- Nhận xét về sự mới mẻ trong tư tưởng của nhà văn Tô Hoài: Trong truyện Chí Phèo, Nam Cao kết thúc tác phẩm bằng cái nhìn bi quan. Nhà văn chỉ thấy con người là nạn nhân của hoàn[r]
Trang 1SỞ GD & ĐT VĨNH PHÚC
TRƯỜNG THPT TRẦN PHÚ - YÊN LẠC
ĐỀ KHẢO SÁT THÁNG 3 NĂM HỌC 2017 - 2018
ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài: 120 phút, không kể thời gian giao đề
I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu:
NÔNG DÂN
(Nguyễn Sĩ Đại)
Có người nói: "Nông dân không tư tưởng, Nông dân làm cản trở bánh xe lăn"
Tôi đã thấy nông dân suốt một đời làm lụng Nuôi cái ăn chung trên mảnh đất khô cằn Tôi đã thấy trên chiến trường ngã xuống Những nông dân áo lính máu tươi ròng Chết: tưới đất, sống: ngày cày xới đất Không bổng lộc nào đến lũy tre xanh
Nghèo chữ quá nên trọng người hay chữ Bóp bụng nuôi con thành ông trạng, ông nghè Sáu mươi tuổi, mẹ lội bùn cấy hái
Ông trạng áo dài, ông trạng sống ly quê
Nông dân sống lặng thầm như đất
Có thể hoang vu, có thể mùa màng Xin chớ mất, chớ niềm tin sai lạc Chín phần mười đất nước nông dân
(Thơ bốn phương cùng bình, Nxb Văn học, 2000)
Câu 1: Văn bản trên được viết theo phong cách ngôn ngữ nào? (0,5 điểm)
Câu 2: Trong văn bản, tác giả đã thấy những phẩm chất tốt đẹp nào của người nông dân? (0,5 điểm)
Câu 3: Anh/Chị hiểu câu thơ: "Sáu mươi tuổi, mẹ lội bùn cấy hái/Ông trạng áo dài, ông trạng sống ly
quê" như thế nào? (1,0 điểm)
Câu 4: Anh/Chị có đồng tình với quan điểm: "Nông dân sống lặng thầm như đất" không? Vì sao? (1,0
điểm)
II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Từ văn bản trong phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về vai trò của nhân dân trong lịch sử
Câu 2 (5,0 điểm)
Phân tích diễn biến tâm trạng và hành động của nhân vật Mị trong đêm cắt dây cởi trói cứu A Phủ
(trích Vợ chồng A Phủ - Tô Hoài) Từ đó, anh/chị hãy liên hệ với cách kết thúc tác phẩm Chí Phèo (Nam
Cao) và nhận xét về sự mới mẻ trong tư tưởng của nhà văn Tô Hoài
-HẾT -
Thí sinh không được sử dụng tài liệu; Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh: SBD:
Trang 2SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC
Trường THPT Trần Phú - Yên Lạc
HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN
HDC gồm 02 trang
Đọc hiểu 1 Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật/văn chương/văn học 0,5
2 - Tác giả đã thấy những phẩm chất tốt đẹp của người nông dân: cần cù, chăm
chỉ, dũng cảm, kiên cường, cống hiến hi sinh thầm lặng và rất hiếu học, giàu đức hi sinh
- Lưu ý: Thí sinh cần gọi được tên các phẩm chất mới cho điểm, nếu chỉ chép lại thì không cho điểm
0,5
3 - Câu thơ "Sáu mươi tuổi, mẹ lội bùn cấy hái/Ông trạng áo dài, ông trạng sống
ly quê" nói về nỗi vất vả, gian lao của người mẹ để nuôi con ăn học thành tài
Nhưng đến khi con đã trở thành ông trạng, sự nghiệp công danh đã thành thì
con lại không trở về quê hương, nơi có người mẹ già "lội bùn cấy hái" mà sống
ly quê, dứt bỏ chốn quê nghèo Câu thơ gợi lên ở người đọc niềm thương cảm
và xót xa
1,0
4 * Thí sinh có thể bày tỏ quan điểm riêng theo nhiều cách: đồng tình, không
đồng tình, vừa đồng tình vừa không đồng tình Dưới đây là gợi ý cơ bản:
- Đồng tình: vì người nông dân nước ta sống cuộc đời hiền lành, giản dị, mộc
mạc, chất phác, lặng lẽ, âm thầm cống hiến, hi sinh cho đất nước; thậm chí không ai nhớ mặt đặt tên, không ai nhớ đến chiến công của họ,
- Không đồng tình: vì nhiều người nông dân thông minh, hiếu học, trí tuệ, tài
