Hoàn thành b ng so sánh nêu trên.[r]
Trang 1Bài 14 CÁC QU C GIA C Đ I TRÊN Đ T N Ố Ổ Ạ Ấ ƯỚ C VI T NAM Ệ
A M C TIÊU : Ụ
1 Ki n th c: ế ứ Giúp cho h c sinh n m đọ ắ ược nh ng nét đ i cữ ạ ương v ba nhà nề ướ ổ ạ c c đ i trên đ t Vi t Nam (s hình thành, c c u t ch c nhà nấ ệ ự ơ ấ ổ ứ ước, đ i s ng văn hóa, xã h i).ờ ố ộ
2 T t ư ưở ng, tình c m: ả B i dồ ưỡng tinh th n lao đ ng sáng t o, lòng yêu quê hầ ộ ạ ươ ng
đ t nấ ước và ý th c văn hóa dân t c.ứ ộ
3 K năng: ỹ Quan sát, so sánh các hình nh đ rút ra nh n xét Bả ể ậ ước đ u rèn luy n kầ ệ ỹ năng xem xét các s ki n l ch s trong m i quan h gi a không gian, th i gian và xã h i.ự ệ ị ử ố ệ ữ ờ ộ
B Đ DÙNG D Y & H C : Ồ Ạ Ọ
1 Giáo viên:
- L ch s Vi t Nam t nguyên th y đ n th k X, giáo trình ĐHSP.ị ử ệ ừ ủ ế ế ỷ
- Th i đ i Hùng Vờ ạ ương
- Lược đ Giao Châu và Cham-pa th k VI – X, SGK ban KHXH, trang 134,ồ ế ỷ hình 39
- B n đ hành chính Vi t Nam có các di tích văn hóa Đ ng Nai, Óc Eo Namả ồ ệ ồ ở
B ộ
- Tranh nh, t li u v các qu c gia c (công c lao đ ng, đ trang s c, nh cả ư ệ ề ố ổ ụ ộ ồ ứ ạ
c , đ n, tháp….).ụ ề
2 H c sinh : ọ
- Đ c trọ ước SGK , chú ý tìm hi u và th tr l i các câu h i trong sách.ể ử ả ờ ỏ
- S u t p các t li u có liên quan đ n bài gi ng.ư ậ ư ệ ế ả
C TI N TRÌNH T CH C D Y VÀ H C Ế Ổ Ứ Ạ Ọ
I n đ nh l p và ki m tra bài cũ : Ổ ị ớ ể
1 Trình bày các giai đo n phát tri n chính c a th i nguyên th y vi t Nam ạ ể ủ ờ ủ ở ệ
2 Em có nh n xét gì v th i gian ra đ i c a thu t luy n kim các b l c s ngậ ề ờ ờ ủ ậ ệ ở ộ ạ ố trên đ t VN ?ấ
3 S ra đ i c a thu t luy n kim có ý nghĩa nh th nào đ i v i các b l c s ngự ờ ủ ậ ệ ư ế ố ớ ộ ạ ố trên đ t nấ ước ta scách nay 3000 – 4000 năm ?
II Gi ng bài m i: ả ớ
1 M bài: ở Vào cu i th i nguyên th y, các b l c s ng trên đ t nố ờ ủ ộ ạ ố ấ ước ta đ u bề ước vào
th i s kỳ đ ng thau, bi t thu t luy n kim và nông nghi p tr ng lúa nờ ơ ồ ế ậ ệ ệ ồ ước Trên c sơ ở
đó đã hình thành các qu c gia c đ i: Văn Lang – Âu L c, Cham-pa, Phù Nam.ố ổ ạ ạ
2 Ho t đ ng d y và h c: ạ ộ ạ ọ
HO T Đ NG C A TH Y VÀ Ạ Ộ Ủ Ầ
* Ho t đ ng 1: ạ ộ Nêu v n đ : “K ấ ề ể
tên qu c gia đ u tiên trên đ t VN ố ầ ấ
Nh ng c s và đi u ki n nào d n ữ ơ ở ề ệ ẫ
đ n s ra đ i c a qu c gia này ?” ế ự ờ ủ ố
1 Qu c gia Văn Lang – Âu L c ố ạ
a C s hình thành nhà n ơ ở ướ c Nhà nước Văn Lang – Âu L c ra đ i trên 2ạ ờ
Trang 2- GV gi i thích khái ni m văn hóaả ệ
Đông S n, hơ ướng d n cho h c sinhẫ ọ
n m đắ ượ ơ ởc c s kinh t k thu t c aế ỹ ậ ủ
văn hóa Đông S n.ơ
?.1 Ho t đ ng kinh t c a c dân ạ ộ ế ủ ư
Đông S n có gì khác so v i c dân ơ ớ ư
th i Phùng Nguyên-Hoa L c ? ờ ộ
m t giai đo n phát tri n cao c a ộ ạ ể ủ
ng ườ i nguyên th y th i đó, đ ủ ờ ượ c
* Ho t đ ng 2: ạ ộ GV v s đ và ẽ ơ ồ
gi i thi u v t ch c nhà n ớ ệ ề ổ ứ ướ c –
xã h i th i Văn Lang ộ ờ
?.2 Nêu nh ng nét ti n b c a nhà ữ ế ộ ủ
n ướ c Âu L c so v i Văn Lang ạ ớ ?
