Trồng cây với mật độ dày để tận dụng triệt để đất cây phải mọc chen chúc sẽ bị thiếu ánh sáng, thiếu không khí, nhiệt độ không khí tăng cao gây khó khăn cho quang hợp, cây chế [r]
Trang 1Trường THCS Tân Bình
Họ tên: ………Lớp:………
NỘI DUNG ÔN TẬP HK1 MÔN SINH 6
NĂM HỌC 2020 – 2021
1 Bài 3: Đặc điểm chung của thực vật
Thực vật có những đặc điểm chung sau:
- Tự tổng hợp được chất hữu cơ
- Phần lớn không có khả năng di chuyển
- Phản ứng chậm với các kích thích từ bên ngoài
2 Bài 4: Có phải tất cả thực vật đều có hoa?
Thực vật có hoa: là những thực vật mà cơ quan sinh sản là hoa, quả, hạt
VD: cây cải, cây sen, cây khoai tây…
Cơ thể thực vật có hoa gồm 2 loại cơ quan:
- Cơ quan sinh dưỡng gồm: rễ, thân, lá - có chức năng chính là nuôi dưỡng cây
- Cơ quan sinh sản gồm: hoa, quả, hạt - có chức năng sinh sản, duy trì và phát triển nòi giống
Thực vật không có hoa: là những thực vật mà cơ quan sinh sản không phải là hoa, quả
VD: cây rêu, cây dương xỉ, cây rau bợ
Cây 1 năm và cây lâu năm:
- Cây 1 năm là những cây có vòng đời kết thúc trong vòng 1 năm
VD: Cây lúa, cây ngô, cây mướp…
- Cây lâu năm: Là những cây sống lâu năm, thường ra hoa kết quả nhiều lần trong đời
VD Cây xoài, cây đa, cây me
+ Một số loại cây như: Cây hoa phong lan, cây hoa hồng, cây hoa cúc thường chỉ thấy hoa
mà không thấy quả hạt vì: người nông dân đã cắt hoa mang đi bán trước khi cây kết hạt tạo quả
3 Bài 7: Cấu tạo tế bào thực vật
Các cơ quan của thực vật đều được cấu tạo bằng tế bào
+ Nhân là quan trọng nhất vì có chức năng điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào
- Mô là nhóm tế bào có hình dạng, cấu tạo giống nhau, cùng thực hiện một chức năng riêng
VD: Mô phân sinh, mô mềm, mô nâng đỡ
4 Bài 8: Sự lớn lên và phân chia của tế bào
- Các tế bào được sinh ra rồi nhờ quá trình trao đổi chất chúng lớn dần lên lên tới kích thước nhất định sẽ phân chia thành các tế bào con
* Sự phân chia tế bào:
- Từ 1 nhân hình thành hai nhân, tách xa
nhau
- Chất tế bào phân chia
- Vách tế bào hình thành, ngăn tế bào cũ
thành 2 tế bào con
* Ý nghĩa của sự lớn lên và phân chia tế bào:
- Tế bào lớn lên và phân chia giúp cây sinh trưởng và phát triển
- Các tế bào ở mô phân sinh có khả năng
phân chia
Trang 2CHỦ ĐỀ: RỄ CÂY
5 Các loại rễ, các miền của rễ
- Rễ cây thực hiện chức năng chính là hút nước và muối khoáng hòa tan
Các loại rễ chính
Các miền của rễ: (Cấu tạo phù hợp với chức năng)
1) Miền trưởng thành: có mạch dẫn chức năng dẫn truyền
2) Miền hút: có lông hút chức năng: hấp thụ nước và muối khoáng
