Nhân dân Việt Nam kháng chiến chống Pháp xâm lược (Từ năm 1858 đến năm 1873) | Lớp 11, Lịch sử - Ôn Luyện

Kh i nghia nông dân liên tiêp nô ra.[r]

Bài 19

NHÂN DÂN VI T NAM KHÁNG CHI N CH NG PHÁP XÂM L Ệ Ế Ố ƯỢ C

(T năm 1858 đ n tr ừ ế ướ c năm 1873)

I M C TIÊU BÀI H C Ụ Ọ

1.Ki n th c ế ứ : Giúp h c sinh n m đọ ắ ược:

-Tình hình Vi t Nam trệ ước khi th c dân Pháp xâm lự ược -Quá trình xâm lược Vi t Nam c a th c dân Phápệ ủ ự -Cuợc kháng chi n ch ng th c dân Pháp c a nhân dân ta.ế ố ự ủ

2 K năng ỹ :

-Rèn luy n kh năng phân tích,nh n xét ,so sánh.ệ ả ậ -K năng s d ng b n đ l ch sỹ ử ụ ả ồ ị ử

3 V thái đ ,tình c m ,t t ề ộ ả ư ưở ng:

-Nêu cao tinh th n b t khu t ch ng gi c ngo i xâmầ ấ ấ ố ặ ạ -Cĩ nh n th c đúng đ n trậ ứ ắ ước các hi n tệ ượng l ch sị ử

II THI T B ,TÀI LI U D Y H C Ế Ị Ệ Ạ Ọ

-B n đ Vi t Namả ồ ệ -M t s bài vi t v tri u Nguy n giai đo n này.ộ ố ế ề ề ễ ạ

III TI N TRÌNH T CH C D Y- H C Ế Ổ Ứ Ạ Ọ

1.Ki m tra bài cũ ể

Câu h i : ỏ

2.Bài m i ớ : Cu i th k XIX,đ u th k XX ch nghĩa T B n chuy n sang giai đo nố ế ỉ ầ ế ỉ ủ ư ả ể ạ

đ qu c ch nghĩa xâm chi m thu c đ a châu Phi,châu Á…ế ố ủ ế ộ ị

V y Vi t Nam cĩ n m trong nguy c b xâm lậ ệ ằ ơ ị ược khơng? Quá trình xâm lược nh th nào?ư ế Nhân dân Vi t Nam kháng chi n ra sao?ệ ế

3.Ti n trình t ch c d y-h c ế ổ ứ ạ ọ

CÁC HO T Đ NG C A TH Y VÀ Ạ Ộ Ủ Ầ

TRỊ

KI N TH C C B N C N N M Ế Ứ Ơ Ả Ầ Ắ

* Ho t đ ng 1: c l p và cá nhân ạ ộ ả ớ

- GV h i:ỏ Tình hình kinh t Vi t Nam ế ệ

gi a th k XIX? ữ ế ỉ

+ Tình hình chính tr ? ị

+ Kinh t ,chính tr ,xã h i? ế ị ộ

- HS:Đ c SGK ,tr l iọ ả ờ

- GV:Nh n xét,b sung,ch t ýậ ổ ố

- GV:Pháp mu n thơn tính Vi t Namố ệ

t lâu:ừ

-S can thi p c a Pháp vào Vi t Namự ệ ủ ệ

năm 1787 và sau đĩ…

-Napơ-lê-ơng III năm1857 và c a bủ ộ

trưởng H i Quân thu c đ a Phápả ộ ị → xâm

lược Vi t Namệ → Vi t Nam khĩ cĩ thệ ể

I Liên quân Pháp -Tây Ban Nha xâm

l ượ c Vi t Nam.Chi n s Đà N ng ệ ế ự ở ẵ

1858

1 Tình hình Vi t Nam gi a th k XIX ệ ữ ế ỉ

tr ướ c khi th c dân Pháp xâm l ự ượ c:

