Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện cần chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị thực hiện nghiêm túc Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước; kiểm kê, kê khai tài sản để nắm bắt được tình hình thực [r]
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
Yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước với tốc độ tăng trưởng nhanh
và bền vững đòi hỏi phải phát huy cao độ và sử dụng có hiệu quả mọi nguồn lực của đất nước, trong đó tài sản công là nguồn lực to lớn và đầy tiềm năng Hệ thống hành chính được thiết kế 4 cấp: Trung ương, tỉnh, huyện và xã Cấp huyện là cầu nối giữa Nhà nước, các tổ chức và cá nhân trong toàn huyện, đại diện cho Nhà nước, nhân danh Nhà nước để thực thi quyền lực nhà nước, triển khai, tổ chức thực hiện những chủ trương, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước ở cấp huyện, cấp xã Thực tra ̣ng về công tác quản lý tài chính, tài sản trong hoạt động quản lý hành chính công của cấp huyện những năm qua còn nhiều bất câ ̣p , khó khăn và hạn chế Vì vậy, để đáp ứng yêu cầu chất lượng quản lý hành chính công tại cấp huyện, quản
lý tài sản công là việc hết sức cần thiết để phát huy những kết quả đã đạt được, khắc phục những tồn tại, hạn chế và đáp ứng yêu cầu quản lý công sản trong giai đoạn mới
Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương là cơ quan chuyên môn cấp huyện, có chức năng quản lý tài chính công, trong đó có quản lý công sản Trong những năm qua, công tác quản lý tài sản công của phòng Tài chính
- Kế hoạch huyện Tứ Kỳ đang dần có những chuyển biến tích cực, góp phần hình thành ý thức, trách nhiệm trong việc quản lý, sử dụng, bảo vệ tài sản nhà nước trong các cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân trong toàn huyện Tuy nhiên, công tác quản lý công sản vẫn chưa được chú trọng, còn để xảy ra nhiều tồn tại, hạn chế, gây nên tình trạng lãng phí, thất thoát tài sản nhà nước, thiếu công khai, minh bạch trong quản lý, sử dụng tài sản nhà nước trên địa bàn huyện
Chính vì lý do trên đây, tác giả đã cho ̣n đề tài: “Hoàn thiện công tác quản lý
công sản tại phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ, Hải Dương” Thông qua
việc nghiên cứu công tác quản lý công sản tại phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ
Kỳ, đề tài nhằm tìm ra nguyên nhân và nghiên cứu một số giải pháp để cải thiện tình hình quản lý, sử dụng công sản trên địa bàn huyện Tứ Kỳ
Luận văn tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý công sản, bao gồm:
Trang 2khái niệm, nguyên tắc, phân cấp, nội dung và phạm vi quản lý công sản Dựa vào
đó, luận văn nghiên cứu thực trạng của công tác quản lý công sản của phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương nhằm đánh giá những mặt đã đạt được và những mặt còn hạn chế, đồng thời tìm ra nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế đó Từ đó đề xuất một số giải pháp đề hoàn thiện công tác quản lý công sản trên địa bàn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục và các biểu số liệu, nội dung của Luận văn gồm có 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý công sản
Chương 2: Thực tra ̣ng công tác quản lý công sản tại phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ, Hải Dương
Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý công sản tại phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ, Hải Dương
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CÔNG SẢN
Trong chương này, tác giả đã khái quát những vấn đề cơ bản về tài sản, công sản và quản lý công sản Bao gồm các khái niệm, đặc điểm, vai trò, các cách phân loại, nguyên tắc Về quản lý công sản, tác giả tập trung làm rõ một số vấn đề sau:
Về nội dung quản lý công sản
Tác giả phân tích nhằm cụ thể hoá công tác quản lý công sản căn cứ theo tiêu chí quản lý theo quá trình hình thành và sử dụng tài sản Căn cứ vào tiêu chí này, nội dung quản lý công sản bao gồm: quản lý quá trình hình thành tài sản; quản lý quá trình khai thác,
sử dụng tài sản và quản lý quá trình kết thúc sử dụng tài sản
quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập, tài sản thuộc kết cấu hạ tầng phục vụ
Trang 3lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia, cơ quan quản lý công sản chịu trách nhiệm giúp chính quyền các cấp quyết định chủ trương đầu tư, mua sắm, xác định nhu cầu vốn
để ghi vào dự toán ngân sách nhà nước căn cứ vào định mức, tiêu chuẩn chế độ quản lý tài sản; khả năng và nhu cầu cần đầu tư, xây dựng, mua sắm tài sản của từng đơn vị; quy định về đầu tư xây dựng cơ bản, quy định về mua sắm tài sản Cơ quan quản lý công sản tham gia giúp Thủ tướng Chính phủ và Chính phủ quyết định việc tăng thêm hay rút bớt đối với tài sản dự trữ nhà nước, tài sản nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp Cơ quan quản lý công sản đảm nhiệm cả về xây dựng cơ chế quản lý và thực hiện sự quản lý trực tiếp đối với việc điều tra khảo sát, đo đạc bản
đồ địa chính, điều tra khảo sát tìm kiếm các nguồn tài nguyên khoáng sản
Thứ hai, về quản lý quá trình khai thác, sử dụng tài sản Cơ quan quản lý
công sản thực hiện sự quản lý việc khai thác, sử dụng công sản theo quy hoạch, kế hoạch, mục đích, theo tiêu chuẩn, theo định mức sử dụng và chế độ sử dụng tài sản Quản lý quá trình thu hồi, bán, chuyển đổi hình thức sở hữu hoặc điều chuyển tài sản từ đơn vị này qua đơn vị khác, điều chuyển giữa các ngành, các cấp, quản lý việc sửa chữa, duy tu, bảo dưỡng tài sản Bên canh đó, cơ quan quản lý công sản còn có trách nhiệm xây dựng và thực hiện quản lý tài chính, chế độ thu vào tổ chức,
cá nhân được hưởng sự phục vụ hoặc được hưởng lợi từ công trình và cơ chế quản
lý tài chính trong quá trình khai thác sử dụng tài sản
Thứ ba, về quản lý quá trình kết thúc sử dụng tài sản Cơ quan quản lý công
sản quản lý việc bán, thanh lý đối với các tài sản đã vượt quá thời gian sử dụng theo chế độ quy định mà không thể tiếp tục sử dụng; tài sản bị hư hỏng không thể sử dụng được hoặc việc sửa chữa không có hiệu quả; trụ sở làm việc hoặc tài sản khác gắn liền với đất phải phá dỡ theo quyết định của cấp có thẩm quyền
Về phạm vi quản lý công sản
Phạm vi quản lý của cơ quan quản lý công sản bao gồm:
Thứ nhất, quản lý tài sản trong các cơ quan Nhà nước, đơn vị sự nghiệp công
lập, bao gồm: nhà và đất thuộc trụ sở làm việc, nhà và đất thuộc các cơ sở hoạt động
Trang 4sự nghiệp giáo dục, y tế, văn hóa, thể dục thể thao, nghiên cứu khoa học ; phương tiện vận tải và trang thiết bị, phương tiện vận tải và trang thiết bị, phương tiện hoạt động
Thứ hai, quản lý tài sản được xác lập sở hữu Nhà nước theo pháp luật quy
định, bao gồm: tài sản bị tịch thu sung quỹ Nhà nước và tiền phạt do vi phạm pháp luật; tài sản bị chôn dấu chìm đắm được tìm thấy, tài sản bị đánh rơi, bỏ quên, vắng chủ, vô chủ và các tài sản khác theo quy định của pháp luật là của Nhà nước; tài sản
do tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước biếu, tặng, đóng góp và các hình thức chuyển giao quyền sở hữu tài sản khác cho Nhà nước; tài sản viện trợ của tổ chức phi Chính phủ, nước ngoài và các tổ chức quốc tế và cá nhân khác
Thứ ba, quản lý tài sản thuộc cơ sở hạ tầng phục vụ lợi ích công cộng, lợi ích
quốc gia
Thứ tư, quản lý tài sản Nhà nước đầu tư vào doanh nghiệp
Thứ năm, quản lý tài sản là đất đai và các nguồn tài nguyên khác
Thứ sáu, quản lý tài sản dự trữ Nhà nước
Về công cụ và phương thức quản lý công sản
