Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư các doanh nghiệp hoạt động xây lắp tại BIDV Chi nhánh Ng[r]
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Tính cấp thiết của đề tài
Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam là Ngân hàng thương mại Nhà nước có bề dày lâu đời nhất trong hệ thống Ngân hàng thương mại Việt Nam Là một trong những chi nhánh được thành lập sớm nhất trong hệ thống BIDV, trải qua 57 năm xây dựng
và phát triển, đồng hành cùng với sự đi lên của doanh nghiệp, Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Nghệ An (BIDV Nghệ An) là một trong những địa chỉ về tín dụng hàng đầu ở Nghệ An cung ứng vốn cho nhiều dự án trọng điểm trên toàn quốc Hàng năm, BIDV chi nhánh Nghệ An tiếp nhận và tài trợ nhiều dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông vận tải, các công trình kỹ thuật dân dụng…song song các dự án đầu tư máy móc thiết bị thi công để nâng cao năng lực sản xuất Hoạt động tài trợ vốn trung dài hạn cho các dự án đầu
tư tại BIDV chi nhánh Nghệ An trong nhiều năm qua rất sôi nổi với dư nợ trung dài hạn luôn chiếm tỷ lệ cao trên tổng dư nợ hàng năm Để đảm bảo hiệu quả và an toàn cho vay đòi hỏi phải tích cực nâng cao chất lượng công tác thẩm định trước cho vay, đặc biệt là cho vay dự án đầu tư
Tuy nhiên, thực tế cho thấy công tác thẩm định dự án đầu tư tại các NHTM nói chung và các chi nhánh BIDV nói riêng còn có nhiều hạn chế Trên cơ sở lý luận chung về thẩm dịnh dự án đầu tư và thực tế hoạt động cho vay tài trợ dự án tại BIDV Nghệ An, đề tài:
“Hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư các doanh nghiệp hoạt động xây lắp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Nghệ An” được lựa chọn cho luận
văn tốt nghiệp
Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là đánh giá thực trạng và đưa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư các doanh nghiệp hoạt động xây lắp tại BIDV Chi nhánh Nghệ An Để đạt được mục tiêu chung đó, luận văn đề ra các mục tiêu
cụ thể như:
- Hệ thống hoá cơ sở lý luận về thẩm định dự án đầu tư trong Ngân hàng thương mại
- Phân tích đánh giá chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư ngành xây lắp tại BIDV Chi nhánh Nghệ An
Trang 2- Đề xuất hướng hoàn thiện và đưa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư ngành xây lắp tại BIDV Chi nhánh Nghệ An
Đối tượng nghiên cứu: công tác thẩm định dự án đầu tư các doanh nghiệp hoạt động xây lắp tại BIDV chi nhánh Nghệ An
Phạm vi nghiên cứu: Trong bài viết xét quan điểm ngân hàng nghiên cứu thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư đối với các doanh nghiệp xây lắp tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam chi nhánh Nghệ An trong giai đoạn Năm 2012-2014
Phương pháp nghiên cứu gồm: Phương pháp nghiên cứu tại bàn và phương pháp thu
thập dữ liệu
Tổng quan nghiên cứu, tác giả đưa ra một số nghiên cứu đã thực hiện có liên quan đến hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư tại các ngân hàng thương mại như sau:
+ Đề tài thạc sỹ: “Hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư tại Sở giao dịch Ngân hàng Thương mại Cổ phần Ngoại Thương Việt Nam” năm 2008 của Nguyễn Danh Thắng
+ Đề tài thạc sỹ : “Một số giải pháp nâng cao chất lượng công tác thẩm định dự án đầu tư tại chi nhánh NHCT Đống Đa” năm 2010 của Hoàng Văn Ngọc
+ Đề tài thạc sỹ: Hoàn thiện công tác thẩm định dự án xin vay vốn tại Ngân hàng TMCP Quân Đội – chi nhánh Hai Bà Trưng" năm 2011 của Đỗ Thị Ngọc Anh
Qua nghiên cứu các bài viết của ba tác giả trên, tác giả rút ra một số vấn đề đóng góp cho luận văn của mình như sau:
