Giáo trình luật thuế việt nam (tái bản năm 2018) phần 2

Trong d6, phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p cua Vi~t N am quy djnh d6i tugng cu tn1 rng hon quy djnh cua cac nu6c khac, C\1 th€: Cac t6 chuc kinh doanh dugc coi la d6i tuqng cu tni t

GIAOTRiNH:

X ·

· LUAT THUE VIETNAM • •

GIAOTRiNH: X ·

· LUAT THUE VIETNAM • •

394-2018/CXBIPH/54-188/CAND 394-2018/CXBIPH/54-188/CAND

TRUONG D~I H()C LU~T HA NQI

GIAOTRINH

(Tai biin tan thu 11 co sila aJi, bJ sung)

NHAXUATBANCONGANNHANDAN

HA r~<)I - 201s

TRUONG D~I H()C LU~T HA NQI

GIAOTRINH

(Tai biin tan thu 11 co sila aJi, bJ sung)

NHAXUATBANCONGANNHANDAN

HA r~<)I - 201s

Chii bien

Tfp th~ bic gia

PGS.TS NGUYEN THl ANH vAN

Chii bien

Tfp th~ bic gia

PGS.TS NGUYEN THl ANH vAN

CHUdNGV

PHAPLU~TTHUETHUNH~

Thu~ thu nh~p Ut ten gQi dS chi nhfrng s~c thu~ ldy thu nh~p

thu nh~p la m()t lo~ thu~ quan trQng dugc ap dl;lng ph6 bi~n a

thu~ thu nh~p b~t ngu6n tir cac 11 do chinh sau:

Thu nhdt, xufit phat tir yeu c~u thvc hi~n chuc nang till

n~n kinh t~ thi trubng, vi~c phan ph6i thu nh~p chu y~u thong

s6 y~u t6 khac Ai c6 dugc nhi~u nhfrng y~u t6 tren se c6 uu

th~ chi~m phdn thu nh~p nhi~u han Sv phan ph6i mang tinh

CHUdNGV

PHAPLU~TTHUETHUNH~

Thu~ thu nh~p Ut ten gQi dS chi nhfrng s~c thu~ ldy thu nh~p

thu nh~p la m()t lo~ thu~ quan trQng dugc ap dl;lng ph6 bi~n a

thu~ thu nh~p b~t ngu6n tir cac 11 do chinh sau:

Thu nhdt, xufit phat tir yeu c~u thvc hi~n chuc nang till

n~n kinh t~ thi trubng, vi~c phan ph6i thu nh~p chu y~u thong

s6 y~u t6 khac Ai c6 dugc nhi~u nhfrng y~u t6 tren se c6 uu th~ chi~m phdn thu nh~p nhi~u han Sv phan ph6i mang tinh

phfut nguy~n VQng chinh dang ~y ThuS thu nh~p chinh la m<)t

trong nhtmg cong C\1 d@ Nha nu&c thgc hi~n mong mu6n d6

Hon nua, nguai c6 nhi~u thu nh~p ( thu nh~p cao) cfing nha

vao xa h<)i rna hQ c6 dugc

Thu hai, SlJ ra dai cua thuS thu nh~p con bftt ngufin tir nhu

cdu tai chinh cua Nha nu&c, Nha nu6c nao cfing cAn c6 ngufin

tai chinh dS dap tmg nhu cdu chi tieu, cling vm xu thS phat

triSn kinh t6 xa h<)i, kha nang mang 1~ thu nh~p cho m6i ngum

ngay cang cao, Nha nu&c tim th~y kha nang buy d9ng ngufin

tai chinh to l&n cho minh thong qua thu6 thu nh~p

Thu ba, thu6 thu nh~p la cong C\1 dB Nha nu6c quan H va

di~u tiSt cac ho~t d9ng kinh t6-xa h9i o cac qu6c gia, Nha

nu6c ngay cang dong vai tro quan trQng trong qua trlnh di~u

tiSt cac m~t ho~t d9ng kinh ts, xa h9i cua c9ng d6ng Thus thu

nh~p la cong C\1 quan trQng gop phdn thlJC hi~n chuc nang do

Thu nh~p cila m6i ca nhan, tfi chuc hay m()t qu6c gia la chi tieu

quan trQng quySt dinh v~n d~ tich luy, ddu tu, tiSt ki~m, tieu

dung va v~ d~ phan bfi ngufin lgc trong xa h()i Thong qua

vi~c danh thus vao thu nh~p vm nhtmg each thuc khac nhau

Nha nu&c thvc hi~n chuc nang di~u tiSt cua minh

ThuS thu nh~p la lo~i thuS trvc thu, danh vao thu nh~p cua

cac t6 chuc kinh doanh va cac ca nhan c6 thu nh~p phat sinh

timg lfut ho~c trong m()t khoang thm gian xac dinh tir m()t s6

Thu hai, SlJ ra dai cua thuS thu nh~p con bftt ngufin tir nhu cdu tai chinh cua Nha nu&c, Nha nu6c nao cfing cAn c6 ngufin tai chinh dS dap tmg nhu cdu chi tieu, cling vm xu thS phat triSn kinh t6 xa h<)i, kha nang mang 1~ thu nh~p cho m6i ngum ngay cang cao, Nha nu&c tim th~y kha nang buy d9ng ngufin tai chinh to l&n cho minh thong qua thu6 thu nh~p

Thu ba, thu6 thu nh~p la cong C\1 dB Nha nu6c quan H va di~u tiSt cac ho~t d9ng kinh t6-xa h9i o cac qu6c gia, Nha nu6c ngay cang dong vai tro quan trQng trong qua trlnh di~u

tiSt cac m~t ho~t d9ng kinh ts, xa h9i cua c9ng d6ng Thus thu nh~p la cong C\1 quan trQng gop phdn thlJC hi~n chuc nang do Thu nh~p cila m6i ca nhan, tfi chuc hay m()t qu6c gia la chi tieu quan trQng quySt dinh v~n d~ tich luy, ddu tu, tiSt ki~m, tieu dung va v~ d~ phan bfi ngufin lgc trong xa h()i Thong qua vi~c danh thus vao thu nh~p vm nhtmg each thuc khac nhau Nha nu&c thvc hi~n chuc nang di~u tiSt cua minh

ThuS thu nh~p la lo~i thuS trvc thu, danh vao thu nh~p cua cac t6 chuc kinh doanh va cac ca nhan c6 thu nh~p phat sinh timg lfut ho~c trong m()t khoang thm gian xac dinh tir m()t s6 ngufin nh~t dinh

ThuS thu nh~p phan bi~t v&i cac lo~ thu6 khac a m<)t s6 d~c diSm sau:

Thu nhdt, thuS thu nh~p c6 d6i tu<Jllg danh thuS la thu nh~p

Trong h~ th6ng thuS cua cac nu6c, bAt ld lo~i thuS nao suy

cho cling cling d~u ldy tu thu nh~p cua dan cu trong xa h9i dS

t~p trung vao quy ngan sach nha nu6c Tuy nhien, khong phm

lo~i thuS nao cling la thuS thu nh~p ThuS thu nh~p khac vm

thuS tieu dung, thuS thl san a ch6: ThuS thu nh~p la lo~ thuS

tf\lc thu danh tf\lc tiSp vao thu nh~p cua cac t6 chuc, ca nhan

khi c6 thu nh~p chiu thuS phat sinh D6i vm thuS tieu dung la

lo~i thuS gian thu danh vao vi~c su d1:1ng thu nh~p ·cua nguoi

dan, thong qua vi~c nguai dan su d1:1ng thu nh~p dS mua hang

hoa, djch V\1 tieu dung, phdn thu nh~p rna Nha nu6c l~y di cua

hQ dugc CQng vao trong gia ban hang hoa, dich V\1 Vl thS,

nguai chiu thuS, nguai n9p thuS la khong dAng nh~t (nguai

tieu dung la nguai chiu thuS, nguai kinh doanh ban hang hoa,

cung ll'ng djch V\lla nguoi nQp thuS) D6i vm thuS thl san la

lo~i thus danh vao thu nh~p tich lily da dugc v~t hoa dum d~g

Uti san cua t6 chuc, ca nhan trong xa hQi v ~ ban ch~t, thuS thl

san cfing la thuS tf\l'c thu nhung c6 d6i tu<Jllg danh thuS Ut thl

san M~c du, thl san va thu nh~p d~u la cua em cua IDQt chit thS

c6 dugc nho nhfmg ngubn lgi thu dugc tir cac ho~t d9ng kinh

tS Tuy nhien, giua chung cfing c6 sg khac nhau, C\1 thS: Thl

san la kh6i lugng cita em cita IDQt chit thS a mQt thai diSm nao

d6, con thu nh~p Ut s6 cita em thu dugc cita IDQt chit thS trong

khoang thai gian nhftt dinh (mQt thang ho~c m9t nam) Nhu

v~y, thu nh~p cita m9t thai ld se khong bao gbm thl san 6 thm

ld tru6c, con thl san luc cu6i ld thl bao gbm t~t ca cac thu nh~p

cita cac ld tru6c d6 c()ng 1~ Vl v~y' khai ni~m thl san phai gfut

vm ysu t6 thm diSm, con khai ni~m thu nh~p gin vm ysu t6

khoang thai gian nhftt djnh

Trong h~ th6ng thuS cua cac nu6c, bAt ld lo~i thuS nao suy cho cling cling d~u ldy tu thu nh~p cua dan cu trong xa h9i dS t~p trung vao quy ngan sach nha nu6c Tuy nhien, khong phm lo~i thuS nao cling la thuS thu nh~p ThuS thu nh~p khac vm thuS tieu dung, thuS thl san a ch6: ThuS thu nh~p la lo~ thuS tf\lc thu danh tf\lc tiSp vao thu nh~p cua cac t6 chuc, ca nhan khi c6 thu nh~p chiu thuS phat sinh D6i vm thuS tieu dung la lo~i thuS gian thu danh vao vi~c su d1:1ng thu nh~p ·cua nguoi dan, thong qua vi~c nguai dan su d1:1ng thu nh~p dS mua hang hoa, djch V\1 tieu dung, phdn thu nh~p rna Nha nu6c l~y di cua

hQ dugc CQng vao trong gia ban hang hoa, dich V\1 Vl thS, nguai chiu thuS, nguai n9p thuS la khong dAng nh~t (nguai tieu dung la nguai chiu thuS, nguai kinh doanh ban hang hoa, cung ll'ng djch V\lla nguoi nQp thuS) D6i vm thuS thl san la lo~i thus danh vao thu nh~p tich lily da dugc v~t hoa dum d~g Uti san cua t6 chuc, ca nhan trong xa hQi v ~ ban ch~t, thuS thl san cfing la thuS tf\l'c thu nhung c6 d6i tu<Jllg danh thuS Ut thl san M~c du, thl san va thu nh~p d~u la cua em cua IDQt chit thS c6 dugc nho nhfmg ngubn lgi thu dugc tir cac ho~t d9ng kinh

tS Tuy nhien, giua chung cfing c6 sg khac nhau, C\1 thS: Thl san la kh6i lugng cita em cita IDQt chit thS a mQt thai diSm nao d6, con thu nh~p Ut s6 cita em thu dugc cita IDQt chit thS trong khoang thai gian nhftt dinh (mQt thang ho~c m9t nam) Nhu v~y, thu nh~p cita m9t thai ld se khong bao gbm thl san 6 thm

ld tru6c, con thl san luc cu6i ld thl bao gbm t~t ca cac thu nh~p cita cac ld tru6c d6 c()ng 1~ Vl v~y' khai ni~m thl san phai gfut

vm ysu t6 thm diSm, con khai ni~m thu nh~p gin vm ysu t6 khoang thai gian nhftt djnh

Tren phuang di~n H thuySt thl Nha nu6c chi cdn danh thuS

thu nh~p la du nhung nSu chi danh thus thu nh~p thl muc thus

suftt se rftt cao, dfin dSn vi~c can tr6 cac ho?t d()ng t?o ra thu

nh~p, t?o ra cam giac b@ ngoai v@ vi~c danh thuS cao vao thu

nh~p se la S\f thiSu cong b~ng Han nfra, nSu chi danh thuS vao

thu nh~p thl kha nang rui ro v@ thftt thu thuS se cao, d~c bi~t la

a nhfmg qu6c gia rna di~n danh thus thu nh~p con h?n hvp,

trlnh d9 quan li thuS con h?n chS Vi~c danh thuS du6i cac

d?ng khac nhau trong qua tdnh su dl)ng, tich lfiy thu nh~p cua

nguai dan se t?o diSu ki~n giam b6t muc thuS danh tf\fc tiSp

vao thu nh~p Ngoai ra, vi~c danh cac lo?i thuS khac cho phep

d9ng vien them phfin thu nh~p chua bi danh thus va ca phftn

thu nh~p da tr6n ho~c tranh thu~, h~n ch~ duqc tac d()ng tieu

cvc cua thuS thu nh~p gay ra Thvc tS cho thfty khong c6 m()t

lo?i thus dan le nao co kha nang dbng thm dap (eng duqc cac

ffil)C tieu cong b~ng, hi~u qua va khong CO anh huang nhftt

dinh d6i v6i nSn kinh tS Chinh vl v~y, cac qu6c gia dSu su

dl)ng m()t h~ th6ng thuS gbm nhiSu lo?i thuS khac nhau dS b6

sung, h6 trq nhau trong vi~c dap (eng cac ml)c tieu chung cua

ca h~ th6ng chinh sach thus la diSu chinh hqp li m6i quan h~

giua thu nh~p, tieu dung, dftu tu va tiSt ki~m trong xa h9i, dap

(eng duqc yeu cdu tang thu cho ngan sach nha nu6c m()t each

hgp li, khong ldm ham san xuftt kinh doanh, khong lam nhl)t

chi lam giau chinh dang va kha nang mua s~m, tich lfiy tai san

cua cac tAng 16p dan cu

Do thuS thu nh~p c6 d6i tuqng danh thuS la thu nh~p phat

sinh, vl thS, m()t trong n()i dung quan tn)ng trong chinh sach ~

thus thu nh~p la phai xac dinh duqc thu nh~p chiu thus

Tren phuang di~n H thuySt thl Nha nu6c chi cdn danh thuS thu nh~p la du nhung nSu chi danh thus thu nh~p thl muc thus suftt se rftt cao, dfin dSn vi~c can tr6 cac ho?t d()ng t?o ra thu

nh~p, t?o ra cam giac b@ ngoai v@ vi~c danh thuS cao vao thu nh~p se la S\f thiSu cong b~ng Han nfra, nSu chi danh thuS vao thu nh~p thl kha nang rui ro v@ thftt thu thuS se cao, d~c bi~t la

a nhfmg qu6c gia rna di~n danh thus thu nh~p con h?n hvp, trlnh d9 quan li thuS con h?n chS Vi~c danh thuS du6i cac d?ng khac nhau trong qua tdnh su dl)ng, tich lfiy thu nh~p cua nguai dan se t?o diSu ki~n giam b6t muc thuS danh tf\fc tiSp vao thu nh~p Ngoai ra, vi~c danh cac lo?i thuS khac cho phep d9ng vien them phfin thu nh~p chua bi danh thus va ca phftn thu nh~p da tr6n ho~c tranh thu~, h~n ch~ duqc tac d()ng tieu cvc cua thuS thu nh~p gay ra Thvc tS cho thfty khong c6 m()t lo?i thus dan le nao co kha nang dbng thm dap (eng duqc cac ffil)C tieu cong b~ng, hi~u qua va khong CO anh huang nhftt dinh d6i v6i nSn kinh tS Chinh vl v~y, cac qu6c gia dSu su dl)ng m()t h~ th6ng thuS gbm nhiSu lo?i thuS khac nhau dS b6 sung, h6 trq nhau trong vi~c dap (eng cac ml)c tieu chung cua

ca h~ th6ng chinh sach thus la diSu chinh hqp li m6i quan h~ giua thu nh~p, tieu dung, dftu tu va tiSt ki~m trong xa h9i, dap (eng duqc yeu cdu tang thu cho ngan sach nha nu6c m()t each hgp li, khong ldm ham san xuftt kinh doanh, khong lam nhl)t chi lam giau chinh dang va kha nang mua s~m, tich lfiy tai san cua cac tAng 16p dan cu

