[r]
Trang 1Bài 12:
PHONG TRÀO DÂN T C DÂN CH VI T NAM Ộ Ủ Ở Ệ
T 1919 Đ N NĂM 1925 Ừ Ế
I M C TIÊU BÀI H C Ụ Ọ
1.Ki n th c ế ứ
- Nh ng thay đ i c a tình hình th gi i sau chi n tranh, chính sách khai thác thu c đ a c a th cữ ổ ủ ế ớ ế ộ ị ủ ự dân Pháp và s chuy n bi n v kinh t – xã h i, văn hoá, giáo d c… Vi t Nam.ự ể ế ề ế ộ ụ ở ệ
- Phong trào dân t c dân ch Vi t Nam t năm 1919 đ n năm 1925 có bộ ủ ở ệ ừ ế ước phát tri n m i.ể ớ
2 V thái đ , tình c m, t t ề ộ ả ư ưở ng:
B i dồ ưỡng lòng yêu nước, ý th c ph n kháng dân t c do s xâm lứ ả ộ ự ược và th ng tr c a cácnố ị ủ ướ c
đ qu c ế ố
3 K năng ỹ :
Rèn luy n kĩ năng phân tích, đánh giá các s ki n l ch s trong b i c nh c th c a đát nệ ự ệ ị ử ố ả ụ ể ủ ước và
qu c t ố ế
II THI T B , TÀI LI U D Y H C Ế Ị Ệ Ạ Ọ
- Giáo viên s u t m (ho c có th g i ý trư ầ ặ ể ợ ước cho HS s u t m) t p b n đ v các khu côngư ầ ậ ả ồ ề nghi p, h m m , đệ ầ ỏ ường giao thông, đô th trong cu c khai thác thu c đ a l n th hai c a Pháp.ị ộ ộ ị ầ ứ ủ
- H c sinh s u t m chân dung m t s nhà ho t đ ng yêu nọ ư ầ ộ ố ạ ộ ước cách m ng tiêu bi u, th ng kê cácạ ể ố
cu c bãi công c a công nhân.ộ ủ
III TI N TRÌNH T CH C D Y- H C Ế Ổ Ứ Ạ Ọ
1 Liên hê bài cũ: ̣ GV yêu câu hoc sinh nhăc lai vê CTTG I, khung hoang kinh tê 1929 -1933.̀ ̣ ́ ̣ ̀ ̉ ̉ ́
2 Bài m i ớ :
- Tình hình th gi i sau Chi n tranh th gi i th nh t và chính sách khai thác thu c đ a c a th cế ớ ế ế ớ ứ ấ ộ ị ủ ự dân Pháp đã tác đ ng đ n Vi t Nam nh th nào?ộ ế ệ ư ế
- Phong trào yêu nước Vi t Nam t năm 1919 đ n năm 1925 có bệ ừ ế ước phát tri n m i ra sao?ể ớ
3 Ti n trình t ch c d y - h c ế ổ ứ ạ ọ
Trang 2Các ho t đ ng c a th y và trò ạ ộ ủ ầ Ki n th c c b n c n n m ế ứ ơ ả ầ ắ
Ho t đ ng 1: C l p và cá nhân ạ ộ ả ớ
Gv khái quát cho HS n m v khái ni m cách ắ ề ệ
m ng dân t c dân ch là phong trào đ u ạ ộ ủ ấ
tranh th c hi n hai nhi m v cách m ng: ự ệ ệ ụ ạ
Ch ng đ qu c giành đ c l p dân t c và ố ế ố ộ ậ ộ
ch ng phong ki n giành quy n t do dân ố ế ề ự
ch ủ
- GV d n d t nh m t o s chú ý c a h c ẫ ắ ằ ạ ự ủ ọ
sinh
Sau chi n tranh th gi i th nh t VN có ế ế ớ ứ ấ
nhi u bi n đ i, do tác đ ng c a cu c khai ề ế ổ ộ ủ ộ
thác thu c đ a l n th hai c a Pháp ộ ị ầ ứ ủ
? Cu c khai thác thu c đ a l n th hai ộ ộ ị ầ ứ
c a Pháp di n ra trong hoàn c nh nào? ủ ể ả
m c đích, bi n pháp, n i dung? ụ ệ ộ
- HS tr l i câu h i, Gv nh n xét và ch t ý: ả ờ ỏ ậ ố
+ M c đích: Nh m bù đ p l i nh ng thi t ụ ằ ắ ạ ữ ệ
h i do cu c chi n tranh th gi i th nh t ạ ộ ế ế ớ ứ ấ
gây ra.
