Hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư vay vốn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Sở giao dịch Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ VAY VỐN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI SỞ GIAO DỊCH NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG.. VIỆT NAM.[r]

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐCC DÂN

-   -

LÊ TRUNG KIÊN

HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THẨM ĐỊNH DỰ ÁN ĐẦU TƯ VAY VỐN ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI

SỞ GIAO DỊCH NGÂN HÀNG TMCP NGOẠI THƯƠNG

VIỆT NAM

Chuyên ngành: KINH TẾ ĐẦU TƯ

Tóm Tắt Luận Văn Thạc Sỹ

Người hướng dẫn khoa học:

Ts Nguyễn Hồng Minh

Hà nội – 2014

TÓM TẮT LUẬN VĂN

Doanh nghiệp nhỏ và vừa có vai trò quan trọng và cần thiết có các chính sách

và biện pháp hỗ trợ cũng như tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển

Bên cạnh những thành công đã đạt được trong hoạt động cho vay tín dụng trung và dài hạn các dự án đầu tư, Sở Giao Dịch Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam còn gặp không ít khó khăn do chất lượng công tác thẩm định dự án Trên cơ sở nhận thức được tầm quan trọng của công tác thẩm định DAĐT và mong muốn góp phần vào sự nghiệp phát triển của Sở Giao Dịch Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, em đã chọn với đề tài luận văn thạc sĩ là “ Hoàn thiện công tác thẩm định DAĐT vay vốn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại

Sở giao dịch Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam”

Kết cấu luận văn gồm 4 chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài hoàn thiện công tác thẩm

định DAĐT tại Ngân hàng và sự cần thiết của đề tài

Chương 2: Lý luận về DAĐT và thẩm định DAĐT vay vốn đối với các

doanh nghiệp nhỏ và vừa tại ngân hàng thương mại

Chương 3: Thực trạng công tác thẩm định DAĐT vay vốn đối với các doanh

nghiệp nhỏ và vừa tại SGD Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam

Chương 4: Giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định DAĐT vay vốn đối với

các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam

Luận văn đã trình bày Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài hoàn thiện công tác thẩm định DAĐT tại Ngân hàng và sự cần thiết của đề tài trong chương 1 Cụ thể chương 1 đã nêu tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu; tổng quan tình hình nghiên cứu; mục đích nghiên cứu; đối tượng và phạm vi nghiên cứu; phương pháp

nghiên cứu; kết cấu luận văn

Nghiên cứu về công tác thẩm định dự án đầu tư đã có các công trình trong nước và ngoài nước tập trung giải quyết Qua tìm hiểu của tác giả chưa có luận văn thạc sĩ nào nghiên của về hoàn thiện công tác thẩm đinh DAĐT vay vốn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Sở giao dịch Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, chính vì vậy tác giả chọn đề tài này làm đề tài nghiên cứu

Mục đích của luận văn là nghiên cứu thực trạng công tác thẩm định DAĐT vay vốn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, để từ đó đưa ra một số giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thẩm đinh DAĐT vay vốn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD Đối tượng luận văn nghiên cứu là công tác thẩm định DAĐT tại SGD Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam và những giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thẩm định DAĐT tại SGD

Phạm vi nghiên cứu là quá trình thẩm định DAĐT vay vốn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam

Luận văn sử dụng Phương pháp duy vật biện chứng; Phương pháp duy vật

lịch sử kết hợp thống kê so sánh phân tích đi từ cơ sở lý luận thực tiễn nhằm giải quyết và làm sáng tỏ mục đích của khóa luận

Tại chương 2, luận văn đã trình bày các lý luận về dự án đầu tư và thẩm định dự

án đầu tư vay vốn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng thương mại Doanh nghiệp nhỏ và vừa là những doanh nghiệp có quy mô nhỏ bé về mặt

vốn, lao động hay doanh thu Ở Việt Nam, tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa xác định theo QĐ 15/2006 hay 48/2006 Doanh nghiệp nhỏ và vừa giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế: Giữ vai trò ổn định nền kinh tế, Làm cho nền kinh tế năng động, tạo nên ngành công nghiệp và dịch vụ phụ trợ quan trọng, Là trụ cột của kinh tế địa phương, Đóng góp không nhỏ giá trị GDP cho quốc gia