- Ch đ phong ki n bế ộ ế ước vào th i kỳ kh ngờ ủ

ho ng, suy y u tr m tr ng:ả ế ầ ọ + Nơng nghi p sa sút Nhiêu chinh sach cuaệ ̀ ́ ́ ̉ Nha ǹ ước đa anh h̃ ̉ ưởng t i s phat triên cua thớ ự ́ ̉ ̉ ủ cơng nghi p va thệ ̀ ương nghiêp ̣

+ Quơc phong yêu kem, lac hâu Đ i sơng nhâń ̀ ́ ́ ̣ ̣ ờ ́ dân kho khăn Kh i nghia nơng dân liên tiêp nơ ra.́ ở ̃ ́ ̉ + Chinh sach câm đao, sat đao gay găt cua nhá ́ ́ ̣ ́ ̣ ́ ̉ ̀ Nguyên gây bât hoa trong nhân dân.̃ ́ ̀

tránh kh i cu c xâm lỏ ộ ượ ủc c a các nướ c

T b n phư ả ương Tây trong đó Pháp ráo

ri t chu n b dành nh hế ẩ ị ả ưởng v i cácớ

nước khác

- GV:S d ng b n đ Vi t Nam ,gi iử ụ ả ồ ệ ớ

thi u vài nét v v trí đ a lí,ti m năngệ ề ị ị ề

quân s ,thự ương m i c a Đà N ng r iạ ủ ẵ ồ

h i ti p:ỏ ế

+ M đ u xâm l ở ầ ượ c Vi t ệ

Nam,Pháp xâm l ượ c vào đâu?Vì sao?

+ Quân ta ch ng tr nh th nào? ố ả ư ế

K t qu ? ế ả

- HS s d ng SGK tr l i câu h i ,ử ụ ả ờ ỏ

HS khác b sung.ổ

- GV nh n xét ch t ý: cho Hs th yậ ố ấ

đượ ầc t m quan tr ng c a c ng bi n Đàọ ủ ả ể

N ngẵ

+ C ng bi n sâu, r ng, m, tàuả ể ộ ấ

thuy n neo đ u d dàng.ề ậ ễ

+ Đà N ng cách Hu kh ang 100ẵ ế ỏ

km, chi m Hu d dàng ế ế ễ  “đánh

nhanh th ng nhanh”.ắ

+ N m tr c l giao thông B c –ằ ở ụ ộ ắ

Nam

+ L c lự ượng giáo dân đ y đôngở ấ

đ o.ả

- GV c n làm rõ tinh th n kháng chi nầ ầ ế

c a nhân dân Đà N ng.ủ ở ẵ

* H at đ ng 2: c l p và cá nhân ọ ộ ả ớ

- GV:Nêu câu h iỏ

+ Vì sao Pháp đánh vào Gia

Đ nh? ị

+ Quân đ i tri u đình đã ch ng ộ ề ố

tr nh th nào? ả ư ế

+ Phong trào kháng chi n c a ế ủ

nhân dân ta ra sao?

- HS tr l iả ờ

- GV:Nh n xét, b sung ,ch t l iậ ổ ố ạ

Vì không chi m đế ược Đà N ng nênẵ

Pháp quay vào đánh chiém Gia Đ nh.Giaị

Đ nh có v trí chi n lị ị ế ược quan tr ngọ

t o bàn đ p cho chúng m r ng chi nạ ạ ở ộ ế

tranh

2 Th c dân Pháp ráo ri t chu n b xâm ự ế ẩ ị

l ượ c Vi t Nam ệ

- Th k XV, XVI ngế ỉ ười phương Tây đã đêń Viêt Nam buôn ban Ng̣ ́ ười Anh âm m u chiêmư ́ đao Côn Lôn, nh ng thât bai.̉ ư ́ ̣