+ Bi n pháp: Tăng c ệ ườ ng bóc l t nhân dân ộ
lao đ ng trong n ộ ướ c và ráo ri t khai thác ế
thu c đ a ộ ị
+ N i dung: (SGK) ộ
Ho t đ ng 2: cá nhân ạ ộ
GV thuy t trình nh ng chính sách v văn ế ữ ề
hoá, chính tr , giáo d c … v c b n v n ị ụ ề ơ ả ẫ
nh cũ, xong th c hi n tri t đ h n nh m ư ự ệ ệ ể ơ ằ
ph c v t t cho cu c khai thác kinh t ụ ụ ố ộ ế
1 Nh ng chuy n bi n m i v kinh t , chính tr , văn hoá, xã ữ ể ế ớ ề ế ị
h i Vi t Nam sau Chi n tranh th gi i th nh t ộ ở ệ ế ế ớ ứ ấ
a) Chính sách khai thác thu c đ a l n th hai c a th c dân ộ ị ầ ứ ủ ự Pháp
- Sau Chi n tranh th gi i th nh t, th c dân Pháp th c hi nế ế ớ ứ ấ ự ự ệ
chương trình khai thác thu c đ a l n th hai Đông Dộ ị ầ ứ ở ương, ch y uủ ế
là Vi tệ Nam Trong cu c khai thác này, Pháp tăng cộ ường đ u t v nầ ư ố
v i t c đ nhanh, quy mô l n vào các ngành kinh t ớ ố ộ ớ ế
- Nông nghi p là ngành có s v n đ u t nhi u nh t, ch y u vàoệ ố ố ầ ư ề ấ ủ ế
đ n đi n cao su, di n tích đ n đi n cao su m r ng, nhi u công tyồ ề ệ ồ ề ở ộ ề cao su ra đ i.ờ
- Trong công nghi p, Pháp chú tr ng đ u t khai thác m than,ệ ọ ầ ư ỏ
đ u t thêm vào khai thác k m, thi c, s t; m mang m t s ngànhầ ư ẽ ế ắ ở ộ ố công nghi p ch bi n.ệ ế ế
- Thương nghi p, ngo i thệ ạ ương có bước phát tri n m i, giao l uể ớ ư
n i đ a độ ị ượ ẩc đ y m nh h n ạ ơ
- Giao thông v n t i đậ ả ược phát tri n, đô th để ị ược m r ng, dân cở ộ ư đông h n.ơ
- Ngân hàng Đông Dương n m quy n ch huy kinh t Đôngắ ề ỉ ế
Dương
- Ngoài ra Pháp còn th c hi n chính sách tăng thu ự ệ ế
b) Chính sách chính tr , văn hoá, giáo d c c a th c dân Pháp ị ụ ủ ự (HS đoc thêm) ̣
c) Nh ng chuy n bi n m i v kinh t và giai c p xã h i ữ ể ế ớ ề ế ấ ộ ở
Vi t Nam ệ
+ V kinh t ề ế: n n kinh t t b n Pháp Đông Dề ế ư ả ở ương có bướ c phát tri n m i: kĩ thu t và nhân l c để ớ ậ ự ược đ u t Tuy nhiên, kinh tầ ư ế
Vi t Nam phát tri n m t cân đ i, l c h u, nghèo, l thu c vào kinhệ ể ấ ố ạ ậ ệ ộ
t Pháp ế
+ V xã h i: ề ộ Các giai c p và xã h i Vi t Nam có s chuy nấ ộ ở ệ ự ể
bi n m i:ế ớ
Giai c p đ a ch phong ki n ấ ị ủ ế : B phân hoá M t b ph n khôngị ộ ộ ậ
Trang 3Ho t đ ng 3: C l p và cá nhân ạ ộ ả ớ
GV yêu c u h c sinh theo dõi sách giáo khoa, ầ ọ
r i nêu câu h i: ồ ỏ
