- Các dòng biển lạnh Ca-na-ri và Ben-gê-la chảy ven bờ phía Tây Bắc và Tây Nam châu Phi, làm cho vùng ven biển các khu vực này có lượng mưa rất ít, dưới 200 mm/năm.. Kể tên và cho biết[r]
Trang 1HƯỚNG DẪN ÔN TẬP HỌC KỲ I MÔN: ĐỊA LÍ 7– NH 2020-2021
Họ và tên HS: ……… Lớp: ………
BÀI 19: MÔI TRƯỜNG HOANG MẠC
1 Đặc điểm của môi trường
A/ Vị trí
- Nằm sâu trọng lục địa Á – Âu, dọc hai bên đường chí tuyến, nơi có dòng biển lạnh chảy qua
B/ Khí hậu
- Khí hậu vô cùng khô hạn và khắc nghiệt
- Sự chênh lệch nhiệt độ trong năm và giữa ngày, đêm lớn
- Lượng mưa thấp, dưới 500 mm/năm
- Do thiếu nước nên thực vật cằn cỗi, động vật hiếm hoi
- Dân cư rất ít, sinh sống chủ yếu trong các ốc đảo
2 Sự thích nghi của thực, động vật với môi trường
- Thực vật và động vật thích nghi với môi trường khô hạn, khắc nghiệt bằng cách: + Tự hạn chế sự mất nước
+ Tăng cường dự trữ nước và chất dinh dưỡng trong cơ thể
- Đối với thực vật: rút ngắn chu kì sinh trưởng, lá biến thành gai hay bọc sáp, thân thấp lùn, rễ to và dài, …
- Đối với động vật: sống vùi mình trong cát hoặc hốc đá, kiếm ăn vào ban đêm, có khả năng chịu đói, khát và đi xa tìm thức ăn, nước uống, …
BÀI 21: MÔI TRƯỜNG ĐỚI LẠNH
1/ Xác định vị trí giới hạn và nêu đặc điểm khí hậu của môi trường đới lạnh?
*Vị trí: Đới lạnh nằm trong khoảng từ hai vòng cực đến hai cực:
+ Cực Bắc là đại dương
+ Cực Nam là lục địa
*Khí hậu:
- Khí hậu vô cùng lạnh lẽo và khắc nghiệt:
Trang 2+ Mùa đông dài, nhiệt độ luôn dưới -100C
+ Mùa hạ ngắn (2-3 tháng), nhiệt độ ít khi vượt quá 100C
- Mưa rất ít (dưới 500 mm), chủ yếu dưới dạng tuyết rơi
- Vùng biển lạnh vào mùa hạ có băng trôi và núi băng
2/ Cho biết thực vật và động vật thích nghi với môi trường đới lạnh như thế nào?
* Thực vật: - Đặc trưng là rêu, địa y…
- Ít về số lượng, số loài, cây cối còi cọc, thấp lùn, chỉ phát triển vào mùa hạ
* Động vật:
- Các loài đặc trưng: Hải cẩu, gấu trắng, tuần lộc, chim cánh cụt, cá voi…
- Chúng thích nghi với môi trường lạnh lẽo, khắc nghiệt bằng cách: có bộ lông, lớp mỡ dày, lông không thấm nước, sống theo bầy đàn, di cư hay ngủ đông…
1/ Quan sát lược đồ 26.1 (SGK/83), em hãy:
- Nêu đặc điểm vị trí địa lí của châu Phi ?
- Kể tên các dòng biển nóng và dòng biển lạnh chảy qua khu vực châu Phi?
- Vùng Đông Phi có các hồ lớn nào ?
BÀI 26: THIÊN NHIÊN CHÂU PHI
Trang 3- Kể tên và cho biết nơi phân bố các khoáng sản chính của châu Phi?
- Cho biết ý nghĩa của kênh đào Xuy-ê đối với giao thông đường biển trên thế giới?
***
- Nêu đặc điểm vị trí địa lí của châu Phi ?
