Tình hình xã hôi.[r]
Trang 1Giáo án L ch s 7 ị ử
Bài 16 S SUY S P C A NHÀ TR N CU I TH K XIVỰ Ụ Ủ Ầ Ố Ế Ỉ
TÌNH HÌNH KINH T - XÃ H I Ế Ộ
A M c tiêu bài h c ụ ọ :
1 Ki n th c ế ứ : H c sinh n m đọ ắ ược:
- Tình hình kinh t - xã h i cu i th i Tr n: vua quan ăn ch i sa đo , khôngế ộ ố ờ ầ ơ ạ
quan tâm đ n s n xu t làm cho đ i s ng c a ngế ả ấ ờ ố ủ ười dân ngày càng c c kh ự ổ
- Các cu c đ u tranh c a nông nô, nô tỳ di n ra r m r ộ ấ ủ ễ ầ ộ
2 Kĩ năng: Rèn luy n kĩ năng phân tích, nh n xét, đánh giá các s ki n l ch s ệ ậ ự ệ ị ử
3 Thái đ : ộ Th y đấ ược vai trò c a qu n chúng nhân dân lao đ ng trong l ch s ủ ầ ộ ị ử
B Ph ươ ng ti n d y h c: ệ ạ ọ
1 Giáo viên: - SGK, SGV; Lược đ kh i nghĩa nông dân n a cu i th k XIVồ ở ử ố ế ỉ
2 H c sinh ọ : - SGK, s u t m tranh, tài li u liên quan bài h c.ư ầ ệ ọ
C.Ho t đ ng d y- h c: ạ ộ ạ ọ
1 n đ nh: Ổ ị
2 Bài cũ : ? Trình bày m t s nét v tình hình văn hoá, giáo d c, khoa h c ộ ố ề ụ ọ
d ướ i th i Tr n? T i sao văn hoá, giáo d c, khoa h c th i Tr n l i phát tri n? ờ ầ ạ ụ ọ ờ ầ ạ ể
3 Bài m i ớ : Sau các cu c kháng chi n ch ng quân xâm lộ ế ố ược Mông- Nguyên,
tình hình kinh t -xã h i th i Tr n đ t nhi u thành t u r c r góp ph n cho sế ộ ờ ầ ạ ề ự ự ỡ ầ ự phát tri n c a đ t nể ủ ấ ước Nh ng đ n cu i th k XIV,nhà Tr n suy s p nghiêmư ế ố ế ỉ ầ ụ
tr ng, nh ng nguyên nhân nào d n đ n đi u đó và h u qu c a nó nh thọ ữ ẫ ế ề ậ ả ủ ư ế nào
HO T Đ NG C A TH Y VÀ TRÒ Ạ Ộ Ủ Ầ N I DUNG Ộ
Ho t đ ng cá nhân, c l p ạ ộ ả ớ
? Sau 3 cu c kháng chi n ch ng Mông- Nguyên, ộ ế ố
nhà Tr n đã có nh ng bi n pháp gì đ phát tri n ầ ữ ệ ể ể
kinh t ? ế
? Nh ng bi n pháp đó đã giúp cho kinh t phát ữ ệ ế
tri n nh th nào? ể ư ế
? Đ n cu i th k XIV, kinh t có còn phát tri n ế ố ế ỉ ế ể
nh tr ư ướ c không?
? Nêu nh ng bi u hi n c a s kém phát tri n ữ ể ệ ủ ự ể
đó?
