Nguyên Ngọc có vốn sống khá phong phú và sự gắn bó sâu sắc với chiến trường Tây Nguyên, với những dân tộc ít người .Mảnh đất Tây Nguyên và con người Tây Nguyên đã xuất hiên trong nh[r]
Trang 1RỪNG XÀ NU – TUẦN 7
ĐỀ SỐ 1
Phân tích hình tượng rừng xà nu trong truyện ngắn cùng tên của nhà văn Nguyễn Trung Thành
Hướng dẫn
1 Mở bài
Nguyên Ngọc có vốn sống khá phong phú và sự gắn bó sâu sắc với chiến trường Tây Nguyên, với những dân tộc ít người Mảnh đất Tây Nguyên và con người Tây Nguyên đã xuất hiên trong những sáng tác của Nguyên Ngọc với một tinh thần quật cường ,thiết tha với cách mạng ,yêu quý tự do,chân thành ,đôn hậu…Cùng với tác phẩm Đát nước đứng lên,Rừng xà nu có thể coi như một bản anh hùng ca của nhân dân Tây Nguyên anh hùng chống kẻ thù xâm lược ,mà dân làng XôMan trong truyện là những con người tiêu biểu.Đại diện cho dân làng này phải kể đến những nhân vật thiếu niên như Heng, như Tnú, như Dít và phụ lão như già Mết…Bên cạnh đó còn có một nhân vật hết sức quan trọng là cây xà nu
2 Thân bài
a Giới thiệu chung
- Cây xà nu là hình tượng nổi bật xuyên suốt truyện ngắn này Nó được tác giả dụng công mô tả ,và trên thực tế, hình tượng cây xà nu đã mang lại hiệu quả đáng
kể Đọc truyên Rừng Xà Nu ,gấp sách lại ,không mấy ai quên được hình tượng cây
xà nu
- Trong bài viết Về một truyện ngắn – Rừng xà nu in trong tác phẩm văn học
1930-1975, chính tác giả đã tâm sự: ngay từ năm 1962, trên đường cùng một số văn nghệ
sĩ từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam, đến miền Tây tỉnh Thừa Thiên giáp
Lào, Nguyên Ngọc được tận mắt trông thấy những rừng xà nu bát ngát “xanh tít tận chân trời” Đấy là những rừng cây “hùng vĩ và cao thượng, man dại và trong sạch, mỗi cây cao vút, vạm vỡ, ứ nhựa, tán lá vùa thanh nhãvừa rắn rỏi” Những
rừng cây này đã gây ấn tượng mạnh mẽ khơi nguồn cảm hứng cho Nguyên Ngọc
để 3 năm sau (1965) nó trở thành hình tượng chính trong một truyện ngắn khá tiêu biểu của văn học thời chống Mĩ - truyện ngắn Rừng xà nu.
Trang 2- Trong truyện ngắn này , cây xà nu được nhắc đến hàng chục lần Mở đầu và kết thúc truyện , nhà văn đã dành một đoạn khá dài để nói đến rừng xà nu Đây là những đoan văn vừa làm nền cho toàn bộ diễn biến câu chuyện, vừa nhằm gây cho người đọc ấn tượng sâu sắc về cây xà nu
b Rừng xà nu trong cuộc sống với dân làng Xô Man
- Trước hết đây là loại cây chứng kến sự ác liệt của chiến tranh hủy diệt Cây xà nu bỗng nhiên trở thành đối tượng hủy diệt của bom đạn kẻ thù Mở đầu tác phẩm,
nhà văn vẽ ra trước mắt người đọc bức tranh đau thương “cả rừng xà nu hàng vạn cây không cây nào không bị thương Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào như một cơn bão” Không dừng ở đó, tác giả mô tả kĩ hơn “ở chỗ vết thương nhựa ứa ra , tràn trề thơm ngào ngạt , long lanh nắng hè gay gắt, rồi dần dân bầm lại, đen và đặc quện thành cục máu lớn.”