Đầu tư là hoạt động bỏ vốn dài hạn nhằm thu lợi trong tương lai Dự án đầu

tư về mặt hình thứclà một tập hợp các hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết, có

hệ thống về các hoạt động và chi phí theo một kế hoạch nhằm đạt được những kết

quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai Về mặt nội dung:

Dự án đầu tư là tổng thể các hoạt động và chi phí cần thiết được bố trí theo một kế hoạch chặt chẽ với lịch thời gian và địa điểm xác định để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định trong tương lai

Luận văn đã trình bày khái niệm thẩm định DAĐT của NHTM Thẩm định dự

án đầu tư là việc tiến hành nghiên cứu phân tích một cách khách quan, khoa học và toàn diện tất cả các nội dung kinh tế-kĩ thuật của dự án đặt trong mối tương quan với môi trường tự nhiên, kinh tế và xã hội để cho phép đầu tư và quyết định tài trợ vốn Phương pháp tiến hành thẩm định DAĐT tại NHTM gồm Phương pháp phân tích và so sánh, phương pháp thẩm định theo trình tự, Phương pháp phân tích độ nhạy, Phương pháp dự báo

Nội dung của thẩm định DAĐT trên góc độ Ngân hàng thương mại: Thẩm

định sự cần thiết phải đầu tư; Thẩm định phương diện thị trường của dự án; Thẩm

định phương diện kĩ thuật của dự án; Thẩm định phương diện tài chính của dự án;

Thẩm định phương diện kinh tế xã hội của dự án

Các nhân tố ảnh hưởng đến công tác thẩm định dự án đầu tư của NHTM bao

gồm nhân tố bên trong và bên ngoài Các nhân tố bên trong là những nhân tố thuộc

về phía Ngân hàng là: Đội ngũ cán bộ, Quy trình, phương pháp và chỉ tiêu thẩm định, Thông tin, Tổ chức điều hành, Cơ sở vật chất của Ngân hàng Nhóm nhân tố bên ngoài là nhóm nhân tố nằm ngoài tầm kiểm soát của Ngân hàng, vì thế Ngân hàng sẽ phải khắc phục và thích nghi gồm: Thông tin từ phía chủ đầu tư, Môi trường kinh tế - xã hội, Các nhân tố khác: như thiên tai, địch họa, dịch bệnh, chiến tranh, khủng hoảng kinh tế ở các nước…

Tại chương 3, luận văn đã Giới thiệu tổng quan về SGD ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam và thực trạng công thẩm định DAĐT vay vốn đối với các

doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD

Tổng dư nợ cho vay khách hàng của Sở giao dịch năm 2013 đạt 26241,29 tỷ đồng tăng 7218,96 tỷ đồng tương đương 37,95% so với năm 2012 và 72,23% so với năm 2011 chứng tỏ một điều rằng Sở giao dịch đang là điểm đến tin cậy của các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế cần vốn kinh doanh Năm 2013, Lợi nhuận

trước thuế của Sở giao dịch là 1056,13 tỷ đồng tăng 67,3 tỷ so với năm 2012 trong

đó cả doanh thu và chi phí đều tăng tương ứng 2049,85 tỷ đồng (42,6%) và 1982,55 tỷ đồng (51,86%)

Luận văn đã trình bày đặc điểm các dự án vay vốn của doanh nghiệp có quy

mô nhỏ và vừa trong mối quan hệ với công tác thẩm định của Ngân hàng:

- Các doanh nghiệp nhỏ và vừa ở Việt Nam thuộc nhiều thành phần kinh tế

với nhiều hình thức tổ chức doanh nghiệp Do đó khi thẩm định cần xác định rõ

thành phần kinh tế, hình thức tổ chức để có thể nắm được điểm mạnh, điểm yếu của doanh ngiệp và ban lãnh đạo doanh nghiệp

- Là những doanh nghiệp có quy mô vốn và lao động nhỏ Khi thẩm định cần

đi sát doanh nghiệp, đảm bảo doanh nghiệp sử dụng vốn đúng mục đích đồng thời cập nhật thường xuyên để có thể hỗ trợ kịp thời hay nhanh chóng phát hiện việc sử dụng vốn không hiệu quả

- Khả năng quản lý hạn chế nên Khi thẩm định cũng như khi cho vay, Ngân hàng nên đứng trên cương vị cùng hợp tác để có thể tư vấn, bổ sung cho doanh nghiệp những gì chưa ổn, khắc phục những bất lợi Đồng thời phải thẩm định kỹ năng lực ban lãnh đạo doanh nghiệp để có quyết định đúng đắn

