[r]
Trang 1Bài 1
Nh t B n ậ ả
I M c tiêu bài h c ụ ọ
1 Ki n th c ế ứ
- Giúp h c sinh hi u rõ nh ng c i cách ti n b c a Thiên Hoàng Minh Tr nămọ ể ữ ả ế ộ ủ ị
1868 Th c ch t đây là m t cu c cách m ng t s n, đ a nự ấ ộ ộ ạ ư ả ư ước Nh t phát tri n nhanhấ ể chóng sang giai đo n đ qu c ch nghĩa ạ ế ố ủ
- Giúp h c sinh th y đọ ấ ược chính sách xâm lượ ấ ớc r t s m c a gi i th ng tr Nh tủ ớ ố ị ậ
B n cũng nh các cu c đ u tranh c a giai c p vô s n cu i th k XIX đ u th kả ư ộ ấ ủ ấ ả ố ế ỷ ầ ế ỷ
XX
2 V t t ề ư ưở ng
- Giúp h c sinh nh n th c rõ vai trò ý nghĩa c a nh ng chính sách c i cách ti n bọ ậ ứ ủ ữ ả ế ộ
đ i v i s phát tri n c a xã h i, đ ng th i gi i thích đố ớ ự ể ủ ộ ồ ờ ả ược vì sao chi n tranh thế ươ ng
g n li n v i ch nghĩa đ qu c ắ ề ớ ủ ế ố
3 V k năng ề ỹ
- Giúp h c sinh n m v ng khái ni m “C i cách”, bi t s d ng b n đ đ trình bàyọ ắ ữ ệ ả ế ử ụ ả ồ ể các s ki n có liên quan đ n bài h c Rèn k năng quan sát tranh nh t li u rút raự ệ ế ọ ỹ ả ự ệ
nh n xét đánh giá.ậ
II Thi t b và tài li u d y h c ế ị ệ ạ ọ
- Lược đ s bành trồ ự ướng c a nủ ước Nh t cu i th k XIX - đ u th k XX, b nậ ố ế ỷ ầ ế ỷ ả
đ th gi i ồ ế ớ
- Tranh nh v nả ề ước Nh t đ u th k XX ậ ầ ế ỷ
III Ti n trình t ch c d y h c ế ổ ứ ạ ọ
1 Gi i thi u khái quát v ch ớ ệ ề ươ ng trình l ch s l p 11 ị ử ớ
- Chương trình th gi i c n đ i ph n ti p theo ế ớ ậ ạ ầ ế
+ L ch s th gi i c n đ i ph n ti p theo ị ử ế ớ ậ ạ ầ ế
+ L ch s th gi i hi n đ i t 1917 – 1945 ị ử ế ớ ệ ạ ừ
+ L ch s Vi t Nam (t 1858-1918).ị ử ệ ừ
2 D n d t vào bài m i ẫ ắ ớ
- Giáo viên có th phan v n h c sinh: Hãy cho bi t tình hình chung nh t v cácể ấ ọ ế ấ ề
qu c gia châu á cu i th k XIX đ u XX ?ố ố ế ỷ ầ
- H c sinh nh l i nh ng ki n th c l ch s th gi i đã h c đ tr l i ọ ớ ạ ữ ế ứ ị ử ế ớ ọ ể ả ờ
Trang 2- Giáo viên: Cu i th k XIX đ u th k XX h u h t các ngố ế ỷ ầ ế ỷ ầ ế ười châu á đ u trongề ở tình tr ng ch đ phong ki n kh ng ho ng suy y u, b các đ qu c phạ ế ộ ế ủ ả ế ị ế ố ương Tây xâm
lược, cu i cùng đ u tr thành thu c đ a c a ch nghĩa th c dân Trong b i c nh chungố ề ở ộ ị ủ ủ ự ố ả
đó Nh t B n v n gi đậ ả ẫ ữ ược đ c l p và phát tri n nhanh chóng v kinh t , tr thànhộ ậ ể ề ế ở
m t nộ ước đ qu c duy nh t Châu á V y t i sao trong b i c nh chung c a châu áế ố ấ ở ậ ạ ố ả ủ
Nh t B n đã thoát kh i thân ph n thu c đ a tr thành m t cậ ả ỏ ậ ộ ị ở ộ ường qu c đ qu c? Đố ế ố ể