3) Miền sinh trưởng: nơi tế bào phân chia chức năng làm cho rễ dài ra
4) Miền chóp rễ chức năng che chở cho đầu rễ
+ Miền hút là quan trọng nhất Vì có chức năng hút nước và muối
khoáng
+ Khi di chuyển 1 cây đến nơi khác để trồng, chúng ta phải giữ nguyên
bộ rễ, tránh bị đứt miền hút của rễ cây sẽ không hút nước muối khoáng
được, cây sẽ bị chết
6 Sự hút nước và muối khoáng của rễ
Quan sát hình 11.2 trang 37SGK và mô tả sự hút nước và
muối khoáng của rễ:
- Nước và muối khoáng hòa tan trong đất được lông hút hấp thụ
vỏ mạch gỗ vận chuyển lên các bộ phận khác của cây
- Rễ mang các lông hút có chức năng hút nước và muối khoáng hòa
tan trong đất
- Quá trình hút nước và muối khoáng quan hệ mật thiết với nhau vì
muối khoáng được hấp thụ vào rễ và vận chuyển trong cây nhờ tan
trong nước
Những điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến sự hút nước và
muối khoáng của rễ:
- Các loại đất trồng khác nhau: Ví dụ
+ Đất đá ong vùng đồi trọc có khả năng giữ nước kém ảnh hưởng
xấu tới sự hút nước và muối khoáng của rễ
+ Đất phù sa thuận lợi cho sự hút nước và muối khoáng của rễ
- Thời tiết khí hậu :Ví dụ:
+ Mùa đông nhiệt độ xuống quá thấp hoặc quá cao sự hút nước và muối khoáng của cây ngừng trệ
+ Trời nắng, nhiệt độ cao cây thoát hơi nước nhiều nhu cầu nước của cây tăng
+ Trời mưa nhiều, đất ngập nước lâu ngày rễ thối, chết mất khả năng hút nước và muối khoáng
Đặc
điểm Có 1 rễ cái to và nhiều
rễ con mọc xiên
Có nhiều rễ con dài gần bằng nhau, mọc từ gốc thân
Ví dụ:
Cây cải, cây bưởi, cây
bàng … Ví dụ: cây lúa, cây hành…
Trang 37 Biến dạng của rễ
Rễ củ Rễ phình to Dự trữ chất dinh dưỡng
cho cây
củ cải, củ cà rốt, khoai lang, củ mì…
Rễ móc Rễ phụ mọc ra từ thân và cành trên mặt đất, móc vào trụ bám Giúp cây leo lên cây trầu không, cây
trầu bà…
Rễ thở
Sống trong điều kiện thiếu không khí, rễ mọc ngược lên trên mặt đất Giúp rễ cây hô hấp Cây bụt mọc,
Giác mút
Rễ biến đồi thành giác mút dâm vào thân hoặc cành của cây khác
Giúp cây hút chất dinh
Lưu ý: Đối với những cây có rễ củ sử dụng làm thực phẩm ta cần thu hoạch trước khi cây ra hoa kết quả để có năng suất cao Vì nếu để nó ra hoa, kết quả thì chất dinh dưỡng sẽ GIẢM vì phải nuôi hoa, quả
CHỦ ĐỀ: THÂN CÂY
8 Cấu tạo ngoài của thân
THÂN BÒ
Thân gỗ Thân cột Thân cỏ Leo bằng thân
quấn
Leo bằng tua cuốn
Cứng, cao, có
cành
Cứng, cao, không cành
Thấp, mềm, yếu Bám vào trụ giúp cây leo lên
Bò lan sát đất
Ví dụ: Cây lim,
dầu, bàng,
phượng…
Ví dụ: Cây cau,
dừa, cọ…
Ví dụ: Cây
lúa, ngô, cỏ…
Ví dụ: Mồng
tơi, bìm bìm…
Ví dụ: Nho,
mướp, bầu, bí…
Ví dụ:
Rau lang, rau má, dưa hấu
9 Thân dài ra do đâu?
- Thân dài ra do phần ngọn (do sự phân chia của các tế bào ở mô phân sinh ngọn)
- Giải thích các hiện tượng thực tế:
+ Đối với các cây lấy hoa quả ( Đậu, bông, cà phê…): Ngắt ngọn để cây tập trung chất dinh
dưỡng vào chồi nách => Cho ra nhiều chồi, hoa, quả
+ Đối với các cây lấy gỗ ( bạch đàn, lim…) lấy sợi( đai, gai…): Tỉa cành xấu, bị sâu để cây
tâp trung chất dinh dưỡng vào chồi ngọn => Nuôi ngọn dài ra
CHỦ ĐỀ LÁ CÂY
10 Đặc điểm bên ngoài của lá
Cấu tạo bên ngoài của lá
Gồm 3 phần:
- Cuống lá : Giúp đính lá lên thân và cành
- Phiến lá: Là phần rộng nhất của lá, hình bản dẹt
thu nhận ánh sáng
- Gân lá (quan sát rõ ở mặt dưới lá): gồm các bó
mạch gỗ và mạch rây vận chuyển các chất
Trang 4 Có 3 kiểu gân lá
+ Gân hình mạng VD: lá ổi, lá bưởi…
+ Gân song song VD: lá cây sả, lá rẻ quạt…
+ Gân hình cung VD: lá địa liền…
Các loại lá
- Lá đơn: có cuống nằm ngay dưới chồi nách, mỗi cuống chỉ mang một phiến VD: lá mồng tơi
- Lá kép: có cuống chính phân thành nhiều cuống con, mỗi cuống con mang một phiến, chồi
nách chỉ có ở phía trên cuống chính VD: lá hoa hồng
Có 3 kiểu xếp lá trên thân (cành):
- Mọc cách: một mấu thân có 1 lá VD: lá dâu, lá mồng tơi, lá hoa hồng, lá lốt,…
- Mọc đối: một mấu thân có 2 lá VD: lá dừa cạn, cây cỏ lào, cỏ nhọ nồi…
- Mọc vòng: một mấu thân có 3 – 4 lá VD: lá cây dây huỳnh…
Ý nghĩa cách xếp lá: Lá cây mọc trên mấu thân xếp so le nhau giúp nhận được nhiều ánh sáng
11 Quang hợp
Sơ đồ quang hợp:
Ánh sáng mặt trời
NƯỚC + KHÍ CÁCBÔNIC TINH BỘT + KHÍ ÔXI
(rễ hút từ đất) (lá lấy từ không khí) chất diệp lục trong lá (trong lá) (lá nhả ra môi trường)
Khái niệm quang hợp: Quang hợp là quá trình lá cây nhờ có chất diệp lục, sử dụng nước,
khí cacbonic và năng lượng ánh sáng mặt trời chế tạo ra tinh bột và nhả khí oxi
Những yếu tố cần thiết cho quang hợp là: Nước, khí cacbônic, ánh sáng
Thân non có màu xanh có tham gia quang hợp không? Vì sao?
Thân non có màu xanh có tham gia quang hợp vì trong tế bào của nó cũng có lục lạp chứa chất diệp lục
Cây không có lá hoặc lá sớm rụng thì chức năng quang hợp do bộ phận nào đảm nhận? Vì
sao em biết? Lấy Ví dụ
Do thân cây hoặc cành đảm nhận quang hợp Vì: những cây này có thân màu xanh do chứa chất diệp lục Ví dụ: cây xương rồng, cành giao…
Tại sao khi nuôi cá cảnh trong bể kính, người ta thường thả thêm vào bể các loại rong?
Vì trong quá trình chế tạo tinh bột, cây rong đã nhả khí oxi hòa tan vào nước trong bể tạo điều kiện cho cá thở tốt hơn
12 Ảnh hưởng của các điều kiện bên ngoài đến quang hợp, ý nghĩa của quang hợp
Các điều kiện bên ngoài ảnh hưởng đến quang hợp là: ánh sáng, nước, hàm lượng khí cacbonic
và nhiệt độ
Tại sao trong trồng trọt muốn thu hoạch cao thì không nên trồng cây với mật độ quá dày?
Trồng cây với mật độ dày để tận dụng triệt để đất cây phải mọc chen chúc sẽ bị thiếu ánh sáng, thiếu không khí, nhiệt độ không khí tăng cao gây khó khăn cho quang hợp, cây chế tạo được ít chất hữu cơ thu hoạch thấp
Tại sao nhiều loại cây cảnh trồng ở chậu trong nhà mà vẫn xanh tốt? Tìm vài ví dụ?
Nhiều loại cây cảnh có nhu cầu ánh sang không cao (cây ưa bóng) vì thế nếu trồng ở trong nhà, ánh sáng yếu vẫn đủ cho lá quang hợp nên cây vẫn xanh tốt
Ví dụ: cây trúc Nhật, cây vạn niên thanh
Trang 5 Tại sao muốn cây sinh trưởng tốt cần phải chống nóng cho cây (ví dụ như tưới nước, làm giàn che) và chống rét cho cây (ví dụ như ủ ấm gốc cây)
Nhiệt độ không khí quá cao hoặc quá thấp đều gây khó khăn cho quá trình quang hợp của lá Vì vậy các biện pháp chống nóng, chống rét cho cây có tác dụng tạo điều kiện nhiệt độ thuận lợi cho quá trình quang hợp cây sẽ chế tạo được nhiều chất hữu cơ, cây lớn nhanh, sinh trưởng tốt
Quang hợp của cây xanh có ý nghĩa gì?
