sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng hạn, trong phạm vi ngân sách đƣợc duyệt và đạt đƣợc các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lƣợng sản phẩm, d[r]
Trang 1I
TÓM TẮT LUẬN VĂN CHƯƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
1.1 Tính cấp thiết của đề tài
Với vai trò và chức năng của mình, Ban quản lý dự án Đường sắt (RPMU) được giao nhiệm vụ thay mặt Chủ đầu tư - Cục Đường sắt VN tiến hành quản lý các dự án xây dựng công trình Đường sắt RPMU đang và sẽ được tiếp nhận quản lý hầu hết các
dự án trọng điểm quốc gia được đầu tư bằng nguồn vốn vay nước ngoài Việc triển khai thành công các dự án trên không chỉ góp phần phát triển giao thông vận tải Đường sắt, mà nó còn có ý nghĩa quan trọng cho mục tiêu phát triển của đất nước đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp phát triển hiện đại Vì thế tổ chức tốt công tác QLDA tại RPMU là hết sức cần thiết, có vai trò quyết định đến quá trình quản lý thực hiện dự án được thành công, đạt hiệu quả, tiết kiệm thời gian và chi phí
Với mỗi đặc điểm riêng biệt của mỗi dự án từ nguồn vốn đầu tư, mục đích đầu
tư cho đến sản phẩm của dự án; quá trình QLDA lại phải có những đặc thù riêng để phục vụ cho dự án đó Ở các nghiên cứu trên, các tác giả đã chỉ ra được các đặc điểm công tác quản lý dự án tại các tập đoàn tư nhân, các tổ chức phi chính phủ và tại các
dự án xây dựng cơ sở hạ tầng của địa phương Cho đến nay, chưa có công trình nghiên cứu về công tác QLDA tại Ban Quản lý Dự án Đường sắt, cũng như không có nhiều công trình nghiên cứu về QLDA xây dựng công trình trong ngành Đường sắt, nhất là tại các công trình sử dụng vốn vay nước ngoài của ngành Đường sắt Vì thế, việc nghiên cứu công tác QLDA tại RPMU là cần thiết nhằm làm rõ những đặc điểm chung
và riêng của việc thực hiện QLDA tại các dự án xây dựng công trình Đường sắt so với đặc điểm công tác QLDA đã được đưa ra tại các nghiên cứu khác có liên quan
Thực tế cho thấy quá trình triển khai dự án tại RPMU vẫn còn nhiều tồn tại và hạn chế như chất lượng quá trình quản lý chuẩn bị đầu tư còn thiếu sự quan tâm chú trọng cần thiết dẫn tới quá trình triển khai dự án gặp nhiều khó khăn; nhiều dự án đang được triển khai bị chậm tiến độ, tăng chi phí thực hiện Nếu có thể khắc phục và giải quyết những vướng mắc trên, quá trình triển khai dự án tại Ban sẽ gặp nhiều thuận lợi, giảm thiểu sự chậm trễ và lãng phí không đáng có, cùng với đó nâng cao hiệu quả quản lý công trình tại RPMU
Vì vậy, học viên chọn lựa đề tài “Hoàn thiện công tác quản lý dự án tại Ban quản lý dự án Đường sắt (RPMU)“ làm đề tài cho luận văn
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
- Hệ thống hóa các lý luận, nôi dung, phương pháp, mô hình,… về QLDA đầu
tư xây dựng công trình tại Ban QLDA của Chủ đầu tư trong ngành Đường sắt
- Phân tích thực tếcông tác thực hiện dự án tại Ban QLDA Đường sắt Từ đó
Trang 2II
đánh giá các kết quả đã hoàn thành cũng như những khó khăn, hạn chế cần điều chỉnh
và khắc phục trong quá trình triển khai dự án tại Ban QLDA Đường sắt
- Đề xuất các biện pháp nhằm hoàn thiện công tác QLDA tại Ban QLDA Đường sắt trong thời gian tới
1.3 Bố cục luận văn