hi u để ược chúng ta cùng tìm hi u bài 1 Nh t B n cu c th k XIX đ u XX ể ậ ả ố ế ỷ ầ
3 T ch c các ho t đ ng d y và h c trên l p: ố ứ ạ ộ ạ ọ ớ
Ho t đ ng c a thày và trò ạ ộ ủ Nh ng ki n th c ữ ế ứ
h c sinh ọ
c n n m v ng ầ ắ ữ
Ho t đ ng1: C l p ạ ộ ả ớ
GV: S d ng b n đ th gi i, gi i thi u vử ụ ả ồ ế ớ ớ ệ ề
v trí Nh t B n là m t qu n đ o Đông B c á,ị ậ ả ộ ầ ả ở ắ
đ t nấ ước tr i dài theo hình cách cung bao g mả ồ
các đ o l n nh trong đó có 4 đ o l n: Hô Kaiả ớ ỏ ả ớ
Đô, Kyusu và SiKôKu Nh t b n n m gi aậ ả ằ ữ
vùng bi n Nh t B n và Nam Thái Bình Dể ậ ả ương,
phía đông giáp B c á và Nam Tri u Tiên di nắ ề ệ
tích kho ng 374.000kmả 2 Cũng nh các nư ướ c
châu á khác vào n a đ u th k XIX ch đử ầ ế ỷ ế ộ
phong ki n kh ng ho ng suy y u ế ủ ả ế
- Giáo viên: D ng l i gi i thích ch đ M cừ ạ ả ế ộ ạ
Ph : Nh t B n ch đ phong ki n t n t i lâuư ở ậ ả ế ộ ế ồ ạ
đ i (hàng nghìn năm), m c dù Nhà Vua đờ ặ ượ c
tôn là Thiên Hoàng Đ có v trí t i cao songế ị ố
quy n hành th c t n m trong tay tề ự ế ằ ướng quân
(Sô gun) đang Ph Chúa – M c ph Nămở ủ ạ ủ
1902 dòng h Tô - Ku – Ga – Oa n m ch c vọ ắ ứ ụ
tướng quân Vì th th i kỳ này Nh t B n g iế ờ ở ậ ả ọ
là ch đ M c ph Tô - Ku – Ga Oa Sau h nế ộ ạ ủ ơ
200 năm c m quân ch đ M c ph ô - Ku –ầ ế ộ ạ ủ
Ga Oa l m vào tình tr ng kh ng ho ng suyầ ạ ủ ả
y u.ế
- Giáo viên: ti p t c yêu c u h c sinh theoế ụ ầ ọ
dõi SGK, tìm nh ng bi u hi n suy y u v kinhữ ể ệ ế ề
I Nh t B n t đ u th k XIX ậ ả ừ ầ ế ỷ
đ n tr ế ướ c năm 1868
- Đ u th k XIX ch đ M c ph ầ ế ỷ ế ộ ạ ủ ở
Nh t B n đ ng đ u là tậ ả ứ ầ ướng quân (Sugun) l m vào kh ng ho ng suy y u ầ ủ ả ế
Trang 3t , chính tr , xã h i c a Nh t B n t đ u thế ị ộ ủ ậ ả ừ ầ ế
k XIX đ n trỷ ế ước 1968
- Giáo viên: Nh n xét, k t lu n – h c sinhậ ế ậ ọ
nghe ghi chép
+ Kinh t : N n nông nghi p v n d a trênế ề ệ ẫ ự
quan h s n xu t phong ki n l c h u, tô thuệ ả ấ ế ạ ậ ế
n ng n , trung bình chi m 50% hoa l i, tìnhặ ề ế ợ
tr ng m t mùa đói kém thạ ấ ường xuyên x y ra.ẩ
Trong khi đó các thành th , h i c ng kinh tở ị ả ả ế
hàng hoá phát tri n, công trể ường th công xu tủ ấ
hi n ngày càng nhi u, m m m ng kinh t tệ ề ầ ố ế ư
b n phát tri n nhanh chóng, đi u đó ch ng tả ể ề ứ ỏ
quan h s n xu t phong ki n suy y u l i th i ệ ả ấ ế ế ỗ ờ
+ V xã h i : nói đ n xã h i là nói đ n cácề ộ ế ộ ế