Do thuS thu nh~p c6 d6i tuqng danh thuS la thu nh~p phat sinh, vl thS, m()t trong n()i dung quan tn)ng trong chinh sach ~

thus thu nh~p la phai xac dinh duqc thu nh~p chiu thus

Khai ni~m "thu nh~p" hi~n nay chua duqc djnh nghia m{>t

thu nh~p cua cac t6 chuc, ca nhan

thu nh~p tir thl san, ti~n v6n; thu nh~p tir thua k~, bi~u, t?ng,

khuy~n m~; thu nh~p do xa h()i danh cho nhu: hQc bbng, tr9'

c~p th~t ngh.i~p, trq cAp cho cac d6i tugng chfnh sach, uu dai

nh~p dugc phan chia thanh thu nh~p thuang xuyen va thu nh~p

nh~p co tfnh ph6 bi~n va thu nh~p khong co tfnh ph6 biSn; thu

nh~p rna Nha nu&c ki~m soat duqc va thu nh~p rna Nha nu&c

ph~m vi lanh th6)

thu nh~p cua cac t6 chuc, ca nhan

thu nh~p tir thl san, ti~n v6n; thu nh~p tir thua k~, bi~u, t?ng,

khuy~n m~; thu nh~p do xa h()i danh cho nhu: hQc bbng, tr9'

c~p th~t ngh.i~p, trq cAp cho cac d6i tugng chfnh sach, uu dai

nh~p dugc phan chia thanh thu nh~p thuang xuyen va thu nh~p

nh~p co tfnh ph6 bi~n va thu nh~p khong co tfnh ph6 biSn; thu nh~p rna Nha nu&c ki~m soat duqc va thu nh~p rna Nha nu&c

ph~m vi lanh th6)

dap tmg nhfmg di~u ki~n nhdt dinh mm Ut thu nh~p chiu thu~

Phap lu~t thu~ thu nh~p a cac nu&c noi chung d~u quy

dinh cac khoan thu nh~p chiu thu~ lam ca sa cho vi~c danh

thu~ thu nh~p Thong thuang thu nh~p chiu thu~ phai la nhfmg

khoan thu nh~p hgp phap, da tht}C t~ phat sinh, c6 tinh phb

bi~n va Nha nu&c co th€ ki€m soat dugc Co nhu v~y, phap

lu~t thu~ thu nh~p mm bao dam tinh kha thi, bao dam tinh

cong bfulg cho cac d6i tugng n<)p thu~, bao dam ngu6n thu 6n

djnh cho ngan sach nha nu&c Tuy nhien, cac khoan thu nh~p

chiu thu~ dugc phap lu~t quy dinh khong hoan toan gi6ng nhau

a cac nu&c Di~u nay dugc giai thich bm cac li do sau:

+ M6i qu6c gia c6 th8 khfulg dinh quy~n danh thu~ cua

mlnh dga tren nguyen t~c danh thu~ thu nh~p nhAt dinh Hi~n

nay, tren th~ gim co ba nguyen t~c danh thu~ thu nh~p chu y~u

do la: danh thu~ theo qu6c tich; danb thu~ theo ph~m vi lanh

thb (danh thu~ dga vao ngu6n phat sinh thu nh~p); daub thu~

theo y~u t6 cu tn1 cua d6i tugng n<)p thu~ M6i qu6c gia co th€

su d\lllg m<)t ho~c hai ho~c ca ba nguyen t~c danb thu~ thu

nh~p neu tren Chinh vi co nguyen t~c danh thuB thu nh~p khac

nhau nen vi~c quy dinh cac khoan thu nh~p chiu thuB co muc

d<) r<)ng h~p khac nhau

+ Do thu~ thu nh~p dugc tinh tren ca sa thu nh~p phat sinh

D€ thu dugc thuS thu nh~p thl Nha nu&c phai quan li va ki€m

soat dugc cac khoan thu nh~p phat sinh cua d6i tugng n<)p

thuS Nhu v~y, do trlnh dQ, nang lgc ki€m soat, quan li thu thuS

cua m6i nha nu&c Ia khac nhau d~n dSn vi~c quy dinh cac

khoan thu nh~p chiu thuS a m6i nu&c la khac nhau

dap tmg nhfmg di~u ki~n nhdt dinh mm Ut thu nh~p chiu thu~ Phap lu~t thu~ thu nh~p a cac nu&c noi chung d~u quy dinh cac khoan thu nh~p chiu thu~ lam ca sa cho vi~c danh thu~ thu nh~p Thong thuang thu nh~p chiu thu~ phai la nhfmg khoan thu nh~p hgp phap, da tht}C t~ phat sinh, c6 tinh phb bi~n va Nha nu&c co th€ ki€m soat dugc Co nhu v~y, phap lu~t thu~ thu nh~p mm bao dam tinh kha thi, bao dam tinh cong bfulg cho cac d6i tugng n<)p thu~, bao dam ngu6n thu 6n djnh cho ngan sach nha nu&c Tuy nhien, cac khoan thu nh~p

chiu thu~ dugc phap lu~t quy dinh khong hoan toan gi6ng nhau

a cac nu&c Di~u nay dugc giai thich bm cac li do sau:

+ M6i qu6c gia c6 th8 khfulg dinh quy~n danh thu~ cua mlnh dga tren nguyen t~c danh thu~ thu nh~p nhAt dinh Hi~n nay, tren th~ gim co ba nguyen t~c danh thu~ thu nh~p chu y~u

do la: danh thu~ theo qu6c tich; danb thu~ theo ph~m vi lanh thb (danh thu~ dga vao ngu6n phat sinh thu nh~p); daub thu~ theo y~u t6 cu tn1 cua d6i tugng n<)p thu~ M6i qu6c gia co th€

su d\lllg m<)t ho~c hai ho~c ca ba nguyen t~c danb thu~ thu nh~p neu tren Chinh vi co nguyen t~c danh thuB thu nh~p khac nhau nen vi~c quy dinh cac khoan thu nh~p chiu thuB co muc d<) r<)ng h~p khac nhau

+ Do thu~ thu nh~p dugc tinh tren ca sa thu nh~p phat sinh D€ thu dugc thuS thu nh~p thl Nha nu&c phai quan li va ki€m soat dugc cac khoan thu nh~p phat sinh cua d6i tugng n<)p thuS Nhu v~y, do trlnh dQ, nang lgc ki€m soat, quan li thu thuS cua m6i nha nu&c Ia khac nhau d~n dSn vi~c quy dinh cac khoan thu nh~p chiu thuS a m6i nu&c la khac nhau

+ Xudt phat tir th\l'C tr~ng kinh t~ xa h9i va nhfmg chinh

ti~t kinh t~, di~u hoa thu nh~p xa h()i nen thuang g~n li~n vm

thu nh~p a cac nu6c thuang co nhfmg quy dinh v~ chs d9 uu

thu~ dS th\l'C hi~n cac mvc tieu di~u ti~t

phru xac dinh dugc cac khoan khfiu tru hgp 11 dS tiSn hanh

thu~ thu nh~p Ia thu~ trvc thu nen n6 la d6i tugng dugc di~u

ti~t kinh t~, di~u hoa thu nh~p xa h()i nen thuang g~n li~n vm

thu nh~p a cac nu6c thuang co nhfmg quy dinh v~ chs d9 uu

thu~ dS th\l'C hi~n cac mvc tieu di~u ti~t

phru xac dinh dugc cac khoan khfiu tru hgp 11 dS tiSn hanh

thu~ thu nh~p Ia thu~ trvc thu nen n6 la d6i tugng dugc di~u

3 Cac lo~i thu~ thu nhip

nh~p dugc phan chia thanh hai lo~i la thu~ thu nh~p cong ti va

thu~ thu nh~p ca nhan Vi~c phan chia thu~ thu nh~p thanh hai

.lo~ thu~ neu tren la can cu vao d6i tuqng n{)p thu~ thu nh~p 0

Vi~t Nam, thu~ thu nh~p cfing dugc phan chia thanh hai lo~i la

thu~ thu nh~p doanh nghi~p va thuS thu nh~p ca nhan Cach

phan chia

-Thu~ thu nh~p cong ti

Thu~ thu nh~p cong ti Ut·lo~i thuS trvc thu danh vao thu

nh~p cua ca sa kinh doanh trong ld tinh thuS Tuy nhien, lu~t

doanh c6 s6 v6n tu 50.000 Curon tra len va c6 lao il()ng la1n

thue th'i ilu(lc coi la a6i tu(lng n()p thud thu nhqp cong ti"

Con B{)lu~t thuS thu nh~p cua Thai Lan quy djnh: "i16i tuQ'ng

n()p thui thu nhqp cong ti chi bao g6m cdc cong ti va cdc t6

chuc hun v6n c6 tu each phap nhan Phdp lut;itMy, Nhqt cung

quy iljnh chu thi kinh doanh la cac t6 chuc kinh ti th'i phai

n()p thui thu nhqp cong ti" Phap lu~t thuS thu nh~p doanh

nghi~p cua Vi~t N am quy dinh d6i tugng n{)p thuS thu nh~p

v~y, a Vi~t Nam hi~n nay, ca nhan kinh doanh, h9 gia dlnh c6

thu nh~p tu kinh doanh cfing khong con Ut d6i tugng n()p thu~

thu nh~p doanh nghi~p

nh~p dugc phan chia thanh hai lo~i la thu~ thu nh~p cong ti va thu~ thu nh~p ca nhan Vi~c phan chia thu~ thu nh~p thanh hai lo~ thu~ neu tren la can cu vao d6i tuqng n{)p thu~ thu nh~p 0

Vi~t Nam, thu~ thu nh~p cfing dugc phan chia thanh hai lo~i la

thu~ thu nh~p doanh nghi~p va thuS thu nh~p ca nhan Cach

phan chia

-Thu~ thu nh~p cong ti

Thu~ thu nh~p cong ti Ut·lo~i thuS trvc thu danh vao thu nh~p cua ca sa kinh doanh trong ld tinh thuS Tuy nhien, lu~t

doanh c6 s6 v6n tu 50.000 Curon tra len va c6 lao il()ng la1n thue th'i ilu(lc coi la a6i tu(lng n()p thud thu nhqp cong ti"

Con B{)lu~t thuS thu nh~p cua Thai Lan quy djnh: "i16i tuQ'ng n()p thui thu nhqp cong ti chi bao g6m cdc cong ti va cdc t6 chuc hun v6n c6 tu each phap nhan Phdp lut;itMy, Nhqt cung quy iljnh chu thi kinh doanh la cac t6 chuc kinh ti th'i phai n()p thui thu nhqp cong ti" Phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p cua Vi~t N am quy dinh d6i tugng n{)p thuS thu nh~p

v~y, a Vi~t Nam hi~n nay, ca nhan kinh doanh, h9 gia dlnh c6 thu nh~p tu kinh doanh cfing khong con Ut d6i tugng n()p thu~

thu nh~p doanh nghi~p

Phap lu~t thuS thu nh~p cua cac nu&c thubng sir dl;tng dftu

hi~u "cu tni" hay "khong cu tni" lam din cu xac djnh cac

khoan thu nh~p chiu thuS D6i tuQllg cu tru phai n()p thuS vm

mQi khoan thu nh~p chiu thuS phat sinh a ca trong va ngoru

nu&c Con d6i tugng khong cu tn1 chi phai n()p thuS vm khoan

thu · nh~p phat sinh a nuac sa t~ Tuy nhien, each xac djnh d6i

tugng cu tru a cac nu6c cling khac nhau Chfulg h~n, phap lu~t

Thai Lan, Indonesia quy djnh doanh nghi~p dugc coila cu tni

· Ut doanh nghiep dugc thanh l~p hay hgp nhdt t~ cac nu&c d6

Phap lu~t cua Singapore, Malaysia, Brunei quy djnh d6i tuQllg

cu tni Ia d6i tugng dong vai tro quan If, diSu hanh d6i vm toan

b() ho~t d()ng cua ddi tugng n()p thuS Phap lu~t My, Nh~t quy

dinh m9t cong ti dugc coi la cu tn1 nsu cong ti dugc thanh l~p

6 nu6c d6 Trong d6, phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p

cua Vi~t N am quy djnh d6i tugng cu tn1 r()ng hon quy djnh cua

cac nu6c khac, C\1 th€: Cac t6 chuc kinh doanh dugc coi la d6i

tuqng cu tni theo cac tieu chuAn ·la ho~c thanh l~p ho~c dang ki

kinh doanh t~ VietNam ho~c c6 tfl;t sa d~t·t~ Vi~t Nam dong

vai tro thgc tS diSu hanh ho~t d()ng san xuAtkinh doanh

ThuS thu nh~p cong ti a cac nu&c dSu dugc tfnh tren thu

nh~p chiu thus trong m9t khoang thoo gian xac dinh la nam tru

chinh Thu nh~p chiu thuS dugc tfnh tren co sa la doanh thu tru

chi phi hgp li c()ng vm cac khoan thu nh~p khac Da s6 cac

nu&c dSu ap ctvng thus sudt thus thu nh~p cong ti theo ti 1~

phfin tram c6 djnh d~ dam ·bao cong b~ng va thu~n lgi trong

cong tac quan If thu n()p thuS Dbng thbi, thu6 thu nh~p cong ti

6 cac nu6c d8u c6 quy djnh vS chS d() uu dai thuS, mi€n giam

thuS Tuy nhien, do chfnh sach, chiSn luge phat tri~n kinh tS-xa

Phap lu~t thuS thu nh~p cua cac nu&c thubng sir dl;tng dftu

hi~u "cu tni" hay "khong cu tni" lam din cu xac djnh cac khoan thu nh~p chiu thuS D6i tuQllg cu tru phai n()p thuS vm mQi khoan thu nh~p chiu thuS phat sinh a ca trong va ngoru nu&c Con d6i tugng khong cu tn1 chi phai n()p thuS vm khoan thu · nh~p phat sinh a nuac sa t~ Tuy nhien, each xac djnh d6i tugng cu tru a cac nu6c cling khac nhau Chfulg h~n, phap lu~t Thai Lan, Indonesia quy djnh doanh nghi~p dugc coila cu tni