Luận văn gồm 4 chương như sau :
- CHƯƠNG 1 : Tổng quan về đề tài nghiên cứu
- CHƯƠNG 2 : Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình trong ngành Đường sắt
- CHƯƠNG 3 : Thực trạng công tác quản lý dự án tại Ban Quản lý dự án Đường sắt Việt Nam (RPMU) giai đoạn 2010 - 2015
- CHƯƠNG 4 : Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án tại Ban Quản lý dự án Đường sắt Việt Nam đến năm 2020
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TRONG NGÀNH ĐƯỜNG SẮT
2.1 Hoạt động đầu tư xây dựng công trình trong ngành đường sắt
2.1.1 Ngành đường sắt và đặc điểm của vận tải đường sắt
Đường sắt và vận tải đường sắt là loại hình vận tải hàng hóa và hành khách sử dụng loại đường đặc biệt là đường ray và tàu hỏa là phương tiện có bánh được thiết kế chuyên dùng
Vận tải đường sắt là một phương tiện chủ yếu trong nền kinh tế quốc dân, là xương sống của ngành giao thông vận tải Bên cạnh vận tải đường biển, đường bộ và đường hàng không, vận tải đường sắt giữ vai trò quan trọng về vận tải hàng hóa và hành khách, đặc biệt là với hệ thống đường sắt cao tốc thì thời gian đi lại bằng đường sắt sẽ được tiết kiệm đáng kể, chỉ sau máy bay ở cự ly trên 700km Không những vậy, vận tải đường sắt có nhiều ưu điểm hơn các loại hình vận tại khác
2.1.2 Đầu tư xây dựng công trình trong ngành đường sắt
Đầu tư xây dựng công trình đường sắt là đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo, đổi mới công nghệ kết cấu hạ tầng công trình phục vụ giao thông vận tải đường sắt, bao gồm đường, cầu, cống, hầm, kè, tường chắn, ga, depot, hệ thống thoát nước,
hệ thống thông tin, tín hiệu, hệ thống báo hiệu cố định, hệ thống cấp điện và các công trình, thiết bị phụ trợ khác của đường sắt; nhằm nâng cao năng lực vận tải hành khách
và hàng hóa của ngành đường sắt
2.2 Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình trong ngành đường sắt
2.2.1 Khái niệm và chức năng của quản lý dự án
Quản lý dự án là quá trình lập kế hoạch, điều phối thời gian, nguồn lực và giám
Trang 3III
sát quá trình phát triển của dự án nhằm đảm bảo cho dự án hoàn thành đúng hạn, trong phạm vi ngân sách được duyệt và đạt được các yêu cầu đã định về kỹ thuật và chất lượng sản phẩm, dịch vụ, bằng phương pháp và điều kiện tốt nhất cho phép
Quản lý dự án bao gồm các chức năng : lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát, chức năng thích ứng
Việc thực hiện đầu tư tại các dự án Đường sắt, công tác QLDA diễn ra song song ở cả hai phía của dự án là Chủ đầu tư và Nhà thầu thi công Mục tiêu và các hoạt động chủ yếu trong công tác QLDA tại mỗi bên đều có những đặc điểm khác biệt Phạm vi bài viết sẽ chỉ đề cập và hệ thống các lý thuyết liên quan đến công tác quản lý
dự án xây dựng công trình Đường sắt tại Chủ đầu tư
2.2.2 Các hình thức tổ chức quản lý dự án được áp dụng đối với dự án Đường sắt
Các hình thức tổ chức quản lý dự án bao gồm các hình thức : chủ đầu tư trực tiếp quản lý dự án, chìa khóa trao tay, chủ nhiệm điều hành dự án và chủ đầu tự thực hiện dự án Tại các dự án xây dựng công trình đường sắt, do tính chất các dự án đường sắt thường phức tạp về mặt kỹ thuật và có nguồn vốn đầu tư lớn nên thường không áp dụng hình thức Chủ đầu tư tự thực hiện dự án