giai c p, t ng l p trong xã h i và các m i quanấ ầ ớ ộ ố
h gi a các giai c p, t ng l p Nh t B n lúcệ ữ ấ ầ ớ ở ậ ả
này t ng l p t s n thầ ớ ư ả ương nghi p và côngệ
nghi p ngày càng giàu có Song các nhà côngệ
thương l i không có quy n l c v chính tr ,ạ ề ự ề ị
thường b giai c p th ng tr phong ki n kìmị ấ ố ị ế
hãm Tuy nhiên giai c p t s n v n còn nonấ ư ả ẫ
y u không đ s c xoá b ch đ phong ki n.ế ủ ứ ỏ ế ộ ế
Còn nông dân và th dân thì v n là đ i tị ầ ố ượng bị
phong ki n bóc l t mâu thu n gi a nông dân tế ộ ẫ ữ ư
s n, th dân v i ch đ phong ki n ả ị ớ ế ộ ế
+ V chính tr : Gi a th k XIX Nh t B nề ị ữ ế ỷ ậ ả
v n là m t qu c gia phong ki n Nhà Vua đẫ ộ ố ế ượ c
tôn vinh là Thiên Hoàng, có v tr t i cao nh ngị ị ố ư
quy n hành th c t thu c v Tề ự ế ộ ề ương quân
(dòng h ô - Ku – Ga Oa) đóng ph chúa –ọ ở ủ
M c ph Nh v y v chính tr n i lên mâuạ ủ ư ậ ề ị ổ
thu n gi a Thiên Hoàng và th l c tẫ ữ ế ự ướng quân
- Giáo viên đ t câu h i: rõ ràng n a đ u thặ ỏ ử ầ ế
k XIX Nh t B n suy y u, s suy y u c aỷ ậ ả ế ự ế ủ
Nh t B n trong b i c nh th gi i lúc đó s d nậ ả ố ả ế ớ ẽ ẫ
đ n h u qu nghiêm trong gì? ế ậ ả
- H c sinh nh l i b i c nh l ch s th gi iọ ờ ạ ố ả ị ử ế ớ
* Kinh t : ế
- Nông nghi p l c h u, tô thu n ngệ ạ ậ ế ặ
n , m t mùa đói kém thề ấ ường xuyên
- Công nghi p: kinh t hàng hoá phátệ ế tri n, công trể ường th công xu t hi nủ ấ ệ ngày càng nhi u, kinh t t b n phátề ế ư ả tri n nhanh chóngể
* Xã h i : n i lên mâu thu n gi aộ ổ ẫ ữ nông dân, t s n th dân v i ch đư ả ị ớ ế ộ phong ki n l c h u.ế ạ ậ
* Chính tr : n i lên mâu thu n gi aị ổ ẫ ữ Thiên Hoàng và Tướng quân
Trang 4đ u th k XIX ch nghĩa t b n ph ng
Tây đang đ y m nh xâm lẩ ạ ược thu c đ a, hộ ị ướ ng
m c tiêu vào nh ng nụ ữ ước phong ki n suy y uế ế
trong đó có Nh t B n.ậ ả
- Giáo viên d n d t: Gi a lúc Nh t B n suyẫ ắ ữ ậ ả
y u các nế ướ ư ảc t b n Âu – M tìm cách xâmỹ
nh p vào Nh t B n.ậ ậ ả
- H c sinh nghe ghi.ọ
- Giáo viên yêu c u h c sinh theo dõi SGKầ ọ
quá trình các nướ ư ảc t s n xâm nh p vào Nh tậ ậ
B n và h u qu c a nó.ả ậ ả ủ
- H c sinh theo dõi SGK theo yêu c u c aọ ầ ủ
Giáo viên
- Giáo viên k t lu n: Đi đ u trong quá trìnhế ậ ầ
xâm lược là M , năm 1853 đô đ c Pe- ri đã đ aỹ ố ư
h m đ i c a M c p b n Nh t B n dùng vũạ ộ ủ ỹ ậ ế ậ ả
l c quân s bu c M c ph ph i m hai c aự ự ộ ạ ủ ả ở ử
