Trong đời sống, sự tự tin không chỉ thể hiện bản thân mỗi người khi giao tiếp, nó còn phản ánh cách chúng ta ứng xử trong cuộc sống, công việc, trong giao tiếp với người khác, trong sứ[r]
Trang 1BỘ ĐỀ CHUẨN CẤU TRÚC ĐỀ DỰ ĐOÁN KÌ THI THPT QUỐC GIA NĂM 2020
Môn thi: Ngữ Văn
Đề số 4 Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
I ĐỌC HIỂU (3Đ)
Đọc đoạn trích sau:
Trong đời sống, sự tự tin không chỉ thể hiện bản thân mỗi người khi giao tiếp,
nó còn phản ánh cách chúng ta ứng xử trong cuộc sống, công việc, trong giao tiếp với người khác, trong sức mạnh mà chúng ta theo đuổi mục tiêu và giấc mơ của mình
Trong giao tiếp, dù ở ngôn ngữ nào, sự tự tin là nền tảng và chất xúc tác cho toàn bộ quá trình chúng ta giao tiếp với người khác
Sự tự tin không chỉ khiến bạn suy nghĩ lạc quan, tích cực và nhìn nhận được những mặt tốt đẹp của một sự việc Thái độ này còn tạo nên phong thái và khí chất của bạn Trang Huffington Post khẳng định: ‘Nếu tự tin, bạn sẽ có nhiều cơ hội thành công khi phỏng vấn xin việc hay tìm kiếm việc làm mơ ước Bên cạnh đó, người tự tin cũng được nhìn nhận là đẹp hơn, cuốn hút hơn”
Chính thái độ và phong thái toát ra từ sự tự tin làm lu mờ khiếm khuyết bên ngoài và biến họ (những người tự tin) trở nên đặc biệt trong mắt người khác- trang Bon Vita (một trang viết về phong cách sống) cũng khẳng định
Trang Psychologist phân tích, sự thiếu tự tin ấy không phải do bạn thiếu năng lực, mà do bạn chưa nhìn nhận đúng về bản thân mình, chưa có niềm tin vào khả năng của mình
(http://kenh14.vn, Khi tự tin, bạn quyền lực và hấp dẫn hơn)
Thực hiện những yêu cầu sau:
Câu 1 Theo tác giả, sự tự tin được biểu hiện như thế nào trong đời sống của con người? Câu 2 Theo anh/ chị, sự tự tin và tự cao tự đại khác nhau như thế nào?
Câu 3 Chỉ ra biểu hiện khác của sự tự tin trong đời sống?
Câu 4 A/c có đồng tình với ý kiến: sự thiếu tự tin là do bạn chưa nhìn nhận đúng về
bản thân mình, chưa có niềm tin vào khả năng của mình? Vì sao?
II LÀM VĂN (7đ)
Câu 1 (2đ)
Từ nội dung đoạn trích phần Đọc hiểu, hãy viết 01 đoạn văn (khoảng 200 chữ)
về cách thức giúp con người có được sự tự tin trong cuộc sống
Câu 2 (5đ)
Trong đoạn trích vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt, khi đối thoại với Xác
hàng thịt, Hồn Trương Ba đã khẳng định:
- “Không! Ta vẫn có một đời sống riêng: nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn…”
Trang 2Đến khi tranh luận với Đế Thích, quan điểm của Hồn Trương Ba đã thay đổi:
- “Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được Tôi muốn được là tôi toàn vẹn.”
(Trích: Hồn Trương Ba, da hàng thịt, Lưu Quang Vũ, Sách giáo
khoa Ngữ văn 12 Tập 2, NXB Giáo dục Việt Nam, tr 142) Anh/ chị hãy cảm nhận về nhân vật Hồn Trương Ba qua hai lời thoại trên Từ đó, nhận xét sự vận động về quan niệm sống của nhân vật
ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM Phần
I
3,0
1 Theo tác giả, sự tự tin phản ánh cách chúng ta ứng xử trong cuộc sống,
công việc, trong giao tiếp với người khác, trong sức mạnh mà chúng ta theo đuổi mục tiêu và giấc mơ của mình
0,5
2 Sự khác nhau của tự tin và tự cao tự đại:
- Tự tin:
+ Sự tin tưởng vào chính bản thân của mỗi người, dựa trên cơ sở khả năng và phẩm chất
+ Sự tự tin giúp con người chủ động trong thực hiện mọi công việc, vì thế mà dễ dàng đạt được kết quả như mong muốn Tự tin là phẩm chất tốt đẹp
- Tự cao tự đại:
+ Tự đề cao, huyễn hoặc về mình (không xuất phát từ cơ sở của năng lực thực tế)
+ Tự cao tự đạo: khiến con người chủ quan, thiếu khiêm tốn vì thế làm việc không chỉn chu, cẩn thận, làm việc không hiệu quả Đây là tính xấu, cần loại bỏ, thay đổi
0,75
3 Biểu hiện khác của sự tự tin trong cuộc sống:
- Dám nghĩ, dám làm, hành động và quyết định một cách chắc chắn
- Không hoang mang dao động, tin tưởng vào khả năng thực hiện công việc của bản thân