- Không chỉ ở đầu và cuối truyện ,cây xà nu liên tục xuất hiện trong suốt câu chuyện, có mặt trong mọi sinh hoạt của các nhân vật chính , nói rộng ra nó gắn bó mật thiết với cuộc sống của mọi người dân ở làng Xô-man này
Sau ba năm xa làng, đi bộ đội giải phóng, Tnú có dịp trở về thăm làng, được bé Heng dẫn đường Qua chú bé này,Tnú biết Dít - em gái của Mai, nay đã trở thành
bí thư chi bộ xã Một trong những kỉ niệm anh nhớ đến đầu tiên là lúc Tnú cầm lấy
cây xà nu “soi cho Dít gằn gạo” Về đến làng, Tnú nhìn thấy “một lũ trẻ lau nhau, đứa nàođứa nấy ấy mặt mày lem luốc khói xà nu” Và dưới mắt anh, cụ Mết quắc
thước bây giờ râu đã dài tới ngực đen bóng, mắt vẫn sáng… Nhìn thấy bộ ngực nở
nang của ông cụ ở trần, Tnú ví nó như “một cây xà nu lớn” Trong bữa cơm thân
mật ở nhà cụ Mết, mọi người chuyện trò vui vẻ, Cụ Mết không quên nhắc tới cây
xà nu đất ta với một sự thách thức đối với kẻ thù,và một niềm tự hào về sự bất diệt
của loại cây này: “Không có gì mạnh bằng cây xà nu đất ta cây mẹ ngã cây con mọc lên.Đố nó giết hết rừng xà nu này!” Tnú còn nhớ lại cái ngày đầu mình học
chữ với Mai do anh cán bộ Quyết dạy ba người đập nứa làm những tấm bảng to
bằng ba bàn tay Cây xà nu cung cấp cho họ một thứ vật liệu vô giá: Ba anh em đốt khói xà nu xông bảng nứa đen kịt rồi lấy nhựa hương -tờ-ngheo phất lên một lớp dày Nhờ những tấm bảng ấy ,Tnú và Mai đã học được chữ Chưa hết, cây xà nu
còn có mặt trong những phút dữ dội nhất,đau đớn nhất của cuộc đời Tnú: anh bị kẻ
thù hành hạ dã man Chúng dùng giẻ đã tẩm dầu xà nu, quấn giẻ vào mười đầu
Trang 3ngón tay của Tnú rồi đốt Không có gì đượm bằng nhựa xà nu Lửa bắt rất nhanh.Mười ngón tay đã trở thành mười ngọn đuốc Thế rồi ,dân làng vùng lên giết bọn giặc dã man “Lửa đã tăt trên mười đầu ngón tay Tnú Nhưng đống lửa xà
nu lớn giữa nhà vẫn đổ Xác mười tên lính giặc ngổn ngang quanh đống lửa đỏ”.
Như vậy cây xà nu trở thành nhân chứng cho cuộc chiến đấu, chiến thắng đầu tiên của dân làng XoMan đối với kẻ thù hung bạo, họ buộc phải lấy bạo lực cách mạng
để tiêu diệt bạo lực phản cách mạng bằng một khí thế vũ bão:
Đứng trên đồi xà nu gần con nước lớn suốt đêm nghe cả rừng XôMan ào ào rung động”
c Hình ảnh xà nu biểu tượng cho số phận và phẩm chất con người Tây Nguyên
*Biểu tượng cho số phận con người Tây Nguyên
- Cả cánh rừng mang đầy thương tích
+ Làng trong tầm đại bác của đồn giặc, ngày chúng bắn 2 lần đại bác -> cánh rừng
xà nu phải ưỡn tấm ngực lớn ra che trở cho làng ->cả cánh rừng xà nu hàng vạn cây không cây nào không bị thương
+ Có những cây chặt đứt ngang nửa thân mình đổ ào ào như một trận bão, ở chỗ vết thương nhựa ứa ra bầm lại đen , quện thành cục máu lớn
+ Có những cây con vừa lớn ngang tầm ngực người lại bị đạn đại bác chặt đứt làm đôi -> Ở những cây đó nhựa còn trong, chất dầu còn loãng, vết thương không lành được cứ loét mãi ra độ năm, mười hôm thì cây chết
+ Trận đại bác đêm qua đã đánh ngã b ốn, năm cây xà nu to, nhựa ứa ra ở những vết thương đang đọng lại lóng lánh nắng hè
-Đau thương, mất mát của người dân Xô Man
+ Rất nhiều người dân Xô Man đã ngã xuống -> khi họ nuôi dấu cán bộ cách mạng -> bị giết để làm gương
+ T nú phải chứng kiến vợ con anh bị đánh cho đến chết mà không làm gì được
*Biểu tượng cho những phẩm chất tốt đẹp.