+ Vị trí địa lí: Nằm trong khoảng 370B – 340N
+ Tiếp giáp: Phía Bắc giáp biển Địa Trung Hải
Phía Tây giáp Đại Tây Dương Phía Đông Nam giáp Ấn Độ Dương Đông Bắc giáp biển Đỏ, ngăn cách với châu Á bởi kênh đào Xuy-ê
+ Đại bộ phận lãnh thổ châu Phi nằm giữa hai chí tuyến, xích đạo đi qua gần giữa châu Phi, lãnh thổ châu Phi chủ yếu thuộc môi trường đới nóng
- Kể tên các dòng biển nóng và dòng biển lạnh chảy qua khu vực châu Phi?
+ Dòng biển nóng: Dòng biển Mô-dăm-bích, dòng biển Mũi Kim, dòng biển Ghi-nê
+ Dòng biển lạnh: Dòng biển Xô-ma-li, dòng biển Ben-gê-la, dòng biển Ca-na-ri
- Vùng Đông Phi có các hồ lớn nào ?
+ Vùng Đông Phi có các hồ lớn như hồ Vic-to-ri-a, hồ Ni-at-xa, hồ Tan-ga-ni-ca
- Cho biết ý nghĩa của kênh đào Xuy-ê đối với giao thông đường biển trên thế giới?
+ Rút ngắn thời gian vận chuyển bằng đường biển từ châu Âu sang châu Á và ngược lại, + Giảm chi phí vận chuyển, từ đó giảm giá thành sản phẩm
+ Đảm bảo an toàn hơn cho người và hàng hóa, giảm bớt rủi ro so với tuyến đường biển vòng qua cực nam châu Phi
2/ Trình bày đặc điểm địa hình, khoáng sản châu Phi?
+ Châu Phi là một khối cao nguyên khổng lồ (độ cao trung bình 750m), các dạng địa hình chủ yếu là sơn nguyên và bồn địa
Sơn nguyên chiếm phần lớn diện tích Đông Phi (Sơn nguyên Đông Phi và sơn nguyên Ê-ti-ô-pi-a)
Bồn địa có ở Bắc, Trung và Nam Phi
+ Châu Phi có rất ít núi cao và đồng bằng thấp
Các dãy núi chính là Át-lát (tây Bắc châu Phi), Đrê-ken-béc (Đông nam châu Phi)
Đồng bằng phân bố ở ven biển Bắc, Tây và Đông Phi + Đường bờ biển ít bị chia cắt, có ít các vịnh biển, bán đảo và đảo
+ Địa hình châu Phi nghiêng về phía bắc và Tây Bắc
- Kể tên và cho biết nơi phân bố các khoáng sản chính của châu Phi?
+ Bắc Phi: dầu mỏ, khí đốt, phốt phát
+ Trung Phi: bô-xit, vàng, man-gan, dầu mỏ
+ Nam Phi: đồng, ni-ken, crôm, cô-ban, uranium, vàng, kim cương
1/ Trình bày đặc điểm khí hậu của châu Phi?
- Do đại bộ phận lãnh thổ nằm giữa hai chí tuyến, ít chịu ảnh hưởng của biển nên châu Phi có khí hậu khô, nóng vào bậc nhất thế giới
BÀI 27 THIÊN NHIÊN CHÂU PHI (tiếp theo)
Trang 4- Nhiệt độ trung bình năm trên 200C
- Lượng mưa tương đối ít, phân bố không đều, giảm dần về phía hai chí tuyến
- Hoang mạc chiếm diện tích lớn Xa-ha-ra là hoang mạc rộng lớn nhất thế giới
2/ Dựa vào kiến thức đã học, kết hợp quan sát hình 27.1 hãy:
Giải thích vì sao:
- Châu Phi là châu lục khô nóng
- Khí hậu châu Phi khô, hình thành những hoang mạc lớn ?
Cho biết các dòng biển nóng, lạnh có ảnh hưởng tới lượng mưa các vùng ven biển châu Phi như thế nào?
Cho biết các khu vực nào của châu Phi có lượng mưa nhiều Giải thích tại sao?
Giải thích vì sao:
- Châu Phi là châu lục khô nóng
- Khí hậu châu Phi khô, hình thành những hoang mạc lớn ?