2.2.3 Nội dung quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Đường sắt theo các giai đoạn của dự án
2.2.3.1 Giai đoạn chuẩn bị đầu tư
Tại các dự án Đường sắt, giai đoạn chuẩn bị đầu tư có ý nghĩa quan trọng với việc xây dựng hoàn thành công trình và phát huy hiệu quả đầu tư khi đưa vào sử dụng Các dự án xây dựng công trình Đường sắt có công nghệ kỹ thuật hiện đại, quá trình thiết kế và xây dựng phức tạp, tổng vốn đầu tư lớn, các tuyến đường sắt sau khi hoàn thành có giá trị sử dụng lâu dài lại mang tính cố định không thể dịch chuyển và khó thay thế Vì vậy công tác chuẩn bị đầu tư cần có sự tính toán kỹ lưỡng từ quá trình khảo sát thiết kế, các chi phí đánh đổi, các lợi ích thu được cũng như xem xét các tác động lâu dài mà công trình mang lại Có được sự chuẩn bị đầu tư tốt, giai đoạn thực hiện đầu tư mới có cơ sở để xây dựng các kế hoạch tiến độ - chi phí, quá trình quản lý thi công xây dựng đạt được hiệu quả cao, các hạng mục hoàn thành đảm bảo chất lượng tiêu chuẩn thiết kế Đối với các dự án lớn, công tác chuẩn bị đầu tư thường kéo dài nhiều năm nên được phân thành một dự án nhỏ với Ban QLDA riêng biệt
2.2.3.2 Giai đoạn thực hiện đầu tư
a) Công tác đấu thầu và ký kết
Tại các dự án xây dựng công trình Đường sắt, công tác đấu thầu có một số điểm cần chú ý như sau :
- Công tác đấu thầu thường có yếu tố nước ngoài (có sự tài trợ nguồn vốn từ
Trang 4IV
nước ngoài, hoặc có sự tham gia của tư vấn nước ngoài, hoặc do yếu tố kỹ thuật phức tạp cần tiến hành đấu thầu quốc tế) Vì thế công tác đấu thầu cần quan tâm đến các quy định và thông lệ quốc tế nhất là về loại hình hợp đồng giao thầu sẽ được ký kết
- Tại các dự án lớn hoặc trọng điểm, việc quản lý đấu thầu không chỉ dừng lại ở lựa chọn nhà thầu chính tư vấn thiết kế hoặc thi công dự án, mà còn phải quản lý việc lựa chọn các nhà thầu phụ nhằm đảm bảo việc thực hiện dự án đạt mục tiêu tiến độ - chi phí – chất lượng đã đặt ra
- Công nghệ kỹ thuật sử dụng trong các công trình Đường sắt rất đa dạng (tại các quốc gia phát triển, mỗi quốc gia lại sử dụng công nghệ kỹ thuật khác nhau) Vì thế quá trình lựa chọn nhà thầu tư vấn thiết kế hay thi công, cần chú ý kết hợp hài hòa các tiêu chí chi phí xây dựng – công nghệ kỹ thuật – khả năng khai thác sử dụng lâu dài
b) Công tác thi công công trình
Đối với các dự án đường sắt, việc quản lý chất lượng – chi phí - tiến độ không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng thực hiên dự án mà còn ảnh hưởng đến chất lượng công trình, hiệu quả xã hội – kinh tế mà dự án mang lại khi đi vào khai thác sử dụng Vì đường sắt có đặc điểm là tuyến đường cố định, khối lượng vận tải lớn trong khi diện tích sử dụng thấp (so với đường bộ), nên một dự án xây dựng Đường sắt được thực hiện đảm bảo các mục tiêu đề ra sẽ nâng cao đáng kể khả năng vận tải của các địa phương, góp phần không nhỏ vào sự phát triển kinh tế - xã hội
- Quản lý tiến độ
Đối với dự án xây dựng công trình Đường sắt, công tác quản lý thời gian và tiến