? Nh ng chính sách khai thác c a th c ữ ủ ự
dân Pháp có tác đ ng đ n kinh t Vi t ộ ế ế ệ
Nam nh th nào? ư ế
? Nh ng chính sách khai thác c a th c ữ ủ ự
dân Pháp có tác đ ng đ n s phân hoá xã ộ ế ự
h i và s phân hoá giai c p nh th nào? ộ ự ấ ư ế
HS tr l i câu h i, Gv nh n xét ch t ý: ả ờ ỏ ậ ố
Ho t đ ng 4 ạ ộ : C l p và cá nhân ả ớ
? Em có nh n xét gì v m c tiêu đ u tranh ậ ề ụ ấ
c a giai c p t s n dân t c? Thái đ ủ ấ ư ả ộ ộ
chính tr c a h ? ị ủ ọ
HS suy nghĩ tr l i, GV ch t ý: ả ờ ố
- M c tiêu ch y u đòi quy n l i kinh t ụ ủ ế ề ợ ế
- Thái đ chính tr không kiên đ nh, khi Pháp ộ ị ị
nh ượ ng b thì tho hi p ộ ả ệ
Ho t đ ng ạ ộ 5: C l p ả ớ
GV yêu c u HS theo dõi SGK , v pt đ u ầ ề ấ
tranh c a giai c p ti u t s n và công nhân ủ ấ ể ư ả
HS tóm t t n i dung GV ch t ý, nhân manh ắ ộ ố ́ ̣
s kiên 8/1925 Sai Gon – đanh dâu s ự ̣ ở ̀ ̀ ́ ́ ự
chuyên biên cua PTCN t « ̉ ́ ̉ ừ t phat ự ́ » lên « tự
giac ́ ».
Ho t đ ng : C l p và cá nhân ạ ộ ả ớ
GV nêu v n đ ấ ề: trong b i c nh các pt yêu ố ả
n ướ c th t b i , thì nh ng ho t đ ng c a ấ ạ ữ ạ ộ ủ
nh ti u đ a ch và trung đ a ch tham gia phong trào dân ch ch ngỏ ể ị ủ ị ủ ủ ố
th c dân Pháp và tay sai ự
Giai c p nông dân ấ : Chi m trên 90% dân s , b đ qu c, phongế ố ị ế ố
ki n tế ước đo t ru ng đ t b b n cùng hoá h mâu thu n gay g t v iạ ộ ấ ị ầ ọ ẫ ắ ớ
đ qu c Pháp và phong ki n tay sai Vì v y giai c p nông dân vi tế ố ế ậ ấ ệ
Nam là l c l ự ượ ng to l n c a dân t c ớ ủ ộ
Giai c p ti u t s n ấ ể ư ả : phát tri n nhanh v s lể ề ố ượng, có tinh th nầ dân t c, ch ng Pháp và tay sai B ph n h c sinh và sinh viên, tríộ ố ộ ậ ọ
th c nh y bén v i th i cu c Hăng hái tham gia các cu c đ u tranh vìứ ạ ớ ờ ộ ộ ấ
đ c l p, t do c a dân t c ộ ậ ự ủ ộ
Giai c p t s n ấ ư ả : Ra đ i sau chi n tranh th gi i th nh t, ph nờ ế ế ớ ứ ấ ầ
l n là nhà th u cung nguyên li u, hàng hóa cho Pháp, th l c y u.ớ ầ ệ ế ự ế quá trình phát tri n phân hoá thành hai b ph n:ể ộ ậ
T s n m i b n: có quy n l i g n v i đ qu c nên c u k t ch tư ả ạ ả ề ợ ắ ớ ế ố ấ ế ặ
ch v i đ qu c.ẽ ớ ế ố
T s n dân t c có xu hư ả ộ ướng kinh doanh đ c l p, có khuynhộ ậ
hướng dân t c và dân ch ộ ủ
Giai c p công nhân Vi t Nam ấ ệ : Ra đ i trờ ước chi n tranh và tăngế nhanh v s lề ố ượng sau chi n tranh: t 10 v n lên 22 v n (1929), đ iế ừ ạ ạ ờ