Trang 4- Khao khát ánh sáng : Sức vươn mạnh mẽ của loài cây này ->tình yêu tự do +sức sống mạnh mẽ tiềm tàng của con người Tây Nguyên
- Khả năng sinh sôi mãnh liệt->Phẩm chất nổi bật của người dân Tây Nguyên trong chiến tranh -> sự tiếp nối
- Sức sống bất diệt
-> Sức sống vẫn mạnh hơn cái chết
(*)Tổng hợp đánh giá
- Đặc sắc nghệ thuật (xây dựng hình tượng):
+ Sử dụng cái nhìn của điện ảnh
->hình tượng hiện nên động và nét hơn
+ Cảm xúc bộc lộ trực tiếp
-Nội dung tư tưởng: Biểu tượng cho vẻ đẹp con người Tây Nguyên trong những năm tháng chiến tranh
-> mở cánh cửa đưa người đọc bước vào thế giới của con người Tây Nguyên
3 Kết bài
Rững xà nu đã trở thành một biểu tượng,một bản anh hùng ca bất diệt trong con người XôMan,trong Tây Nguyên và trong cả dân tộc Việt Nam
ĐỀ SỐ 2
Phân tích nhân vật Tnú trong truyện ngắn “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành
1 Mở bài:
- TNú là nhân vật trung tâm trong truyện ngắn “Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành Tác phẩm được sáng tác năm 1965, trong hòan cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ ở vào giai đọan quyết liệt - Xuất hiện trong tác phẩm, Tnú là hình ảnh tiêu biểu cho số phận đau thương và phẩm chất kiên cường , bất khuất của nhân dân làng Xô Man ở Tây Nguyên trong cuộc kháng chiến chống Mỹ
Trang 52 Thân bài:
- Nguyên mẫu của nhân vật Tnu được lấy từ anh Đề, người dân tộc Xơ-đăng, ở Tây Nguyên Năm 1959, anh Đề cùng mười người con trai trong bản giết toàn bộ tiểu đội lính Diệm, bắt đầu cuộc chiến đấu vũ trang Sở dĩ trong truyện ngắn tac giả phải lấy tên khác vì “Lấy tên Đề người Kinh quá Gọi bằng Tnu không khí hơn nhiều, Tây Nguyên hơn nhiều”
a Tuổi thơ mồ côi nhưng đầy ắp yêu thương và đã bộc lộ nhiều phẩm chất anh hùng
- Mặc dù mồ côi cả cha lẫn mẹ nhưng Tnú được sống trong sự đùm bọc chở che của dân làng Và từ đây anh được giác ngộ lí tưởng cách mạng và từ đây anh ý thức được cách mạng, sống với một tuổi thơ phi thường đầy ắp những chiến công
và kì tích Tuổi thơ của một tiểu anh hùng nhỏ dũng cảm, gan góc và tuyệt đối trung thành với cách mạng
- Phẩm chất anh hùng Tây Nguyên như ngấm vào máu của Tnú Ngay từ khi còn
nhỏ Tnú và Mai đã tham gia nuôi dấu cách mạng “như cây xà nu vươn lên” Đấy
là con đường đầy máu lửa và hy sinh, địch khủng bố dã man những người nuôi dấu
cán bộ Anh Sút bị treo cổ ở cây vả đầu làng, lớp thanh niên bị lộ già làng đi thay
bà Nhan cũng bị chặt đầu Đó chính là hành động man dợ của kẻ thù hòng khuất
phục tinh thần ý chí của dân làng Xô man Nhưng với tinh thần dũng cảm và ý chí đấu tranh ngoan cường, Tnú không sợ mà bước tiếp con đường mà dân làng đã đi