độ có vai trò hết sức quan trọng, nhất là trong trường hợp có yêu cầu khắt khe về thời gian hoàn thảnh dự án Lĩnh vực quản lý này chính là cơ sở cho việc quản lý chi phí và nguồn lực, đồng thời cũng là căn cứ để phối kết hợp các bên có liên quan trong việc tổ chức thực hiện dự án
Quản lý đúng thời gian và tiến độ theo kế hoạch đặt ra là yêu cầu cực kỳ khó khăn trong quá trình triển khai các dự án xây dựng công trình trong ngành Đường sắt
Vì việc xây dựng công trình phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố ngoài kỹ thuật như tốc
độ giải ngân vốn, quá trình giải phóng bàn giao mặt bằng của địa phương, thực trạng giao thông vận tải tại địa điểm thực hiện xây dựng, thậm chí các yếu tố bất lợi về thời tiết và địa chất cũng gây những cản trở đáng kể trong quá trình triển khai Ngoài ra, quá trình thi công kéo dài sẽ dẫn đến nhiều rủi ro cũng như các công việc phát sinh khiến công tác quản lý càng phức tạp
- Quản lý chi phí
Các dự án xây dựng Đường sắt thường có tổng vốn đầu tư lớn, việc quản lý chi
Trang 5V
phí là hết sức cần thiết Với khối lượng công việc lớn, công tác quản lý cần kết hợp hài hòa các kế hoạch tiến độ và kế hoạch chi phí nhằm đảm bảo công tác giải ngân vốn theo kịp tiến độ thi công, tránh xảy ra tình trạng thiếu vốn kéo dài sẽ dẫn đến quá trình thi công bị đình trệ, phát sinh các chi phí không đáng có
Với việc thi công trải dài qua nhiều dạng địa hình, việc có sự thay đổi so với thiết kế ban đầu là khó tránh khỏi Thời gian thi công kéo dài cũng làm tăng rủi ro về chi phí do biến động giá vật liệu xây dựng trên thị trường Tuy trong tổng mức đầu tư
đã tính toán đến các yếu tố này và có khoản chi phí dự phòng, nhưng quá trình trực tiếp thực hiện Ban QLDA cần có sự linh hoạt điều chỉnh trong việc triển khai các kế hoạch chi phí nhằm đảm bảo ngân sách dự án
- Quản lý chất lượng
Tại các dự án xây dựng Đường sắt, yêu cầu công nghệ kỹ thuật của dự án là hiện đại tiên tiến Sản phẩm dự án là xây dựng các tuyến đường sắt phải đảm bảo việc vân chuyển nhanh chóng, thuân lợi, an toàn giao thông với khối lượng hành khách và hàng hóa lớn cùng thời gian sử dụng có hiệu quả lâu dài Vì thế công tác quản lý chất lượng dự án cần đảm bảo việc thi công đạt được các tiêu chuẩn đã đặt ra theo thiết kế
cơ sở Nếu trong quá trình thực hiện có sự điều chỉnh thay đổi, thì Ban QLDA cần có những tính toán hợp lý sao cho những thay đổi đó không làm giảm đi chất lượng của công trình
2.2.3.3 Quản lý giai đoạn kết thúc đầu tư
Nội dung quản lý giai đoạn này bao gồm: Quản lý công tác nghiệm thu, bàn
giao và kết toán; Quản lý các dịch vụ sau thi công
2.2.4 Các công cụ quản lý dự án
Các công cụ phổ biến được sử dụng trong QLDA là :
- Công cụ quản lý tiến độ : Cơ cấu phân tách công việc WBS, Sơ đồ GANTT, Mạng công việc, Kỹ thuật đánh giá PERT/CPM
- Công cụ quản lý chi phí : Hệ thống tính toán theo khối lượng hao phí vật liệu, nhân công, máy và thiết bị thi công và bảng giá tương ứng trong lập dự toán, tổng hợp chi phí và quyết toán công trình
- Công cụ quản lý chất lượng : Biểu đồ nhân quả , Sơ đồ lưu trình
2.2.5 Các tiêu chí đánh giá công tác quản lý dự án
- Tiêu chí về tiến độ thực hiện : Tiêu chí này được đánh giá bằng thời gian hoàn thành dự án so với kế hoạch đã được đề ra