- Đ ng đ u công xã nông thôn (ch ,ứ ầ ạ
chi ng, k ) là B chính (già làng).ề ẻ ồ
- Liên h câu nói c a Bác H :ệ ủ ồ “Các
* Ho t đ ng 3: ạ ộ GV cho HS xem
tranh nh mô t đ i s ng v t ch t –ả ả ờ ố ậ ấ
tinh th n c a ngầ ủ ười Văn Lang – Âu
L c.ạ
- Th các vua Hùngờ
- Th t b t t : ờ ứ ấ ử Thánh Gióng, T nả
Viên, Ch Đ ng T , Bà chúa Li u.ử ồ ử ễ
- a thích l h i, múa hátƯ ễ ộ
- S d ng b n đ gi ng v quá trìnhử ụ ả ồ ả ề
hình thành và m r ng qu c giaở ộ ố
Cham-pa t th k II – X (t m từ ế ỷ ừ ộ
huy n Tệ ượng Lâm đ n c qu n Nh tế ả ậ ậ
Nam (t Hoành S n đ n Qu ngừ ơ ế ả
Nam), g m 5 huy n: Tây Quy n, Chuồ ệ ể
c s :ơ ở
- Kinh t : có nh ng ti n b trong s n xu t, s nế ữ ế ộ ả ấ ả
ph m d th a, đ c bi t có s phân công laoẩ ư ừ ặ ệ ự
đ ng gi a nông nghi p và th công nghi p.ộ ữ ệ ủ ệ
- Xã h i: có s phân hoá giàu nghèo, công xã thộ ự ị
t c b t đ u tan rã, thay vào đó là công xã nôngộ ắ ầ thôn và gia đình ph h ụ ệ
=> Do nhu c u tr thu , qu n lý xã h i, ch ngầ ị ỷ ả ộ ố
gi c ngo i xâm nên nhà nặ ạ ước ra đ i.ờ
b S ra đ i và phát tri n ự ờ ể
- Hình thành: th k VII-III TCNế ỷ
- Kinh đô: B ch H c (Phú Th )ạ ạ ọ
- T ch c nhà nổ ứ ước: Vua Hùng -> l c H u, l cạ ầ ạ
Tướng -> B chính.ồ
=> B máy nhà nộ ước Văn Lang còn s khai.ơ
- Hình thành: th k III-II TCNế ỷ
- Kinh đô: c Loa (Đông Anh-Hà N i)ổ ộ
- B máy nhà nộ ước ch t ch h n, lãnh th mặ ẽ ơ ổ ở
r ng, quân đ i m nh, xây thành kiên c ộ ộ ạ ố
c Đ i s ng v t ch t – tinh th n ờ ố ậ ấ ầ + V t ch t ậ ấ
- Lương th c chính: g o, khoai, th t, cá, rau…ự ạ ị
- T p quán: nhà sàn, nhu m răng, ăn tr u, xămậ ở ộ ầ mình, thích dùng đ trang s c, n m c váy, namồ ứ ữ ặ đóng kh ố
+ Tinh th n ầ
- Tín ngưỡng: th th n linh, v t linh, các v anhờ ầ ậ ị hùng
- T c l cụ ệ ưới xin, ma chay, l h i ph bi n.ễ ộ ổ ế
2 Qu c gia c Cham-pa ố ổ
S hình thành ự
- C s : văn hóa Sa Huỳnh (ven bi n mi nơ ở ể ề Trung và Nam Trung b ngày nay).ộ
- Cu i th k II tên là Lâm p, đ n th k VIố ế ỷ Ấ ế ế ỷ
đ i tên thành Cham-pa, ổ lãnh th m r ng tổ ở ộ ừ
Qu ng Bình đ n Bình Thu n.ả ế ậ
- Kinh đô: lúc đ u Sinhapura (Trà Ki u-ầ ở ệ
Qu ng Nam), sau đó d i đ n Indrapura (Đ ngả ờ ế ồ
Trang 3Ngô, T C nh, Lô Dung và Tỉ ả ượ ng
Lâm
- Các ngành th công: d t, g m, đủ ệ ố ồ
trang s c, luy n kim, đóng g ch.ứ ệ ạ
- Năm 1000 kinh đô chuy n v Vijayaể ề
(có tài li u ghi Đ Bàn)ệ ồ
thu t và m thu t xây d ng c a ậ ỹ ậ ự ủ
ng ườ i Chăm qua các t ượ ng và tháp
Chăm ?.