Khi anh Quyết hỏi Tnú “em không sợ giặc bắt à? Nó giết như anh Sút bà Nhan đó” Tnú đã khẳng khái trả lời “cụ Mết bảo cán bộ là Đảng, Đảng còn núi nước này còn” Mặc dù Tnú chỉ nhắc lại câu nói của cụ Mết nhưng qua đó ta thấy được
sự lựa chọn của anh; giữa sinh mệnh của cá nhân và vận mệnh của dân tộc Tnú luôn sẵn sàng quên mình để bảo vệ cho cái chung đó Như vậy Tnú không phải chỉ
là một cậu bé gan góc, dũng cảm mà còn sớm có tinh thần yêu nước, yêu cách mạng Người anh hùng nhỏ tuổi Tnú không chỉ sống một cuộc đời bình thường mà sống một cuộc sống phi thường
- Ngay từ cách học của Tnú, Tnú cũng chọn cách học phi thường Vì học chữ hay quên, Tnú lấy đá đập vào đầu mình khiến cho máu chảy dòng dòng Lúc giận
mình, tưởng như phải bỏ cuộc anh Quyết đã khuyên “không học chữ thì làm sao
Trang 6làm cách mạng được” Vậy là tinh thần cách mạng đã thôi thúc quyết tâm học chữ
của Tnú
- Vẻ đẹp của Tnú đặc biệt được thể hiện ở việc làm tiếp tế cho cách mạng Khác với những đứa trẻ khác, Tnú luôn xé rừng vượt thác mà đi Bằng sự thông minh và tài chí đã sớm dạy cho Tnú hiểu những chỗ đi dễ dàng rất dễ gặp phục kích Tnú
“không đi chỗ nước êm, cứ lựa chỗ thác mạnh mà bơi ngang, vượt lên trên mặt nước, cưỡi lên như thác băng băng như một con cá kình” Câu văn giàu hình ảnh
so sánh ấy đã cho ta thấy cá tính mạnh mẽ của chàng trai lớn lên từ núi rừng
Trong một lần không may bị giặc bắt “Tnú nuốt vội lá thư” Chúng bắt và tra hỏi
anh cộng sản ở đâu? Anh đặt tay lên bụng đầy kiêu hãnh “cộng sản ở đây” Dù người lằn ngang lằn dọc những vết chém của kẻ thì nhưng chúng không thể khuất phục được anh, đói chính là tính cách của người anh hùng “ uy vũ bất đăng khuất”
b Tuổi thanh xuân sống và chiến đấu vì dân làng, vì đất nước, dân tộc
- Cuộc đời của Tnú điển hình cho con đường đấu tranh của nhân dân Tây Nguyên trong kháng chiến chống Mĩ Qua cuộc đời anh ở giai đoạn này để làm sáng tỏ
chân lí “chúng nó đã cầm súng thì mình phải cầm giáo” Khi trưởng thành là lúc
Tnú vượt ngục trở về với dân làng và lãnh đạo dân làng tiếp tục chiến đấu Khi trở lại làng anh trở thành một chàng trai hoàn hảo Anh cường tráng như một cây xà nu lớn nồng căng sự sống với hai cánh tay khỏe khoắn, chắc như lim, chứa đầy trong
bộ ngực rộng rãi của anh là sức mạnh mênh mông man dại của đại ngàn Chảy trong huyết quản của anh là dòng máu anh hùng của xứ sở Tây Nguyên truyền lại
từ thời Đăm Săn Tính cách của anh bướng bỉnh kiêu hãnh là tính cách của Tây Nguyên dữ dội, quyết liệt Anh đã trở thành đội trưởng đội du kích làm cho bọn
giặc phải khiếp sợ kinh hoàng “con cọp đó mà không giết sớm nó làm loạn núi rừng này rồi”.