- Tiêu chí về chi phí thực hiện : Tiêu chí này được đánh giá bằng chi phí quyết toán toàn bộ dự án so với tổng mức đầu tư ban đầu được duyệt
- Tiêu chí về chất lượng, tiêu chuẩn kỹ thuật : Tiêu chí này được đánh giá dựa
Trang 6VI
trên chất lượng công trình sau quá trình quản lý xây dựng có đạt được các yêu cầu kỹ thuật theo thiết kế, đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật trong ngành đường sắt hay không
- Tiêu chí về hiệu quả kinh tế - xã hội : Đối với quá trình quản lý dự án xây dựng công trình đường sắt, việc đánh giá hiệu quả được dựa trên những ảnh hưởng mà
quá trình xây dựng tác động đến kinh tế - xã hội của địa phương
2.2.6 Các nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý dự án đường sắt
Có nhiều nhân tố ảnh hưởng đến công tác QLDA đường sắt, trong đó các nhân
tố chủ yếu là : quy định và tiêu chuẩn của Nhà nước, nguồn vốn đầu tư, công nghệ kỹ thuật, điều kiện tự nhiên – dân cư – xã hội tại địa phương, nhân lực quản lý dự án và công tác GPMB tại địa phương và một số nhân tố khác
CHƯƠNG 3 : THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐƯỜNG SẮT VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2010 - 2015 3.1 Giới thiệu về Ban Quản lý dự án Đường sắt Việt Nam (RPMU)
- Ban Quản lý dự án Đường sắt Việt Nam được thành lập theo Quyết định 374/QĐ-TCCB-LĐ ngày 16/03/1994 và Quyết định số 2945/QĐ-TCCB-LĐ ngày 24/09/1997 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải về việc thành lập tổ chức và quy định chức năng, nhiệm vụ của Ban quản lý các dự án Đường sắt (RPMU) Quy chế tổ chức
và hoạt động của Ban quản lý hiện nay được ban hành theo Quyết định 1150/QĐ-ĐS ngày 17/09/2008 của Hội đồng Quản trị Tổng công ty Đường sắt VN
- Ban Quản lý dự án Đường sắt là đơn vị sự nghiệp thuộc Tổng công ty Đường sắt VN, có chức năng cơ bản là Đại diện cho Đường sắt Việt Nam thực hiện công tác quản lý các dự án Đường sắt do Cục Đường sắt VN và Tổng công ty Đường sắt Việt Nam làm Chủ đầu tư
3.2 Thực trạng quản lý dự án xây dựng công trình giai đoạn 2010 - 2015
3.2.1 Quy trình chung
3.2.2 Quản lý giai đoạn chuẩn bị đầu tư
Do phần lớn các dự án tại RPMU là các dự án sử dụng vốn ODA, yêu cầu kỹ thuật công nghệ hiện đại – tiên tiến, vì thế Chủ đầu tư - Cục Đường sắt VN thường sử dụng nhà thầu tư vấn đầu tư Trong giai đoạn này, RPMU chỉ có trách nhiệm phối hợp
và hỗ trợ cho tư vấn đầu tư thực hiện các công việc
3.2.3 Quản lý giai đoạn thực hiện đầu tư
3.2.3.1 Công tác đấu thầu
Phòng kế hoạch và chuẩn bị đầu tư có trách nhiệm lập kế hoạch đấu thầu bao gồm: các gói thầu thực hiện đấu thầu, phương thức thực hiện hợp đồng, kế hoạch về
thời gian, chi phí thực hiện Kế hoạch đấu thầu phải được Giám đốc phê duyệt
3.2.3.2 Công tác giải phóng mặt bằng
Trang 7VII
RPMU gửi công văn đến UBND các Tỉnh đồng thời trực tiếp liên hệ để đề nghị thành lập các Ban/Hội đồng GPMB (thông thường một cán bộ của RPMU nằm trong thành phần này) Sau khi có Quyết định của UBND Tỉnh , RPMU tiến hành ký hợp đồng với Ban GPMB; yêu cầu các Ban GPMB lập dự toán chi phí; kiểm tra dự toán chi phí và trình Cục Giám định và quản lý chất lượng công trình giao thông - Bộ GTVT phê duyệt chi phí Sau đó kinh phí sẽ được chuyển vào tài khoản của các Ban GPMB Ban GPMB sẽ trực tiếp tiến hành công tác GPMB của dự án
