Vi viy, dd tidp tue phat huy nhung thinh tyu trong cdng tic xda ddi, giam ngheo, giii quydt nhiing khd khan vi nhtrng van dd dang dat ra trong cdng tic niy ddi hdi phii nang cao hon [r]
Trang 1K£T QUA THLfC HIEN CHU'aNG TRJNH QU6C GIA
VE XOA DOI, GIAM NGHEO 6 VIET NAM HIEN NAY
ThS NGUYEN THI MAI CHI*
Trong cdng cudc ddi mdi dat nude
Dang vi Nhi nude ta coi van dd xoi
ddi, giim ngheo li myc tieu xuydn sudt cita
dudng ldi ddi mdi, vi li mot trong nhiing
chinh sich uu tidn hing diu trong qui trinh
phit tridn kinh td - xa hdi, duge xiy dyng
thinh chidn luge, chuong trinh qudc gia vd
xda ddi, giim ngheo Cdng tic xoi ddi, giim
ngheo li mdt trong nhtrng van dd dugc quan
tim thio luin tai cie ky Dai hdi ciia Dang, trd
thanh chu dd thio luin d nhieu dign dan
Phong trio xoi ddi, giam ngheo dugc nhigu
ting ldp xa hdi hudng img thd hidn sy "tuong
than tuong ai", tinh thin cdng ddng rdng Idn
Tai Dai hdi dai bieu toan qudc lan thir VIII
eua Ding (1996), van dd xoa ddi, giam ngheo
dugc ghi nhin li Chuong trinh xoi ddi, giim
nghdo, li mpt trong sd 11 chuong trinh ma
Nghi quydt Dai hpi thdng qua
Thing 7-1998, Chinh phii chinh thirc phd
duydt Chuong trinh Quoc gia vi xod doi,
gidm ngheo vdi Chuong trinh 133 va Chuong
trinh 135 Chuong trinh 133 nhkn muc tidu
giim ty le ddi ngheo eua ei nudc xudng 10%
vao nam 2000 vdi cae chuong trinh nhu djnh
Hpc vien CT-HC qudc gia Hd Chi Minh
canh, dinh cu vi kinh td mdi, phit tridn sin xuit ndng nghidp, phit tridn co sd ha tang, khuydn ndng - lam - ngu, trg giup ddng bio dan tgc khd khan, tin dung tiet kiem, sire khoe cho ngudi ngheo Chuong trinh 135 nham hd trg 1.715 xa ngheo dae biet khd khan d mien nui, vting sau, vung xa Day li hai chuong trinh Idn tic dgng manh me den cdng tic xoi ddi, giim ngheo, vi viy ket qui thu duge rat tich eye Nam 1999, ci nudc thye hien dinh canh, dinh cu cho 47.120 hd; khai hoang 1.387 ha; trdng mdi 2.300 ha rimg va 1.738 ha cay cdng nghidp, cay an qui; giam ty le hd ddi ngheo xudng 13%
Qui trinh thye hidn Chuong trinh xoi ddi, giim ngheo da mang lai hidu qui kinh td vi tao ddng lyc phit tridn xa hdi
Xoi ddi, giam ngheo khdng chi li mdt trong nhiing chinh sich xa hdi eo bin dugc Nha nudc ta dac bidt quan tim, mi edn li bd phan quan trpng trong muc tidu phit tridn Tai Hgi nghi Thugng dinh cae qudc gia nam
2000, Viet Nam da cdng bd cam kdt thye hidn cie muc tidu phit trign Thign nign ky Nghi quygt Dai hdi dai bidu toin qudc lan thir IX cua Ding (2001) ndu rd: "Tidp tue thye hidn ed hieu qui Chuong trinh xoi ddi
Trang 2giam ngheo phin diu den nam 2005 ve co
ban khdng cdn hd ddi vi ehi cdn khoang
10% hd ngheo"' Thang 2-2002, Thu tudng
Chinh phii phe duyet Chiin luge todn dien vi
tdng trudng vd xod doi, gidm ngheo vdi sy
tham gia ciia cie chuydn gia ciia nhidu td
chirc quoc te nhu IMF, UNDP, WB Ndi
dung ciia Chidn luge phii hgp vdi myc tigu
phit trign trong Tuygn bd Thidn nien ky eiia