- Bi kịch của Tnú cũng là bi kịch chung của dân làng Xô man khi chưa dùng vũ khí Sau khi trở về làng Tnú gặp lại Mai, họ đã có mối tình đẹp nên vợ nên chồng Tnú được sống với người mà mình yêu thương và có đứa con đầu lòng Tưởng như
đó là cái kết tốt đẹp cho những gian khổ mà Tnú phải trải qua, nhưng còn thằng Mĩ
sẽ không ai có được hạnh phúc cả Cuộc đời của Tnú cũng vậy, nếu như ở đoạn
đời trước của anh người đọc cảm phục với sự gan dạ dũng cảm kiên cường, thì đến đây câu chuyện cụ Mết kể cho lũ làng nghe về cuộc đời Tnú khiến chúng ta không
Trang 7khỏi bàng hoàng trước nỗi đau quá lớn mà anh phải chịu Chuyện bắt đầu từ khi anh Quyết hy sinh Tnú trở thành đội trưởng đội du kích làng Xô man, sức ảnh hưởng của anh đến phong trào cách mạng khiến bọn chúng phải khiếp sợ, chúng đưa quân về bao vây làng nhằm tiêu diệt phong trào nổi dậy Để truy tìm Tnú
chúng đã dùng đến hành vi hèn hạ dã man “bắt được con cọp cái và cọp con tất dụ được con cọp đực trở về” Vì thế vợ con anh bị bắt và tra tấn bằng gậy sắt, làm cho
người sản phụ mới sinh và đứa con chưa đầy tháng tuổi phải chết gục Đau đớn thay tất cả sự việc kia đều diễn ra ngay trước mặt Tnú, anh đúng gần đó và chứng
kiến “anh nấp sau gốc cây vả, tay dứt hàng 10 quả vả mà không hay” Chứng kiến
cảnh vợ con bị đánh cho tới chết, vì anh chỉ có hai bàn tay không Nhưng khi chứng kiến đứa con thét lên một tiếng và chết trong tay mẹ trong anh lúc này chỉ
còn lòng hận thù và đau đớn Nỗi đau ấy đã khiến mắt anh thành “hai cục lửa lớn”, bởi nỗi đau và lòng căm thù Anh thét lên dữ dội và lao vào lũ giặc để cứu vợ con Nhưng anh cứu làm sao nổi vì anh chỉ có hai bàn tay không “ừ Tnu không cứu được mẹ con Mai” tác giả đã lặp đi lặp lại câu của cụ Mết về nỗi đau của anh như
một điệp khúc đau thương đầy ám ảnh day dứt Tnu không cứu được vợ con cũng không bảo vệ được chính bản thân mình anh đã bị giặc bắt, chúng dùng nhựa xà nu
tẩm vào giẻ “quấn vào 10 đầu ngón tay của Tnú”, “một ngón tay Tnú bốc cháy, 2 ngón, 3 ngón Không có gì đượm bằng nhựa xà nu lửa bắt rất nhanh Mười ngón tay đã trở thành 10 ngọn đuốc” Đây là một hình ảnh vô cùng sáng tạo không dễ
sinh ra hai lần trong một cuộc đời viết văn
- Hình ảnh bàn tay Tnú bốc cháy tố cáo tội ác dã man của quân giặc, chúng thâm hiểm độc ác đã đốt và mười đầu giây thần kinh nhạy bén của con người Lửa cháy trên 10 đầu ngón tay của anh lại là nhựa xà nu - thứ nhựa xà nu ngọt ngào như đọng nắng quê hương đã trở thành ngọn lửa hủy diệt chính đôi bàn tay đã từng chăm sóc nó Đồng thời hình ảnh này cũng cho bạn đọc thấy được lòng can trường dũng cảm của Tnú đối với cách mạng Lửa có thể cháy trên 10 đầu ngón tay, nhưng không thể thiêu cháy được ý chí căm thù giặc của Tnú Anh đang bị cháy ở
10 đầu ngón tay, nhưng “anh nghe như đang cháy trong lồng ngực, cháy trong bụng” Mà đau đớn đến mức răng anh cắn nát môi anh Với bản lĩnh kiên cường
bất khuất của người cộng sản, anh không thèm kêu, anh nhớ lời của anh Quyết
“người cộng sản không thèm kêu van” Anh ngã xuống rồi ngất đi, thét lên tiếng thét căm hờn của núi rừng “giết”.