Quân đ i hùng m nh: 40.000 – 50.000ộ ạ
quân, g m b , th y, k và tồ ộ ủ ỵ ượ ng
binh
Kinh đô ban đ u Sin-ha-pu-ra (Tràầ ở
Ki u-Qu ng Nam), sau d i sang In-ệ ả ờ
dra-pu-ra (Đ ng Dồ ương-Qu ngả
Nam), r i chuy n v Vi-giay-a (Tràồ ể ề
Bàn – Bình Đ nh).ị
Ngh thu t âm nh c, nh y múa phátệ ậ ạ ả
tri n, ki n trúc, điêu kh c đ c đáo.ể ế ắ ộ
- Óc Eo thu c Ba Thê – An Giang.ộ
- Đ a bàn: ch y u: An Giang, Kiênị ủ ế
Giang, Đ ng Tháp, Cà Mau, ngoài raồ
còn có Bình Dở ương, Tây Ninh,
Đ ng Nai… ồ
- Ngôn ng : nói ti ng Nam Đ o.ữ ế ả
- Nô l : hulunệ
- Ngh th công n i b t: luy n thi c,ề ủ ổ ậ ệ ế
làm đ kim hoàn.ồ
- T p quán khác: m c áo chui đ u,ậ ặ ầ
xăm mình, xoã tóc, đi chân đ t ấ
Dương-Qu ng Nam); cu i cùng chuy n vả ố ể ề Vigiaya (Chà Bàn-Bình Đ nh).ị
S phát tri n: t th k II đ n th ự ể ừ ế ỷ ế ế
k X ỷ
- Kinh t : nông nghi p lúa nế ệ ước, th côngủ nghi p, lâm nghi p.ệ ệ
- Chính tr : th ch quân ch , c nị ể ế ủ ả ước có 4 châu -> huy n -> làng.ệ
- Xã h i có nhi u giai c p: quý t c, dân t do,ộ ề ấ ộ ự nông dân l thu c và nô l ệ ộ ệ
- Văn hóa: nhà sàn, ăn tr u, h a táng ngở ầ ỏ ườ i
ch t, ch vi t t ch Ph n, theo Hindu giáo vàế ữ ế ừ ữ ạ
Ph t giáo, đ c bi t k thu t xây tháp đ t trìnhậ ặ ệ ỹ ậ ạ
đ cao (thánh đ a M S n, các tháp Chăm )ộ ị ỹ ơ
S suy vong: ự t th k XVI và tr thànhừ ế ỷ ở
b ph n c a lãnh th VI t Namộ ậ ủ ổ ệ
3 Qu c gia c Phù Nam ố ổ
• S hình thành: ự vào th k I trên c sế ỷ ơ ở văn hóa Óc Eo, đ a bàn ch y u là vùng châuị ủ ế
th C u Long.ổ ử
• S phát tri n :t th k III đ n V ự ể ừ ế ỷ ế
- Kinh t : nông nghi p, th công nghi p, buônế ệ ủ ệ bán Ngo i thạ ương đường bi n r t phát tri n.ể ấ ể
- Chính tr : th ch quân ch ị ể ế ủ
- Xã h i: có s phân hóa giàu nghèo g m cácộ ự ồ
t ng l p quý t c, bình dân, nô l ầ ớ ộ ệ
- Văn hóa: nhà sàn, ho táng ngở ả ười ch t, theoế Hindu giáo và Ph t giáo, ngh thu t ca múa phátậ ệ ậ tri n.ể
• S suy vong: Cu i th k VI Phù Nam bự ố ế ỷ ị Chân L p thôn tính.ạ
3 K t lu n toàn bài: ế ậ Các qu c gia c Văn Lang – Âu L c, Cham-pa, Phù Nam trongố ổ ạ quá trình hình thành, phát tri n có nh ng nét tể ữ ương đ ng v đ i s ng kinh t , văn hóa,ồ ề ờ ố ế
có m i quan h v i nhau M i qu c gia cũng có nh ng nét riêng v văn hóa, xã h i (tínố ệ ớ ỗ ố ữ ề ộ
ngưỡng, tôn giáo, đ c đi m ngh thu t, ki n trúc…), t o nên s đa d ng trong th ngặ ể ệ ậ ế ạ ự ạ ố
nh t c a văn hóa Vi t Nam.ấ ủ ệ
III C ng c bài: ủ ố
1 Tóm t t quá trình hình thành qu c gia Văn Lang-Âu L c ?ắ ố ạ
Trang 42 L p b ng th ng kê nh ng đi m gi ng và khác nhau trong đ i s ng kinh t ,ậ ả ố ữ ể ố ờ ố ế văn , hóa, tín ngưỡng c a c dân Văn Lang Âu L c, c dân Lâm Aáp-Cham-pa và củ ư ạ ư ư dân Phù Nam ?
IV Ôn t p và chu n b bài m i: ậ ẩ ị ớ
1 Hoàn thành b ng so sánh nêu trên.ả
2 H c 3 câu h i trong SGK, trang 68.ọ ỏ
3 Đ c k bài 15 :” Th i kỳ B c thu c và cu c đ u tranh giành đ c l p dân t c”ọ ỹ ờ ắ ộ ộ ấ ộ ậ ộ
4 S u t p t li u, tranh nh liên qua đ n bài gi ng.ư ậ ư ệ ả ế ả
D B SUNG & GÓP Ý : Ổ