Lidn hgp qudc vdi 8 myc tidu ma Viet Nam
da tham gia ky kdt
Nghi quyet Dai hdi dai bidu toin qudc lin
thir X ciia Ding (2006) xac dinh: "Da dang
hoi cac ngudn lyc vi phuang thirc thye hidn
xoa ddi, giim ngheo theo hudng phit huy cao
dp ndi lye kdt hop vdi sir dung ed hieu qui sy
trg giiip eiia qudc td "^
Tidp do, Nghi quydt Trung uong 6 khoi X
(2008) nhin manh: "Timg bude md rdng vi
cai thidn he thdng an sinh xa hdi dd dip ung
ngay mdt tdt hon nhu ciu da dang ciia mpi
tang ldp trong xa hdi, nhit li ciia nhdm ddi
tugng chinh sich, ddi tupng ngheo"^
Tir nam 1992 ddn nam 2001, Nhi nudc da
diu tu thdng qua cie chuong trinh qudc gia cd
lidn quan dgn myc tigu xoi ddi, giam ngheo trgn
21 nghin ty ddng Trong 2 nam (2000 - 2001),
ben canh vide tang cudng diu tu cho cie dia bin
khd khan, Nhi nudc da dinh ridng cho xiy
dung ket ciu ha ting thudc Chuong trinh xoa
ddi, giim ngheo khoing 20001>' ddng
Vdi sy quan tim ciia Ding, Nha nudc, eic
doan thd chinh tri, sy ddng tinh hudng img ciia
ca xa hdi vi sy giup dd ciia qudc td, cdng tic
xoa ddi, giim ngheo da dat dugc nhtrng thanh
tuu ding kd va duge qudc td dinh gii cao
Theo chuin ngheo qudc gia, t)' le hd ngheo
d nudc ta giam tir 30% (nam 1992) xudng cdn dudi 7% (nam 2005), binh quan mdi nam giim tir 2% - 3% hd ngheo (kd hoach la giam cdn 10% theo chuan ngheo ciia Viet Nam giai doan 2001 - 2005) Theo chuin qudc td, ty le
hd ngheo ciia Viet Nam da giim ttr 58,1% (nam 1993) xudng cdn 19,5% (nam 2004) vi 18% (nam 2007) Theo dinh gii ciia Lien hgp qudc, Viet Nam da vd dich trudc 10 nam so vdi muc tidu xoi ddi, giim ngheo trong thye hien myc tidu Thidn nidn ky'^
Trong nhtrng nam ddi mdi, nudc ta da dat dugc nhirng thanh tyu to Idn ve kinh td - xa hdi Nen kinh td dat tdc dp tang trudng eao va tuong doi dn dinh, giai doan 2005 - 2007 GDP binh quan 7,5% Tang trudng kinh td da tao dieu kien thuin lgi dg Dang Nhi nudc ta thye hidn tdt hon ehinh sich an sinh xa hgi Ty trpng diu tu ttr ngan sich Nha nudc cho an sinh xa hdi dat trdn 26% Nhi nudc dac bidt uu tien diu tu cho tao vide lim, giam nghdo uu dai ngudi cd cdng trg giiip xa hdi Trong dd, dinh mdt ngudn lyc tii ehinh khi Idn cho cdng tic xoi ddi, giam ngheo, chi ridng Chuong trinh Qudc gia xoi ddi, giim ngheo da danh 159 ty ddng (nam 2006); 179 ty ddng (nam 2007); 334 t>' dong (nam 2008) va 398,4 ty ddng (nam 2009) Tdng vdn diu tu cho Chuong trinh Qudc gia xoa ddi giim ngheo giai doan 2006 - 2010 da Idn tdi gin 62 ty ddng; ddn nam 2010 ha ty le hd ngheo cdn 10% (theo chuan mdi) Trong hai nam 2006
- 2007, ty le hd ngheo (theo chuin mdi vdi hai mirc: thu nhap binh quan thing 200 nghin ddng
d ndng thdn vi 260 nghin ddng d thanh thi) da giam tir 18,1% (diu nam 2006) xudng cdn
TAP CHi LICH SLf D A N G - SO 4/2010 69
Trang 314,75% (cudi nam 2007), giam 3,35%/nam
Viet Nam duge thd gidi dinh gia la nudc cd ty