Trang 8- Qbị kịch của Tnú và cả gia đình, nhà văn Nguyễn Trung Thành muốn nêu cho chúng ta đâu là nguyên nhân của những bị kịch ấy: anh đã có tất cả tình yêu của gia đình, tình yêu đất nước, lòng căm thù quân giặc, tinh thần bất khuất kiên cường nhưng tại sao anh lại thất bại? Tác giả đã để cho lịch sử phán truyền qua lời cụ Mết
“Tnú không cứu được mẹ con Mai vì mày chỉ có hai bàn tay trắng” dù có thương Tnú đến đâu thì cụ Mết vã dân làng Xô man cũng không thể cứu anh “tau không nhảy ra cứu mày vì tau cũng chỉ có hai bàn tay không” Qua đó nhà văn cho thấy
hậu quả sẽ như thế nào khi kẻ thù đã cầm súng mà mình chưa cầm giáo? Câu chuyện về cuộc đời Tnú chỉ có một mình tay không xông vào giữa kẻ thù thì ngay
cả thứ nhựa xà nu thân thiết cũng có thể trở thành ngọn lửa hủy diệt Cuộc đời Tnú
là bằng chứng sống cho quy luật nghiệt ngã đó Từ đó cụ Mết cũng ghi tạc chân lí
“chúng nó đã cầm súng mình phải cầm giáo” Sau tiếng thét của Tnú đầy căm hờn
là tiếng nói của cụ Mết như sấm dậy vang truyền cả núi rừng “chém, chém hết…thế là bắt đầu rồi Đốt lửa lên” Đó là quy luật tất yếu của lịch sử có áp bức
phải có đấu tranh”
- Bằng hình tượng nghệ thuật của mình nhà văn đã cho ta th ấy khi chúng ta cầm giáo mác để đứng lên chống lại kẻ thù là súng đạn sẽ phải thay đổi Lúc này ngọn lửa đã tắt trên 10 đầu ngón tay Tnú Những ngọn đuốc xà nu soi xác 10 thằng giặc nằm ngổn ngang và Tnú được cứu sống Những thằng giặc gian ác cũng phải trả giá bằng tính mạng của mình
- Khi xây dựng hình tượng nhân vật Tnú, nhà văn Nguyễn Trung Thành đã đặc biệt thành công khi đưa chi tiết bàn tay Tnú để làm lên hình tượng nhân vật Đây là một chi tiết nhỏ nhưng lại có ý nghĩa tư tưởng lớn lao Từ hình ảnh này ta thấy hiện lên cuộc đời và tính cách của nhân vật Bàn tay của Tnú khi còn lành lặn là bàn tay trung thực tình nghĩa, bàn tay cầm phấn viết chữ mà anh Quyết dạy cho, bàn tay cầm đá đập vào đầu để trừng phạt thói hay quên khi học, bàn tay đặt lên bụng và
nói “cộng sản ở đây này”, nó còn là bàn tay lao động và gây dựng phong trào cách
mạng Lúc Tnú thoát ngục Kon Tum trở về gặp Mai ở đầu rừng núi vào làng, Mai cầm hai bàn tay Tnú mà giàn giụa nước mắt Đó là bàn tay của sự yêu thương của tình yêu với những kỉ niêm chân tình Không chỉ vậy bàn tay ấy đã cầm súng đi đánh giặc, bàn tay chở che cho mẹ con Mai, bàn tay lên núi Ngọc Linh lấy đá Vẫn hai bàn tay ấy nhưng bị quấn giẻ tẩm nhựa xà nu rồi đốt Mười ngón tay trở thành mười ngọn đuốc, đã thiêu đốt gan ruột và hệ thần kinh của anh Mười ngọn đuốc trên mười ngón tay ấy đã châm bùng ngọn lử cách mạng, ngọn lử nổi dậy của dân
Trang 9làng Xoman Bàn tay của Tnú đã đư ợc dập lửa nhưng mỗi ngón chỉ còn hai đốt, ngón tay anh không thể mọc lại Bàn tay cụt đó như chứng tích đầy căm hờn mà Tnú mang theo suốt cuộc đời, ghi lại những tội ác tàn bạo dã man của kẻ thù Nhưng bàn tay mỗi ngón còn hai đốt ấy vẫn cầm giáo cầm súng được và Tnú đã lên đường đi tìm những thằng Dục để trả thù Đế cuối truyện bàn tay Tnú lại một lần nữa xuất hiện, dùng đôi bàn tay cụt đốt ấy anh đã bóp chết tên chỉ huy đồn địch ngay trong hầm ngầm cố thủ của nó Soi ánh đèn pin vào mặt nó để nó nhìn rõ đôi bàn tay trừng phạt của anh, đôi bàn tay quả báo Mặc dù còn hai đốt nhưng đôi bàn tay ấy đã đem lại chiến thắng