Tiếp cận vấn đề nghiên cứu ở bốn nội dung: nội dung thẩm định, quy trình thẩm định, phương pháp thẩm định và cách thức tổ chức thực hiện thẩm định Đây là cách tiếp cận mà cả ba tác giả trước đều áp dụng khi nghiên cứu vấn để, cách tiếp cận này khá đầy
đủ, rõ ràng, mạch lạc và bao quát từ đó làm rõ được bức tranh toàn cảnh về công tác thẩm định dự án tại các NHTM
Trang 3Trên cơ sở nghiên cứu lý thuyết về thẩm định dự án đầu tư trong các tài liệu, giáo trình của một số tác giả có tên tuổi, tác giả nhận thấy phần cơ sở lý luận được trình bày ở Chương 1 trong ba bài viết trên khá đầy đủ, chi tiết và rõ ràng Do vậy luận văn này kế thừa được những nghiên cứu đó, tiết kiệm được nhiều thời gian và chi phí cho bài luận văn
Với mỗi nội dung nghiên cứu, tác giả rút ra được những ưu nhược điểm của các NHTM khác, từ đó nghiên cứu thực tế những nội dung đó được thực hiện tại đơn vị mình như thế nào, có sự so sánh đối chiếu, làm cơ sở để tác giả phát hiện ra những mặt đạt được, những hạn chế trong công tác thẩm định dự án Từ đó đề xuất được hướng hoàn thiện và các giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án tại đơn vị mình
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận, nội dung của luận văn bao gồm 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về thẩm định dự án đầu tư và sự cần thiết khách quan phải hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư tại các ngân hàng thương mại
Chương 2: Thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư các doanh nghiệp hoạt động xây lắp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Nghệ An
Chương 3: Nội dung và giải pháp hoàn thiện công tác thẩm định dự án đầu tư các doanh nghiệp hoạt động xây lắp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam – Chi nhánh Nghệ An
Trong Chương 1, tác giả tập trung đề cập đến các vấn đề sau:
Tác giả trình bày lý luận chung về công tác thẩm định dự án đầu tư tại các NHTM: Khái niệm, vai trò ý nghĩa của Công tác thẩm định dự án đầu tư tại NHTM đứng trên phương diện từng chủ thể của nền kinh tế, trình bày những nội dung thẩm định dự án đầu tư, phương pháp thẩm định dự án đầu tư, quy trình thẩm định dự án, Công tác tổ chức thẩm định, phân tích sự cần thiết khách quan phải tiến hành thẩm định dự án đầu tư tại các NHTM
và chỉ ra các yếu tố tác động tới công tác thẩm định dự án đầu tư của doanh nghiệp hoạt động xây lắp tại NHTM
Trang 4Trong chương 2, tác giả tập trung giải quyết các vấn đề sau:
Tác giả đề cập đến tổng quan Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt nam- chi nhánh Nghệ An: lịch sử hình thành, cơ cấu tổ chức và kết quả hoạt đọng kinh doanh giai đoạn 2012-2014 và đi sâu vào thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư tại BIDV
Chi nhánh Nghệ An qua những khía cạnh: nội dung thẩm định, quy trình thẩm định,
phương pháp thẩm định, công tác tổ chức thẩm định dự án; chỉ ra những yếu tố tác động đến công tác thẩm định dự án tại BIDV Chi nhánh Nghệ An
Trên cơ sở làm rõ về thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư các doanh nghiệp hoạt động xây lắp tại BIDV Chi nhánh Nghệ An, Tác giả đã đi sâu vào phân tích, đánh giá những kết quả đạt được và những điều còn hạn chế để tìm rõ nguyên nhân nhằm giải quyết những tồn tại, cụ thể:
Những mặt đạt được:
- Số lượng dự án thẩm định, dự án được chấp thuận vay vốn ngày càng tăng
- Các dự án được tiến hành thẩm định đầy đủ các nội dung theo hướng dẫn
- Thời gian thẩm định được rút ngắn nhưng vẫn đảm bảo chất lượng thẩm định
- Cán bộ thẩm định có trình độ chuyên môn và nhiệt huyết công việc
Những mặt hạn chế:
- Một số nội dung thẩm định còn sơ sài, đôi lúc còn mang nặng tính hình thức và có nhiều điểm chưa hợp lý
- Cán bộ thẩm định chưa tuân thủ tuyệt đối quy trình trong khâu kiểm soát quá trình trong và sau khi giải ngân các dự án
- Các phương pháp thẩm định các dự án đầu tư chưa thực sự tối ưu, kỹ thuật sử dụng các phương pháp chưa cao
- Công tác tổ chức thực hiện thẩm định dự án chưa chuyên nghiệp
Sở dĩ còn tồn tại những hạn chế trên là do nguyên nhân từ chủ quan đến khách quan:
* Nguyên nhân từ phía ngân hàng
- Nguồn thông tin chưa đa dạng, độ chính xác của thông tin chưa cao
- Nhận thức về tầm quan trọng của công tác thẩm định của cán bộ chưa sâu
- Chính sách tuyển dụng và bố trí nhân sự của Chi nhánh chưa hợp lý
Trang 5- Công nghệ, phần mềm phục vụ công tác thẩm định thiếu chuyên nghiệp
* Nguyên nhân khách quan
- Năng lực và uy tín của một số chủ đầu tư chưa cao
.- Tình hình kinh tế giai đoạn 2012 đến 2014 có nhiều bất ổn
Trong chương 3, Tác giả đề cập đến những vấn đề sau:
Trên cơ sở thực trạng công tác thẩm định dự án đầu tư tại BIDV Nghệ An, những kết quả đạt được cũng như những hạn chế được phân tích trong chương 2, luận văn đi tìm nội dung hoàn thiện những mặt hạn chế
Các nội
dung
nghiên
cứu
Hạn chế
của Chi nhánh
Nội dung hoàn thiện
Nội dung
thẩm
đinh
Một số nội dung thẩm định còn
sơ sài, mang tính hình thức
và có nhiều điểm chưa hợp lý
Hoàn thiện nội dung thẩm định dự án đầu tư ngành xây lắp như sau:
Hồ sơ pháp lý doanh nghiệp
- Đảm bảo tính đầy đủ của hồ sơ pháp lý, tài chính doanh nghiệp, pháp lý dự án và hồ sơ tài sản đảm bảo
Thẩm định hồ sơ tài chính doanh nghiệp:
- Đảm bảo số liệu tài chính khớp đúng, trung thực có thuyết minh
- Đảm bảo thu thập đầy đủ các báo cáo tài chính của DN trong 3 năm gần nhất,
Thẩm định tài chính doanh nghiệp:
- Chú trọng hạng mục có sự thay đổi lớn/bất thường, lưu
ý khi phân tích những doanh nghiệp có đặc thù lĩnh vực hoạt động
- Cần phân tích đánh giá thêm Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
Thẩm định pháp lý dự án
- Đảm bảo hồ sơ pháp lý dự án đầy đủ, chính xác, đúng thẩm quyền phê duyệt, số liệu cập nhật mới nhất
Thẩm định tổng mức đầu tư:
- Đảm bảo tổng mức được theo thời giá của thời điểm xét duyệt dự án và có tính trượt giá cho tương lai, tính đúng tính đủ, hợp lý các loại chi phí cấu thành TMĐT
Thẩm định phương án vốn đầu tư:
- Phân tích nhận định khả năng tham gia VTC vào dự án
- Phân tích nhận định đúng bản chất của các phương án huy động vốn tự có
Đánh giá thị trường dự án:
Trang 6- Cán bộ thu thập thông tin để đưa ra những đánh giá phân tích sát thực về thị trường đầu ra của dự án, nhận định dự án có khả thi hay không
- Thẩm định các yếu tố đầu vào:
Cán bộ cần dựa trên cơ sở hồ sơ dự án và đặc biệt tính kỹ thuật của dây chuyền công nghệ để phân tích khả năng cung cấp yếu tố đầu vào
Thẩm định hiệu quả dự án:
- Đảm bảo tính toán WACC hợp lý,
- Đảm bảo thẩm định các thông số đầu vào phù hợp
- Cần đánh giá mức độ rủi ro dự án
Quy
trình
thẩm
định
Chưa chú trọng kiểm soát quá trình trong
và sau khi giải ngân các dự án
- Tuân thủ quy trình thẩm định trước khi giải ngân
- Chú trọng kiểm soát trong quá trình giải ngân
- Chú trọng kiểm soát hiệu quả dự án và tình hình và hiệu quả sử dụng vốn vay sau khi giải ngân
Phương
pháp
thẩm
định
Chưa thực
sự tối ưu,
kỹ thuật sử dụng các phương pháp chưa cao
- Sử dụng các phương pháp thẩm định đa dạng, tối ưu, phù hợp đối với từng dự án
- Nắm bắt vững các kỹ thuật để sử dụng các phương pháp thẩm định một cách có hiệu quả nhất phục vụ cho quá trình phân tích, nhận định khách hàng và dự án một cách đúng đắn, trung thực
Cách
thức tổ
chức