Các chất hữu cơ và khí ôxi do quang hợp của cây xanh tạo ra cần cho sự sống của hầu hết sinh vật trên Trái Đất kể cả con người
(Quang hợp tạo ra chất hữu cơ phục vụ bản thân cũng như làm nguồn thức ăn cho hầu hết các sinh vật trên Trái Đất, giúp cân bằng khí cacbonic và ôxi trong không khí)
13 Hô hấp ở thực vật
Khái niệm hô hấp
Hô hấp là quá trình cây lấy khí oxi để phân giải chất hữu cơ, tạo ra năng lượng cần cho các hoạt động sống của cây, đồng thời thải ra khí cacbonic và hơi nước
Sơ đồ quá trình hô hấp
Chất hữu cơ + Khí oxi Năng lượng + Khí cacbonic + Hơi nước
Tại sao trong trồng trọt người ta phải làm cho đất thoáng? Kể tên những biện pháp kĩ thuật làm cho đất thoáng (trong điều kiện bình thường và khi bị ngập lụt)
- Trong trồng trọt người ta phải làm cho đất thoáng (chứa được nhiều không khí) giúp cho hạt
và rễ hô hấp được thuận lợi
- Một số biện pháp kĩ thuật:
+ Cày bừa kĩ cho đất xốp trước khi gieo hạt tạo điều kiên cho hạt hô hấp tốt
+ Khi các cây sống trên cạn bị ngập phải tìm cách tháo nước ngay để tránh bị úng lâu giúp đất thoáng khí
BÀI TẬP VẬN DỤNG Bài 1: Cây rau diếp cá còn thường được gọi với một số tên gọi khác
như: cây lá giấp, ngư tinh thảo… Rau diếp cá thường mọc ở những khu
đất ẩm ướt, thân dễ mọc ngầm dưới mặt đất và sống được lâu năm Là
một loại cây cỏ nhỏ, thân đốt mọc đứng cao khoảng 40cm có loại có
lông có loại không có lông Tại các đốt thường có rễ nhỏ mọc ra Lá cây
diếp cá có hình tim, phần đầu lá hơi nhọn Người dân thường trồng cây
diếp cá ở trong vườn để làm rau ăn sống kèm với những món ăn khác sẽ
rất ngon
Em hãy cho biết:
a Kiểu rễ, dạng thân của cây diếp cá
b Kiểu lá, kiểu gân lá, cách xếp lá trên thân và cành
c Ý nghĩa của cách xếp lá trên thân và cành
………
………
………… ………
……… ………
Trang 6Cây mồng tơi
Bài 2 Quan sát hình, xác định các kiểu xếp lá trên thân(cành), nêu đặc điểm phân biệt và tác dụng
vị trí xếp lá trên các mấu thân trong việc tiếp nhận ánh sáng?
Hình 1 Hình 2 Hình 3
……… ………
……… ………
……… ………
Bài 3: Quan sát hình và cho biết các cây sau thuộc loại thân nào đã học? Nêu đặc điểm của loại thân này? ……… ………
……… ………
……… ………
Bài 4: Đọc thông tin, quan sát hình và trả lời câu hỏi: Cây dừa cạn còn có tên gọi khác là cây hải đằng, cây bông dừa, là cây có thân nhỏ, mềm, yếu, thấp Thân non của cây dừa cạn có màu xanh Các lá có dạng hình ôvan hay thuôn dài, xanh bóng, không lông, lá mọc thành các cặp đối Hoa có màu từ trắng tới hồng sẫm với phần tâm có màu đỏ hơn Rễ có 1 rễ cái mọc sâu xuống đất, từ rễ cái mọc ra nhiều rễ con Em hãy xác định các đặc điểm sau của cây dừa cạn: - Kiểu rễ : ………Đặc điểm: ………
- Dạng thân: ………Đặc điểm ………
- Kiểu lá (lá đơn hay lá kép?): ………
- Kiểu gân lá : ………
- Kiểu xếp lá trên thân cây: ………Đặc điểm………
Cây cau Cỏ mần trầu Rau má Cây đậu Cây đào Đậu Hà Lan