- Tác phẩm” Rừng xà nu” của Nguyễn Trung Thành đã thành công trong việc xây dựng hình tượng nhân vật Trong tác phẩm sử dụng bút pháp sử thi một cách nhuần nhuyễn mang ý nghĩa biểu tượng cho cộng đồng, sức mạnh, vẻ đẹp và những đau thương mất mát của con người Tây Nguyên “sau này tau chết rồi phải kể cho con cháu về Tnú” Ngôn ngữ đối thoại của nhân vật nói ít nhưng bộc lộ một cách trực tiếp thẳng thắn Những hành động trong chuyện thì quyết liệt mạnh mẽ và dứt khoát Tnú hiện lên qua lời kẻ của cụ Mết bên cạnh bếp lửa, nó cho ta thấy vẻ đẹp của anh hùng thoại dũng sĩ thời xưa
3 Kết bài:
Chân lý cách mạng là chân lý từ máu và nước mắt, nó đồng nghĩa với chân lý cuộc sống Tnú là bằng chứng sống cho qui luật nghiệt ngã ấy Câu chuyện bi tráng về cuộc đời Tnú - cuộc đời của một con người mang ý nghĩa cuộc đời của một dân tộc Có thể nói nhân vật Tnú mang đậm tính sử thi – nhân vật ấy gánh nặng số phận lịch sử Dù có nhiều dị biệt, Tnú vẫn là kiểu nhân vật sánh vai với các anh hùng trong trường ca Đam San, Xinh Nhã của núi rừng Tây Nguyên
ĐỀ SỐ 3
Một trong những đặc điểm của văn học kháng chiến là kết hợp khuynh hướng sử thi và cảm hứng lãng mạn Phân tích truyện ngắn “Rừng xà nu” – Nguyễn Trung Thành để làm rõ đặc điểm đó
Hướng dẫn
1 Mở bài
Trang 10Hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mĩ kéo dài su ốt ba mươi năm (1945 – 1975) đã tác động mạnh mẽ tới đời sống của dân tộc ta, trong đó có văn học, nghệ thuật Đặc điểm nổi bật của văn học giai đoạn này là khuynh hướng
sử thi gắn liền với cảm hứng lãng mạn cách mạng
2 Thân bài
a.Giới thiệu chung
-Khuynh hướng sử thi thể hiện ở cách nhìn nhận, đánh giá của tác giả trước những vấn đề có ý nghĩa lịch sử và có tính chất dân tộc Nhân vật chính trong các tác phẩm thường là những con người có íí tưởng cao đẹp, ý chí kiên cường, đại diện cho tinh hoa và khí phách của dân tộc Phẩm chất quý báu của họ được thể hiện ở ý thức về bổn phận, nghĩa vụ công dân, ở lẽ sống đúng đắn và tình cảm lớn mang tính chất thời đại
- Cảm hứng lãng mạn là cảm hứng nồng nhiệt của “cái tôi” trữ tình hướng tới lí tưởng cách mạng Cảm hứng lãng mạn trong văn học thời chống Mĩ chủ yếu được thể hiện trong việc khẳng định lí tưởng và vẻ đẹp của con người chiến đấu bảo vệ
Tổ quốc; trong thái độ ca ngợi chủ nghĩa yêu nước và chủ nghĩa anh hùng cách mạng; trong sự khẳng định niềm tin vững chắc vào tương lai tươi sáng của dân tộc Cảm hứng lãng mạn đã tiếp thêm sức mạnh thần kì để con người Việt Nam vượt lên mọi thử thách trong máu lửa của chiến tranh để hướng tới ngày mai chiến thắng
- Khuynh hướng sử thi kết hợp với cảm hứng trữ tình, lãng mạn vừa đáp ứng được yêu cầu phản ánh hiện thực trong quá trình phát triển của cách mạng, vừa phản ánh tinh thần lạc quan trong chiến đấu
- Truyện ngắn Rừng xà nu của Nguyễn Trung Thành sáng tác trong giai đoạn
chống Mĩ tiêu bi ểu cho khuynh hướng trên Chất sử thi thể hiện ở nhiều mặt: đề tài, chủ đề, hình tượng nghệ thuật, hệ thống nhân vật… Cảm xúc của tác giả thể hiện qua cách kể chuyện vô cùng hấp dẫn và qua tính cách của các nhân vật Chất lãng mạn thể hiện ở việc khẳng định, đề cao vẻ đẹp và sức mạnh của con người, của thiên nhiên, được đặt trong thế đối lập gay gắt với kè thù tàn bạo và man rợ
b Phân tích