· Ut doanh nghiep dugc thanh l~p hay hgp nhdt t~ cac nu&c d6 Phap lu~t cua Singapore, Malaysia, Brunei quy djnh d6i tuQllg

cu tni Ia d6i tugng dong vai tro quan If, diSu hanh d6i vm toan b() ho~t d()ng cua ddi tugng n()p thuS Phap lu~t My, Nh~t quy dinh m9t cong ti dugc coi la cu tn1 nsu cong ti dugc thanh l~p

6 nu6c d6 Trong d6, phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p

cua Vi~t N am quy djnh d6i tugng cu tn1 r()ng hon quy djnh cua cac nu6c khac, C\1 th€: Cac t6 chuc kinh doanh dugc coi la d6i tuqng cu tni theo cac tieu chuAn ·la ho~c thanh l~p ho~c dang ki

kinh doanh t~ VietNam ho~c c6 tfl;t sa d~t·t~ Vi~t Nam dong vai tro thgc tS diSu hanh ho~t d()ng san xuAtkinh doanh

ThuS thu nh~p cong ti a cac nu&c dSu dugc tfnh tren thu nh~p chiu thus trong m9t khoang thoo gian xac dinh la nam tru chinh Thu nh~p chiu thuS dugc tfnh tren co sa la doanh thu tru chi phi hgp li c()ng vm cac khoan thu nh~p khac Da s6 cac nu&c dSu ap ctvng thus sudt thus thu nh~p cong ti theo ti 1~ phfin tram c6 djnh d~ dam ·bao cong b~ng va thu~n lgi trong cong tac quan If thu n()p thuS Dbng thbi, thu6 thu nh~p cong ti

6 cac nu6c d8u c6 quy djnh vS chS d() uu dai thuS, mi€n giam thuS Tuy nhien, do chfnh sach, chiSn luge phat tri~n kinh tS-xa

h9i cua tirng qu6c gia Ht khac nhau ll!.a cac nu6c c6 S\I quy

tu d Vi~t N am, thu~ thu nh~p doanh nghi~p ciing c6 quy dinh

Thu~ thu nh~p cong ti tac d9ng tm nhiSu nhan t6 trong xa

nh~p, tiSn luang, tac d9ng d€ kha nang khai thac thu hut v6n

ca cAu n~"~n kinh t~ Do tac d9ng cua thu~ thu nh~p cong ti rAt

diSu rna tAt ca cac nuac dsu huang tm

- Thui thu nhqp ca nhan

Thu~ thu nh~p ca nhan la lo~ thu~ trgc thu danh vao thu

nh~p thgc nh~n cua cac ca nhan trong m<)t nam, tirng thang

ho~c tirng ldn Chinh vi th~ thu~ thu nh~p ca nhan mang m<)t s6

d~c di€m sau:

-Thu~ thu nh~p ca nhan luop gtln vm chinh sach xa h()i cua

m6i qu6c gia

- Vi~c daub thu~ thu nh~p ca nhan thuang ap dt)ng theo

Thu~ thu nh~p ca nhan ldn dftu tien ra dm & Anh ( 1841) sau

d~n Nh~t(1887), Due (1889), My (1913) va My tr& thanh qu6c

tu d Vi~t N am, thu~ thu nh~p doanh nghi~p ciing c6 quy dinh

Thu~ thu nh~p cong ti tac d9ng tm nhiSu nhan t6 trong xa

nh~p, tiSn luang, tac d9ng d€ kha nang khai thac thu hut v6n

ca cAu n~"~n kinh t~ Do tac d9ng cua thu~ thu nh~p cong ti rAt

diSu rna tAt ca cac nuac dsu huang tm

- Thui thu nhqp ca nhan

Thu~ thu nh~p ca nhan la lo~ thu~ trgc thu danh vao thu

nh~p thgc nh~n cua cac ca nhan trong m<)t nam, tirng thang

ho~c tirng ldn Chinh vi th~ thu~ thu nh~p ca nhan mang m<)t s6 d~c di€m sau:

-Thu~ thu nh~p ca nhan luop gtln vm chinh sach xa h()i cua

m6i qu6c gia

- Vi~c daub thu~ thu nh~p ca nhan thuang ap dt)ng theo

Thu~ thu nh~p ca nhan ldn dftu tien ra dm & Anh ( 1841) sau

d~n Nh~t(1887), Due (1889), My (1913) va My tr& thanh qu6c

gia c6 ti sudt thuS thu nh~p ca nhan 16n nhdt thS gi6i chiSm t6i

3 5 - 60% t6ng thu tir thuS vao ngan sach nha nu6c Trung

Qu6c, thuS thu nh~p ca nhan ra dm tir nam 1914 nhung d~n t~

nam 1955 m6i tro thanh m9t s~c thuS d<)c l~p 0 Phap, thuS thu

nh~p ca nhan ra dm nfun 1916, Lien Xo nam 1922, Han Qu6c

nam 1974 va cho dSn nay theo th6ng ke cua ERNST &

YOUNG t~ "The global Excutive" tfnh den ngay 15/9/2001

th6 gi6i c6 136 nu&c ap dl;lng thue thu nh~p ca nhan

Thue thu nh~p ca nhan duqc tfnh theo hai phuang phap

chinh sau:

- Phuong phap tinh thuS theo tirng h<) gia dlnh, phuong

phap nay dugc ap dvng o Phap, Ha Lan V 6i phuong phap

tinh thu€ nay' bao dam tfnh cong bfulg xa h()i cao han nhung

phuc t~p bm h9 gia dlnh phru rna s6 sach kS toan theo doi

ngu6n thu nh~p cua cac thanh vien trong gia dlnh Do tfnh

phuc t~p cua phuong phap nay nen co rAt it nuac ap d\lng

- Phuong phap tinh thuS thu nh~p d6i vm tirng ca nhan,

phuang phap tinh thuS nay dugc ap dl;lng ph6 biSn 0 Anh,

Nh~t, Thvy Di~n, cac nu6c chau Phi, Hungary U u di~m

cua phuong phap nay la don gian, de Hun, dam bao ngu6n thu

cho ngan sach nha nu6c Tuy nhien, phuang phap tinh thu6

nay c6 di~m h~n ch€ Ut chua dam bao yeu cAu phan ph6i 1~

thu nh~p qu6c dan qua thuS sao cho c6 hi~u qua va dap tmg

yeu cdu dam bao cong b~ng xa h()i, nhdt la cac ca nhan c6

nguoi an theo

Da s6 cac nu6c dSu ap d\}ng danh thuS theo tieu thuc nai

cu tni nhung o m6i nu&c 1~ c6 nhling djnh nghia khac nhau

gia c6 ti sudt thuS thu nh~p ca nhan 16n nhdt thS gi6i chiSm t6i

3 5 - 60% t6ng thu tir thuS vao ngan sach nha nu6c Trung Qu6c, thuS thu nh~p ca nhan ra dm tir nam 1914 nhung d~n t~ nam 1955 m6i tro thanh m9t s~c thuS d<)c l~p 0 Phap, thuS thu

nh~p ca nhan ra dm nfun 1916, Lien Xo nam 1922, Han Qu6c nam 1974 va cho dSn nay theo th6ng ke cua ERNST &

YOUNG t~ "The global Excutive" tfnh den ngay 15/9/2001 th6 gi6i c6 136 nu&c ap dl;lng thue thu nh~p ca nhan

Thue thu nh~p ca nhan duqc tfnh theo hai phuang phap chinh sau:

- Phuong phap tinh thuS theo tirng h<) gia dlnh, phuong phap nay dugc ap dvng o Phap, Ha Lan V 6i phuong phap tinh thu€ nay' bao dam tfnh cong bfulg xa h()i cao han nhung phuc t~p bm h9 gia dlnh phru rna s6 sach kS toan theo doi ngu6n thu nh~p cua cac thanh vien trong gia dlnh Do tfnh phuc t~p cua phuong phap nay nen co rAt it nuac ap d\lng

- Phuong phap tinh thuS thu nh~p d6i vm tirng ca nhan, phuang phap tinh thuS nay dugc ap dl;lng ph6 biSn 0 Anh, Nh~t, Thvy Di~n, cac nu6c chau Phi, Hungary U u di~m cua phuong phap nay la don gian, de Hun, dam bao ngu6n thu cho ngan sach nha nu6c Tuy nhien, phuang phap tinh thu6 nay c6 di~m h~n ch€ Ut chua dam bao yeu cAu phan ph6i 1~ thu nh~p qu6c dan qua thuS sao cho c6 hi~u qua va dap tmg yeu cdu dam bao cong b~ng xa h()i, nhdt la cac ca nhan c6 nguoi an theo

Da s6 cac nu6c dSu ap d\}ng danh thuS theo tieu thuc nai

cu tni nhung o m6i nu&c 1~ c6 nhling djnh nghia khac nhau

Nhi~u nu6c quy dinh ca nhan cu tru la nguai s6ng thuang

xuyen tu 183 ngay tra len trong m()t nama m()t nu6c M9t s6

nu6c khac 1~ quy dinh C\1 thS han Ch~ng h~n a Phap, m()t

nguai duqc coi la cu tru t~i Phap n~u coi Phap la nai a chinh,

hanh ngh~ chinh hay c6 cac trung tam quy~n 1¢ d~t t~i Phap

ho~c thuemg xu yen c6 m~t a Phap tren 6 thang trong 1 nam

ho~c Phap la nai mang l~i phdn 16n thu nh~p 0 Nh~t, phap

lu~t quy dinh cv thS ba truang hqp la: cu tru thub'ng xuyen (la

ngum dinh cu thuang xuyen a Nh~t duqc danh thu~ d6i vm

IDQi ngubn thu nh~p nhung phai thuang tru a Nh~t tu 5 nam

tra len); cu tru khong thuang xuyen (la nguai khong c6 y

dinh cu tru thuang xuyen t~i Nh~t nhung c6 thuang tru a

Nh~t tu 1-5 nam, thu~ se danh vao ngubn thu nh~p c6 phat

sinh t~i Nh~t); d6i tuqng khong cu tru (la nguai khong c6 nai

djnh cu ho~c s6ng a Nh~t du&i m()t nam phai c6 hqp dbng lao

d()ng ho~c giAy ta khac ch(rng minh) thl khong phai n()p thu~

thu nh~p 0 My, ca nhan cu tru la cong dan My va nhfrng

nguai sinh s6ng a My t6i thiSu la 330 ngay dem 0 Hbng

Kong thi khong phan bi~t theo cu tru, IDQi nguai s6ng a Hbng

Kong d~u phai n()p thu~ thu nh~p d6i vm cac khoan thu~ thu

nh~p phat sinh a Hbng Kong

0' Vi~t Nam ca nhan cu tru la nguai dap (rng IDQt trong cac

di~u ki~n: C6 m~t t~i Vi~t Nam tu 183 ngay tra len tfnh trong

m9t nam ctuong lich ho~c tfnh theo 12 thang lien tvc kS tu

ngay ddu tien c6 m~t t~i Vi~t·Nam ho~c c6 nai a thub'ng xuyen

t~ Vi~t bao gbm co nai a dang ki thub'ng tru ho~c c6 nha

thue Vi~t Nam theo hqp dbng thue c6 thai h~n Ca

nhan khong cu tru la nguai khong dap (rng di~u ki~n tren

Nhi~u nu6c quy dinh ca nhan cu tru la nguai s6ng thuang xuyen tu 183 ngay tra len trong m()t nama m()t nu6c M9t s6 nu6c khac 1~ quy dinh C\1 thS han Ch~ng h~n a Phap, m()t nguai duqc coi la cu tru t~i Phap n~u coi Phap la nai a chinh, hanh ngh~ chinh hay c6 cac trung tam quy~n 1¢ d~t t~i Phap

ho~c thuemg xu yen c6 m~t a Phap tren 6 thang trong 1 nam ho~c Phap la nai mang l~i phdn 16n thu nh~p 0 Nh~t, phap lu~t quy dinh cv thS ba truang hqp la: cu tru thub'ng xuyen (la ngum dinh cu thuang xuyen a Nh~t duqc danh thu~ d6i vm IDQi ngubn thu nh~p nhung phai thuang tru a Nh~t tu 5 nam tra len); cu tru khong thuang xuyen (la nguai khong c6 y

dinh cu tru thuang xuyen t~i Nh~t nhung c6 thuang tru a

Nh~t tu 1-5 nam, thu~ se danh vao ngubn thu nh~p c6 phat sinh t~i Nh~t); d6i tuqng khong cu tru (la nguai khong c6 nai djnh cu ho~c s6ng a Nh~t du&i m()t nam phai c6 hqp dbng lao d()ng ho~c giAy ta khac ch(rng minh) thl khong phai n()p thu~

thu nh~p 0 My, ca nhan cu tru la cong dan My va nhfrng nguai sinh s6ng a My t6i thiSu la 330 ngay dem 0 Hbng Kong thi khong phan bi~t theo cu tru, IDQi nguai s6ng a Hbng Kong d~u phai n()p thu~ thu nh~p d6i vm cac khoan thu~ thu nh~p phat sinh a Hbng Kong