3.2.3.3 Công tác thi công công trình
Nội dung bao gồm :
- Quản lý tiến độ : Lập kế hoạch tiến độ, kiểm soát và điều chỉnh
- Quản lý chi phí : Quá trình quản lý chi phí dự án, RPMU thực hiện tuân thủ theo quy định của Nhà nước tại Nghị định số 112/2009/NĐ-CP và thay thế bằng Nghị định số 32/2015/NĐ-CP
- Quản lý chất lượng : Phòng kỹ thuật chất lượng và Phòng dự án phối hợp với đơn vị tư vấn kiểm định của dự án tiến hành quản lý chất lượng thi công dự án Các công trình sẽ được Hội đồng nghiệm thu Nhà nước các công trình xây dựng kiểm tra chất lượng theo định kỳ
- Quản lý tác động môi trường và an toàn lao động : xác định phạm vị, phân tích tác động, kiểm soát và quản lý
3.2.4 Quản lý giai đoạn kết thúc đầu tư
- Trong giai đoạn này RPMU sẽ thực hiện quá trình bàn giao công trình cho Chủ đầu tư thực hiện việc vận hành và đưa công trình vào sủ dụng Như vậy, quá trình quản lý dự án xây dựng công trình tại RPMU kết thúc ở đây
3.3 Đánh giá công tác quản lý dự án xây dựng công trình tại RPMU
3.3.1 Kết quả thực hiện công tác quản lý dự án giai đoạn 2010 – 2015
Đánh giá quá trình thực hiện quản lý dự án tại RPMU thông qua các tiêu chí về tiến độ - chi phí - chất lượng công trình, tác động kinh tế - xã hội trong quá trình triển khai dự án
3.3.2 Những mặt hạn chế trong công tác quản lý dự án
Do tính chất phức tạp và đa dạng của công tác QLDA, vì vậy trong quá trình thực hiện không thể tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế Tác động của những hạn chế này không chỉ làm chậm trễ, kéo dài thời gian thực hiện dự án, mà còn làm tăng chi phí gây thiệt hại cho Nhà nước nghiêm trọng hơn có thể ảnh hưởng tới chất lượng của công trình
3.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến những hạn chế trên bao gồm các nguyên nhân
Trang 8VIII
khách quan ( như sự thiếu kinh nghiệm của Nhà thầu và Tư vấn khi thi công tại Việt Nam, các quy định và thủ tục hành chính trong công tác xây dựng của nước ta, …) đến các nguyên nhân chủ quan như nguồn nhân lực tại RPMU, cơ sở vật chất phục vụ công tác QLDA, sự phối hợp với địa phương trong quá trình triển khai dự án, …
CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ DỰ ÁN TẠI BAN QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐƯỜNG SẮT ĐẾN NĂM 2020
4.1 Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý dự án tại Ban Quản lý dự án Đường sắt Việt Nam
4.1.1 Giải pháp cho công tác tổ chức và nhân sự quản lý dự án
Công tác QLDA, mà đặc biệt là các dự án lớn thường có khối lượng công việc khổng lồ và đầy phức tạp Bởi vậy, muốn thực hiện tốt được công tác này, đòi hỏi phải
có nguồn nhân lực lớn, đội ngũ cán bộ tham gia quản lý dự án phải có năng lực trình
độ nhất định, đồng thời cũng phải có tinh thần, trách nhiệm và phẩm chất đạo đức tốt, cùng với đó là tăng cường trang bị các công cụ thiết bị hiện đại hỗ trợ công tác QLDA
4.1.2 Giải pháp hoàn thiện các công cụ và cơ chế quản lý dự án
Công tác quản lý dự án tuy mỗi dự án có những đặc điểm và khó khăn khác nhau nhưng quá trình thực hiện luôn cần có các quy trình cụ thể, chuyên nghiệp và đạt hiệu quả cao Với nhiều năm kinh nghiệm trong việc quản lý dự án Đường sắt, RPMU