bi n Simôda và Hakôđatê cho M vào buôn bán.ể ỹ
Các nước Anh, Pháp, Nga, Đ c th y v y cũngứ ấ ậ
đua nhau b t ép M c ph ký nh ng hi p ắ ạ ủ ữ ệ ướ c
b t bình đ ng Nh v y gi ng các nấ ẳ ư ậ ố ước Châu á
khác gi a th k XIX Nh t B n đ ng trữ ế ỷ ậ ả ứ ướ c
nguy c b xâm lơ ị ược Trong b i c nh đó Trungố ả
Qu c – Vi t Nam đã ch n con đố ệ ọ ường b oả
th , đóng c a còn Nh t B n h đã l a ch nủ ử ậ ả ọ ự ọ
con đường nào? B o th hay c i cách ả ủ ả
- Giáo viên gi ng gi i: các t ng l p nhânả ả ầ ớ
dân Nh t B n v n có mâu thu n v i M c phậ ả ố ẫ ớ ạ ủ
vì vâ vi c M c ph ký v i các nỵ ệ ạ ủ ớ ước ngoài các
hi p ệ ước bình đ ng càng làm cho các t ng l pẳ ầ ớ
xã h i ph n ng m nh m , phòng trào đ uộ ả ứ ạ ẽ ấ
tranh ch ng Sô - gun n ra sôi n i vào nh ngố ổ ổ ữ
năm 60 c a th k XIX đã làm s p đ ch đủ ế ỷ ụ ổ ế ộ
M c ph 1-1868 ch đ M c ph s p đạ ủ ế ộ ạ ủ ụ ổ
Thiên Hoàng tr l i n m quy n ở ạ ắ ề
- Giáo viên ti p t c thuy t trình v Thiênế ụ ế ề
Hoàng Mây – gi – i và hướng d n h c sinh quanẫ ọ
- Gi a lúc Nh t B n kh ng ho ngữ ậ ả ủ ả suy y u, các nế ướ ư ảc t s n Âu – M tìmỹ cách xâm nh p ậ
+ Trước nguy c b xâm lơ ị ược Nh tậ
B n ph i l a ch n m t trong hai conả ả ự ọ ộ
đường là b o th duy trì ch đ phongả ủ ế ộ
ki n, ho c là c i cách ế ặ ả
Trang 5xát b c nh Thiên Hoàng trong sách giáo khoaứ ả
trang 4 Tháng 12-1866 Thiên Hoàng
Kô - Mây qua đ i, Mút – xu – hi – tô lúc đóờ
m i 15 tu i lên làm vua hi u là Minh Tr (Mây-ớ ổ ệ ị
gi-i) Minh Tr là m t ông vua duy tân, chị ộ ủ
trương n m l i quy n l c và ti n hành c iắ ạ ề ự ế ả
cách T đó phong trào “Đ o m c”, càng phátừ ả ạ
tri n dể ưới ng n c c a Thiên Hoàng Ngàyọ ờ ủ
3/1/1868 Thiên Hoàng Minh Tr thành l p chínhị ậ
ph m i, ch m d t th i kỳ th ng tr c a dòngủ ớ ấ ứ ờ ố ị ủ
h Tô - Ku – Ga – Oa và th c hi n m t c iọ ự ệ ộ ả
cách
- Giáo viên yêu c u h c sinh theo dõi sáchầ ọ
giáo khoa nh ng chính sách c i cách c a Thiênữ ả ủ
Hoàng trên các lĩnh v c: chính tr , kinh t , quânự ị ế
s , văn hoá giáo d c Yêu c u h c sinh theo dõiự ụ ầ ọ
đ th y để ấ ược n i dung chính và m c tiêu c aộ ụ ủ
cu c c i cách ộ ả
- H c sinh theo dõi SGK theo họ ướng d nẫ
c a giáo viên, sau đó phát bi u v n i dung củ ể ề ộ ơ
b n c a cách kinh t ả ủ ế
- Giáo viên nh n xét, k t lu n: ậ ế ậ
+ V chính tr : Nh t hoàng tuyên b th tiêuề ị ậ ố ủ