- Hs đ c hàng ch nh Sgk.ọ ữ ỏ
? Theo em, nh ng nguyên nhân nào d n đ n tình ữ ẫ ế
tr ng trên? ạ
Hs tr l i- Gv khái quát l i.ả ờ ạ
1 Tình hình kinh t ế
- Ru ng đ t n m trong tay vộ ấ ằ ương h uầ quý t c, quan l i , đ a ch ộ ạ ị ủ
- Công tác thu l i không chăm loỷ ợ , tu
s a.ử
- Thu khoá n ng n ế ặ ề
-> Cu i th k XIV: nhà nố ế ỉ ước không quan tâm đ n s n xu t nông nghi p,ế ả ấ ệ
ru ng đ t b chi m làm c a t L tộ ấ ị ế ủ ư ụ
l i, m t mùa, đói kém ộ ấ → nhân dân c cự
Trang 2? Nhà n ướ c không quan tâm đ n kinh t ế ế→ m t ấ
mùa, t đó d n đ n cu c s ng c a ừ ẫ ế ộ ố ủ ng ườ i dân
nh th nào? ư ế (Làng xã tiêu đi u, x xác, nôngề ơ
dân bán v đ con,phiêu tán kh p n i)ợ ợ ắ ơ
Ho t đ ng cá nhân, nhóm ạ ộ
? Tr ướ c tình hình đ i s ng c a nhân dân nh ờ ố ủ ư
v y, vua quan nhà Tr n đã làm gì? ậ ầ
- Hs đ c hàng ch nh Sgk- Gv gi ng thêm vọ ữ ỏ ả ề
Tr n D Tông.ầ ụ
- Đáng chú ý nh t là th y giáo Chu Văn An đãấ ầ
dâng s chém 7 n nh th n, vua không đ ng ý ôngớ ị ầ ồ
cáo quan v quê d y h c.ề ạ ọ
? Vi c làm c a Chu Văn An nói lên đi u gì? ệ ủ ề
- Xã h i quá nhi u ngộ ề ười xu n nh, ăn ch i.ị ơ
- Ông là người thanh liêm, đ t l i ích qu c giaặ ợ ố
lên l i ích cá nhân.ợ
- Hs đ c ph n in nghiêng.ọ ầ
? Em có nh n xét gì v cu c s ng c a vua quan ậ ề ộ ố ủ
nhà Tr n cu i th k XIV? Đs đó đã báo hi u cho ầ ố ế ỉ ệ
đi u gì s p x y ra? ề ắ ẩ
? Ngoài nh ng khó khăn trong n ữ ướ c, nhà Tr n ầ
còn ph i ch u nh ng khó khăn gì n a? ả ị ữ ữ
? Nh v y ta th y tr ư ậ ấ ướ c nh ng khó khăn ch ng ữ ồ
ch t, tr ấ ướ c đ i s ng khó khăn c a nhân dân t t ờ ố ủ ấ
y u d n đ n nh ng h u qu gì? ế ẫ ế ữ ậ ả
(giai c p th ng tr >< nhân dân ấ ố ị → kh i nghĩa nở ổ
ra kh p n i)ắ ơ
? Em hãy k tên các cu c kh i nghĩa c a nông ể ộ ở ủ
dân th i kì này? ờ
* Th o lu n nhóm ả ậ
- Gv phát phi u h c t p.ế ọ ậ
- Hs tìm hi u Sgk: th i gian, đ a đi m, tên ngể ờ ị ể ườ i
đ ng đ u.ứ ầ
- Gv treo b n đ câmả ồ → Hs đi n tên, th i gian cácề ờ
cu c kh i nghĩa vào b n đ ộ ở ả ồ
Gv nh n xét bài làm c a Hs ậ ủ → trình bày l i m tạ ộ
vài cu c kh i nghĩa.ộ ở
? Vì sao các cu c kh i nghĩa th t b i? ộ ở ấ ạ
? Các cu c kh i nghĩa liên ti p n ra vào cu i ộ ở ế ổ ố
kh , b p bênh.ổ ấ
2 Tình hình xã hôi
- Vua quan, vương h u ăn ch i sa đ a.ầ ơ ọ
- Nhà Tr n ngày càng suy s p.ầ ụ
- Quân Cham-pa xâm lược, quân Minh
đ a yêu sách.ư
- Mâu thu n xã h i gay g t ẫ ộ ắ → kh iở nghĩa
- Các cu c kh i nghĩa tiêu bi u: ộ ở ể
+ Kh i nghĩa Ngô B : 1344-1360 ở ệ ở