Thứ nhất, Nhà nước phải xây dựng hành lang pháp lý về quản lý công sản Thứ hai, sử dụng các cơ chế kinh tế để quản lý công sản
Thứ ba, cần phân định rõ phạm vi, nội dung và trách nhiệm quản lý giữa cơ
quan thực hiện sự quản lý Nhà nước với cơ quan trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản
Về đánh giá công tác quản lý công sản
Để đánh giá công tác quản lý công sản có thể dựa trên một số tiêu chí sau:
- Quản lý, sử dụng công sản theo quy phạm pháp luật
- Quản lý, sử dụng công sản theo quy hoạch và kế hoạch
- Quản lý, sử dụng công sản theo phân cấp quản lý
- Thực hiện xã hội hoá trong quản lý và khai thác sử dụng tài sản
Trang 5Những nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý công sản tại địa phương
Tác giả tổng hợp và rút ra những nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý công sản tại địa phương bao gồm nhóm các nhân tố khách quan và nhân tố chủ quan Nhóm nhân tố khách quan có thể là hệ thống pháp lý về quản lý công sản và nhận thức, trách nhiệm của các đơn vị trực tiếp quản lý, sử du ̣ng tài sản Nhóm nhân
tố chủ quan có thể là mức độ quan tâm đối với công tác quản lý công sản , quá trình
tổ chức điều hành và nguồn nhân lực làm công tác quản lý công sản
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÔNG SẢN TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH KẾ HOẠCH HUYỆN TỨ KỲ, HẢI DƯƠNG
Để đi vào phân tích thực trạng quản lý công sản tại phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ, tác giả có nêu lên một số nét khái quát về vị trí, chức năng, cơ cấu tổ chức của phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ, tình hình tài sản công trên địa bàn huyện và phân cấp quản lý công sản trên địa bàn huyện Phân tích thực trạng quản lý công sản tại phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ, tác giả tập trung phân tích tình hình thực hiện quản lý công sản trên địa bàn từ quá trình đầu tư, mua sắm đến quá trình khai thác, sử dụng và kết thúc sử dụng Bên cạnh đó là phân tích tình hình quản lý công tác kế toán công sản và thực hiện kiểm tra công sản
Qua quá trình phân tích thực trạng quản lý công sản trên địa bàn huyện, luận văn rút ra những đánh giá, nhận xét về những kết quả đạt được cũng như những mặt còn tồn tại, hạn chế và nguyên nhân của những tồn tại hạn chế đó
Về những kết quả đạt được, luận văn đánh giá:
Thứ nhất, quản lý đầu tư xây dựng, mua sắm tài sản công đảm bảo thực hiện
đúng quy trình, tài sản công trên địa bàn huyện tăng mạnh về số lượng
Thứ hai, quản lý sử dụng, thu hồi, điều chuyển, thanh lý công sản khá chặt chẽ
Trang 6Thứ ba, nhận thức về tầm quan trọng của quản lý công sản được nâng cao Thứ tư, chế độ kế toán và báo cáo tình hình quản lý, sử dụng tài sản đã đi vào
nề nếp
Những tồn tại, hạn chế trong quản lý công sản tại phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ đó là:
Thứ nhất, giá mua sắm công sản vượt xa giá thị trường
Thứ hai, quyết toán công trình chậm, thẩm tra quyết toán chưa đạt yêu cầu Thứ ba, nợ đọng xây dựng cơ bản lớn, khó thanh toán
Thứ tư, khai thác, sử dụng công sản chưa mang lại hiệu quả kinh tế cao Thứ năm, hạch toán kế toán công sản còn thô sơ, chưa đúng quy định, thiếu
sự công khai, minh bạch
Luận văn đã nêu lên những nguyên nhân chủ yếu của những tồn tại, hạn chế trong quản lý công sản tại phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ gồm:
Thứ nhất, hệ thống pháp lý về quản lý công sản chưa hoàn chỉnh
Thứ hai, tổ chức điều hành quản lý công sản ở địa phương còn thiếu sự chủ
động và thống nhất
Thứ ba, công tác quản lý công sản còn buông lỏng, thiếu sự kiểm tra sát sao Thứ tư, nguồn nhân lực còn thiếu và yếu
Thứ năm, cơ sở vật chất phục vụ quản lý công sản còn hạn chế.