Châu Phi là châu lục nóng và khô vì:
+ Phần lớn lãnh thổ châu Phi nằm giữa hai chí tuyến châu Phi thuộc đới nóng + Lục địa hình khối, độ cao trung bình 750m, bờ biển ít bị chia cắt nên ảnh hưởng của biển không vào sâu trong đất liền
+ Ảnh hưởng của các dòng biển lạnh cùng làm cho phần lớn châu Phi có lượng mưa ít
trở thành lục địa khô và có các hoang mạc lớn
Cho biết các dòng biển nóng, lạnh có ảnh hưởng tới lượng mưa các vùng ven biển châu Phi như thế nào?
- Các dòng biển lạnh Ca-na-ri và Ben-gê-la chảy ven bờ phía Tây Bắc và Tây Nam châu Phi, làm cho vùng ven biển các khu vực này có lượng mưa rất ít, dưới 200 mm/năm
- Các dòng biển nóng (ven vịnh Ghi-nê, phía đông châu Phi) làm cho khu vực này có lượng mưa trên 200 mm/năm
3/ Quan sát hình 27.2 – Lược đồ các môi trường tự nhiên của châu Phi (SGK/86), em hãy nhận xét về sự phân bố của các môi trường tự nhiên ở châu Phi Kể tên và cho biết đặc điểm của các kiểu môi trường ?
Trang 5- Các môi trường tự nhiên nằm đối xứng qua đường xích đạo
- Bao gồm các kiểu môi trường:
+ Môi trường xích đạo ẩm: mưa nhiều, rừng rậm xanh quanh năm phát triển
+ Hai môi trường nhiệt đới: càng xa xích đạo, lượng mưa càng giảm Rừng thưa, xa van và cây bụi phát triển; động vật ăn cỏ (hươu, sơn dương…), động vật ăn thịt (báo, sư tử…)
+ Hai môi trường hoang mạc: khí hậu khắc nghiệt, biên độ nhiệt và đêm lớn, động thực vật nghèo nàn
+ Hai môi trường Địa trung hải: mùa đông mát và có mưa, mùa hạ nóng và khô, rừng cây bụi
lá cứng phát triển
Hai môi trường chiếm diện tích lớn nhất là hoang mạc và nhiệt đới
PHẦN CÂU HỎI DẠNG PISSA (ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN)
- Yêu cầu HS đọc kỹ đoạn văn và yêu cầu của đề bài, sau đó lấy thông tin trên đoạn văn bản để
trả lời câu hỏi (Chú ý phần kênh chữ trong SGK- KHÔNG CHÉP LẠI ĐOẠN VĂN !)
- VD: Đọc đoạn văn sau và cho biết người I-nuc đã thích nghi với mùa đông lạnh giá như thế nào?
“ Cuộc sống trong ngôi nhà băng chật hẹp thật chẳng tiện nghi chút nào nhưng con người vẫn phải sống cho qua mùa đông giá lạnh từ -300C đến -400C Nhà băng là nơi cư trú tốt nhất cho người I-nuc, các chú chó và lương thực của họ Nhờ có ngon đèn mỡ hải cẩu thắp liên tục, nhiệt độ trong nhà luôn duy trì từ 0 0C đến 20C Vào nhà, người ta phải cởi bỏ bộ quần áo khoác ngoài bằng da và lông thú đã lạnh cứng lại, để tránh băng tan làm ướt người
Cơ thể cần luôn khô ráo mới chống được cái lạnh Đối với chúng tôi, điều đáng sợ nhất trong ngôi nhà là sự hỗn tạp của hơi người, mùi thịt cá tươi, mùi lông chó, mùi mỡ hải cẩu cháy và
Trang 6mùi bếp núc Trên trần chỉ có một lỗ thông hơi nhỏ cho cả ngôi nhà đông đúc, lối ra vào đã
bị đống quần áo nút kín lại”
- (Nguồn: Sách giáo khoa Địa lí 7, Trang 70)
- Người I-nuc thích nghi với mùa đông giá lạnh bằng cách: Sinh sống trong những ngôi nhà băng (có 1 lỗ thông hơi nhỏ trên trần nhà), sử sụng quần áo bằng da và lông thú để giữ ấm,
dùng mỡ hải cẩu làm chất đốt, giữ cơ thể luôn khô ráo…
Chúc các Em đạt kết quả cao trong kỳ thi sắp tới !!!