đ M c ph l i th i l c h u, thành l p chínhộ ạ ủ ỗ ờ ạ ậ ậ
ph m i, th c hi n quy n bình đ ng gi a cácủ ớ ự ệ ề ẳ ữ
công dân, ban b quy n t do buôn bán đi l i ố ề ự ạ
+ V kinh t : chính ph đã thi hành cácề ế ủ
chính sách th ng nh t ti n t , th ng nh t thố ấ ề ệ ố ấ ị
trường, xoá b s đ c quy n riêng đ t c a giaiỏ ự ộ ề ấ ủ
c p phong ki n, tăng cấ ế ường phát tri n t b nể ư ả
ch nghĩa nông thôn, xây d ng c s h t ng,ủ ở ự ơ ở ạ ầ
đường xá, c u c ng, ph c v giao thông liênầ ố ụ ụ
l c => Nh ng c i cách này nh m xoá b sạ ữ ả ằ ỏ ự
đ c quy n ru ng đ t c a phong ki n, xây d ngộ ề ộ ấ ủ ế ự
n n kinh t th eo hề ế ướng t b n ch nghĩa ư ả ủ
+ V quân s : Quân đ i đề ự ộ ượ ổc t ch c vàứ
hu n luy n theo ki u phầ ệ ể ương Tây, ch đế ộ
II Cu c Duy tân Minh Tr ộ ị
Tháng 11-1868 Sô - gun b l t đ ị ậ ổ Thiên Hoàng Minh Tr (May-gi-i) tr l iị ở ạ
n m quy n và th c hi n m t lo t c iắ ề ự ệ ộ ạ ả cách
Trang 6nghĩa v quân s thay th cho Côngụ ự ế
nghi p đóng t u chi n đệ ầ ế ược chú tr ng phátọ
tri n, ngoài ra còn ti n hành s n xu t vũ khí,ể ế ả ấ
đ n dạ ược và m i chuyên gia quan s nờ ự ướ c
ngoài => m c tiêu xây d ng l c lụ ự ự ượng quân
đ i m nh, trang b hi n đ i gi ng quân đ iộ ạ ị ệ ạ ố ộ
phương tây
Trong khi Trung Qu c và m t s nố ộ ố ước khác
v n duy trì giáo d c, văn hoá, đ i tẫ ụ ố ượng đượ c
h c hành r t h n ch thì Nh t B n ọ ấ ạ ế ậ ả
+ V văn hoá - giáo d c : đã thi hành chínhề ụ
sách giáo d c b t bu c, chú tr ng n i dungụ ắ ộ ọ ộ
khoa h c, k thu t trong chọ ỹ ậ ương trình gi ngả
d y, c nh ng h c sinh gi i đi du h c phạ ử ữ ọ ỏ ọ ươ ng
Tây
- H c sinh nghe, ghi chép: ọ
- Giáo viên đ t câu h i: Căn c vào n iặ ỏ ứ ộ
dung c i cách em hãy rút ra tính ch t, ý nghĩaả ấ
c a c i cách? ủ ả
- H c sinh suy nghĩa, trao đ i v i các b nọ ổ ớ ạ
cùng bàn đ tr l i câu h i.ể ả ờ ỏ
- Giáo viên có th g i ý: đ xét tính ch tể ợ ể ấ
c a c i cách em có th , căn c vào m c đíchủ ả ể ứ ụ
c a c i cách, hủ ả ướng c i cách, ngả ười th c hi nự ệ
c i cách r i rút ra k t lu n ả ồ ế ậ
- Cu i cùng giáo viên k t lu t: M c đíchố ế ậ ụ
c a c i cách là nh m đ a nủ ả ằ ư ước Nh t thoát kh iậ ỏ
tình tr ng phong ki n l c h u, nh ng chínhạ ế ạ ậ ữ
sách c i cách đi theo hả ướng t b n ch nghĩaư ả ủ
(theo phương Tây) song người th c hi n c iự ệ ả
cách l i là m t ông vua, ph ng ki n => vì v yạ ộ ơ ế ậ
c i cách mang tính ch t c a m t cu c cáchả ấ ủ ộ ộ