Trang 7CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ CÔNG SẢN TẠI PHÒNG TÀI CHÍNH - KẾ HOẠCH HUYỆN TỨ KỲ
Trong chương 3, luận văn đã trình bày một số phương hướng và quan điểm chỉ đạo của Bộ Tài chính và của lãnh đạo địa phương về công tác quản
lý công sản trong thời gian đến
Để thực hiện được những mục tiêu, quan điểm cấp trên đã đề ra, luận văn mạnh dạn đề xuất một số giải pháp và kiến nghị
Thứ nhất, quản lý mua sắm công sản tập trung, thống nhất
Việc thực hiện mua sắm tài sản phải đảm bảo theo đúng nguyên tắc: kinh phí mua sắm trong dự toán ngân sách được cơ quan có thẩm quyền giao; việc mua sắm tài sản thực hiện theo đúng tiêu chuẩn, định mức và chế độ quản lý, sử dụng phương tiện đi lại theo quy định; việc mua sắm tài sản phải thực hiện đúng trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật, đảm bảo tiết kiệm, hiệu quả Bên cạnh đó cần tăng cường công tác kiểm tra việc mua sắm công của các cơ quan, đơn vị và xử lý nghiêm minh đối với các hành vi vi phạm
Thứ hai, quản lý chặt chẽ trong đầu tư XDCB trên địa bàn huyện
Phòng TC - KH cần tăng cường chỉ đạo, lãnh đạo, giám sát trong việc quản
lý đầu tư xây dựng cơ bản ở địa phương, chú trọng đẩy nhanh công tác quyết toán
dự án, công trình hoàn thành trong toàn huyện Quản lý chặt chẽ nguồn vốn đầu tư xây dưụng cơ bản, đồng thời phải tiến hành rà soát, tạo nguồn xử lý nợ đọng xây dựng cơ bản của địa phương
Kiến nghị UBND huyện Tứ Kỳ sắp xếp, tăng biên chế cho phòng Tài chính hoặc bố trí thêm cán bộ có chuyên môn sâu về lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản
Thứ ba, nâng cao hiệu suất, hiệu quả kinh tế trong khai thác, sử dụng
công sản
Trang 8Phòng TC - KH huyện cần tập trung nghiên cứu giải pháp để tăng nguồn thu
từ đất, quản lý chặt chẽ hơn đối với lĩnh vực khai thác tài nguyên Quản lý sửa chữa, duy tu, bảo dưỡng tài sản công chặt chẽ, có kế hoạch, hạn chế việc sửa chữa dàn trải Thường xuyên rà soát thông tin về tài sản trên địa bàn Hình thành kênh thông tin về công sản trên địa bàn huyện cũng như các huyện bạn
Thứ tư, tăng cường quản lý công tác kế toán công sản, chú trọng chức năng hậu
kiểm
Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện cần chỉ đạo, hướng dẫn các đơn vị thực hiện nghiêm túc Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước; kiểm kê, kê khai tài sản để nắm bắt được tình hình thực tế của tài sản xem còn hay mất; lập danh mục tài sản cố định theo tiêu chuẩn mới, tiếp tục theo dõi, quản lý, sử dụng các tài sản cố định theo đúng như quy định; đôn đốc, hướng dẫn các đơn vị thực hiện công khai, minh bạch trong quản lý, sử dụng tài sản công Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện cần thường xuyên hướng dẫn nghiệp vụ, tăng cường công tác đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý ở cơ sở Phòng TC - KH cần sớm xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ, thường xuyên các đơn vị trong việc quản lý, sử dụng tài sản công
Thứ năm, tăng cường khai thác ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý
công sản
Để ứng dụng CNTT đạt hiệu quả trong công tác quản lý công sản ở Tứ Kỳ , trước tiên phải trang bị đủ máy móc, thiết bị tin học, phần mềm quản lý tài sản chuyên dùng cho các cơ quan, đơn vị sử dụng ngân sách đồng thời đi đôi với việc tập huấn cho đội ngũ cán bộ kế toán của các đơn vị về kiến thức quản lý công sản
