-Khái quát nội dung đoạn thơ trước: Người cháu nhớ về bà và nhớ về hình ảnh bếp lửa, khơi dậy những kỉ niệm đầy yêu thương, xúc động khi còn ở bên bà trong những năn tháng chiến tranh,[r]
Trang 1SỞ GD & ĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN
ĐỀ THI THỬ VÀO LỚP 10 THPT - NĂM HỌC 2020 - 2021
MÔN: NGỮ VĂN Ngày thi: 15/06/2020
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian phát đề
PHẦN I: ĐỌC - HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu dưới đây:
Lời khen như tia nắng mặt trời, nó cần thiết cho muôn loài, trong đó có con người phát triển Vậy mà hầu hết chúng ta luôn vẫn đang sử dụng những làn gió lạnh như cắt để phê phán
và thường ngần ngại khi tặng người thân của mình những tia nắng ấm áp từ những lời khen tặng Ngẫm nghĩ kĩ, chúng ta sẽ thấy có những lời khen đã làm thay đổi hẳn cuộc đời của một
ai đó
Từ kết quả của nhiều cuộc thí nghiệm, nhà tâm lí học B.F.Skinner kết luận rằng: lời khen luôn luôn khiến cho những hành vi tốt được tăng lên và những hành vi xấu giảm đi
Trong rất nhiều gia đình, dường như hình thức giao tiếp chính của cha mẹ với con cái
là quát mắng và la rầy.Rất nhiều trường hợp con cái trở nên tệ hơn chứ chẳng phải khá hơn chút nào sau mỗi lần bị đối xử như vậy, các bậc cha mẹ thực sự không hiểu rằng điều mà con cái họ thực sự cần là lòng yêu thương và những lời nói chân thành Lời động viên, khen ngợi đúng lúc hoặc lòng bao dung giúp họ vượt lên những lỗi lầm và nỗ lực cao hơn
(Dale Carnegie, Đắc nhân tâm, NXB Thế giới 2015, tr 300,303,304)
1.Hãy chỉ ra thái độ thường có của cha mẹ khi giao tiếp với con cái được nêu trong đoạn trích ?
2 Theo tác giả, con cái thực sự cần điều gì từ các bậc cha mẹ của mình ?
3.Tác dụng việc viện dẫn kết luận của nhà tâm lí học B.F.Skinner ?
4 Em có cho rằng ý kiến của tác giả: “Lời khen như tia nắng mặt trời, nó cần thiết cho muôn loài, trong đó có con người phát triển” mâu thuẫn với ý kiến của Tuân Tử: “Người chê ta mà chê phải là thầy ta” không? Vì sao ?
PHẦN II: LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 15 – 20 dòng) bàn về ý kiến được nêu Trong đoạn trích: “Lời khen như tia nắng mặt trời "
Câu 2(5,0 điểm)
Trang 2Cảm nhận của em về đoạn thơ sau trong bài thơ Bếp lửa của Bằng Việt:
Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa
Mấy chục năm rồi, đến tận bây giờ
Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm
Nhóm bếp lửa ấp iu nồng đượm,
Nhóm niềm yêu thương, khoai sắn ngọt bùi,
Nhóm nồi xôi gạo mới, sẻ chung vui,
Nhóm dậy cả những tâm tình tuổi nhỏ
Ôi kỳ lạ và thiêng liêng – bếp lửa!
Giờ cháu đã đi xa Có ngọn khói trăm tàu,
Có lửa trăm nhà, niềm vui trăm ngả
Nhưng vẫn chẳng lúc nào quên nhắc nhở:
- Sớm mai này, bà nhóm bếp lên chưa?
(Ngữ văn 9 , tập 1, NXB Giáo dục, 2016, tr 144 - 145)
……… HẾT ………
(Giám thị không giải thích gì thêm, thí sinh không được sử dụng tài liệu)
Trang 3SỞ GD & ĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT LƯƠNG NGỌC QUYẾN
ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM MÔN NGỮ VĂN
I
1
Thái độ thường có của cha mẹ khi giao tiếp với con cái được nêu trong đoạn trích là: hình thức giao tiếp chính của cha mẹ với con cái
2
Theo tác giả, con cái thực sự cần lòng yêu thương và những lời nói chân thành Lời động viên, khen ngợi đúng lúc hoặc lòng bao dung giúp họ vượt lên những lỗi lầm và nỗ lực cao hơn từ các bậc cha mẹ
3
Tác dụng việc viện dẫn kết luận của nhà tâm lí học B.F.Skinner: "Lời khen luôn luôn khiến cho những hành vi tốt được tăng lên và những hành vi xấu giảm đi." Giúp đoạn văn có sức thuyết phục, có giá trị
4
Học sinh có thể có các cách trả lời khác nhau, trình bày và lí giải theo
ý kiến riêng nhưng phải đảm bảo được những ý sau:
- Hai ý kiến trên không mâu thuẫn bởi: khen cũng tốt, mà chê cũng là tốt:
+ Người chê ta mà chê phải là thầy của ta: Dám chê người khác phải
là người trung thực, thẳng thắn Chê vì người đó nhìn thấy khiếm khuyết của ta, cái mà ta không nhìn thấy, để nhắc nhở, khuyên bảo, mong ta tiến bộ
=> Những người như thế đáng là thầy ta, đáng được ta trân trọng, cảm phục
- Lời khen như tia nắng mặt trời, nó cần thiết cho muôn loài, trong đó
có con người phát triển: Lời khen là cần thiết, là điều nên có trong