thẩm
định
Công tác tổ chức thực hiện thẩm định dự án chưa
chuyên nghiệp
- Đảm bảo công tác tổ chức thẩm định được thực hiện một cách khoa học, rõ ràng, minh bạch, vừa phát huy tính độc lập giữa các bộ phận vừa đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ nhau
- Cần chú trọng đầu tư thời gian, nhân sự, chi phí cho công tác thẩm định dự án nhất là những dự án phức tạp,
có quy mô lớn, dự án đặc thù, hướng đến chuyên môn hoá trong công tác thẩm định bằng cách thành lập bộ phận chuyên thẩm định dự án
Từ đó, luận văn đề xuất những giải pháp để hoàn thiện hơn nữa công tác thẩm định dự án đầu tư tại BIDV Nghệ An như sau:
Tăng cường công tác thu thập và xử lý thông tin phục vụ cho quá trình thẩm định
dự án ngành xây lắp:
Trang 7- Ngân hàng cần đa dạng hoá nguồn thông tin sử dụng trong công tác thẩm định
- Xây dựng hệ thống lữu trữ thông tin liên ngành, cơ chế chia sẻ thông tin giữa ngân hàng và các tổ chức, giữa ngân hàng với ngân hàng
- Ngân hàng tiếp tục hoàn thiện công tác lưu trữ thông tin nội bộ của ngân hàng của các khách hàng đã tham gia giao dịch với khách hàng
- Thiết lập, tăng cường, củng cố mối quan hệ lâu dài với khách hàng
Nâng cao chất lượng nhân lực phục vụ cho quá trình thẩm định dự án ngành xây lắp
- Thuê các chuyên gia trong lĩnh vức xây dựng cơ bản, tổ chức các khoá đào tạo tại Chi nhánh về công tác thẩm định dự án đầu tư,
- Trong quá trình tuyển dụng đầu vào cần tránh yếu tố nể nang, quen biết, cần có một biện pháp kiểm tra khoa học, hợp lý để tuyển chọn được những người có kiến thức phù hợp với vị trí công việc yêu cầu
- Ngân hàng cũng cần có các chính sách thu hút nhân tài vào làm việc lâu dài
- Cần thường xuyên rà soát, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ, bổ sung cán bộ hợp lý cho chi nhánh,
- Nâng cao nhận thức của cán bộ thẩm định về tầm quan trọng của công tác thẩm định dự án đầu tư đối với chất lượng tín dụng,
Sử dụng chính sách tuyển dụng nhân sự phù hợp, bố trí nhân sự hợp lý phát huy tối
đa lợi thế phục vụ công tác thẩm định
- Khi đưa ra các tiêu chí tuyển dụng riêng phù hợp với đối tượng nam và nữ để không bỏ sót những yếu tố nam có đủ các tiêu chuẩn đáp ứng được yêu cầu vị trí công việc
- Trong quá trình bố trí nhân sự, luân chuyển nhân sự cần có sự cân nhắc bố trí luân chuyển các cán bộ nam có đủ tiêu chuẩn làm việc tại bộ phận thẩm định, đối với đội ngũ lãnh đạo phòng cần bố trí các trưởng phòng đều là nam
Lập quỹ hỗ trợ, tăng kinh phí cho công tác thẩm định
- Chi nhánh cần lập quỹ, tăng kinh phí phục vụ công tác thẩm định
- Kinh phí rất quan trọng để thực hiện một số công tác như: Chi phí để thu thập thông tin từ, điều tra về thị trường khi cần thiết, Chí phí mua phần mềm chuyên dụng,
Trang 8Chi phí thuê chuyên gia, Chi phí đi lại, chi phí ăn ở, sinh hoạt… phục vụ khảo sát dự
án , kiểm tra sử dụng vốn vay, kiểm tra tiến độ dự án, Chi phí tiếp khách
Ngoài ra, tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị với Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Việt Nam
- Xây dựng hệ thống lưu trữ thông tin khách hàng quan hệ với các TCTD, cho phép tra cứu chia sẻ thông tin khách hàng giữa các TCTD miễn phí
- Thành lập Phòng thẩm định dự án là mô hình chung áp dụng cho toàn hệ thống, hoặc cho phép từng chi nhánh được linh hoạt trong vấn đề thành lập bộ phận thẩm định dự án
- Hàng năm tổ chức các lớp bồi dưỡng tập trung tại Hội sở để các chi nhánh tham gia đào tạo, trao đổi kinh nghiệm
- Cử các đoàn kiểm tra giám sát hỗ trợ hoạt động thẩm định tại ngân hàng
- Đề xuất ban QLRR tín dụng khi thẩm định dự án nên cử tổ thẩm định đi khảo sát thực tế dự án