s ng khó khăn, s m ti p thu ch nghĩa Mác tr thành l c lố ớ ế ủ ở ự ượ ng chính tr đ c l p và n m quy n lãnh đ o cách m ng Vi t Nam.ị ộ ậ ắ ề ạ ạ ệ
2 Phong trào dân t c dân ch Vi t Nam t năm 1919 đ n ộ ủ ở ệ ừ ế năm 1925
a) Ho t đ ng c a Phan B i Châu, Phan Châu Trinh và m t s ạ ộ ủ ộ ộ ố
ng ườ i Vi t Nam n ệ ở ướ c ngoài (HS đoc thêm) ̣
b) Ho t đ ng c a t s n dân t c, ti u t s n và công nhân ạ ộ ủ ư ả ộ ể ư ả
Vi t Nam ệ
- V ho t đ ng c a ề ạ ộ ủ t s n dân t c và ti u t s n: ư ả ộ ể ư ả
+ T s n Vi t Nam m cu c v n đ ng t y chay hàng ngo i,ư ả ệ ở ộ ậ ộ ẩ ạ dùng hàng n i Đ u tranh ch ng đ c quy n c ng Sài Gòn và xu tộ ấ ố ộ ề ả ấ
c ng g o Nam Kì T s n và đ a ch Nam Kì thành l p Đ ng L pả ạ ở ư ả ị ủ ậ ả ậ
hi n (1923).ế + Ti u t s n, sôi n i đ u tranh, thành l p m t s t ch c chínhể ư ả ổ ấ ậ ộ ố ổ ứ
Trang 4Nguy n Ai Qu c tác đ ng nh th nào đ n ễ ố ộ ư ế ế
cách m ng Vi t Nam ạ ệ
GV nêu câu h i: ỏ
? Nêu hi u bi t c a em v NAQ và quá ể ế ủ ề
trình ra đi tìm đ ườ ng c u n ứ ướ c?
HS tr l i GV ch t ý: ả ờ ố
- Sau nhi u năm buôn ba, cu i 1917 Nguy n ề ố ễ
T t Thành tr v Pháp, năm 1919 tham gia ấ ở ề
Đ ng Xã h i Pháp ả ộ
+ 18/6/1919 Ng ườ ử ế i g i đ n h i ngh Vecsai ộ ị
b n yêu sách 8 đi m, đòi Pháp th a nh n ả ể ừ ậ
quy n t do dân ch , quy n bình đ ng cho ề ự ủ ề ẳ
dân t c ộ
+ 7/1920 Nguy n Ai Qu c đ c đ ễ ố ọ ượ c b n s ả ơ
th o Lu n c ả ậ ươ ng c a Lênin v v n đ Dân ủ ề ấ ề
t c và thu c đ a ộ ộ ị
+25/12/1920 t i Tua, Ng ạ ườ i tán thành Qu c ố
t 3, đ ng sáng l p ra Đ ng C ng S n Pháp ế ồ ậ ả ộ ả
và là ng ườ i CSVN đ u tiên ầ
+ 1921 Ng ườ i sáng l p “ H i liên hi p ậ ộ ệ
thu c đ a”, năm 1922 ra báo “ Ng ộ ị ườ i cùng
kh ”, làm c quan ngôn lu n, vi t nhi u bài ổ ơ ậ ế ề
cho báo Nhân Đ o, Đ i s ng công nhân, ạ ờ ố
vi t cu n B n án ch đ th c dân Pháp ế ố ả ế ộ ự
+ 6/1923 sang Liên Xô d ĐH Qu c t nông ự ố ế
dân Sau đó h c t p và nghiên c u Qu c ọ ậ ứ ở ố
t c ng s n, vi t bài cho báo S th t và t p ế ộ ả ế ự ậ ạ
chí Th tín qu c t ư ố ế
+ 1924 d ĐH l n th V Qu c t c ng s n ự ầ ứ ố ế ộ ả
+ 9/7/1925 cùng m t s nhà yêu n ộ ố ướ ở c
Inđônêsia , Tri u Tiên… l p ra H i liên hi p ề ậ ộ ệ
các dân t c b áp b c Á Đông ộ ị ứ
HS nghe và ghi chép.
