguồn trả nợ của DA trong thời gian vay

vốn Về chỉ tiờu lói suất chiết khấu của DA, Sở giao dịch thường được lấy bằng lói suất cho vay đối với DN Thẩm định tài sản đảm bảo cũng là một khõu rất quan trọng Sở giao dịch trực tiếp định giỏ hoặc do AMC thực hiện, phối hợp với bộ phận tỏi thẩm định tại Hội sở

Minh họa cụng tỏc thẩm định TC DA của Sở giao dịch NH Đông Nam Á qua DA xõy dựng khu chung cư New Pearl:

Nguồn vốn đầu tư DA:

777.440.254.000 đồng, trong đó:

+/ Vốn tự cú và huy động từ nguồn khác: 677.440.254.000 đồng (chiếm 87%/vốn đầu tư) +/ Nguồn vốn vay SeABank : 100.000.000.000 đồng (chiếm 13%/vốn đầu tư)

Hiệu quả TC của DA:

Thời gian tính toán DA: 10 năm là thời gian tính toán hiệu quả dự án, cũn thời gian hoạt động của dự án dự kiến trên 40 năm Thời hạn vay: 3 năm

Cỏc thụng số của DA:

Lói suất chiết khấu = Lói suất vay (VND) : 15 %/năm

Thuế suất thuế TNDN: 25%

Kết quả kinh doanh dự kiến của DA và khả năng trả nợ vay:

Tớnh toỏn DT của DA gồm DT từ bán căn hộ và DT từ cho thuê văn pḥng Cán bộ tớn dụng căn cứ vào đơn giá bán/giá thuê đưa ra cựng với tiến độ bán/thuê căn hộ, tiến độ thanh toán để tớnh ra doanh thu của DA Tớnh toỏn cỏc chi phớ của DA theo cỏc thụng

số dự kiến đưa ra ban đầu từ đó tính được lợi nhuận sau thuế Công ty được õn hạn trả nợ gốc trong năm 2010 và đến giữa năm 2011 Với nguồn tiền trả nợ vay của DA là lợi nhuận rũng sau thuế và khấu hao, DA có đủ khả năng trả nợ vay Tính toán được cỏc chỉ tiờu:

NPV: 12.601.746.000 đồng

IRR: 16,45%

Thời gian hoàn vốn: 2 năm 03 tháng

Phân tích độ nhạy của DA:

+/ Độ nhạy về giá bán căn hộ: Theo dự đoán tính hỡnh thị trường từ CBRE, cỏc

chuyờn gia bất động sản thỡ giỏ bỏn căn hộ cao cấp trong thời gian tới tương đối ổn định Với mức giỏ bỏn biến động tăng, giảm đến 10% thỡ DA vẫn đáp ứng được nghĩa vụ trả

nợ với SeABank Theo nhận định của Chi nhánh th́ việc đơn giá bán căn hộ giảm mạnh dưới 10% so với giỏ dự kiếnlà tương đối khó xảy ra

+/ Độ nhạy về tỷ giá: Khi thay đổi tỷ giỏ với mức dao động 3% thỡ NPV biến động theo tuy nhiên vẫn đảm bảo tính hiệu quả của dự án Việc tỷ giá USD/VND trong thời

gian tới xuống dưới 19.000 là điều khó xảy ra

Bảo đảm tiền vay: Tài sản đảm bảo cho khoản vay là 03 bất động sản với giỏ trị

định giá là 121.815.650.000 đồng Số tiền đảm bảo tối đa là 85 tỷ đồng

Qua cỏc phõn tớch ở trờn của Sở giao dịch, DA được kết luận có hiệu quả, nguồn trả nợ khả thi đồng thời DA cú tài sản đảm bảo Khi cỏc yếu tố trờn thị trường biến động,

DA vẫn đạt hiệu quả Sở giao dịch đồng ý cho DA vay với số tiền 100 tỷ đồng, thời hạn vay 2010-2013

2.3 Đánh giá thực trạng cụng tỏc thẩm định tài chớnh dự ỏn tại Sở giao dịch, ngõn hàng Đông Nam Á

Sở giao dịch đó đạt kết quả kinh doanh tương đối khả quan trong giai đoạn

2007-2010 thể hiện vai trũ của cụng tỏc thẩm định đến hoạt động cho vay Kết quả thẩm định

đó đánh giá được những chỉ tiêu cơ bản về hiệu quả TC của DA Cụng tỏc thẩm định tại