0' Vi~t Nam ca nhan cu tru la nguai dap (rng IDQt trong cac di~u ki~n: C6 m~t t~i Vi~t Nam tu 183 ngay tra len tfnh trong m9t nam ctuong lich ho~c tfnh theo 12 thang lien tvc kS tu ngay ddu tien c6 m~t t~i Vi~t·Nam ho~c c6 nai a thub'ng xuyen t~ Vi~t bao gbm co nai a dang ki thub'ng tru ho~c c6 nha thue Vi~t Nam theo hqp dbng thue c6 thai h~n Ca nhan khong cu tru la nguai khong dap (rng di~u ki~n tren

v ~ miSn, giam thuS thu nh~p ca nhan, cac nu6c cling co

mlnh phru cung cAp qua nua sv h6 trq cho ca nhan an theo thl

se duqc miSn thu 2.350 USD/nam Muc nay dugc xac dinh

Thu~ thu nh~p ca nhan a Vi~t Nam hi~n nay c6 nhi~u di~m

Ch~ng h~, phap lu~t thu8 thu nh~p ca nhan ldy tieu chi la "noi

lo~i thu~ phuc t~p, c6 di~n danh thu~ r()ng, khi tinh toan phai

xet t6i gia canh cua ngum n<)p thu8 va cac chinh sach xa h()i c6

lien quan

Il N<)I DUNG PHAP LUJT THUE THU NH!P DOANH

1 Khai quat v~ phap lu~t thu~ thu nh'p doanh nghi~p

O'Vi~t Nam

0 Vi~t Nam, tru6c nam 1990 c6 m{>t lo~ thu~ danh vao thu

nh~p cua cac ca sa san xu~t, kinh doanh gQi la thu8 lgi rue

nhu~n K~ tir sau nam 1990, Nha nu&c ta thgc hi~n cong cu<)c

v ~ miSn, giam thuS thu nh~p ca nhan, cac nu6c cling co

mlnh phru cung cAp qua nua sv h6 trq cho ca nhan an theo thl

se duqc miSn thu 2.350 USD/nam Muc nay dugc xac dinh

Thu~ thu nh~p ca nhan a Vi~t Nam hi~n nay c6 nhi~u di~m

Ch~ng h~, phap lu~t thu8 thu nh~p ca nhan ldy tieu chi la "noi

lo~i thu~ phuc t~p, c6 di~n danh thu~ r()ng, khi tinh toan phai

xet t6i gia canh cua ngum n<)p thu8 va cac chinh sach xa h()i c6 lien quan

Il N<)I DUNG PHAP LUJT THUE THU NH!P DOANH

1 Khai quat v~ phap lu~t thu~ thu nh'p doanh nghi~p

O'Vi~t Nam

0 Vi~t Nam, tru6c nam 1990 c6 m{>t lo~ thu~ danh vao thu nh~p cua cac ca sa san xu~t, kinh doanh gQi la thu8 lgi rue

nhu~n K~ tir sau nam 1990, Nha nu&c ta thgc hi~n cong cu<)c

cai each can ban h~ th6ng chfnh sach thu~ va Lu~t thu~ lQi tuc

nh~p thu dugc tu ho~t d()ng kinh doanh trong ph~m vi Hinh th6

Vi~t Nam Trai qua qua trlnh ap d\lng trong th\l'C ti~n, Lu~t

thu~ lQi tuc da thu dugc nhi~u k~t qua han so v6i ch~ d() thu

19 nhi~u h~ ch~ va gay anh huang tieu C\JC khong nho d~n tiSn

-v ~ ten gQi "thu~ lQi tuc" khong phan anh ddy du n()i dung

kinh ts cua thus nay;

- Ph~ vi di~u chinh cua Lu~t thu~ lQi tuc con h~ h((p,

nh~p da va dang phat sinh trong ho~t d()ng kinh doanh trong

n~n kinh tS thi trubng

ngh~, di~u d6 khong chi h~n chS doanh nghi~p tfch luy tai ddu

nghi~p c6 v6n ddu tu nuoc ngohl, gay ra S\1' bdt blnh d~ng 16n

nh~p thu dugc tu ho~t d()ng kinh doanh trong ph~m vi Hinh th6

Vi~t Nam Trai qua qua trlnh ap d\lng trong th\l'C ti~n, Lu~t

thu~ lQi tuc da thu dugc nhi~u k~t qua han so v6i ch~ d() thu

19 nhi~u h~ ch~ va gay anh huang tieu C\JC khong nho d~n tiSn

-v ~ ten gQi "thu~ lQi tuc" khong phan anh ddy du n()i dung

kinh ts cua thus nay;

- Ph~ vi di~u chinh cua Lu~t thu~ lQi tuc con h~ h((p,

nh~p da va dang phat sinh trong ho~t d()ng kinh doanh trong

n~n kinh tS thi trubng

ngh~, di~u d6 khong chi h~n chS doanh nghi~p tfch luy tai ddu

nghi~p c6 v6n ddu tu nuoc ngohl, gay ra S\1' bdt blnh d~ng 16n

thu~ Vi~c danh qua nhi€u sv uu dai v~ thu~ cho nha ddu tu

nu6c ngoai khong nhiing khong gay hl:mg thu cho hQ rna lam

- Nhi~u quy dinh trong Lu~t thu€ lgi tuc khong con phil

De kh~c phvc nhimg nhugc diem co ban cua Lu~t thu~ lgi

dam cac yeu cftu sau:

thi truoog

-Khuy~n khfch va thu hut v6n ddu tu trong va ngoai nu6c

nghi~p ngohl qu6c doanh, dam bao sv blnh d~ng trong kinh

- H~ th6ng boa tAt ca nhfmg quy dinh uu dai v~ thu8 cho

Lu~t dftu tu nu6c ngoai t~i Vi~t Nam, B9 lu~t lao d()ng, Lu~t

thu~ Vi~c danh qua nhi€u sv uu dai v~ thu~ cho nha ddu tu

nu6c ngoai khong nhiing khong gay hl:mg thu cho hQ rna lam

- Nhi~u quy dinh trong Lu~t thu€ lgi tuc khong con phil

De kh~c phvc nhimg nhugc diem co ban cua Lu~t thu~ lgi

dam cac yeu cftu sau:

thi truoog

-Khuy~n khfch va thu hut v6n ddu tu trong va ngoai nu6c

nghi~p ngohl qu6c doanh, dam bao sv blnh d~ng trong kinh

- H~ th6ng boa tAt ca nhfmg quy dinh uu dai v~ thu8 cho

Lu~t dftu tu nu6c ngoai t~i Vi~t Nam, B9 lu~t lao d()ng, Lu~t

khuySn khich dftu tu trong nu6c, Lu~t thuS lgi tuc nh&m

kh~c phvc tlnh tr~ng tan m~n, chbng cheo dbng thai dam bao

dugc S\I ro rang, th6ng nhftt trong vi~c thvc hi~n cac chS d()

uu dai thuS

Ngohl ra, Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p dugc ban hanh

d~ thay thS Lu?t thuS lgi tuc con nh&m phu hgp vOi djnh huang

cru each buac hai h~ th6ng chinh sach thus a nuac ta, t~o diSu

ki~n rna r()ng hgp tac voo cac nu6c trong khu VlJC va tren thS

gioo nh&m phat tri~n kinh tS trong nu6c

Sau 4 nam thvc hi~n Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p, kSt

qua thu dugc la kha quan VS ca ban Lu~t thuS thu nh?p doanh

nghi~p da d~t dugc cac ffil}C tieu va yeu cftu d~t ra, C\1 th~ la:

- Lu?t thuS thu nh?p doanh nghi~p da g6p phftn khuySn

khich phat tri~n san xuftt kinh ctoanh, khuysn khich dfiu tu va

thay d6i ca cftu kinh tS Thong qua uu dai vS thuS sudt va mi6n

giam thus cho cac ctv an dfiu tu da gop phfin thu hut v6n dfiu tu

nu6c ngoai, t~o d()ng Ivc phat tri~n kinh tS khuySn khich nguai

dan b6 v6n thanh l?p doanh nghi~p moo, dftu tu xay d\Iflg day

chuySn san xuftt moo, rna r9ng quy mo ct6i moo cong ngh~, cai

thi~n moi truang sinh thai ctbng thm, thus thu nh?p doanh

nghi~p ciing huang cac t6 chtrC, ca nhan dftu tU VaO linh VlJC

nganh nghS, vung kinh tS theo dung ml)c tieu phat tri~n-kinh tS

xa h9i CUa Nha nuac

-Lu~t thuS thu nh?p doanh nghi~p da diSu tiSt dugc hftu hSt

cac khoan thu nh~p tir ho~t d()ng san xudt, kinh doanh Ngubn

thu tu thus thu nh~p doanh nghi~p tuang d6i 6n dinh va ngay

cang tang v€ s6 tuy~t d6i ciing nhu ti trQng trong t6ng thu ngan

sach nha nu6c

khuySn khich dftu tu trong nu6c, Lu~t thuS lgi tuc nh&m kh~c phvc tlnh tr~ng tan m~n, chbng cheo dbng thai dam bao dugc S\I ro rang, th6ng nhftt trong vi~c thvc hi~n cac chS d()

uu dai thuS

Ngohl ra, Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p dugc ban hanh d~ thay thS Lu?t thuS lgi tuc con nh&m phu hgp vOi djnh huang cru each buac hai h~ th6ng chinh sach thus a nuac ta, t~o diSu ki~n rna r()ng hgp tac voo cac nu6c trong khu VlJC va tren thS gioo nh&m phat tri~n kinh tS trong nu6c

Sau 4 nam thvc hi~n Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p, kSt qua thu dugc la kha quan VS ca ban Lu~t thuS thu nh?p doanh nghi~p da d~t dugc cac ffil}C tieu va yeu cftu d~t ra, C\1 th~ la:

- Lu?t thuS thu nh?p doanh nghi~p da g6p phftn khuySn khich phat tri~n san xuftt kinh ctoanh, khuysn khich dfiu tu va thay d6i ca cftu kinh tS Thong qua uu dai vS thuS sudt va mi6n giam thus cho cac ctv an dfiu tu da gop phfin thu hut v6n dfiu tu nu6c ngoai, t~o d()ng Ivc phat tri~n kinh tS khuySn khich nguai dan b6 v6n thanh l?p doanh nghi~p moo, dftu tu xay d\Iflg day chuySn san xuftt moo, rna r9ng quy mo ct6i moo cong ngh~, cai thi~n moi truang sinh thai ctbng thm, thus thu nh?p doanh nghi~p ciing huang cac t6 chtrC, ca nhan dftu tU VaO linh VlJC nganh nghS, vung kinh tS theo dung ml)c tieu phat tri~n-kinh tS

xa h9i CUa Nha nuac

-Lu~t thuS thu nh?p doanh nghi~p da diSu tiSt dugc hftu hSt cac khoan thu nh~p tir ho~t d()ng san xudt, kinh doanh Ngubn thu tu thus thu nh~p doanh nghi~p tuang d6i 6n dinh va ngay cang tang v€ s6 tuy~t d6i ciing nhu ti trQng trong t6ng thu ngan sach nha nu6c

- Vi~c dua vao thvc hi~n Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p

da thuc dfiy cac C<J SO san xuftt, kinh doanh tang CUOng h~ch

toan, cung c6 cong tac k~ toan, hoa don, chtmg tu, ti~t ki~m chi

phi, nang cao hi~u san xufit kinh doanh

- Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p da don gian, d~ thgc

hi~n hon so vm Lu~t thu~ 1¢ tire (do roue thu~ suftt, thu tvc ke

khai ·da duqc quy dinh dan gian han ti~t ki~m dugc thbi gian

chi phi, nhan 1gc cho ca nguoi thu vangum n<)p thu~)

Tuy nhien, ben c~nh k~t qua da d~t dugc, Lu~t thu~ thu

nh~p doanh nghi~p cling da b()c 19 m<)t s6 h~n ch~ nhu sau:

- M9t s6 khoan chi phi chua duqc phap 1u~t quy djnh ho~c

quy dinh chua phil hqp v6i thvc ti~n dftn d~n tlnh tr~ng chi phf

khong duqc phan anh dAy du, anh hu6ng dSn vi~c thu hbi v6n

d~u tu va xac djnh khong dung nghia V\1 thu~ vm Nha nu6c

Chfulg h~n, cac quy dinh vS khftu hao till san c6 dinh, chi phf

tra lai tiSn vay, chi phi quang cao tiSp thi khuy~n m~, chi phf

trang ph\lC, chi cong tac phf

- V S thu nh~p chiu thu~, m()t s6 ccr so kinh doanh co quySn

sir dvng dftt va m()t s6 ca sa kinh doanh thue dftt cua Nha nu&c

da chuy~n nhuqng quySn su dvng dftt, chuy~n quy~n thue dftt

da phat sinh khoan thu nh~p nay, th~m chf 1a rftt 16n nhung

chua dua vao thu nh~p chiu thus d~ disu ti~t

- Con c6 quy dinh khac bi~t giua doanh nghi~p trong nu&c

va doanh nghi~p c6 v6n dfru tu nu6c ngohl, chua bao dam sv

blnh d~ng v@ nghia V\1 thu~ Va c~nh tranh trong CO' ch~ thi

truang, khong phu hqp lu~t phap cac nu6c trong khu vvc va

thong 1~ qu6c t~ Ch~ng h~n, cac quy dinh v~ muc thuS suftt

- Vi~c dua vao thvc hi~n Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p

da thuc dfiy cac C<J SO san xuftt, kinh doanh tang CUOng h~ch

toan, cung c6 cong tac k~ toan, hoa don, chtmg tu, ti~t ki~m chi phi, nang cao hi~u san xufit kinh doanh

- Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p da don gian, d~ thgc hi~n hon so vm Lu~t thu~ 1¢ tire (do roue thu~ suftt, thu tvc ke khai ·da duqc quy dinh dan gian han ti~t ki~m dugc thbi gian chi phi, nhan 1gc cho ca nguoi thu vangum n<)p thu~)

Tuy nhien, ben c~nh k~t qua da d~t dugc, Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p cling da b()c 19 m<)t s6 h~n ch~ nhu sau:

- M9t s6 khoan chi phi chua duqc phap 1u~t quy djnh ho~c quy dinh chua phil hqp v6i thvc ti~n dftn d~n tlnh tr~ng chi phf khong duqc phan anh dAy du, anh hu6ng dSn vi~c thu hbi v6n

d~u tu va xac djnh khong dung nghia V\1 thu~ vm Nha nu6c Chfulg h~n, cac quy dinh vS khftu hao till san c6 dinh, chi phf tra lai tiSn vay, chi phi quang cao tiSp thi khuy~n m~, chi phf trang ph\lC, chi cong tac phf