cuộc sống, ta có thể dễ dàng cho đi lời khen đề thúc đẩy nhau tiến bộ trong cuộc sống
1.5
1
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 15 – 20 dòng) bàn về ý kiến được
nêu Trong đoạn trích: “Lời khen như tia nắng mặt trời " 2.0
Trang 4
II
a Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành 0.25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Lời khen như tia nắng mặt
c Triển khai vấn đề cần nghị luận
Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp để triển khai vấn đề cần nghị luận theo nhiều cách nhưng cần làm rõ vai trò của lời khen
trong cuộc sống - có trích dẫn "Lời khen như tia nắng mặt trời "
(Giải thích: Lời khen: là lời ghi nhận, động viên, khích lệ tinh thẩn của người khác khi họ làm được điều gì đó tốt đẹp; Mặt trời: tỏa ra
ánh sáng tươi vui, ấm áp cho vạn vật, mang lại sự sống cho muôn loài)
- Câu nói đã khẳng định vai trò quan trọng của lời khen trong cuộc sống, giúp cho mọi người cảm thấy hạnh phúc hơn và nỗ lực nhiều hơn…
- Trong cuộc sống sự nỗ lực và thành quả không được ghi nhận và ghi nhận kịp thời, có thể làm người ta buồn tủi, nản chí, cảm thấy sự
cố gắng của mình không có giá trị hoặc trở nên tự ti và dễ buông xuôi
(dẫn chứng)
=> Khuyến khích những lời động viên, khen ngợi kịp thời, đúng lúc, đúng người, đúng sự việc
- Lời khen không được giả tạo, nếu không sẽ gây ra chứng "ảo tưởng"cho người được khen Điều đó, khiến họ không tiến bộ được,
thậm chí còn chủ quan, tự mãn dễ vấp ngã, thất bại
- Chúng ta đừng tiết kiệm lời khen nhưng cũng đừng lạm dụng và nói những lời khen sáo rỗng; người nghe cần biết phân biệt đâu là lời khen thật, đâu là những lời sáo rỗng 1.0
d Sáng tạo
Có cách diễn đạt mới mẻ, có suy nghĩ riêng sâu sắc và nhìn nhận vấn
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt 0.25
2 Cảm nhận của em về đoạn thơ sau trong bài thơ Bếp lửa của Bằng 5.0
Trang 5Việt:
“ Lận đận đời bà biết mấy nắng mưa…bà nhóm bếp lên chưa? ”
(Ngữ văn 9 , tập 1, NXB Giáo dục, 2016, tr 144 - 145)
a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận.Có đầy đủ Mở bài, Thân bài, Kết bài Mở bài giới thiệu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết bài khái quát được vấn đề 0,25
b Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Những suy nghĩ sâu sắc về
người bà kính yêu,về bếp lửa và niền thương nhớ của cháu 0.5
c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần vận dụng tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng; đảm
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, trích dẫn đoạn thơ
- Khái quát ý chung của đoạn thơ
-Khái quát nội dung đoạn thơ trước: Người cháu nhớ về bà và nhớ về
hình ảnh bếp lửa, khơi dậy những kỉ niệm đầy yêu thương, xúc động khi còn ở bên bà trong những năn tháng chiến tranh, đói nghèo được
bà yêu thương chăm sóc dậy dỗ…Từ đó người cháu suy ngẫm về cuộc đời lận đận, gian khổ của bà Qua => Tình cảm gia đình, tình làng nghĩa xóm, tình yêu quê hương, đất nước
- Những suy ngẫm của cháu về cuộc đời bà:
Chú ý những từ ngữ, hình ảnh, các biệp pháp tu từ…
+ Từ láy “lận đận” cùng với cụm từ “biết mấy nắng mưa”
-> Cuộc đời gian nan, vất vả của người bà Sự lam lũ vất vả “mấy chục năm” tạo cho bà “thói quen” dậy sớm nhóm bếp nuôi cháu,
nuôi gia đình
+Điệp từ “nhóm” gợi hình ảnh cần mẫn chịu thương, chịu khó của bà
trong công việc nhóm bếp
+ Hình ảnh “bếp lửa” đã trở thành hình ảnh biểu tượng cho tình cảm
bà cháu, cho đức hy sinh của bà
-Tình cảm thương nhớ, lòng kính yêu,biết ơn của cháu đối với bà:
cháu đã đi xa, biết nhiều, hiểu nhiều, cuộc đời nhiều đổi thay nhưng cháu vẫn luôn nhớ về bà và bếp lửa Nhớ thời thơ ấu gian nan, vất vả
mà ấm áp nghĩa tình Đó là tình cảm nhớ thương, ơn nghĩa cuả cháu với bà Đây cũng là đạo lí uống nước nhớ nguồn – truyền thống tốt đẹp của dân tộc
- Nghệ thuật: thể thơ tự do, ngôn ngữ giản dị, các biện pháp tu từ…;
Sự kết hợp các phương thức biểu cảm, miêu tả, tự sự… 2.5
c Nhận xét, đánh giá:
- Mở đầu và khép lại bằng hình ảnh “bếp lửa” 0.5
Trang 6- Lời thơ dạt dào tha thiết
- Hình tượng thơ độc đáo
d Sáng tạo
Có cách diễn đạt độc đáo; suy nghĩ, kiến giải mới mẻ về nội dung
e Chính tả, dùng từ, đặt câu
Đảm bảo những quy tắc về chuẩn chính tả, dùng từ, đặt câu của tiếng Việt
0.25