tr nh Vi t Nam nghĩa đoàn, H i Ph c Vi t, Đ ng Thanh niên.ị ư ệ ộ ụ ệ ả Nhi u t báo ra đ i nh ề ờ ờ ư An Nam tr , Ng ẻ ườ i nhà quê, Chuông rè…
S ki n n i b tự ệ ổ ậ là đ u tranh đòi tr t do cho Phan B i Châuấ ả ự ộ (1925), cu c truy đi u và đ tang Phan Châu Trinh (1926) ộ ệ ể
- V phong trào công nhân : ề
+ S cu c đ u tranh c a công nhân ngày càng nhi u h n, nh ngố ộ ấ ủ ề ơ ư còn l t , t phát Công nhân Sài Gòn - Ch L n thành l p Công h i.ẻ ẻ ự ợ ớ ậ ộ + Tháng 8-1925, công nhân xưởng đóng tàu Ba Son bãi công, ph nả
đ i Pháp đ a lính sang đàn áp cách m ng Trung Qu c, đánh d uố ư ạ ố ấ
bước chuy n bi n m i c a phong trào công nhân t t phát sang tể ế ớ ủ ừ ự ự giác
c) Ho t đ ng c a Nguy n Ái Qu c ạ ộ ủ ễ ố
- Cu i năm 1917, Nguy n T t Thành tr l i Pháp, năm 1919 giaố ễ ấ ở ạ
nh p Đ ng Xã h i Pháp ậ ả ộ
- Tháng 6 năm 1919, v i tên m i Nguy n Ái Qu c Ngớ ớ ễ ố ườ ử ớ i g i t i
H i ngh Vécxai ộ ị B n yêu sách c a nhân dân An Nam ả ủ đòi các quy nề
t do, dân ch , bình đ ng cho dân t c Vi t Nam.ự ủ ẳ ộ ệ
- Tháng 7 năm 1920, Ngườ ọi đ c b n ả S th o l n th nh t nh ng ơ ả ầ ứ ấ ữ
lu n c ậ ươ ng v v n đ dân t c và v n đ thu c đ a ề ấ ề ộ ấ ề ộ ị c a Lênin, t đóủ ừ
Người quy t tâm đi theo con đế ường c a Cách m ng tháng Mủ ạ ườ i Nga
- Tháng 12-1920, t i Đ i h i Đ ng Xã h i Pháp, Ngạ ạ ộ ả ộ ười đã bỏ phi u tán thành vi c gia nh p Qu c t C ng s n và tr thành ngế ệ ậ ố ế ộ ả ở ườ i
c ng s n Vi t Nam đ u tiên, là m t trong nh ng ngộ ả ệ ầ ộ ữ ười tham gia sáng l p Đ ng C ng s n Pháp.ậ ả ộ ả
- Năm 1921, cùng v i m t s ngớ ộ ố ười khác sáng l p H i Liên hi pậ ộ ệ các dân t c thu c đ a Pari đ tuyên truy n, t p h p l c lộ ộ ị ở ể ề ậ ợ ự ượ ng
ch ng ch nghĩa đ qu c.ố ủ ế ố
- Người tham gia sáng l p báo ậ Ng ườ i cùng kh ổ, vi t bài cho báoế
Nhân đ o ạ , đ c bi t biên so n cu n ặ ệ ạ ố B n án ch đ th c dân Pháp ả ế ộ ự
- Tháng 6-1923, Nguy n Ái Qu c đi Liên Xô d H i Ngh Qu cễ ố ự ộ ị ố
t Nông dân (10-1923), Đ i h i Qu c t C ng s n l n th Vế ạ ộ ố ế ộ ả ầ ứ (1924)
- Ngày 11-11-1924, Ngườ ềi v Qu ng Châu (Trung Qu c) tr cả ố ự
ti p tuyên truy n, giáo d c lí lu n, xây d ng t ch c cách m ng gi iế ề ụ ậ ự ổ ứ ạ ả
Trang 5phóng dân t c Vi t Nam.ộ ệ
4 C ng c ủ ố:
- Nh ng chuy n bi n m i v kinh t , xã h i Vi t Nam sau CTTG I?ữ ể ế ớ ề ế ộ ở ệ
- Ho t đ ng c a t s n, ti u t s n và công nhân Vi t Nam.?ạ ộ ủ ư ả ể ư ả ệ
- Các ho t đ ng c a Ng y n Ai Qu c, t 1911-1925?ạ ộ ủ ư ễ ́ ố ừ
5 D n dò ặ : H c bài và chu n b bài m i?ọ ẩ ị ớ