NH được thực hiện khỏ chặt chẽ qua nhiều khõu Cỏn cỏn bộ thực hiện thẩm định DA đều có thâm niên lâu năm tại NH, am hiểu về hệ thống NH và cú sự phối hợp tốt với cỏc

bộ phận phũng ban khỏc

Tuy nhiờn, cụng tỏc thẩm định tại Sở giao dịch vẫn chưa hoàn thiện thể hiện qua

tỷ lệ nợ xấu cho vay theo DA của Sở giao dịch vẫn ở mức cao 3,14% năm 2010 - mức chung của ngành vào khoảng 2,5% Kết quả thẩm định TC DA vẫn cũn sai lệch nhiều so với thực tế phỏt sinh, cỏc chỉ tiờu phản ỏnh hiệu quả TC DA thiếu và chưa chớnh xỏc Nguyờn nhõn chủ yếu là việc tổ chức cụng tỏc thẩm định DA chưa hợp lý Quy trỡnh thẩm định rườm rà, khụng hiệu quả, thiếu quy định thống nhất trong toàn hệ thống Đồng thời tỷ lệ chiết khấu của DA mà NH căn cứ chưa chớnh xỏc Chưa ỏp dụng được các phương pháp thẩm định tiờn tiến Cỏn bộ thẩm định thiếu thụng tin cú chất lượng và chưa được tham gia các khóa đào tạo về chuyờn mụn nghiệp vụ NH chưa chú trọng đầu tư công nghệ cho cụng tỏc thẩm định và rỳt kinh nghiệm từ các DA đó được duyệt và không được duyệt Cơ chế chớnh sỏch của Nhà nước về hoạt động tớn dụng cũn nhiều bất cập Nhà nước chưa xây dựng được hệ thống cung cấp thụng tin cú hiệu quả Các DN chưa minh bạch trong việc cụng bố thông tin Năng lực quản lý của chủ đầu tư hạn chế

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CễNG TÁC THẨM ĐỊNH TÀI CHÍNH DỰ ÁN TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY TẠI SỞ GIAO DỊCH

NGÂN HÀNG TMCP ĐÔNG NAM Á

3.1 Định hướng cho vay theo dự ỏn của Sở giao dịch

Chỳ trọng phỏt triển mạnh khỏch hàng DN lớn và DA Nâng cao năng lực đội ngũ

đó cú để phục vụ tốt nhúm khỏch hàng này Tập trung đầu tư vào các DA thuộc cỏc ngành hàng cú tiềm năng và chiến lược phỏt triển lõu dài Mở rộng cho vay ra cỏc khu cụng nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế mở và vựng kinh tế năng động lõn cận địa bàn Hà Nội Đẩy mạnh nõng cao chất lượng cho vay DA và hạ thấp tỷ lệ nợ xấu xuống 2%

3.2 Giải phỏp hoàn thiện cụng tỏc thẩm định tài chớnh dự ỏn tại Sở giao dịch, ngõn hàng Đông Nam Á

Để hoàn thiện công tác thẩm định TC DA tại Sở giao dịch cần tập trung vào hoàn thiện quy trỡnh, nội dung, phương pháp thẩm định cụ thể xây dựng quy trỡnh thẩm định thống nhất, xây dựng cơ chế hoạt động của khối KHDN lớn hợp lý, phân tích chính xác đầy đủ các chỉ tiêu phản ánh hiệu quả TC DA và đánh giá rủi ro của DA Áp dụng các phương pháp thẩm định tiên tiến và các xây dựng các tiêu chuẩn, định mức kinh tế kỹ thuật theo từng ngành làm căn cứ cho công tác thẩm định Tăng cường nõng cao chất lượng cán

bộ thẩm định qua các khoá đào tạo, tập huấn, trao đổi kinh nghiệm và rút kinh nghiệm từ những DA đó thực hiện Xõy dựng hệ thống thụng tin đầy đủ và tăng cường ứng dụng công nghệ vào công tác thẩm định TC DA

3.3 Cỏc kiến nghị

Chớnh phủ nờn sớm thụng qua Luật Đầu tư công Đồng thời xõy dựng định hướng phỏt triển phự hợp với tiềm năng của từng ngành/vựng Xem xột, sửa đổi, bổ sung quy chế hoạt động đầu tư xây dựng Tập trung đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho những vựng kinh tế trọng điểm để tạo thuận lợi cho cỏc DA thực hiện Quy định rừ trỏch nhiệm của cỏc Bộ, ngành và chớnh quyền địa phương thực hiện nghiờm tỳc, chặt chẽ việc thẩm định

và phờ duyệt DA, cấp phép đầu tư Cú biện phỏp kinh tế, hành chớnh buộc cỏc DN phải chấp hành đúng chuẩn mực thống kờ, kế toỏn, trỏnh cung cấp thụng tin gian lận