- Mạnh mẽ chịu trách nhiệm và tìm ra các giải pháp cho mọi vấn đề
0,75
4 Học sinh có thể đồng tình hoặc không đồng tình với ý kiến trên nhưng
phải có những kiến giải hợp lí
Gợi ý: Nếu đồng tình thì có thể lí giải như sau:
- Mỗi người đều có năng lực tiềm ẩn riêng, có sở trường riêng Song không phải ai cũng có thể nhìn nhận đúng vào bản thân mình, hoặc không có niềm tin vào khả năng của mình, dẫn đến thiếu tự tin
- Vì thế, mỗi chúng ta cần cố gắng trải nghiệm để tìm thấy năng lực của bản thân ở lĩnh vực nào đó
1,0
Trang 3Phần
II
a Yêu cầu về hình thức:
- Đúng yêu cầu về đoạn văn (mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn; có câu chủ đề)
- Đảm bảo về dung lượng (200 chữ)
- Đảm bảo yêu cầu về chính tả, dùng từ, đặt câu
0,5
b Yêu cầu về nội dung:
* Cách thức giúp con người có được sự tự tin trong cuộc sống:
- Mỗi người cần biết lắng nghe chính bản thân, tìm ra sở trường của bản thân và dám trải nghiệm để phát huy sở trường, hoặc rút kinh nghiệm nếu thất bại
- Tích lũy kĩ năng sống, hiểu biết về kiến thức xã hội;
- Luôn có niềm tin vào những điều tốt đẹp trong cuộc sống
* Mở rộng, liên hệ bản thân:
- Phân biệt giữa tự tin và tự cao tự đại; tự tin và tự ti
- Bản thân: Học sinh cần tích cực tham gia các hoạt động giáo dục để tăng cường kĩ năng, tri thức tạo ra sự tự tin trong cuộc sống
1,5
1,25
0, 25
- Lưu Quang Vũ là một người nghệ sĩ đa tài, nổi tiếng với những vở kịch gây tiếng vang trên sân khấu những năm 80 của thế kỉ XX
- Hồn Trương Ba da hàng thịt viết năm 1981, công diễn năm 1984 Từ
một câu chuyện dân gian, Lưu Quang Vũ đã sáng tạo thành vở kịch nói hiện đại, qua đó gửi gắm nhiều tư tưởng triết lý nhân sinh sâu sắc
- Hai lời thoại thuộc cảnh 7 của vở kịch, khi mâu thuẫn đẩy lên gay gắt nhất, đòi hỏi phải được giải quyết triệt để
* Lời đối thoại với Xác hàng thịt:
- Lời đối thoại này được đưa ra sau khi Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt đã tranh luận nhiều về mối quan hệ, về tác động qua lại của Hồn và Xác Theo Xác hàng thịt, Hồn Trương Ba đã thay đổi rất nhiều: trở nên phàm tục hơn, tầm thường hơn, vũ phu, tàn bạo hơn
- Hồn Trương Ba đưa ra lí lẽ để đấu tranh, để khẳng định mình vẫn có một đời sống riêng cho dù vẫn phải phụ thuộc vào Xác hàng thịt
- Thực chất, Hồn Trương Ba hiểu lí lẽ của mình là yếu ớt, không thuyết phục, như là một sự ngụy biện để tiếp tục được sống
* Lời đối thoại với Đế Thích:
- Lời đối thoại xuất hiện trong cuộc đối thoại với Đế Thích Hai bi kịch chồng chất: bi kịch sống vênh lệch và bi kịch không được thừa nhận đã khiến Hồn Trương Ba không thể chịu đựng thêm nữa
- Trong cuộc đối thoại, Đế Thích và Hồn Trương Ba đã thể hiện những quan niệm hoàn toàn khác nhau về cuộc sống Với Đế Thích, sự sống
là đáng quý nhất, mượn xác tái sinh là chuyện thường tình Còn với
Trang 4Hồn Trương Ba, con người không cần được sống bằng mọi giá Điều quan trọng là sống như thế nào, được sống là chính mình với cả thể xác
và linh hồn tự nhiên
- Đến lúc này, Hồn Trương Ba đã nhận thức đúng đắn về giá trị cuộc sống Hồn Trương Ba không cần một cuộc sống lệ thuộc, vênh lệch
Con người chỉ có thể vui vẻ, hạnh phúc, thoải mái khi được sống là chính mình
- Sự vận động, đổi thay về quan niệm sống của Hồn Trương Ba thể hiện
tư tưởng chủ đề của vở kịch và cũng là thông điệp của nhà văn gửi đến mọi người: hãy sống là mình, trọn vẹn, thống nhất cả thể xác và linh hồn, nếu không đó chỉ là sự tồn tại vô nghĩa, tạo cơ hội cho kẻ xấu lợi dụng
- Tác giả phê phán lối sống giả tạo, chắp vá, gượng ép hoặc đề cao nhu cầu vật chất và ngược lại; hoặc sống bằng mọi giá đang diễn ra phổ biến
và trở thành trào lưu đáng báo động trong xã hội
- Nghệ thuật: ngôn ngữ kịch giản dị nhưng giàu chất triết lí, có sức khái quát cao, thể hiện rõ xung đột kịch và tính cách nhân vật
- Tài năng của Lưu Quang Vũ: từ cốt truyện dân gian, nhà văn đã sáng tạo nên tác phẩm có chiều sâu triết lý