m ng t s n, nó có ý nghĩa m đạ ư ả ở ường cho chủ
nghĩa t b n phát tri n Nh t ư ả ể ở ậ
- Giáo viên có th hể ướng d n h c sinh soẫ ọ
sánh c i cách Minh Tr v i các cu c cách m ngả ị ớ ộ ạ
t s n đã h c đ t h y đư ả ọ ể ấ ược các hình th c khácứ
+ V chính tr : Nh t Hoàng tuyên bề ị ậ ố
th tiêu ch đ M c ph , l p chính phủ ế ộ ạ ủ ậ ủ
m i, th c hi n bình đ ng ban b quy nớ ự ệ ẳ ố ề
t do ự + V kinh t : xoá b đ c quy nề ế ỏ ộ ề
ru ng đ t c a phong ki n th c hi n c iộ ấ ủ ế ự ệ ả cách theo hướng t b n ch nghĩa ư ả ủ
+ V quân s : đề ự ược t ch c hu nổ ứ ấ luy n theo ki u phệ ể ương Tây trú tr ngọ đóng tàu chi n, s n xu t vũ khí đ nế ả ấ ạ
dược
+ Giáo d c: trú tr ng n i dung khoaụ ọ ộ
h c – k thu t C h c sinh gi i đi duọ ỹ ậ ử ọ ỏ
h c phọ ương Tây
Trang 7nhau c a các cu c cách m ng t s n Cũng nhủ ộ ạ ư ả ư
nh ng n c ph ng Tây cu c c i cách mang
tính ch t cách m ng t s n này đã phát huy tácấ ạ ư ả
d ng m nh m cu i th k XIX và đ aụ ạ ẽ ở ố ế ỷ ư
nước Nh t chuyên sang giai đo n đ qu c chậ ạ ế ố ủ
nghĩa
* Ho t đ ng 1: c l p, cá nhân: ạ ộ ả ớ
- Giáo viên nêu câu h i: Em hãy nh c l i,ỏ ắ ạ
nh ng đ c đi m chung c a ch nghĩa đ qu c?ữ ặ ể ủ ủ ế ố
- H c sinh nh l i ki n th c đã h c t l pọ ớ ạ ế ứ ọ ừ ớ
10 đ tr l i ể ả ờ
- Giáo viên nh n xét và nh c l i nh ng đ cậ ắ ạ ữ ặ
đi m chung c a ch nghĩa đ qu c là: ể ủ ủ ế ố
+ Hình thành các t ch c đ c quy nổ ứ ộ ề
+ Có s k t h p gi a t b n ngân hàng v iự ế ợ ữ ư ả ớ
t b n công nghi p t o nên t ng l p t b n tàiư ả ệ ạ ầ ớ ư ả
chính
+ Xu t kh u t b n đấ ẩ ư ả ược đ y m nh ẩ ạ
+ Đ y m nh xâm lẩ ạ ược và tranh giành thu cộ
đ a ị
+ Mâu thu n v n có c a ch nghĩa t b nẫ ố ủ ủ ư ả
càng tr lên sâu s c ở ắ
- Giáo viên ti p t c yêu c u h c sinh d aế ụ ầ ọ ự
trên c s nh ng đ c đi m chung c a chơ ở ữ ặ ể ủ ủ
nghĩa đ qu c r i liên h v i Nh t B n cu cế ố ồ ệ ớ ậ ả ở ố
th k XIX đ th y Nh t B n đã chuy n sangế ỷ ể ấ ậ ả ể
giai đo n đ qu c ch nghĩa nh th nào? ạ ế ố ủ ư ế ở
Nh t có xu t hi n nh ng đ c đi m c a chậ ấ ệ ữ ặ ể ủ ủ
nghĩa đ qu c không ? ế ố
- Giáo viên hướng d n h c sinh theo dõiẫ ọ
SGK b ng nh ng g i ý? ằ ữ ợ
+ Các công ty đ c quy n Nh t xu t hi nộ ề ở ậ ấ ệ
nh th nào? có vai trò gì? ư ế
+ Nh t B n có th c hi n chính sách bànhậ ả ự ệ
trướng tranh giành thu c đ a không ? ộ ị
* Tính ch t – ý nghĩaấ
- C i cách Minh Tr mang tính ch tả ị ấ