Cỏc Bộ ngành cần xõy dựng hệ thống tiờu chuẩn kinh tế, kỹ thuật trung bỡnh của ngành và cỏc tiờu chớ phõn loại DN Có các văn bản hướng dẫn cụ thể về trỡnh tự xõy dựng, lập DA đầu tư giúp các DN thực hiện chớnh xỏc khõu lập DA Cụng bố rộng rói

quy hoạch ngành, vựng để định hướng cỏc DA đầu tư vào khu vực, ngành, chương trỡnh kinh tế ưu tiên một cỏch cú hiệu quả Bộ TC cần phối hợp thường xuyờn với Thanh tra, Kiểm toỏn Nhà nước và các cơ quan chức năng tiến hành kiểm tra, kiểm soỏt hoạt động của cỏc DN, cỏc DA đầu tư lớn Thường xuyờn hệ thống hoỏ thụng tin ngành quản lý và cụng bố thụng tin rộng rói qua phương tiện truyền thụng

NHNN cần xõy dựng và phỏt triển Trung tõm thụng tin tớn dụng của NH nhà nước (CIC) trở thành một cơ quan cung cấp thụng tin chuyờn nghiệp, đáng tin cậy cho cỏc NH Tăng cường hỗ trợ đào tạo cỏc NH về nghiệp vụ thẩm định TC thông qua các văn bản hướng dẫn, các khóa đào tạo, cỏc buổi hội thảo

Đối với chủ đầu tư, cần nõng cao kiến thức và năng lực về quản trị DN; nghiờm chỉnh chấp hành các quy định của Nhà nước về quản lý đầu tư, xây dựng; thường xuyờn cập nhật các văn bản phỏp luật mới ban hành; chấp hành nghiờm chỉnh chế độ thống kờ,

kế toỏn, cung cấp thụng tin trung thực cho cỏc NH

KẾT LUẬN

Hoạt động cho vay của cỏc NHTM giữ một vai trũ trọng yếu trong việc cung cấp vốn cho cỏc DN trong nền kinh tế Để nguồn vốn này được sử dụng an toàn và hiệu quả thỡ cụng tỏc thẩm định TC DA là khụng thể thiếu Tại Sở giao dịch NH Đông Nam Á công tác này đó đạt được những kết quả nhất định như công tác thẩm định thực hiện chặt chẽ qua nhiều khõu, cỏn bộ thẩm định cú nhiều kinh nghiệm, cú sự phối hợp tốt giữa bộ phận thẩm định với cỏc bộ phận cú liờn quan Tuy nhiờn, cụng tỏc thẩm định TC DA tại

Sở giao dịch vẫn cũn cú những hạn chế đó là chưa thực sự tập trung vào đánh giá toàn diện cỏc chỉ tiờu phản ỏnh hiệu quả TC DA, chưa có quy trỡnh thẩm định DA cụ thể, cơ cấu tổ chức cũn chồng chộo, nội dung thẩm định chưa đầy đủ và kết quả thẩm định sai lệch nhiều so với thực tế thực hiện DA… Vỡ vậy việc hoàn thiện cụng tỏc thẩm định TC

DA trong hoạt động cho vay tại Sở giao dịch là vụ cựng cần thiết gúp phần ổn định và phỏt triển bền vững của NH

Luận văn “Hoàn thiện cụng tỏc thẩm định TC DA trong hoạt động cho vay tại

Sở giao dịch NH TMCP Đông Nam Á" đó đạt được những kết quả sau:

- Nghiờn cứu một cỏch cú hệ thống những lý luận về thẩm định TC DA trong hoạt động cho vay của NH thương mại, những tiờu chuẩn để đánh giá mức độ hoàn thiện của cụng tỏc thẩm định TC DA

- Phõn tớch thực trạng hoạt động, đánh giá những kết quả đạt được, hạn chế và nguyờn nhõn trong cụng tỏc thẩm định TC DA tại Sở giao dịch NH Đông Nam Á

- Trên cơ sở đánh giá thực trạng, luận văn đề xuất hệ thống những giải phỏp và kiến nghị nhằm hoàn thiện cụng tỏc thẩm định TC DA tại Sở giao dịch NH Đông Nam Á góp phần nõng cao hiệu quả hoạt động cho vay tại NH

Do thời gian cũn hạn chế nờn luận văn không tránh khỏi những thiếu sút, rất mong nhận được sự gúp ý của thầy cụ và cỏc bạn