- V S thu nh~p chiu thu~, m()t s6 ccr so kinh doanh co quySn sir dvng dftt va m()t s6 ca sa kinh doanh thue dftt cua Nha nu&c

da chuy~n nhuqng quySn su dvng dftt, chuy~n quy~n thue dftt

da phat sinh khoan thu nh~p nay, th~m chf 1a rftt 16n nhung chua dua vao thu nh~p chiu thus d~ disu ti~t

- Con c6 quy dinh khac bi~t giua doanh nghi~p trong nu&c

va doanh nghi~p c6 v6n dfru tu nu6c ngohl, chua bao dam sv blnh d~ng v@ nghia V\1 thu~ Va c~nh tranh trong CO' ch~ thi truang, khong phu hqp lu~t phap cac nu6c trong khu vvc va thong 1~ qu6c t~ Ch~ng h~n, cac quy dinh v~ muc thuS suftt

ho~c quy dinh vS thu~ thu nh~p doanh nghi~p b6 sung d6i v6i

doanh nghi~p trong nu6c co thu nh~p cao do lgi thS khach

quan dem 1~ ho~c quy dinh ve thus chuy~n thu nh~p ra nuac

ngoai d6i vm cac nha d~u tu nu6c ngoai d~u tu t~i Vi~t N am

khi chuy~n lgi nhu~n ve nu6c hQ

- Cac quy dinh uu dai, mi~n giam thuS giua Lu~t thuS thu

nh~p doanh nghi~p, Lu~t ~u tu nu6c ngohl, Lu~t khuySn khich

~u tu trong nuac chua th6ng nhdt vm nhau ve cac dieu ki~n

dugc huang uu dai; muc va thm gian uu dai, mi~n giam thuS

di~u do da gay ra kho khan cho vi~c ap d\lllg, khong bao dam

tfnh cong bfulg, binh d~ng v~ quy~n lgi dugc huang giua cac

lo~ hinh doanh nghi~p

- Cac quy dinh ve ke khai n<)p thuS, quySt toan thuS, quan lf

thuS con mang n~ng tfnh thu tvc hanh chfnh "xin cho" chua

phat huy tfnh t\1' giac, chua nang cao y thuc va trach nhi~m cua

cac ca sa kinh doanh trong thvc hi~n nghia V\1 thuS Ca quan

thuS con n~g vS thvc hi~n cac cong vi~c S\I V\1, kern hi~u qua

rna chua t~p trung quan tam dSn cong tac thanh tra, kiSm tra va

xu lf vi ph~ phap lu~t thuS, m<)t nhi~m V\1 quan trQng cua

nganh thuS hi~n nay

DS kh~c phvc m<)t s6 nhugc diSm cua Lu~t thuS thu nh~p

doanh nghi~p d6ng thai ds t~o dieu ki~n cho ngum n9p thus va

ngum thu thuS thvc hi~n dung lu~t, giam b6t nghia V\1 dong

gop cua cac ca sa kinh doanh, t~o dieu ki~n ds doanh nghi~p

tfch t\1 v6n d~u tu phat triSn, bao quat diSu tiSt dugc h~u hSt

cac khoan thu nh~p trong cac ca sa kinh doanh de bao dam

tang ngu6n thu cho ngan sach nha nuac va ti~n dSn vi~c ap

dl;tDg th6ng nhdt thuS thu nh~p doanh nghi~p khong phan bi~t

ho~c quy dinh vS thu~ thu nh~p doanh nghi~p b6 sung d6i v6i doanh nghi~p trong nu6c co thu nh~p cao do lgi thS khach quan dem 1~ ho~c quy dinh ve thus chuy~n thu nh~p ra nuac ngoai d6i vm cac nha d~u tu nu6c ngoai d~u tu t~i Vi~t N am khi chuy~n lgi nhu~n ve nu6c hQ

- Cac quy dinh uu dai, mi~n giam thuS giua Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p, Lu~t ~u tu nu6c ngohl, Lu~t khuySn khich

~u tu trong nuac chua th6ng nhdt vm nhau ve cac dieu ki~n dugc huang uu dai; muc va thm gian uu dai, mi~n giam thuS di~u do da gay ra kho khan cho vi~c ap d\lllg, khong bao dam tfnh cong bfulg, binh d~ng v~ quy~n lgi dugc huang giua cac

lo~ hinh doanh nghi~p

- Cac quy dinh ve ke khai n<)p thuS, quySt toan thuS, quan lf thuS con mang n~ng tfnh thu tvc hanh chfnh "xin cho" chua phat huy tfnh t\1' giac, chua nang cao y thuc va trach nhi~m cua cac ca sa kinh doanh trong thvc hi~n nghia V\1 thuS Ca quan thuS con n~g vS thvc hi~n cac cong vi~c S\I V\1, kern hi~u qua rna chua t~p trung quan tam dSn cong tac thanh tra, kiSm tra va

xu lf vi ph~ phap lu~t thuS, m<)t nhi~m V\1 quan trQng cua nganh thuS hi~n nay

DS kh~c phvc m<)t s6 nhugc diSm cua Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p d6ng thai ds t~o dieu ki~n cho ngum n9p thus va ngum thu thuS thvc hi~n dung lu~t, giam b6t nghia V\1 dong gop cua cac ca sa kinh doanh, t~o dieu ki~n ds doanh nghi~p tfch t\1 v6n d~u tu phat triSn, bao quat diSu tiSt dugc h~u hSt cac khoan thu nh~p trong cac ca sa kinh doanh de bao dam tang ngu6n thu cho ngan sach nha nuac va ti~n dSn vi~c ap dl;tDg th6ng nhdt thuS thu nh~p doanh nghi~p khong phan bi~t

doanh nghi~p cua cac thanh phftn kinh t~ khac nhau, doanh

nghi~p trong nu&c v6i doanh nghi~p c6 v6n dftu tu nu&c ngohl,

t~o S\f th6ng nhdt cao cua thu~ thu nh~p doanh nghi~p Tren ca

scr dt soat t~p hqp cac quy dinh v~ uu dai mi~n, gifun thu~ thu

nh~p doanh nghi~p da ban hanh trong cac van ban quy ph~

phap lu~t khac vao trong Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p

N gay 17/6/2003 Qu6c h9i nu6c C9ng hoa xa h9i chu nghia

Vi~t Nam da thong qua Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p sua

d6i de thay th~ cho Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p nam

1997 Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p sua dbi c6 hi~u lgc thi

hanh tir ngay 01/01/2004

Ngay 03/6/2008, Qu6c h9i ban hanh Lu~t thu~ thu nh~p

doanh nghi~p m&i, Lu~t nay c6 hi~u lgc thi hanh tir ngay

01/01/2009 thay th~ Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p nam

2003 Vi~c ban hanh Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p m&i

nam 2008 xufit phat tir cac H do sau:

thu~ thu nh~p ca nhan ( c6 hi~u lgc thi hanh tir ngay

01/01/2009), trong do cac dfii tUQ'llg la ca nhan, hQ kinh doanh

dang n9p thu~ thu nh~p doanh nghi~p dugc chuyen sang thgc

hi~n theo Lu~t thu~ thu nh~p ca nhan · Va ngay 29/11/2006,

Qu6c h9i ciing da thong qua Lu~t quan li thu~ c6 hi~u lgc thi

hanh tu ngay 01/07/2007' trong d6 cac n9i dung v~ dang k1

thu~, ke khai, n()p thu~, thanh tra, kiem tra, xu li vi ph~ clia

thu~ thu nh~p doanh nghi~p dugc th6ng nhfrt quy dinh t~ Lu~t

quan li thu~

Hai Ia Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p nam 2003 quy

dinh ca chi phi dugc trir va chi phi khong dugc trir khi xac dinh

doanh nghi~p cua cac thanh phftn kinh t~ khac nhau, doanh

nghi~p trong nu&c v6i doanh nghi~p c6 v6n dftu tu nu&c ngohl, t~o S\f th6ng nhdt cao cua thu~ thu nh~p doanh nghi~p Tren ca

scr dt soat t~p hqp cac quy dinh v~ uu dai mi~n, gifun thu~ thu

nh~p doanh nghi~p da ban hanh trong cac van ban quy ph~

phap lu~t khac vao trong Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p

N gay 17/6/2003 Qu6c h9i nu6c C9ng hoa xa h9i chu nghia Vi~t Nam da thong qua Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p sua d6i de thay th~ cho Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p nam

1997 Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p sua dbi c6 hi~u lgc thi hanh tir ngay 01/01/2004

Ngay 03/6/2008, Qu6c h9i ban hanh Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p m&i, Lu~t nay c6 hi~u lgc thi hanh tir ngay 01/01/2009 thay th~ Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p nam

2003 Vi~c ban hanh Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p m&i nam 2008 xufit phat tir cac H do sau:

thu~ thu nh~p ca nhan ( c6 hi~u lgc thi hanh tir ngay 01/01/2009), trong do cac dfii tUQ'llg la ca nhan, hQ kinh doanh dang n9p thu~ thu nh~p doanh nghi~p dugc chuyen sang thgc hi~n theo Lu~t thu~ thu nh~p ca nhan · Va ngay 29/11/2006, Qu6c h9i ciing da thong qua Lu~t quan li thu~ c6 hi~u lgc thi hanh tu ngay 01/07/2007' trong d6 cac n9i dung v~ dang k1 thu~, ke khai, n()p thu~, thanh tra, kiem tra, xu li vi ph~ clia thu~ thu nh~p doanh nghi~p dugc th6ng nhfrt quy dinh t~ Lu~t quan li thu~

Hai Ia Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p nam 2003 quy dinh ca chi phi dugc trir va chi phi khong dugc trir khi xac dinh

thu nh~p chiu thuS Cach quy dinh nay la phu hqp v6i thvc ti~n

nghi~p va co quan quan 1i nha nuac c thus, thanh tra, kiSm

toan), t(;lo co h{)i dS sinh ra co chS "xin- cho" trong qua trlnh

thu~ lgi cho vi~c thvc hi~n co chS tv khai, tg n{)p thuS theo

chuySn quySn sir dvng dfrt Ben c?nh d6, dS khuySn khich phat

triSn bfrt d{)ng san, h?n chS quy ho?ch "treo", b6 dfrt tr6ng ,

Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p cling da quy dinh uu dai d6i

thu nh~p chiu thuS Cach quy dinh nay la phu hqp v6i thvc ti~n

nghi~p va co quan quan 1i nha nuac c thus, thanh tra, kiSm toan), t(;lo co h{)i dS sinh ra co chS "xin- cho" trong qua trlnh

thu~ lgi cho vi~c thvc hi~n co chS tv khai, tg n{)p thuS theo

chuySn quySn sir dvng dfrt Ben c?nh d6, dS khuySn khich phat triSn bfrt d{)ng san, h?n chS quy ho?ch "treo", b6 dfrt tr6ng ,

Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p cling da quy dinh uu dai d6i

nha dS chuySn nhuQ'Ilg d~u phai thlJc hi~n dfiu gia quy~n sir

xac d!nh gia dAt theo gia th! trubng, chinh sach thu d6i vm dAt

cAn thi~t phai duy tri vi~c thu b6 sung d6i v&i lQ'i nhu~n tir ho~t

d6, ho~t d()ng kinh doanh bAt d()ng san dang chuySn sang theo

ca ch~ thj trubng, cac doanh nghi~p chuySn quySn su dvng dAt

v~y, cAn bai bo vi~c thu thuS b6 sung d6i v&i thu nh~p tu ho~t

nh~p tu kinh doanh bfit d()ng san

2003 co 3 thus suAt uu dai Ia 10%, 15% va 20% cung v6i

nhi~u muc thm gian mi~n, giam thu~ ( t&i da la 4 nam mi~n va

vgc uu dai, vua can cu vao dia ban dAu tu theo quy djnh cua

xac d!nh gia dAt theo gia th! trubng, chinh sach thu d6i vm dAt

cAn thi~t phai duy tri vi~c thu b6 sung d6i v&i lQ'i nhu~n tir ho~t

d6, ho~t d()ng kinh doanh bAt d()ng san dang chuySn sang theo

ca ch~ thj trubng, cac doanh nghi~p chuySn quySn su dvng dAt

v~y, cAn bai bo vi~c thu thuS b6 sung d6i v&i thu nh~p tu ho~t

nh~p tu kinh doanh bfit d()ng san

2003 co 3 thus suAt uu dai Ia 10%, 15% va 20% cung v6i

nhi~u muc thm gian mi~n, giam thu~ ( t&i da la 4 nam mi~n va

vgc uu dai, vua can cu vao dia ban dAu tu theo quy djnh cua

ap dvng d6i vm qua nhi~u truang hqp nen cac dg an dAu tu

Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p nam 2003 them dan tnii va

vi~c xac dinh di~u ki~n uu dai, muc uu dai, doanh nghi~p kh6

do sir dvng lao d()ng nfr, uu dai sir dvng lao d<)ng la nguo'i tan

t~t, uu dai do thgc hi~n cac hqp dAng dich vvld thu~t phvc vv

vi~c tg xac dinh uu dai mi~n, giam Ben c~nh d6, thgc t~ quan

t~p trung chu y~u vao cac khu cong nghi~p, khu ch~ xuftt ho~c

Thgc ti€n nu6'c · ta trong thm gian vira qua cilng nhu kinh

nghi~m cua cac nu6c cho thfty: m~c du chinh sach uu dai thu~

Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p nam 2003 them dan tnii va

vi~c xac dinh di~u ki~n uu dai, muc uu dai, doanh nghi~p kh6

do sir dvng lao d()ng nfr, uu dai sir dvng lao d<)ng la nguo'i tan

t~t, uu dai do thgc hi~n cac hqp dAng dich vvld thu~t phvc vv

vi~c tg xac dinh uu dai mi~n, giam Ben c~nh d6, thgc t~ quan

t~p trung chu y~u vao cac khu cong nghi~p, khu ch~ xuftt ho~c

Thgc ti€n nu6'c · ta trong thm gian vira qua cilng nhu kinh

nghi~m cua cac nu6c cho thfty: m~c du chinh sach uu dai thu~

cua Vi~t Nam c6 muc uu dai hfip dftn hon so vm nhi~u nu6c

nhung neu nhu khong sua d6i d~ thu hiit dftu tu c6 h;ra chQn thl

hi~u qua thu hut ddu tu trong nu&c cling nhu nu6c ngohl dS

khuySn khich phat tri~n n~n kinh tS se rfit kh6 c6 th~ d~t dugc

theo dinh hu&ng cua Nha nu6c D~ t~o di~u ki~n thu?n lQi cho

ctoanh nghi~p trong vi~c huang uu dai dAu tu va th\fc hi~n co

cbS t1J tfnh, tg khai, tu n()p, cftn thiSt phru nghien cUu, sua d6i

cac quy dinh v~ uu dai thuS thu nh~p doanh nghi~p dam bao

tninh phuc t~p va dan trill theo hu6ng: C6 ca chS uu dai minh

b~ch, thiSt th.vc, phil hqp vm xu thS chung v€ cai each thuS CUa

cac nu6c tren th€ gim; chuySn tl:r uu dai theo di~n http (mi~n,

giam thuS) sang cCJ ch€ h~ muc thuS suftt ph6 thong xu6ng thftp

hon muc 28% cts khuy€n khfch ca n€n kinh t~, ct6ng thm s~p

x~p 1~ uu dai ( mi@n, giam thuS) t~p trung vao m()t s6 llnh VlJC

mui nhQn va dia ban c6 di@u ki~n kinh t~-xa h<)i d~c bi~t kh6

khan Theo d6 da giam b6t cac nganh ngh€, llnh vvc dugc

~uemg uu dai thu~, chi danh cho m()t s6 it Hnh VlJC trQng di~m,

miii nhQn la: giao dl)c dao t~o, y tS, th~ thao, cong ngh~ cao,

bao V~ moi truang, nghien Clru khoa hQC Va phat tri~n cong

ngh~, dftu tU phat tri~n CO scr h~ tftng d?c bi~t quan trQng CUa

nha nu6c; dbng thm khong ldng ghep vira uu dai theo nganh

ngh€, vi:ra uu dai theo dia ban Da la doanh nghi~p moo thanb

l?p thUQC llnh V\IC UU dfu dftu tU se dUQ'C hucrng m()t IDUC thu~

suftt uu dai duy nhftt, khong k~ thanh l~p 6 dja ban nao Rieng

doanh nghi~p m6i thanh l~p khong thu{>c linh V\IC uu dai dftu

tu thl c6 hai muc d9 uu dai theo hai lo~ dia ban kinh t~-xa h()i:

d~c bi~t kh6 khan va dia ban kinh t€-xa h<)i kh6 khan

Nam la Lu?t thuS thu nh?p doanh nghi~p nam 2003 dugc

ban hanh trong ru€u ki~n doanh nghi~p thuang co tr\1 scr disu

cua Vi~t Nam c6 muc uu dai hfip dftn hon so vm nhi~u nu6c nhung neu nhu khong sua d6i d~ thu hiit dftu tu c6 h;ra chQn thl

hi~u qua thu hut ddu tu trong nu&c cling nhu nu6c ngohl dS khuySn khich phat tri~n n~n kinh tS se rfit kh6 c6 th~ d~t dugc theo dinh hu&ng cua Nha nu6c D~ t~o di~u ki~n thu?n lQi cho ctoanh nghi~p trong vi~c huang uu dai dAu tu va th\fc hi~n co cbS t1J tfnh, tg khai, tu n()p, cftn thiSt phru nghien cUu, sua d6i cac quy dinh v~ uu dai thuS thu nh~p doanh nghi~p dam bao tninh phuc t~p va dan trill theo hu6ng: C6 ca chS uu dai minh b~ch, thiSt th.vc, phil hqp vm xu thS chung v€ cai each thuS CUa cac nu6c tren th€ gim; chuySn tl:r uu dai theo di~n http (mi~n, giam thuS) sang cCJ ch€ h~ muc thuS suftt ph6 thong xu6ng thftp hon muc 28% cts khuy€n khfch ca n€n kinh t~, ct6ng thm s~p x~p 1~ uu dai ( mi@n, giam thuS) t~p trung vao m()t s6 llnh VlJC mui nhQn va dia ban c6 di@u ki~n kinh t~-xa h<)i d~c bi~t kh6 khan Theo d6 da giam b6t cac nganh ngh€, llnh vvc dugc

~uemg uu dai thu~, chi danh cho m()t s6 it Hnh VlJC trQng di~m, miii nhQn la: giao dl)c dao t~o, y tS, th~ thao, cong ngh~ cao, bao V~ moi truang, nghien Clru khoa hQC Va phat tri~n cong ngh~, dftu tU phat tri~n CO scr h~ tftng d?c bi~t quan trQng CUa nha nu6c; dbng thm khong ldng ghep vira uu dai theo nganh ngh€, vi:ra uu dai theo dia ban Da la doanh nghi~p moo thanb l?p thUQC llnh V\IC UU dfu dftu tU se dUQ'C hucrng m()t IDUC thu~ suftt uu dai duy nhftt, khong k~ thanh l~p 6 dja ban nao Rieng doanh nghi~p m6i thanh l~p khong thu{>c linh V\IC uu dai dftu

tu thl c6 hai muc d9 uu dai theo hai lo~ dia ban kinh t~-xa h()i: d~c bi~t kh6 khan va dia ban kinh t€-xa h<)i kh6 khan

Nam la Lu?t thuS thu nh?p doanh nghi~p nam 2003 dugc ban hanh trong ru€u ki~n doanh nghi~p thuang co tr\1 scr disu

harm t~ dja ban dja phuang noi kinh C:oanh; Lu~t quan H thuS

quy dinh n9p thus thu nh~p doanh ngh1 ~P t~i noi dong tn;t sa

chinh da t~o thu~n lgi cho doanh nghi~p trong h~ch toan t~p

trung, diSu hanh

Tuy nhien, trong tht;rc tS, cac doanh nghi~p thuang c6 CO' sa

kinh doanh t~i nhiSu dia phuang khac va a nhfmg noi nay,

chinh quySn dia phuang phai cung cftp nhiSu dich vv phvc vv

cho san xuftt-kinh doanh nhu: b~nh vi~n, truang hQc, nha a

cong nhan, v~ sinh moi truang, tr~t tv tri an nhung khong c6

ngu6n thu vi thuS thu nh~p doanh nghi~p da duqc n()p t~i noi

dong tr1,1 sa chinh D~ giai quyst t6t vAn ds nay phu hgp trong

giai do~n hi~n nay, cAn thiSt phai sua ddi Lu~t thuS thu nh~p

doanh nghi~p theo huang t~o di~u ki~n cho doanh nghi~p tht;rc

hi~n nghia vv d6ng g6p cho ngan sach dja phuang

Tir nhfmg n()i dung neu tren da d~t ra yeu cAu phai sua dbi

Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p d~ h~ chS sv ch6ng cheo,

trung l~p, bao dam tinh th6ng nhftt cua h~ th6ng phap lu~t thus

Vi~c ban harm Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p 2008 d~ nh~m

thvc hi~n cac mvc tieu va yeu cAu sau:

bao dam cong b~ng, binh d~ng trong c~ tranh; thvc hi~n

giam muc thuS sudt chung d~ khuySn khich doanh nghi~p c6

them ngu6n Ivc thl chinh, tang tich luy, tich tv dbi mm thiSt bj,

dfty m~ ddu tu phat tri~n, nang cao nang Ivc c~ tranh

moi tru(mg ddu tU hftp dfut, thu hut ddu tu CO ChQn lQC va nang

cao chftt luqng ddu tu, tac d()ng tich eve dSn phan b6 ngu6n lvc

d~ phat tri~n d!a ban co diSu ki~n kinh t6-xa h9i d~c bi~t kh6

harm t~ dja ban dja phuang noi kinh C:oanh; Lu~t quan H thuS quy dinh n9p thus thu nh~p doanh ngh1 ~P t~i noi dong tn;t sa

chinh da t~o thu~n lgi cho doanh nghi~p trong h~ch toan t~p

trung, diSu hanh

Tuy nhien, trong tht;rc tS, cac doanh nghi~p thuang c6 CO' sa

kinh doanh t~i nhiSu dia phuang khac va a nhfmg noi nay, chinh quySn dia phuang phai cung cftp nhiSu dich vv phvc vv cho san xuftt-kinh doanh nhu: b~nh vi~n, truang hQc, nha a

cong nhan, v~ sinh moi truang, tr~t tv tri an nhung khong c6 ngu6n thu vi thuS thu nh~p doanh nghi~p da duqc n()p t~i noi dong tr1,1 sa chinh D~ giai quyst t6t vAn ds nay phu hgp trong giai do~n hi~n nay, cAn thiSt phai sua ddi Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p theo huang t~o di~u ki~n cho doanh nghi~p tht;rc

hi~n nghia vv d6ng g6p cho ngan sach dja phuang

Tir nhfmg n()i dung neu tren da d~t ra yeu cAu phai sua dbi Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p d~ h~ chS sv ch6ng cheo, trung l~p, bao dam tinh th6ng nhftt cua h~ th6ng phap lu~t thus Vi~c ban harm Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p 2008 d~ nh~m thvc hi~n cac mvc tieu va yeu cAu sau:

bao dam cong b~ng, binh d~ng trong c~ tranh; thvc hi~n giam muc thuS sudt chung d~ khuySn khich doanh nghi~p c6 them ngu6n Ivc thl chinh, tang tich luy, tich tv dbi mm thiSt bj, dfty m~ ddu tu phat tri~n, nang cao nang Ivc c~ tranh

moi tru(mg ddu tU hftp dfut, thu hut ddu tu CO ChQn lQC va nang cao chftt luqng ddu tu, tac d()ng tich eve dSn phan b6 ngu6n lvc d~ phat tri~n d!a ban co diSu ki~n kinh t6-xa h9i d~c bi~t kh6

khan va m<)t s6 linh vvc mill nhQn d~c bi~t quan trQng, d6ng

thbi bao dam chinh sach don gian, .ro rang, minh b~ch, gop

ph~n dAy m~nh cai each hanh chfnh, dap (mg yeu cfiu h()i nh~p

kinh t@ qu6c t~

Ba Ia, dam bao ngubn thu cho ngan sach nha nuac

Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p ban hanh ngay 3/6/2008

c6 hi~u 1\rc k~ tir ngay 01/01/2009 sau 4 nan1 thvc hi~n da ca

ban d?t duqc mvc tieu dS ra khi ban hanh Lu~t Ben c~h

nhfmg k~t qua d~t dugc, do sg bi@n dQng nhanh cua nSn kinh t~

nen mQt s6 quy dinh trong Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p da

b9c 19 m<)t s6 t6n t~, h~n cbS, khong theo kip s1,r v~n d{>ng cua

thgc ti~n, cv th~:

- Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p hi~n hanh chi quy dinh

uu dai thus cho doanh nghi~p thanh l~p mm tir dv an d~u tu,

khong c6 quy dinh uu dill cho doanh nghi~p dang ho?t d9ng c6

d~u tu rna r9ng san xuit kinh doanh rna khong thanh l~p phap

nhan m6i, trong khi thvc t~ nhiSu doanh nghi~p c6 ma r{>ng

san xudt kinh doanh nhung khong thanh l~p phap nhan mm

nen chua t?O d{>ng lgc khuy~n kbich cac doanh nghi~p dang

ho?t d{>ng b6 them v6n ddu tu, do v~y, chua phat huy h~t hi~u

qua phan bb ngu6n lvc trong ddu tu d~ dap fulg yeu cdu vS

phat tri~n kinh t@ theo vung va lanh thb, nhit la thu hut dfiu tu

vao cac dia ban c6 di6u ki~n kinh t~-xa h9i d~c bi~t kh6 khan;

- MQt s6 khoan thu nh~p chiu thu~ mm phat sinh trong thgc

ti6n, nhu: thu nh~p tir cac ho?t d9ng chuy~n nhuqng quySn

kinh doanh nhu chuy~n nhu<}llg quySn tham do, khai thac ch~

bi@n khoang san; chuy~n nhu911g quy~n gop v6n d~u tu, quy~n

tham gia dv an da duqc Chinh phu c6 quy dinh d~ diSu chinh

khan va m<)t s6 linh vvc mill nhQn d~c bi~t quan trQng, d6ng thbi bao dam chinh sach don gian, .ro rang, minh b~ch, gop

ph~n dAy m~nh cai each hanh chfnh, dap (mg yeu cfiu h()i nh~p

kinh t@ qu6c t~

Ba Ia, dam bao ngubn thu cho ngan sach nha nuac

Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p ban hanh ngay 3/6/2008 c6 hi~u 1\rc k~ tir ngay 01/01/2009 sau 4 nan1 thvc hi~n da ca ban d?t duqc mvc tieu dS ra khi ban hanh Lu~t Ben c~h nhfmg k~t qua d~t dugc, do sg bi@n dQng nhanh cua nSn kinh t~ nen mQt s6 quy dinh trong Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p da b9c 19 m<)t s6 t6n t~, h~n cbS, khong theo kip s1,r v~n d{>ng cua thgc ti~n, cv th~:

- Lu~t thu~ thu nh~p doanh nghi~p hi~n hanh chi quy dinh

uu dai thus cho doanh nghi~p thanh l~p mm tir dv an d~u tu, khong c6 quy dinh uu dill cho doanh nghi~p dang ho?t d9ng c6 d~u tu rna r9ng san xuit kinh doanh rna khong thanh l~p phap nhan m6i, trong khi thvc t~ nhiSu doanh nghi~p c6 ma r{>ng san xudt kinh doanh nhung khong thanh l~p phap nhan mm nen chua t?O d{>ng lgc khuy~n kbich cac doanh nghi~p dang ho?t d{>ng b6 them v6n ddu tu, do v~y, chua phat huy h~t hi~u qua phan bb ngu6n lvc trong ddu tu d~ dap fulg yeu cdu vS phat tri~n kinh t@ theo vung va lanh thb, nhit la thu hut dfiu tu vao cac dia ban c6 di6u ki~n kinh t~-xa h9i d~c bi~t kh6 khan;