c a m t cu c cách m ng t s n, mủ ộ ộ ạ ư ả ở
đường cho ch nghĩa t b n phát tri n ủ ư ả ể ở
Nh t.ậ
III Nh t B n chuy n sang giai ậ ả ể
đo n đ qu c ch nghĩa ạ ế ố ủ
Trang 8+ Mâu thu n xã h i Nh t bi u hi n nhẫ ộ ở ậ ể ệ ư
th nào? ế
- H c sinh theo dõi SGK theo g i ý c a giáoọ ợ ủ
viên
- GV nh n xét, k t lu n: ậ ế ậ
+ Trong 30 năm cu i th k XIX, ch nghĩaố ế ỷ ủ
t b n phát tri n nhanh chóng Nh t, quá trìnhư ả ể ở ậ
công nghi p hoá đệ ược đ y m nh đã keo theoẩ ạ
t p trung trong công nghi p, thậ ệ ương nghi p vàệ
ngân hàng Nhi u Công ty đ c quy n xu t hi nề ộ ề ấ ệ
nh Mit xui, Mit – si – bi – si gi vai trò l n,ư ữ ớ
bao trùm lên đ i s ng, kinh t , chính tr c aờ ố ế ị ủ
nước Nh t, có kh năng chi ph i lũng đo n cậ ả ố ạ ả
kinh t l n chính tr Nh t B n ế ầ ị ở ậ ả
Đ h c sinh th y để ọ ấ ược các Công ty t b nư ả
đ c quy n Nh t có vai trò lũng đo n l nộ ề ở ậ ạ ớ
không thua kém nh ng Công ty đ c quy n Âu –ữ ộ ề
M giáo viên có th minh ho : Công ty Mít xuiỹ ể ạ
chi ph i đã k l i: “Anh có th đi đ n Nh tố ể ạ ể ế ậ
trên chi c tàu thu c a hàng Mit xui, tàu ch yế ỷ ủ ạ
b ng than đá c u Mít xui c p b n c ng c a Mítằ ả ậ ế ả ủ
xui, sau đó đi tàu đi n c a Mít xui đóng, đ cệ ủ ọ
sách do Mít xui xu t b n dấ ả ước ánh sáng bóng
đi n do Mít xui ch t o ”ệ ế ạ
+ S phát tri n m nh m c a n n kinh tự ể ạ ẽ ủ ề ế
t b n đã t o đi u ki n cho Nh t B n th cư ả ạ ề ệ ậ ả ự
hi n chính sách bàch trệ ướng d a vào ti m l cự ề ự
kinh t m nh Nh t B n đã th c hi n chínhế ạ ậ ả ự ệ
sách bách trướng ki u chi n không thua kémể ế
nước phương Tây nào
Giáo viên dùng lược đ đ qu c Nh t cu iồ ế ố ậ ố
XIX đ u XX đ minh ho cho chính sách bànhầ ể ạ
trướng c a Nh t: 1874 Nh t B n xâm lủ ậ ậ ả ược Đài
Loan, 1894 – 1895 Nh t gây chi n v i Trungậ ế ớ
Qu c đ tranh giành Tri u Tiên Quân Nh t đ iố ể ề ậ ạ
th ng l c quân tràn c sang Trung Qu c uyắ ụ ả ố
hi p B c Kinh, chi m c a bi n L Thu n, nhàế ắ ế ử ể ữ ậ
- Trong 30 năm cu i th k XIX qúaố ế ỷ trình t p trung trong công nghi p thậ ệ ươ ng nghi p v i ngân hàng đã đ a đ n s raệ ớ ư ế ự
đ i nh ng Công ty đ c quy n, Mít xui,ờ ữ ộ ề Mit – su – bi – si chi ph i đ i s ng kinhố ờ ố
t , chính tr Nh t B n ế ị ậ ả
Trang 9Thanh ph i nhả ượng Đài Loan và Liêu Đông cho
Nh t ậ
1904 – 1905 Nh t gây chi n v i Nga bu cậ ế ớ ộ
Nga ph i nhả ường c a bi n L Thu n, đ o Xaử ể ữ ậ ả