Kiến nghị:
Bộ Tài chính cần trình Chính phủ Đề án xây dựng phần mềm quản lý tài sản công thống nhất, phù hợp với phân cấp quản lý tài sản công cũng như phải đảm bảo tính thiết thực, phù hợp với đặc điểm của từng địa phương, lĩnh vực hoặc phân cấp
Trang 9cho địa phương, cấp kinh phí xây dựng hệ thống phần mềm sẽ sát với đặc điểm tình hình thực tế hơn, đem lại hiệu quả sử dụng cao hơn
Thứ sáu, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thực hiện chức năng quản lý
công sản
Không ngừng nâng cao trình độ, nghiệp vụ chuyên môn của đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý công sản của phòng cũng như đội ngũ chủ tài khoản, kế toán
các đơn vị dự toán, kế toán ngân sách xã
Thứ bẩy, tổng rà soát, chuẩn hoá dữ liệu công sản của địa phương trên hệ
thống CSDLQG
Để thống nhất CSDL TSNN với số liệu theo dõi trên sổ sách kế toán của các đơn vị, phòng cần tổ chức triển khai việc đăng nhập, rà soát chuẩn hóa CSDLQG, góp phần nâng cao công tác quản lý và sử dụng TSNN
Tổ chức tốt việc xây dựng và thực hiện những định hướng đổi mới cơ chế quản lý tài sản công trên đây là nhằm vừa thực hiện quản lý chặt chẽ tài sản công, vừa thực hiện khai thác cao nhất hiệu quả sử dụng tài sản công
Trang 10KẾT LUẬN
Hơn 7 năm triển khai thực hiện Luật quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, UBND huyện Tứ Kỳ nói chung và phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ nói chung đã có nhiều nỗ lực trong việc đưa chính sách đi vào thực tiễn quản lý và sử dụng tài sản công trên địa bàn huyện
Việc quản lý tài sản công trên địa bàn từ khâu đầu tư xây dựng, mua sắm đến quá trình khai thác, sử dụng và quá trình kết thúc sử dụng công sản theo quy định của Luật quản lý, sử dụng tài sản nhà nước, Luật Đấu thầu, Luật thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trên địa bàn huyện Tứ Kỳ đã thực hiện tương đối tốt Quản lý đầu tư, mua sắm công sản đúng quy trình, tiêu chuẩn, định mức, chế độ Khai thác,
sử dụng công sản đúng mục đích; thu hồi, điều chuyển, thanh lý tài sản đúng quy định Tuy đạt được những kết quả nhất định, công tác quản lý công sản của phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Tứ Kỳ còn nhiều hạn chế Quản lý đầu tư, mua sắm còn dàn trải, chưa thống nhất và thiếu chặt chẽ Công tác quản lý còn buông lỏng và công tác kế toán công sản còn thủ công, chưa mang lại kết quả cao Nguồn nhân lực còn mỏng và yếu Do vậy, trong thời gian tới, để hoàn thiện công tác quản lý công sản trên địa bàn, phòng Tài chính - Kế hoạch huyện cần tập trung nghiên cứu một
số giải pháp để đề ra cơ chế quản lý tài sản công phù hợp với đặc điểm, tình hình địa phương trên cơ sở hệ thống pháp luật của nhà nước về quản lý tài sản công
Việc hoàn thiện cơ chế quản lý tài sản công phù hợp với tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương sẽ góp phần tạo nên sự công khai, minh bạch, chống thất thoát, lãng phí trong quản lý tài chính, tài sản công trên địa bàn huyện, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương giai đoạn 2015-2020, định hướng đến năm 2030