- Trình độ tay nghề của người lao động thấp, Khả năng về công nghệ thấp Khi thẩm định cần chú ý đặc trưng ngành nghề để xem xét, cân đối với tay nghề lao động và khả năng về công nghệ của doanh nghiệp

- Các doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam thường thuê mặt bằng với diện tích hạn chế và cách xa trung tâm hoặc sử dụng những diện tích đất riêng của

mình làm mặt bằng sản xuất, kinh doanh, Khả năng tiếp cận thị trường kém Do

đó cần thẩm định thị trường đầu ra, đầu vào của doanh nghiệp để xem xét phương

án vay vốn có hiệu quả không

- Các doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận các nguồn vốn nên khi thẩm

định cần xác định tổng mức đầu tư, vốn tự có

Qui trình thẩm định tại SGD gồm 3 khâu : tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ; thẩm định DAĐT và lập báo cáo thẩm định Báo cáo thẩm định sau đó được trình lên

trưởng/phó phòng đầu tư dự án Đối với các trường hợp khoản vay phức tạp, có giá trị lớn, trưởng/phó phòng đầu tư dự án sẽ cùng tham gia vào quá trình thẩm định của cán bộ cho vay ngay từ đầu nhằm rút ngắn thời gian thẩm định xuống mức thấp nhất Trưởng/phó phòng đầu tư dự án chịu trách nhiệm kiểm tra lại các thông tin nêu tại báo cáo thẩm định và : (i) Hoặc là nhất trí với các nội dung nêu tại báo cáo (ii) Hoặc là đề nghị cán bộ thẩm định làm rõ, bổ sung thêm một số nội dung hoặc tái thẩm định DA Sau khi nhất trí với các thông tin nêu tại báo cáo thẩm định, trưởng phó phòng đầu tư dự án ký tên và trình tiếp lên Giám đốc/ phó giám đốc SGD Nếu có xảy ra bất đồng ý kiến giữa những người có thẩm quyền quyết định tại SGD, sẽ thực hiện tái thẩm định dự án và trình báo cáo thẩm định lên Phó tổng giám đốc rủi ro của Hội sở chính để quyết định có tài trợ vốn hay không

Công tác thẩm định tại SGD gồm ba nội dung chính : Thẩm định khách hàng vay vốn, thẩm định DAĐT vay vốn và thẩm định điều kiện đảm bảo tiền vay Hiện nay, công tác thẩm định dự án đầu tư tại SGD được tiến hành trên cơ sở kết hợp giữa các phương pháp phân tích tài chính theo dòng tiền, phương pháp thẩm định theo trình tự, phương pháp so sánh đối chiếu các chỉ tiêu, phương pháp

dự báo và phương pháp phân tích độ nhạy

Luận văn cũng đã trình bày dự án do SGD thẩm định làm ví dụ minh họa là

DA đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất linh kiện điện tử Hanel P&T

Qua thực tế công tác thẩm định công tác thẩm định dự án vay vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD như đã trình bày, luận văn đã có một số đánh giá về thành công và hạn chế còn tồn tại trong công tác thẩm định

- Những thành công công tác thẩm định công tác thẩm định dự án vay vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD:

Về nội dung thẩm định dự án: Hiện nay, tại SGD nội dung thẩm định dự án đầu tư tương đối đầy đủ và toàn diện

Về qui trình thẩm định dự án: SGD tiến hành công tác thẩm định theo khuôn khổ, thống nhất từ trên xuống dưới

Về phương pháp thẩm định dự án: Hiện nay, công tác thẩm định dự án đầu tư tại SGD được tiến hành trên cơ sở kết hợp, lồng ghép hài hòa các phương pháp: thẩm định theo trình tự; so sánh đối chiếu các chỉ tiêu; phương pháp dự báo và phân tích độ nhạy

- Những hạn chế tại trong công tác thẩm định dự án vay vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD:

Về nội dung thẩm định dự án: Chưa có quy định về nội dung các mục, các chỉ tiêu tính toán, cần thẩm định một cách rõ ràng để cán bộ thẩm định có thể áp dụng thực hiện.; Trong quá trình thẩm định yếu tố kĩ thuật của dự án chỉ mới dựa vào các thông tin mà chủ đầu tư cung cấp, các định mức kinh tế kĩ thuật và suất đầu tư do nhà nước quy định mà chưa có ý kiến tham khảo của các chuyên gia trong lĩnh vực này