Id hd ngheo giim nhanh va thanh tyu niy duge
xem nhu la mdt diem sing trong cdng cudc ddi
mdi dit nudc Nam 2008, kinh td nudc ta gap
nhidu khd khan do tic ddng eiia khiing hoing
kinh td the gidi Tuy nhidn, Chinh phii da dinh
khoing 45 nghin ty ddng dd dim bio an sinh
xa hdi Chinh nhd nhiing nd lyc dd, ty Id hd
ngheo nam 2008 giim xudng cdn 12,1% (2,4
tridu hd nghgo)^
Chuong trinh qudc gia ve xoi ddi, giam
ngheo duge thye hidn bang ngudn diu tu eua
Nha nude, kdt hop vdi xa hdi hoi vi trg giup
qudc te eua cic td chire nhan dao vi phi chinh
phii, long ghep vdi cic dy an vd diu tu xay dyng,
kdt cau ha ting, didn-dudng- trudng-tram, phuc
vii sin xuat vi din sinh, dy an day nghe, phat
tridn khuyen ndng, cham sdc sire khoe cdng
ddng cii thien mdi sinh, kd hoach hoi gia dinh,
xiy dung ddi sdng van hoi Ben canh dd, Ngan
hang Chinh sach xa hdi - ngan hang phye vy
ngudi ngheo dugc md rdng va tang cudng he
thdng djch vy trp giup cho ngudi ngheo Mac dti
Ngan hang ehinh sich mdi di vio boat ddng ban
5 nam nhung du ng tin dyng cho ngudi ngheo vi
hd chinh sach da dat ddn 75 - 76 nghin t>' ddng
Nhung kdt qui dat duge trong cdng tie xoi
ddi, giim ngheo la minh chung vai trd lanh dao
ciia Dang Nha nudc ta trdn mat trin chdng ddi
ngheo Dd li nhirng cd gang virgt bic ciia Ding,
Nhi nude va ciia ca cdng ddng trong thye hidn
chinh sach an sinh xa hdi, vi muc tieu phat tridn
ben \ung
Tuy nhidn, cdng tic xoa ddi, giim ngheo
cdn gap phai khdng it khd khan, thach thtie
nhu: ket qua xoi ddi, giim ngheo chua that vting chac; ty le hd ngheo da thoit ngheo nhung nam sit chuan nghdo rat Idn (70 -80%), chi can gap nii ro li lai roi vio didn ngheo; ty Id tii ngheo cdn cao (7%- 10%), Giii phdng eon ngudi khdi ddi ngheo la ndi dung trye tidp nhit ciia an smb xa hdi, li van de cin bin nhat eua phit tridn kinh td vi
li kdt qui ciia sy phit tridn xa hgi Vi viy, dd tidp tue phat huy nhung thinh tyu trong cdng tic xda ddi, giam ngheo, giii quydt nhiing khd khan vi nhtrng van dd dang dat ra trong cdng tic niy ddi hdi phii nang cao hon nira trich nhidm eiia toin xa hdi vio sy giup dd ciia qudc td nham thye hidn myc tidu dan giiu, nudc manh, xa hpi cdng bang, dan chii, van minh, thye hidn mong mudn cita Chit tich Hd Chi Minh trudc luc di xa li " xiy dung mdt nudc Viet Nam hoi binh, thdng nhat, ddc lap, dan chii vi giiu manh, gdp phin ximg ding vao sy nghidp cich mang thd gidi"^
1 Dang Cdng san Viet Nam: Vdn kien Dgi
hgi dgi bieu todn quoc Idn thit IX, CTQG, H,
2001, tr 299
2 Ding Cdng san Viet Nam: Vdn kien Dgi
hgi dgi bieu todn quoc Idn thif X, CTQG, H,
2006, tr.217
3 Ding Cdng san Viet Nam: Vdn kien Hgi
nghi Idn thit sdu Ban Chdp hdnh Trung ucmg khodX CTQG, H, 2001, tr 154
4 Xem: Vdn kien Dgi hgi dgi biiu todn quoc
Idn ihitX, CTQG, H, 2006, tr 157
5 Tgp chiLy ludn chinh tri, sd 9-2009, tr.27
6 H6 Chi Minh Todn tap, CTQG, H, 1996,
T.12,U.500
70 TAP CHi UCH SLf O A N G - SO 4/2010