- MQt s6 khoan thu nh~p chiu thu~ mm phat sinh trong thgc ti6n, nhu: thu nh~p tir cac ho?t d9ng chuy~n nhuqng quySn kinh doanh nhu chuy~n nhu<}llg quySn tham do, khai thac ch~ bi@n khoang san; chuy~n nhu911g quy~n gop v6n d~u tu, quy~n

tham gia dv an da duqc Chinh phu c6 quy dinh d~ diSu chinh

phu hqp vm thvc ti€n phat sinh; m(>t s6 khoan thu nh~p c~n

duqc miSn thu6 d~ phu hqp vm thvc tiSn va thong 1~ qu6c t6

nay c~ b6 sung vao Lu~t d~ dam bao chinh sach ro rang, minh

- M(>t s6 quy djnh v~ cac khoan chi phi duqc trir va khong

duqc tru chua th~t sv phu hqp vm tinh hlnh phat tri~n kinh tS

trong thm gian t&i, chua gop ph~n vao vi~c ki~m soat thu nh~p,

chi phi cua doanh nghi~p nhu: chua c6 quy djnh v~ kh6ng chS

ti ~~ v6n vay so v&i v6n chu sa hfm (v6n mong) duqc tinh vao

chi phi; quy dinh v~ djnh muc tieu hao nguyen, nhien v~t li~u,

v~ cac khoan chi cua doanh nghi~p tham gia tai trq cho ho~t

d9ng xa h9i; v~ ti 1~ kh6ng chs chi phi quang cao, khuysn m~i

khong con phu hqp v&i thvc tiSn

Ben c~ d6, thvc hi~n ChiSn luqc Ccli each thuS giai do~n

2011 - · 2020, cAn di~u chinh giam muc d(>ng vi en thuS t~o di~u

ki~n tang tich luy, tich tv cho doanh nghi~p Muc thuS sudt ph6

thong tuy khong cao han cac nu6c trong khu vvc nhung cAn

duqc nghien cw ttrng bu&c di~u chinh giam d~ dam bao sv

hAp dfiu trong thu hut dftu tu, khuysn khich san xuAt kinh

doanh, phu hqp vm xu ths cai each thus cua ths gim;

Ngohl ra, vi~c sua d6i Lu~t lac~ thi~t nh~m dam bao chinh

sach r6 rang, minh b~ch, dan gian, giam thu tl)c hanh chinh t~o

thu~ I¢ cho nguai n9p thus va cong tac quan 1i thus, t~o di~u

ki~n cho vi~c hi~n d~i hoa quan li thuS

Vi~c ban hanh lu~t sua d6i, b6 sung m()t s6 di~u cua Lu~t

thuS thu nh~p doanh nghi~p nam 2013 nh~m thvc hi~n cac IDl)C

tieu, yeu cAu sau:

phu hqp vm thvc ti€n phat sinh; m(>t s6 khoan thu nh~p c~n duqc miSn thu6 d~ phu hqp vm thvc tiSn va thong 1~ qu6c t6 nay c~ b6 sung vao Lu~t d~ dam bao chinh sach ro rang, minh

- M(>t s6 quy djnh v~ cac khoan chi phi duqc trir va khong duqc tru chua th~t sv phu hqp vm tinh hlnh phat tri~n kinh tS trong thm gian t&i, chua gop ph~n vao vi~c ki~m soat thu nh~p, chi phi cua doanh nghi~p nhu: chua c6 quy djnh v~ kh6ng chS

ti ~~ v6n vay so v&i v6n chu sa hfm (v6n mong) duqc tinh vao chi phi; quy dinh v~ djnh muc tieu hao nguyen, nhien v~t li~u, v~ cac khoan chi cua doanh nghi~p tham gia tai trq cho ho~t d9ng xa h9i; v~ ti 1~ kh6ng chs chi phi quang cao, khuysn m~i khong con phu hqp v&i thvc tiSn

Ben c~ d6, thvc hi~n ChiSn luqc Ccli each thuS giai do~n

2011 - · 2020, cAn di~u chinh giam muc d(>ng vi en thuS t~o di~u ki~n tang tich luy, tich tv cho doanh nghi~p Muc thuS sudt ph6 thong tuy khong cao han cac nu6c trong khu vvc nhung cAn duqc nghien cw ttrng bu&c di~u chinh giam d~ dam bao sv hAp dfiu trong thu hut dftu tu, khuysn khich san xuAt kinh doanh, phu hqp vm xu ths cai each thus cua ths gim;

Ngohl ra, vi~c sua d6i Lu~t lac~ thi~t nh~m dam bao chinh sach r6 rang, minh b~ch, dan gian, giam thu tl)c hanh chinh t~o

thu~ I¢ cho nguai n9p thus va cong tac quan 1i thus, t~o di~u ki~n cho vi~c hi~n d~i hoa quan li thuS

Vi~c ban hanh lu~t sua d6i, b6 sung m()t s6 di~u cua Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p nam 2013 nh~m thvc hi~n cac IDl)C

tieu, yeu cAu sau:

- TiSp tvc t?o moi truimg d~u tu va kinh doanh thu~n 1¢,

t~ti chfnh, tang tich luy, tich tv d6i m&i thi~t bi, dAy m~nh d~u

khuy~n khfch va thu hut dAu tu CO ChQn l<)C d~ phat tri~n cac

nhung se tang tru6ng ngu&n thu ngan sach nha nu&c trong

- T~p trung sua d6i, b6 sung nhfmg vAn dS bdt c~p so vm

hi~n, t~o thu?n 1¢ cho nguai n()p thuS va gop ph~n thuc dAy

Thu~ thu nh~p doanh nghi~p la lo~ thuS trgc thu, thu vao

t~ti chfnh, tang tich luy, tich tv d6i m&i thi~t bi, dAy m~nh d~u

khuy~n khfch va thu hut dAu tu CO ChQn l<)C d~ phat tri~n cac

nhung se tang tru6ng ngu&n thu ngan sach nha nu&c trong

-T~p trung sua d6i, b6 sung nhfmg vAn dS bdt c~p so vm

hi~n, t~o thu?n 1¢ cho nguai n()p thuS va gop ph~n thuc dAy

Thu~ thu nh~p doanh nghi~p la lo~ thuS trgc thu, thu vao

dong gop cong b~ng, h<JP li giua cac tb chuc san xuAt, kinh

doanh, hang hoa, dich vv c6 thu nh~p, gop phfin thuc dAy san

xuAt kinh doanh phat triSn

2 Chii th~ quan h~ phap luit thuS thu nhip doanh nghi~p

Quan h~ phap lu~t thu€ thu nh~p doanh nghi~p la quan h~

thu, n9p thu€ phat sinh giita Nha nu6c vm cac tb chuc kinh

doanh co thu nh~p dugc cac quy ph~m phap lu~t thus thu nh~p

doanh nghi~p diSu chinh

Do quan h~ phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p lo~i quan

h~ phap lu~t thu€ cv thS nen ca cdu chu thS trong quan h~ phap

lu~t thuS nay xac dinh C\1 thS bao g6m hai lo~i chu thS sau:

Thu nhdt, chu thS thvc hi~n quySn thu thu~

Trong quan h~ phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p, do

la lo~i thus n9i dia va ho~t d9ng t~o ra thu nh~p cua d6i tugng

n9p thus khong bi giai h~n boi dia gim hanh chinh nen chu

thS dugc nhan danh · Nha nu6c thvc hi~n quySn thu thuS thu

nh~p doanh nghi~p d6i v6i d6i tugng n9p thuS la ca quan thuS

cac cdp Day la diSm khac bi~t vm quan h~ phap lu~t thuS

khac nhu thuS xudt nh~p khAu, thuS gia tri gia tang, thuS sir

dvng ddt

Thu hai, chu thS co nghla V\1 n9p thuS thu nh~p doanh nghi~p

DiSu 2 Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p quy dinh: NguCri

n9p thuS thu nh~p doanh nghi~p la tb chuc ho~t d9ng san xudt,

kinh doanh hang hoa, dich vv co thu nh~p chiu thuS, bao g6m:

Doanh nghi~p dugc thanh l~p theo quy dinh cua phap lu~t Vi~t

N am; doanh nghi~p dugc thanh l~p theo quy dinh cua phap

dong gop cong b~ng, h<JP li giua cac tb chuc san xuAt, kinh doanh, hang hoa, dich vv c6 thu nh~p, gop phfin thuc dAy san xuAt kinh doanh phat triSn

2 Chii th~ quan h~ phap luit thuS thu nhip doanh nghi~p Quan h~ phap lu~t thu€ thu nh~p doanh nghi~p la quan h~ thu, n9p thu€ phat sinh giita Nha nu6c vm cac tb chuc kinh doanh co thu nh~p dugc cac quy ph~m phap lu~t thus thu nh~p doanh nghi~p diSu chinh

Do quan h~ phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p lo~i quan h~ phap lu~t thu€ cv thS nen ca cdu chu thS trong quan h~ phap lu~t thuS nay xac dinh C\1 thS bao g6m hai lo~i chu thS sau:

Thu nhdt, chu thS thvc hi~n quySn thu thu~

Trong quan h~ phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p, do

la lo~i thus n9i dia va ho~t d9ng t~o ra thu nh~p cua d6i tugng n9p thus khong bi giai h~n boi dia gim hanh chinh nen chu thS dugc nhan danh · Nha nu6c thvc hi~n quySn thu thuS thu nh~p doanh nghi~p d6i v6i d6i tugng n9p thuS la ca quan thuS cac cdp Day la diSm khac bi~t vm quan h~ phap lu~t thuS khac nhu thuS xudt nh~p khAu, thuS gia tri gia tang, thuS sir dvng ddt

Thu hai, chu thS co nghla V\1 n9p thuS thu nh~p doanh nghi~p DiSu 2 Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p quy dinh: NguCri n9p thuS thu nh~p doanh nghi~p la tb chuc ho~t d9ng san xudt, kinh doanh hang hoa, dich vv co thu nh~p chiu thuS, bao g6m: Doanh nghi~p dugc thanh l~p theo quy dinh cua phap lu~t Vi~t

N am; doanh nghi~p dugc thanh l~p theo quy dinh cua phap

lu~t nu&c ngohl c6 ca sa thuang tru ho~c khong c6 ca sa

lu~t Vi~t Nam; t6 chuc khac c6 ho~t d<)ng san xufit, kinh doanh

thu nh~p doanh nghi~p nhu sau:

lu~t Vi~t Nam n<)p thu€ d6i vm thu nh~p chiu thu€ phat sinh t~

Vi~t Nam va thu nh~p chiu thuS phat sinh ngohl Vi~t Nam;

Vi~t N am n()p thuS d6i v&i thu nh~p chiu thuS phat sinh t~

Vi~t Nam va thu nh~p chiu thuS phat sinh ngohl Vi~t Nam lien

Vi~t N am n()p thuS d6i v&i thu nh~p chiu thuS phat sinh t~

Vi~t Nam rna khoan thu nh~p nay khong lien quan dSn ho~t

t~i Vi~t N am n<)p thuS d6i v&i thu nh~p chiu thuS phat sinh t~

Vi~tNam

lu~t Vi~t Nam; t6 chuc khac c6 ho~t d<)ng san xufit, kinh doanh

thu nh~p doanh nghi~p nhu sau:

lu~t Vi~t Nam n<)p thu€ d6i vm thu nh~p chiu thu€ phat sinh t~ Vi~t Nam va thu nh~p chiu thuS phat sinh ngohl Vi~t Nam;

Vi~t N am n()p thuS d6i v&i thu nh~p chiu thuS phat sinh t~

Vi~t Nam va thu nh~p chiu thuS phat sinh ngohl Vi~t Nam lien

Vi~t N am n()p thuS d6i v&i thu nh~p chiu thuS phat sinh t~ Vi~t Nam rna khoan thu nh~p nay khong lien quan dSn ho~t

t~i Vi~t N am n<)p thuS d6i v&i thu nh~p chiu thuS phat sinh t~

Vi~tNam

d~u, khi ho~c dia diSm khai thac Uti nguyen thien nhien khac

t~ Vi~t N am~ dia diSm xay dvng, cong trlnh xay dvng, l~p d~t,

l~p nip; ca sa cung cfrp dich V\1, bao g6m ca dich vv tu vAn

thong qua nguai Utm cong hay m()t t6 chuc, ca nhan khac; d~i

li cho doanh nghi~p nu6c ngoai; d~i di~n t~i Vi~t Nam trong

truang hqp la d~i di~n co thAm quySn ki kSt hqp dbng dung ten

doanh nghi~p nu6c ngoai ho~c d~i di~n khong co thAm quySn

ki kSt hqp dbng dung ten doanh nghi~p nu6c ngoai nhung

thuang xuyen thgc hi~n vi~c giao hang hoa ho~c cung l1ng dich

V\1 t~ Vi~t N am

3 Can err phat sinh quan h~ phap luit thu~ thu nhip

doanh nghi~p

Quan h~ phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p phat sinh

tren ca sa co ba ySu t6 ca ban la co ca cfru chu thS xac dinh, co

quy ph~m phap lu~t diSu chinh va co S\f ki~n phap li:

DS quan h~ phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p phat sinh

thl tru6c hSt phai co cac quy ph~m phap lu~t diSu chinh Hi~n

nay, cac quy ph~m phap lu~t diSu chinh quan h~ phap lu~t thuS

thu nh~p doanh nghi~p duqc quy dinh tru6c hSt a Lu~t thuS thu

nh~p doanh nghi~p ban hanh ngay 03/6/2008; Lu~t sua d6i, b6

sung m()t s6 diSu cua Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p ngay

19/6/2013; Lu~t s6 71/2014/QH13 ngay 26/11/2014 sua d6i,

b6 sung m9t s6 diSu cua cac lu~t vs thus va cac van ban quy

dinh chi tiSt huang d~n thi hanh Ngoai ra, con cac quy ph~m

phap lu~t thus qu6c ts duqc quy dinh trong cac hi~p dinh traoo

danh thuS hai l~n rna Vi~t N am da tham gia ki kSt

d~u, khi ho~c dia diSm khai thac Uti nguyen thien nhien khac t~ Vi~t N am~ dia diSm xay dvng, cong trlnh xay dvng, l~p d~t, l~p nip; ca sa cung cfrp dich V\1, bao g6m ca dich vv tu vAn thong qua nguai Utm cong hay m()t t6 chuc, ca nhan khac; d~i

li cho doanh nghi~p nu6c ngoai; d~i di~n t~i Vi~t Nam trong truang hqp la d~i di~n co thAm quySn ki kSt hqp dbng dung ten doanh nghi~p nu6c ngoai ho~c d~i di~n khong co thAm quySn

ki kSt hqp dbng dung ten doanh nghi~p nu6c ngoai nhung thuang xuyen thgc hi~n vi~c giao hang hoa ho~c cung l1ng dich

DS quan h~ phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p phat sinh thl tru6c hSt phai co cac quy ph~m phap lu~t diSu chinh Hi~n nay, cac quy ph~m phap lu~t diSu chinh quan h~ phap lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p duqc quy dinh tru6c hSt a Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p ban hanh ngay 03/6/2008; Lu~t sua d6i, b6 sung m()t s6 diSu cua Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p ngay 19/6/2013; Lu~t s6 71/2014/QH13 ngay 26/11/2014 sua d6i, b6 sung m9t s6 diSu cua cac lu~t vs thus va cac van ban quy dinh chi tiSt huang d~n thi hanh Ngoai ra, con cac quy ph~m phap lu~t thus qu6c ts duqc quy dinh trong cac hi~p dinh traoo danh thuS hai l~n rna Vi~t N am da tham gia ki kSt