Về qui trình thẩm định dự án: Toàn bộ hệ thống Ngân hàng TMCP Ngoại

thương Việt Nam lại phải tuân theo một quy trình thẩm định chung của Hội sở chính cho nên sẽ gây nhiều hạn chế cho cán bộ thẩm định; Việc thẩm định doanh nghiệp sau cho vay để có những điều chỉnh phù hợp thì chưa được quan tâm đúng mức

Về phương pháp thẩm định dự án: Các phương pháp phương pháp có tính

khoa học và độ chính xác cao như: phương pháp toán xác suất, phương pháp triệt tiêu rủi ro, phương pháp cho điểm…hầu như chưa được sử dụng trong quá trình đánh giá dự án đầu tư; Khi sử dụng phương pháp so sánh, đối chiếu thì tại SGD chưa có các quy chuẩn rõ ràng để làm cơ sở tiến hành thẩm định

Luận văn cũng đã nêu một số nguyên nhân gây nên những hạn chế trong công tác thẩm định dự án vay vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD

- Nguyên nhân chủ quan: Số lượng ít cán bộ làm hạn chế chất lượng kết quả

thẩm định; Trình độ của cán bộ thẩm định chưa có nhiều kinh nghiệm; Cơ sở vật chất kĩ thuật phục vụ công tác thẩm định còn thiếu; Quá trình thu thập và xử lý thông tin còn mang tính chắp vá, chưa cập nhật nên việc xử lý thông tin còn có sự mâu thuẫn và khập khiễng, dẫn đến sự lúng túng cho cán bộ thẩm định trong việc

ra quyết định

- Nguyên nhân khách quan: Thông tin thu thập được không đầy đủ và thiếu

chính xác; Cơ chế chính sách và hệ thống pháp luật của Nhà nước : chưa thực sự hoàn thiện, chưa có tính nhất quán cao; Sự biến động của nền kinh tế vĩ mô; Sự liên kết và hợp tác giữa các ngân hàng chưa tốt; Trình độ năng lực của chủ đầu

tư trong công tác lập và quản lý dự án còn hạn chế

Từ những thực trạng như đã trình bày tại chương 3, luận văn đã trình bày một số giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án vay vốn của các doanh

nghiệp nhỏ và vừa tại SGD Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam tại

chương 4

Định hướng hoạt động tín dụng và công tác thẩm định dự án vay vốn của các

doanh nghiệp nhỏ và vừa của SGD là tiếp tục phát triển tín dụng cả về chiều rộng

lẫn chiều sâu theo tinh thần “đẩy mạnh tín dụng, phát triển bền vững và nâng cao chất lượng tín dụng thêm một bước”

Luận văn đã trình bày một số giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án

vay vốn của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD Ngân hàng TMCP Ngoại

Thương Việt Nam

- Cải tiến nội dung thẩm định

- Phân chia trách nhiệm cụ thể của các phòng, ban trong qui trình thẩm định DA

- Phân chia trách nhiệm cụ thể của các phòng, ban trong qui trình thẩm định DA

- Sử dụng linh hoạt phương pháp thẩm định

- Hoàn thiện công tác thu thập thông tin và trang thiết bị phục vụ cho công tác thẩm định

- Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ phục vụ cho công tác thẩm định

- Tăng cường hợp tác và học tập kinh nghiệm của các TCTD trên lĩnh vực thẩm định DAĐT

- Phát triển các dịch vụ tư vấn cho khách hàng

Đồng thời, luận văn cũng trình bày một số kiến nghị đối với Chính phủ và các bộ ngành liên quan, đối với Ngân hàng Nhà nước, đối với các hiệp hội và CIC,

đối với các chủ thể vay vốn để hoàn thiện công tác thẩm định dự án vay vốn của

các doanh nghiệp nhỏ và vừa tại SGD Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt

Nam

Việc hoàn thiện công tác thẩm định DAĐT vay vốn đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa đòi hỏi phải có những nghiên cứu lớn, nhiều công sức Mặc dù được sự giúp đỡ tận tình của giảng viên Ts Nguyễn Hồng Minh cùng tập thể các anh chị Phòng Đầu tư dự án SGD Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam nhưng do hạn chế về kiến thức cũng như kinh nghiệm thực tế trong lĩnh vực thẩm định DAĐT nên luận văn chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót Kính mong thầy

cô và các bạn góp ý thêm