có thể dễ dàng xây dựng các quy trình thực hiện của mình một cách có hệ thống và hình thành các tài liệu lưu hành nội bộ phục vụ công tác QLDA
4.1.3 Giải pháp tư vấn cho Chủ đầu tư trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư dự án
Là đơn vị trực tiếp thực hiện nhiều dự án xây dựng công trình và là ban QLDA chuyên môn duy nhất của ngành Đường sắt, vì thế RPMU có rất nhiều kinh nghiệm trong công tác QLDA Từ đó, RPMU nên có thêm các kiến nghị, đề xuất lên Bộ GTVT và Tổng Công ty Đường sắt trong quá trình chuẩn bị đầu tư tại các dự án đầu tư xây dựng ngành Đường sắt
4.1.4 Nhóm giải pháp cho giai đoạn thực hiện đầu tư
Công tác đấu thầu tại RPMU vẫn còn mất nhiều thời gian thực hiện Tính bảo mật và công khai còn tương đối yếu Việc đánh giá lựa chọn nhà thầu thi công chưa quan tâm đến các yếu tố kỹ thuật năng lực tài chính và kinh nghiệm, chủ yếu vẫn dựa trên giá dự thầu
Công tác phối hợp thực hiện với các ban ngành địa phương trong triển khai GPMB tại RPMU chưa đạt hiệu quả cao, thiếu tính chủ động tử phía RPMU Việc thiếu vốn cho công tác GPMB, thủ tục hành chính về đất đai phức tạp rườm ra, bất cập trong việc xác định giá đền bù theo quy định Nhà nước so với giá thị trường cũng là những khó khăn thường gặp đối với công tác GPMB tại RPMU
Trang 9IX
Hầu hết các dự án tại RPMU đều phát sinh chi phí và tiến độ trong quá trình thực hiện dự án Thực tế là có nhiều nguyên nhân khách quan khiến RPMU gặp nhiều khó khăn trong quản lý công tác thi công công trình Tuy nhiên với kinh nghiệm QLDA của minh, rõ ràng RPMU cần có những biện pháp giải quyết kịp thời, nhằm kiểm soát việc quản lý tiến độ và chi phí đạt được yêu cầu đã đề ra theo kế hoạch
Những vụ việc xảy ra tại Công trình Cát Linh – Hà Đông vừa nêu trên cho thấy việc thiếu quản lý của RPMU với công tác đảm bảo môi trường và an toàn thi công Cùng với đó quá trình giám sát Nhà thầu phụ của dự án chưa được chú trọng, RPMU phó mặc trách nhiệm hoàn toàn cho Tổng thầu (trong khi tổng thầu là nhà thầu nước ngoài lại thiếu kinh nghiệm làm việc tại Việt Nam, còn các nhà thầu phụ là nhà thầu trong nước)
4.1.5 Giải pháp hỗ trợ Nhà thầu và Tư vấn giám sát nước ngoài
Phần lớn các dự án tại RPMU đều sử dụng Nhà thầu và Tư vấn nước ngoài vì thế họ chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc tại Việt Nam Ngoài ra, RPMU lại là đơn
vị có nhiều kinh nghiệm trong công tác QLDA Đường sắt vì thế Nhà thầu và tư vấn rất cần đến sự hỗ trợ của RPMU trong quá trình thực hiện dự án
4.2 Kiến nghị với các cơ quan quản lý Nhà nước
4.2.1 Hoàn thiện các chính sách quy định liên quan đến quản lý dự án, phù hợp với thông lệ quốc tế
Thực tế triển khai tại dự án Đường sắt Cát Linh – Hà Đông cho thấy có rất nhiều vướng mắc trong quá trình thực hiện hợp đồng tổng thầu EPC (là dự án đầu tiên
áp dụng hình thức hợp đồng này) Nguyên nhân là các quy định tại nước ta chưa rõ ràng và không phù hợp với các thông lệ quốc tế về hình thức hợp đồng EPC
4.2.2 Giải quyết nhanh chóng các thủ tục hành chính
Những cản trở trong khâu thủ tục hành chính với các Chủ đầu tư gần như là bất khả kháng Vì vậy Nhà nước cần có những biện pháp tháo gỡ, giải quyết nhằm hạn chế