Kha lin th a nh n Nh t B n chi m đóng Tri uừ ậ ậ ả ế ề
Tiên
+ Cùng chính sách đ i ngo i bành trố ạ ướng,
Nh t đã thi hành m t chính sách đ i n i r tậ ộ ố ộ ấ
ph n đ ng bóc l t n ng n nhân dân trongả ộ ộ ặ ề
nước, nh t là giai c p công nhân, công nhânấ ấ
Nh t ph i làm vi c t 12 đ n 14 gi trongậ ả ệ ừ ế ờ
nh ng đi u ki n t i t , ti n lữ ề ệ ồ ệ ề ương th p Sấ ự
bóc l t n ng n c a gi i ch đã d n đ nộ ặ ề ủ ớ ủ ẫ ế
nhi u cu c đ u tranh c a công nhân ề ộ ấ ủ
- Giáo viên hướng d n h c sinh đ c sáchẫ ọ ọ
giáo khoa các phong trào đ u tranh c a côngấ ủ
nhân và k t qu đ u tranh c a phong trào.ế ả ấ ủ
- H c sinh đ c sách giáo khoa trang 6,7.ọ ọ
- Giáo viên k t lu n: Nh t b n đã tr thànhế ậ ậ ả ở
ch nghĩa đ qu c ủ ế ố
- Chính sách bành trướng c a Nh t ủ ậ + 1874 Nh t B n xâm lậ ả ược Đài Loan + 1894 – 1895 chi n tranh v i Trungế ớ
Qu c ố
+ Năm 1904 – 1905 chi n tranh v iế ớ Nga
- Chính sách đ i n i: Bóc l t n ng nố ộ ộ ặ ề
qu n chúng lao đ ng nh t là giai c pầ ộ ấ ấ
Trang 10công nhân, dân t i nhi u cu c đ u tranhớ ề ộ ấ
c a công nhân.ủ
- K t lu n: Nh t b n đã tr thành đế ậ ậ ả ở ế
qu c ch nghĩa.ố ủ
4- S k t bài h c:ơ ế ọ
-C ng c : - Nh t b n là m t nủ ố ậ ả ộ ước phong ki n l c h u Châu á, song do th c hi nế ạ ậ ở ự ệ
c i cách nên không ch thoát kh i thân ph n thu c đ a, mà còn tr thành m t nả ỉ ỏ ậ ộ ị ở ộ ướ ư c t
b n phát tri n ch ng t c i cánh Minh tr là sáng su t và phù h p Chính s ti n bả ể ứ ỏ ả ị ố ợ ự ế ộ sáng su t c a m t ông vua anh minh đã làm thay đ i v n m nh c a dân t c đ a Nh tộ ủ ộ ổ ậ ệ ủ ộ ư ậ
b n sánh ngang v i các nả ớ ước phương Tây, đ t nấ ướn có nh hả ưởng m nh đ n Châu á.ạ ế -Dăn dò: H c bài cũ, tr l i câu h i sách giáo khoa, s u t m t li u v đ t nọ ả ờ ỏ ư ầ ư ệ ề ấ ướ c con ngườ ấi n Độ
-Bài t p: ậ
1 N i th i gian v i s ki n sao cho đúng ố ờ ớ ự ệ
1 Nh t B n chi n tranh v i Đài Loanậ ả ế ớ a 1901
2 Nh t B n chi n tranh v i Trung Qu cậ ả ế ớ ố b 1874
3 Nh t B n chi n tranh v i Ngaậ ả ế ớ c 1894 - 1895
4 Đ ng xã h i dân ch Nh t B n thànhả ộ ủ ậ ả
l pậ
d 1904 - 1905
2 Tình tr ng kinh t các thành th , h i c ng Nh t B n t đ u th k XIX nh thạ ế ở ị ả ả ậ ả ừ ầ ế ỷ ư ế nào?
A Kinh t hàng hoá phát tri n ế ể
B Nhi u công trề ường th công xu t hi nủ ấ ệ
C M m m ng kinh t t b n ch nghĩa phát tri n nhanh chóngầ ố ế ư ả ủ ể
D C A, B, Cả