3.2 Sl! ki?n phap U lam phat sinh quan h? phap hujt thui

con gQi la c6 hanh vi kinh doanh

Theo each hi€u thong thuang thl hanh vi kinh doanh la

kinh doanh hqp phap tuc la khi hQ da lam thu t\lc xin cdp gidy

dinh t6 chuc c6 hanh vi kinh doanh hi€u theo nghi'a r()ng han,

cua Lu~t thu€ thu nh~p doanh nghi~p thl m()t t6 chuc duqc coi

trong hai truang hqp sau:

3.2 Sl! ki?n phap U lam phat sinh quan h? phap hujt thui

con gQi la c6 hanh vi kinh doanh

Theo each hi€u thong thuang thl hanh vi kinh doanh la

kinh doanh hqp phap tuc la khi hQ da lam thu t\lc xin cdp gidy

dinh t6 chuc c6 hanh vi kinh doanh hi€u theo nghi'a r()ng han,

cua Lu~t thu€ thu nh~p doanh nghi~p thl m()t t6 chuc duqc coi

trong hai truang hqp sau:

vi kinh doanh tren thgc tS hay chua

Truang hgp thu hai, t6 chuc da thvc te tiSn hanh ho~t d()ng

kinh doanh trong nhfrng llnh vvc, nganh nghS rna Nha nu6c

khong cAm nhung hQ chua dang ki kinh doanh thl cfing dugc

xem la c6 du dAu hi~u "c6 hanh vi kinh doanh" va thm di~m

xac djnh hQ c6 hanh vi kinh doanh k~ tir thm di€m hQ b~t ddu

thvc hi~n ho~t d()ng kinh doanh Tuy nhien, hanh vi kinh

doanh nay c6 th~ coi la chua hgp thuc vS phuang di~n quan li

hanh chinh nhung c6 th€ coi hgp thuc tren phuang di~n quan li

thus khi h9 da lam thu tvc dang ki thus truac ho~c cung vm

thm di~m tiSn hanh ho~t d9ng kinh doanh cua mlnh

Khi m()t t6 chuc dugc xac djnh c6 hanh vi kinh doanh thl

khi d6 phat sinh nghia V\1 dang ki thuS cua hQ vm CO' quan

thuS Tuy nhien, chua lam phat sinh nghia vv ke khai, n()p

thuS, quySt toan thuS thu nh~p doanh nghi~p

Thu hai, c6 thu nh~p phat sinh

DAu hi~u c6 thu nh~p phat sinh la can cu lam phat sinh

nghia V\1 ke khai, n()p thuS, quySt toan thuS cua d6i tugng n()p

thuS Tuy nhien, thu nh~p phat sinh a day phai la thu nh~p chju

thus theo quy dinh cua phap lu~t thus thu nh~p doanh nghi~p,

C\1 th~:

''Thu nh~p chiu thus bao g6m thu nh~p tu ho~t d9ng san

xuAt, kinh doanh hang hoa, djch V\1 va thu nh~p khac"

vs nguyen t~c bAt ld khoan thu nh~p nao cua t6 chuc kinh

doanh thl dSu phai chju thuS thu nh~p doanh nghi~p Tuy nhien,

dt3 tht_rc hi~n chinh sach khuySn khich, dai ng(), Lu~t thuS thu

nh~p co quy dinh cac khoan thu nh~p dugc miSn thus g6m:

vi kinh doanh tren thgc tS hay chua

Truang hgp thu hai, t6 chuc da thvc te tiSn hanh ho~t d()ng kinh doanh trong nhfrng llnh vvc, nganh nghS rna Nha nu6c

khong cAm nhung hQ chua dang ki kinh doanh thl cfing dugc

xem la c6 du dAu hi~u "c6 hanh vi kinh doanh" va thm di~m xac djnh hQ c6 hanh vi kinh doanh k~ tir thm di€m hQ b~t ddu thvc hi~n ho~t d()ng kinh doanh Tuy nhien, hanh vi kinh doanh nay c6 th~ coi la chua hgp thuc vS phuang di~n quan li

hanh chinh nhung c6 th€ coi hgp thuc tren phuang di~n quan li

thus khi h9 da lam thu tvc dang ki thus truac ho~c cung vm thm di~m tiSn hanh ho~t d9ng kinh doanh cua mlnh

Khi m()t t6 chuc dugc xac djnh c6 hanh vi kinh doanh thl khi d6 phat sinh nghia V\1 dang ki thuS cua hQ vm CO' quan thuS Tuy nhien, chua lam phat sinh nghia vv ke khai, n()p thuS, quySt toan thuS thu nh~p doanh nghi~p

Thu hai, c6 thu nh~p phat sinh

DAu hi~u c6 thu nh~p phat sinh la can cu lam phat sinh nghia V\1 ke khai, n()p thuS, quySt toan thuS cua d6i tugng n()p thuS Tuy nhien, thu nh~p phat sinh a day phai la thu nh~p chju thus theo quy dinh cua phap lu~t thus thu nh~p doanh nghi~p,

Thu nh~p tir trfing trQt, chan nuoi, nuoi trfing, ch~ bi~n

ngu nghi~p, diem nghi~p a dia ban c6 di~u ki~n kinh t~-xa h<)i

b~t hai san; Thu nh~p tir vi~c thgc hi~n djch V\1 ki thu~t tf\(C

ngh~ danh rieng cho ngum dan t<)c thi€u s6, ngum tan t~t, tre

Thu nh~p dugc chia tir ho~t d<)ng gop v6n, lien doanh, lien kSt

Thu nh~p tir trfing trQt, chan nuoi, nuoi trfing, ch~ bi~n

ngu nghi~p, diem nghi~p a dia ban c6 di~u ki~n kinh t~-xa h<)i

b~t hai san; Thu nh~p tir vi~c thgc hi~n djch V\1 ki thu~t tf\(C

ngh~ danh rieng cho ngum dan t<)c thi€u s6, ngum tan t~t, tre

Thu nh~p dugc chia tir ho~t d<)ng gop v6n, lien doanh, lien kSt

giam phat thai (CERs) cua doanh nghi~p dUQ'C cfip ChUng chi

giam phat thai Thu nh~p tir thgc hi~n nhi~m V\1 Nha nu6c giao

cua Ngan hang Phat triSn Vi~t Nam trong ho~t d{)ng tin dvng

dftu tu phat triSn, tin dvng xudt khftu; thu nh~p tir ho~t d{)ng tin

dvng cho nguai ngheo va cac d6i tUQ'llg chinh sach khac cua

Ngan hang Chinh sach xa h{)i; thu nh~p cua cac quy tai chinh

nha nu6c va quy khac cua Nha nu6c ho~t d{)ng khong vl mvc

tieu lQ'i nhu~ theo quy dinh cua phap lu~t; thu nh~p cua t6

chuc rna Nha nu6c sa hfru 100% v6n di~u 1~ do Chinh phu

thanh l~p dS xu li nQ' xdu cua cac t6 chuc tin dvng Vi~t N am

Phftn thu nh~p khong chia cua ca sa thgc hi~n xa h9i hoa trong

llnh vgc giao dl)C- dao t~o, y tS va llnh V\!C xa h9i hoa khac d€

1~ ds dftu tu phat triSn ca sa do theo quy dinh cua Iu~t chuyen

nganh v~ linh vgc giao dvc - dao t~o, y tS va llnh V\fC xa h9i

hoa khac; phftn thu nh~p hinh thanh tai san khong chia cua hQ'P

tac xa dUQ'C thanh l~p va ho~t d{)ng theo quy djnh cua Lu~t hQ'P

tac xa Thu nh~p tir chuySn giao cong ngh~ thu{)c llnh V\]C uu

tien chuysn giao cho t6 chuc, ca nhan a dia ban co di~u ki~n

kinh ts-xa h9i d~c bi~t kho khan

DS xac djnh s6 thuS thu nh~p doanh nghi~p rna d6i tUQ'llg

n{)p thu6 phai thgc hi~n, Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p c6

dua ra hai can cu tinh thus la: thu nh~p tinh thus va thus suftt

4.1 Thu nhtjp tfnh thui

Theo quy djnh cua phap lu~t hi~n hanh, thu nh~p tfnh thuS

duQ'c xac djnh trong tirng ld tinh thuS IG tinh thuS duQ'c xac

djnh theo nam duang ljch ho~c nam tai chinh Kl tinh thu6 dftu

giam phat thai (CERs) cua doanh nghi~p dUQ'C cfip ChUng chi giam phat thai Thu nh~p tir thgc hi~n nhi~m V\1 Nha nu6c giao cua Ngan hang Phat triSn Vi~t Nam trong ho~t d{)ng tin dvng dftu tu phat triSn, tin dvng xudt khftu; thu nh~p tir ho~t d{)ng tin

dvng cho nguai ngheo va cac d6i tUQ'llg chinh sach khac cua Ngan hang Chinh sach xa h{)i; thu nh~p cua cac quy tai chinh nha nu6c va quy khac cua Nha nu6c ho~t d{)ng khong vl mvc tieu lQ'i nhu~ theo quy dinh cua phap lu~t; thu nh~p cua t6 chuc rna Nha nu6c sa hfru 100% v6n di~u 1~ do Chinh phu thanh l~p dS xu li nQ' xdu cua cac t6 chuc tin dvng Vi~t N am Phftn thu nh~p khong chia cua ca sa thgc hi~n xa h9i hoa trong llnh vgc giao dl)C- dao t~o, y tS va llnh V\!C xa h9i hoa khac d€ 1~ ds dftu tu phat triSn ca sa do theo quy dinh cua Iu~t chuyen nganh v~ linh vgc giao dvc - dao t~o, y tS va llnh V\fC xa h9i hoa khac; phftn thu nh~p hinh thanh tai san khong chia cua hQ'P tac xa dUQ'C thanh l~p va ho~t d{)ng theo quy djnh cua Lu~t hQ'P tac xa Thu nh~p tir chuySn giao cong ngh~ thu{)c llnh V\]C uu

tien chuysn giao cho t6 chuc, ca nhan a dia ban co di~u ki~n kinh ts-xa h9i d~c bi~t kho khan

DS xac djnh s6 thuS thu nh~p doanh nghi~p rna d6i tUQ'llg n{)p thu6 phai thgc hi~n, Lu~t thuS thu nh~p doanh nghi~p c6 dua ra hai can cu tinh thus la: thu nh~p tinh thus va thus suftt

tien dfii v6i C<J sa kinh doanh m6i thanh l~p Va ld tinh thu~

cu6i cung d6i v6i C(J sa kinh doanh chuySn d6i lo~i hinh doanh

nghi~p, chuy~n d6i hlnh thuc sa hfru, sap nh~p, chia tach, giai

ths, pha san 0 dugc xac dinh phu hgp vm ld k~ toan theo quy

djnh cua phap lu~t v~ k~ toan (1)

Thu nh~p tinh thu~ trong ld tinh thu~ dugc xac dinh nhu sau:

Thu nh~p chju thu~ trong ld tinh thu~ dugc xac djnh nhu sau:

kl tfnh thu~

Chipru duqc trir trong ld

* Doanh thu ad tfnh thu nhtjp chtu thui trong ki tfnh thui

Tru6c h~t doanh thu dugc hiSu la t6ng gia tri cac lQ'i ich

kinh t~ rna co s(J kinh doanh thu dugc trong ld tinh thu~, phat

sinh tir cac ho~t d{>ng san xu~t, kinh doanh thong thubng cua

doanh nghi~p, gop ph~n lam tang v6n chu sa hfru, khong bao

g6m khoan gop v6n cua c6 dong ho~c chu sa hfruo D~ C\1 thS

hoa vi~c xac djnh doanh thu tinh thu nh~p chiu thu~, phap lu~t

thu~ thu nh~p doanh nghi~p quy djnh: HDoanh thu ai t(nh thu

nhgp chtu thui trong ki t(nh thui GU(!C xac ajnh la toan b9 tiJn

tien dfii v6i C<J sa kinh doanh m6i thanh l~p Va ld tinh thu~ cu6i cung d6i v6i C(J sa kinh doanh chuySn d6i lo~i hinh doanh

nghi~p, chuy~n d6i hlnh thuc sa hfru, sap nh~p, chia tach, giai ths, pha san 0 dugc xac dinh phu hgp vm ld k~ toan theo quy djnh cua phap lu~t v~ k~ toan (1)

Thu nh~p tinh thu~ trong ld tinh thu~ dugc xac dinh nhu sau:

Thu nh~p chju thu~ trong ld tinh thu~ dugc xac djnh nhu sau:

kl tfnh thu~

Chipru duqc trir trong ld

* Doanh thu ad tfnh thu nhtjp chtu thui trong ki tfnh thui

Tru6c h~t doanh thu dugc hiSu la t6ng gia tri cac lQ'i ich kinh t~ rna co s(J kinh doanh thu dugc trong ld tinh thu~, phat sinh tir cac ho~t d{>ng san xu~t, kinh doanh thong thubng cua doanh nghi~p, gop ph~n lam tang v6n chu sa hfru, khong bao g6m khoan gop v6n cua c6 dong ho~c chu sa hfruo D~ C\1 thS hoa vi~c xac djnh doanh thu tinh thu nh~p chiu thu~, phap lu~t

thu~ thu nh~p doanh nghi~p quy djnh: HDoanh thu ai t(nh thu nhgp chtu thui trong ki t(nh thui GU(!C xac ajnh la toan b9 tiJn

ban hang, tiJn gia cong, tiJn cung zmg, djch V¥, k~ CO tr(l gia,

tiip thi doanh thu bao g6m ca thui gid tri gia tang"

1u~t thus thu nh~p co quy dinh each xac dinh doanh thudS tinh

chuysn nhugng quysn tham gia dv an dfi.u tu, chuySn nhugng

quysn tham do, khai thac, chs biSn khoang san phai xac dinh

nh~p tu chuysn nhugng quysn tham gia dv an d~u tu (tru

chuysn nhugng quysn tham gia dv an tham do, khai thac

doanh trong kl tinh thuS

tiip thi doanh thu bao g6m ca thui gid tri gia tang"

1u~t thus thu nh~p co quy dinh each xac dinh doanh thudS tinh

chuysn nhugng quysn tham gia dv an dfi.u tu, chuySn nhugng quysn tham do, khai thac, chs biSn khoang san phai xac dinh

nh~p tu chuysn nhugng quysn tham gia dv an d~u tu (tru

chuysn nhugng quysn tham gia dv an tham do, khai thac

doanh trong kl tinh thuS