- Thông qua con đường truy n đ o, cac giao siề ạ ́ ́ ̃ tich c c thuc đây cuôc chiên tranh xâm ĺ ự ́ ̉ ̣ ́ ược

- L i d ng chinh sach câm đao cua nhaợ ụ ́ ́ ́ ̣ ̉ ̀ Nguyên, Napôlêông III liên minh v i Tây Bañ ớ Nha phat đông cuôc chiên tranh chông Viêt Nam,́ ̣ ̣ ́ ́ ̣

th c chât la đê chay đua v i cac nự ́ ̀ ̉ ̣ ớ ́ ướ ưc t ban khac̉ ́ banh tr̀ ướng thuôc đia sang pḥ ̣ ương Đông

3 Chi n s Đà N ng ế ự ở ẵ

- 1/9/1858, Pháp tân công Đa Năng, m đâú ̀ ̃ ở ̀ cuôc xâm ḷ ược Viêt Nam.̣

- Quân dân ta th c hiên kê sach “vự ̣ ́ ́ ườn không nha trông”, gây cho đich nhiêu kho khăn.̀ ́ ̣ ̀ ́

- Quân Phap – Tây Ban Nha bi câm chân su t 5́ ̣ ̀ ố tháng trên bán đ o S n Trà.ả ơ

=> Sau 5 tháng xâm lược, Phap chi chiêḿ ̉ ́

được bán đ o S n Trà K ho ch đánh nhanh,ả ơ ế ạ

th ng nhanh bắ ước đâu thât bai.̀ ́ ̣

II- Cu c kháng chi n ch ng Pháp ộ ế ố ở Gia Đ nh và các t nh mi n Đông Nam kì ị ỉ ề (1859-1862)

1 Kháng chi n Gia Đ nh: ế ở ị

- Không chiêm đ́ ược đa năng, Phap đ a quâǹ ̃ ́ ư vao Gia Đ nh, đây la môt vi tri chiên l̀ ị ̀ ̣ ̣ ́ ́ ược quan trong, co hê thông giao thông đu ng thuy thuâṇ ́ ̣ ́ ờ ̉ ̣

l i, co thê m rông xâm lợ ́ ̉ ở ̣ ược sang Campuchia 17/2/1859, Phap đánh thành Gia Đ nh, quân triêú ị ̀ đinh tan ra nhanh chong.̀ ̃ ́

+ Ngược lai, cac đôi dân binh vân chiên đâụ ́ ̣ ̃ ́ ́ ngoan cường, gây cho đich nhiêu kho khăn buôc̣ ̀ ́ ̣ chung phai chun b́ ̉ ̀ ước

+ T đây Phap chuyên hăn sang kê hoach đanhừ ́ ̉ ̉ ́ ̣ ́ lâu dai, đanh chiêm Viêt Nam t ng b̀ ́ ́ ̣ ừ ước

- Tri u đình không biêt tân dung th i c đêề ́ ̣ ̣ ờ ơ ̉ đanh va thăng Phap:́ ̀ ́ ́

+ Gi a luc tiên thoai lữ ́ ́ ́ ưỡng nan thi quân Phap̀ ́ lai bi điêu đông phân l n sang chiên tṛ ̣ ̀ ̣ ̀ ớ ́ ường TQ, chi đê lai môt l c l̉ ̉ ̣ ̣ ự ượng nho gi cac vi tri quanh̉ ữ ́ ̣ ́ Gia Đ nh.ị