năng xuất chúng Họ đã lập nên nhiều sự nghiệp, chiến công hiển hách trong lịch sử xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
* Cần lưu ý, phần trình bày quan điểm của thí sinh phải trên tinh thần thiện chí, nghiêm túc, lập luận sắc sảo, chặt chẽ, đúng vấn đề mới cho điểm tối đa
1,0
Làm văn 1 * Về hình thức: Viết đúng hình thức đoạn văn, tương đối đáp ứng quy định về
số chữ, bố cục chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu… Nếu không viết đúng hình thức thì trừ 0,5 điểm
* Về nội dung: Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách Nhưng cần đáp ứng
các yêu cầu sau:
1.1 Giải thích
Vai trò của nhân dân là trách nhiệm, sứ mệnh của nhân dân trong lịch sử xây dựng, bảo vệ, phát triển đất nước
0,25
1.2 Bình luận
- Nhân dân là người trực tiếp lao động sản xuất làm nên giá trị văn minh vật chất, tinh thần
- Nhân dân là người chiến đấu, bảo vệ Tổ quốc trong chiến tranh cũng như hòa bình
- Nhân dân là người lưu giữ và truyền lại văn hóa, lịch sử, ngôn ngữ, tiếng nói dân tộc,
- Cần phê phán những quan niệm sai trái trong cách nhìn nhận, đánh giá về vai trò của nhân dân
0,5 0,5 0,25 0,25
1.3 Bài học
- Nhận thức đúng về vai trò của nhân dân
- Học tập, rèn luyện trở thành những người công dân có ích, phát huy những giá trị tốt đẹp mà nhân dân đã xây dựng
0,25
2 * Yêu cầu kĩ năng: Thí sinh biết cách làm bài nghị luận văn học, xác định
đúng vấn đề; bố cục rõ ràng, lập luận chặt chẽ, diễn đạt trong sáng, không mắc
lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu, dựng đoạn
* Yêu cầu kiến thức: Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, nhưng cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:
Trang 32.2 Diễn biến tâm trạng, hành động của nhân vật Mị trong đêm cắt dây cởi trói cứu A Phủ
- Ban đầu, Mị hoàn toàn thản nhiên, lạnh lùng, vô cảm, "A Phủ có là cái xác chết cũng thế thôi"
- Nhưng khi nhìn thấy A Phủ khóc, Mị nhớ lại đời mình, nhận ra sự thống trị độc ác, tàn bạo của nhà thống lí, lo A Phủ sẽ chết và thương A Phủ
- Quy luật tất yếu của tình thương là đức hi sinh Mị sẵn sàng hi sinh sự sống của mình để cứu A Phủ Sau đó, Mị tự giải phóng đời mình Mị và A Phủ chạy sang Phiềng Sa, được A Châu giác ngộ, họ trở thành du kích và trở về Hồng Ngài giải phóng đồng bào nơi đây
- Nghệ thuật: kể chuyện hấp dẫn, xây dựng nhân vật chân thực, sinh động, đi sâu vào thế giới nội tâm, tạo tình huống truyện hợp lí,
0,5 1,0 1,0
0,5
2.3 Liên hệ với kết thúc truyện Chí Phèo và nhận xét về tư tưởng của hai tác
giả
- Liên hệ: Truyện Chí Phèo kết thúc bằng cái chết của nhân vật Chí Phèo và
hình ảnh cái lò gạch cũ hiện ra trong trí tưởng tượng của thị Nở Nghĩa là Chí Phèo chết đi, nhưng những hiện tượng như Chí Phèo vẫn còn tiếp diễn, cái ác vẫn tiếp tục tồn tại cùng hiện tượng tha hóa
- Nhận xét về sự mới mẻ trong tư tưởng của nhà văn Tô Hoài: Trong truyện Chí Phèo, Nam Cao kết thúc tác phẩm bằng cái nhìn bi quan Nhà văn chỉ thấy
con người là nạn nhân của hoàn cảnh mà chưa thấy con người có khả năng cải tạo và làm chủ hoàn cảnh, chưa chỉ ra được con đường đấu tranh, giải phóng
cho nông dân Trong truyện "Vợ chồng A Phủ", Tô Hoài đã thể hiện cái nhìn
đầy lạc quan, tin tưởng vào người lao động Họ là những người có sức sống, có khát vọng tự do mãnh liệt Họ sẽ tự đứng lên đấu tranh, tìm đến cách mạng và giải phóng cuộc đời mình
0,5
0,5
TỔNG ĐIỂM TOÀN BÀI: PHẦN I + PHẦN II = 10,0 ĐIỂM
-HẾT -