sự chậm trễ kéo dài cho các dự án, gây thiệt hại cho Chủ đầu tư và ở đây là cả Ngân sách Nhà nước
4.2.3 Tăng thêm trách nhiệm quyền hạn và kinh phí cho Ban Quản lý dự án Đường sắt Việt Nam
Quá trình quản lý dự án, RPMU luôn phải phụ thuộc vào địa phương trong công tác GPMB Ngoài ra với các công tác khác, Ban cũng phải gửi công văn lên Bộ GTVT
để kiến nghị Bộ chỉ đạo giải quyết Chưa kể đến sự chậm trễ của thủ tục hành chính, việc thiếu chủ động trong công tác QLDA khiến cho đơn vị không thể kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai dự án
4.2.4 Tăng cường hợp tác quốc tế trong quản lý dự án xây dựng Đường sắt
Trang 10X
Vì hệ thống đường sắt của nước ta được xây dựng từ thời Pháp thuộc cách đây
cả thế kỷ nên hệ thống tiêu chuẩn chất lượng trong ngành đường sắt của nước ta đã quá lỗi thời, không còn phù hợp với yêu cầu của thời đại mới
KẾT LUẬN
Mục tiêu phát triển đến năm 2020 của Đường sắt Việt Nam là vận tải đường sắt phát triển đồng bộ về phương tiện, dịch vụ, kết cấu hạ tầng và công nghiệp đạt trình độ hiện đại, tiên tiến, là đòn bẩy để các ngành kinh tế khác tăng trưởng, đáp ứng mục tiêu
cơ bản trở thành nước công nghiệp của Việt Nam vào năm 2020; tạo dựng hệ thống đường sắt hoàn chỉnh gắn kết các trung tâm lớn của đất nước, các khu vực kinh tế trọng điểmvà kết hợp với các phương thức vận tải khác; phát triển đường sắt đô thị tăng cường khả năng vận tải công cộng ở các thành phố lớn; cung cấp dịch vụ vận tải nhanh chóng, thông suốt, cạnh tranh, an toàn, đáp ứng nhu cầu vận tải trong nước, kết nối ngoài nước và bảo đảm an ninh - quốc phòng
Để thực hiện mục tiêu đó, từ nay đến năm 2020 sẽ có rất nhiều dự án đầu tư xây dựng, phát triển mạng lưới Đường sắt Việt Nam được thực hiện Với chức năng của mình, Ban QLDA Đường sắt (RPMU) sẽ là đơn vị thực hiện QLDA với nhiều dự án trọng điểm quốc gia của ngành Đường sắt, có thể kể đến dự án Đường sắt đô thị Hà Nội, Dự án metro – tàu điện ngầm tại TP HCM, Dự án Đường sắt cao tốc Bắc Nam, …
Vì thế việc thực hiện công tác QLDA tại RPMU sẽ đóng vai trò quan trọng trong thành công của các dự án, cũng như việc hoàn thành mục tiêu phát triển của ngành Đường sắt tới năm 2020
Qua quá trình thực tập tại Ban QLDA Đường sắt, cùng với kiến thức đã được trang bị trong quá trình học tập tại Khoa Đầu tư - Trường Đại học Kinh tế quốc dân, học viên đã tìm hiều và rút ra được những nhận xét với công tác QLDA tại RPMU Luận văn đã chỉ ra được quy trình thực hiện, những ưu điểm, những điểm còn hạn chế
và có các đề xuất giải pháp với công tác QLDA tại RPMU Hi vọng, với những ý kiến của học viên, Ban QLDA Đường sắt hoàn thiện hơn nữa công tác QLDA của mình, giúp RPMU hoàn thành tốt nhất các dự án đang được thực hiện và sẽ triển khai trong tương lai, góp phần đạt được mục tiêu phát triển tới năm 2020 của ngành Đường sắt nói riêng và của đất nước nói chung
Do còn nhiều hạn chế về mặt thời gian, nhận thức và cơ sở thực tiễn của bản thân, luận văn không tránh khỏi còn những thiếu sót, học viên rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của các thầy cô để hoàn thiện đề tài này