- GV:Vì sao quân đ i tri u đình không ộ ề

gi đ ữ ượ c đ i đ n Chí Hoà?Nhân dân ạ ồ

chi n đ u nh th nào? ế ấ ư ế

- HS:Đ c SGK tr l iọ ả ờ

- GV:Nh n xét,b sung ,ch t ýậ ổ ố

Do s sai l m chi n lự ầ ế ược c a nhàủ

Nguy n cũng nh tinh th n chi n đ uễ ư ầ ế ấ

kém c i c a binh sĩ và h th ng phòngỏ ủ ệ ố

ng quá thô s không tr n i trự ơ ụ ổ ước vũ

khí hi n đ i c a Phápệ ạ ủ

Chi n th ng c a Nguy n Trungế ắ ủ ễ

Tr c trên sông Nh t T o đã làm choự ậ ả

quân thù khi p vía đ ng th i c vũế ồ ờ ổ

được tinh th n kháng chi n c a nhânầ ế ủ

dân ta,đi u đó ch ng t ý chí qu tề ứ ỏ ậ

cường c a dân t c ta trủ ộ ước nh ng kữ ẻ

thù m i.ớ

- GV nêu câu h i: ỏ

Vi c nhà Nguy n kí hi p ệ ễ ệ ướ c v i Pháp ớ

nói lên đi u gì? Ph i chăng tri u đình ề ả ề

nhà Nguy n mong mu n có đ ễ ố ượ c hoà

bình sau khi kí hi p ệ ướ c?

- Hs suy nghĩ tr l i:ả ờ

GV: đường lôi thu đê hoa, tâm li ngaí ̉ ̉ ̀ ́ ̣

giăc, s giăc, đanh gia sai vê âm m u,̣ ợ ̣ ́ ́ ̀ ư

thu đoan cua ke thu, …̉ ̣ ̉ ̉ ̀

* H at đ ng 3: c l p và cá nhân ọ ộ ả ớ

- GV: Cho HS xem hình 50 SGK Nêu

câu h i:ỏ

- Vì sao nhân dân 3 t nh mi n Đông ỉ ề

ti p t c kháng chi n? ế ụ ế

- Nh n xét:Thái đ c a tri u đình ậ ộ ủ ề

nhà Nguy n tr ễ ướ c vi c ra lênh bãi binh ệ

c a Tr ủ ươ ng Đ nh? ị

- Suy nghĩ gì v hành đ ng c a ề ộ ủ

Tr ươ ng Đ nh sau hi p ị ệ ướ c 1862?

- Ý nghĩa c a cu c kh i nghĩa ủ ộ ở

Tr ươ ng Đ nh? ị

* Kê hoach ́ ̣ “chinh phuc t ng goi nho” ̣ ừ ́ ̉ :

chiêm Campuchia, cô lâp 3 tinh miêń ̣ ̉ ́

Tây, ep nha Nguyên nh́ ̀ ̃ ường quyên caì

quan va cuôi cung tân công băng vu l c.̉ ̀ ́ ̀ ́ ̀ ̃ ự

- GV: Nêu vài nét chính v nhân v tề ậ

Phan Thanh Gi nả

- GV:Nêu câu h iỏ

+ 3/1960, Nguy n Tri Phễ ương vào Gia Đ nhị

nh ng chi chu trong xây d ng đai đôn Chi Hoa,ư ̉ ́ ̣ ự ̣ ̀ ́ ̀ không chu đông tân công quân Phap C hôi tiêủ ̣ ́ ́ ơ ̣ diêt Phap qua đi nhanh chong ̣ ́ ́

2 Cu c kháng chi n lan r ng các t nh ộ ế ộ ỉ

mi n Đông Nam kì - Hi p ề ệ ướ c 5/6/1862:

- 23/2/1861, Pháp t n công và chi m đ i đ nấ ế ạ ồ Chí Hoà

- Th a thăng chung đanh chiêm thêm ba tinh laừ ́ ́ ́ ́ ̉ ̀

Đ nh Tị ường (12/4/1861), Biên Hoà (18/12/1861)ø, Vĩnh Long (23/3/1862)

- Tuy vây, th c dân Phap không sao kiêm soaṭ ự ́ ̉ ́

được cac vung đa chiêm đong Cuôc kháng chi ń ̀ ̃ ́ ́ ̣ ế

c a nhân dân ta phát tri n m nh, đăc biêt kh iủ ể ạ ̣ ̣ ở nghia Tr̃ ương Đinh gianh đ̣ ̀ ược nhiêu thăng l i,̀ ́ ợ gây cho đich nhiêu kho khăn.̣ ̀ ́

- Gi a luc đo, Nhà Nguy n kí v i Phap hi pữ ́ ́ ễ ớ ́ ệ

c Nhâm Tuât (5/6/1862), nh ng hăn cho Phap

3 t nh mi n Đông Nam kì.ỉ ề

III- Cu c kháng chi n c a nhân dân ộ ế ủ Nam Kì sau hi p ệ ướ c 1862:

1 Nhân dân 3 t nh mi n Đông ti p t c ỉ ề ế ụ kháng chi n sau hi p ế ệ ướ c 1862:

- Nhà Nguy n vân chu trễ ̃ ̉ ương nghi hoa v ị ̀ ớ Phap, ngăn can cuôc khang chiên cua nhân dân.́ ̉ ̣ ́ ́ ̉

- Nhân dân ta vân quyêt tâm khang chiên t ĩ ́ ́ ́ ớ cung v i cuôc kh i nghĩa tiêu biêu c a Tr̀ ớ ̣ ở ̉ ủ ươ ng

Đ nh.ị

2 Pháp chi m 3 t nh mi n Tây Nam kì ế ỉ ề

- 20/6/1867, Phap dan trân tŕ ̀ ̣ ước thanh Vinh̀ ̃ Long, Phan Thanh Gi n phai nôp thanh.ả ̉ ̣ ̀

- 20  24/6/1867, Pháp chiêm gon 3 t nh mi ń ̣ ỉ ề Tây Nam Kì (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên) không tôn 1 viên đan.́ ̣

3 Nhân dân 3 t nh mi n Tây ch ng Pháp: ỉ ề ố

- Tinh hinh kho khăn m i cua cuôc khang̀ ̀ ́ ớ ̉ ̣ ́ chiên: ca 6 tinh Nam Ki đa mât, l c ĺ ̉ ̉ ̀ ̃ ́ ự ượng chênh lêch, tinh thân khang chiên cua triêu đinh đa giaṃ ̀ ́ ́ ̉ ̀ ̀ ̃ ̉ sut.́

- Tuy vây, Phong trào kháng chi n c a nhâṇ ế ủ

- Vì sao sau khi 3 t nh m n Tây b ỉ ề ị

TDP chi m phong trào kháng chi n ế ế

c a nhân dân ta di n ra m nh m ?Vì ủ ễ ạ ẽ

sao cu c kh i nghĩa c a Tr ộ ở ủ ươ ng

Quy n th t b i ề ấ ạ

- Nêu đặc điểm chống Pháp của

nhân dân 3 tỉnh miền Tây Nam kì?

dân ta dâng cao, dưới nhiêu hinh th c (ti đia, bât̀ ̀ ứ ̣ ̣ ́

h p tac, kh i nghĩa vu trang, liên minh v i nhânợ ́ ở ̃ ớ dân Campuchia, …)

- Nhiêu cuơc kh i nghĩa nơ ra 3 tinh miêǹ ̣ ở ̉ ở ̉ ̀ Tây, tiêu biểu là khởi nghĩa của Trương Quyền, Nguyễn Trung Trực, Nguyễn Hữu Huân,

4 C ng c ủ ố :

- Quá trình xâm lược Vi t Nam c a TDP?ệ ủ

- Thái đ c a tri u Nguy n…?ộ ủ ề ễ

- Nh ng cu c đ u tranh tiêu bi u c a nhân dân ta trong cu c kháng chi n giai đo nữ ộ ấ ể ủ ộ ế ạ 1858-1873?

5 D n dị ặ :

Tr l i câu h i trong SGK ,đ c trả ờ ỏ ọ ước bài m i.ớ