H i Dả ương
+ K/n Nguy n Thanh, Nguy n K :ễ ễ ỵ
1379 Thanh Hoá.ở + K/n Ph m S Ôn: 1390 S n Tâyạ ư ở ơ -> Thăng Long
+ K/n Nguy n Nh Cái: 1399 S nễ ữ ở ơ Tây – Vĩnh Phúc- Tuyên Quang
- K t qu ế ả: Các cu c kh i nghĩa đ u bộ ở ề ị
d p t t.ậ ắ
- Ý nghĩa: ph n ng mãnh li t c aả ứ ệ ủ nhân dân→ suy s p c a nhà Tr n.ụ ủ ầ
Trang 3tri u Tr n báo hi u đi u gì? ề ầ ệ ề (ph n ng mãnhả ứ
li t c a nhân dânệ ủ → suy s p c a nhà Tr nụ ủ ầ → đòi
h i m t tri u đ i m i lên.)ỏ ộ ề ạ ớ
4 C ng c : ủ ố Gv s d ng b ng ph – Hs làm bài t p tr c nghi m: (Đánh d u xử ụ ả ụ ậ ắ ệ ấ vào ý đúng nh t) Cu i th k XIV kinh t nấ ố ế ỉ ế ước ta suy thoái,đ i s ng nhân dânờ ố
sa sút, xã h i r i lo n vì:ộ ố ạ
Nhà nước không quan tâm đ n s n xu t nông nghi p, không chăm lo đ n đ iế ả ấ ệ ế ờ
s ng c a nhân dân.ố ủ
Nông dân b bóc l t n ng n ị ộ ặ ề
Gi c ngo i xâm tràn vào cặ ạ ướp phá
Vương h u, quý t c, nhà chùa… chi m nhi u ru ng đ t.ầ ộ ế ề ộ ấ
Ru ng đ t b b hoang ngày càng nhi u.ộ ấ ị ỏ ề
5 D n dò: ặ - Tr l i câu h i Sgk - Xem trả ờ ỏ ở ước bài 16 m c II.ụ
Bài 16: S SUY S P C A NHÀ TR N CU I TH K XIV (Ự Ụ Ủ Ầ Ố Ế Ỉ ti p ế ).
NHÀ H VÀ NH NG C I CÁCH C A H QUÝ LY Ồ Ữ Ả Ủ Ồ
A M c tiêu bài h c ụ ọ :
1 Ki n th c ế ứ : H c sinh n m đọ ắ ược:
- Hoàn c nh nhà H lên thay nhà Tr n lúc đ t nả ồ ầ ấ ước g p nhi u khó khăn lo nặ ề ạ
l c.ạ
- Nh ng c i cách c a H Quý Ly.ữ ả ủ ồ
2 Kĩ năng: Bi t phân tích, đánh giá nhân v t l ch s ế ậ ị ử
3 Thái đ : ộ Th y đấ ược vai trò c a qu n chúng nhân dân lao đ ng trong l chủ ầ ộ ị
s ử
B Ph ươ ng ti n d y h c: ệ ạ ọ
1 Giáo viên: - SGK, SGV; Tranh nh B n đ Đ i Vi t đ n th k XVI Tranhả ả ồ ạ ệ ế ế ỉ
di tích thành nhà H Thanh Hoá.ồ ở
2 H c sinh ọ : - SGK, s u t m tranh, tài li u liên quan bài h c.ư ầ ệ ọ
C Ho t đ ng d y h c: ạ ộ ạ ọ
1 n đ nh: Ổ ị
2 Bài cũ: ? Trình bày tình hình kinh t n ế ướ c ta n a sau th k XIV? ữ ế ỉ
? Vì sao cu i th k XIV các cu c kh i nghĩa c a nông dân, nô tỳ liên ti p n ố ế ỉ ộ ở ủ ế ổ ra?
3.Bài m i: ớ Giáo viên gi i thi u bài: Ti t trớ ệ ế ước ta đã tìm hi u tình hình kinh tể ế
nước ta cu i th k XIV, vua quan nhà Tr n lao vào ăn ch i sa đ a, dân tìnhố ế ỉ ầ ơ ọ đói kh , mâu thu n xã h i gay g t d n đ n các cu c đ u tranh c a nông dân,ổ ẫ ộ ắ ẫ ế ộ ấ ủ
nô tỳ liên ti p n ra M c dù đ u th t b i nh ng nó báo trế ổ ặ ề ấ ạ ư ước cho m t s thayộ ự
đ i m i trong xã h i Đó là nh ng thay đ i gì ta tìm hi u bài 16 ti t 2.ổ ớ ộ ữ ổ ể ế
Trang 4HO T Đ NG C A TH Y VÀ TRÒ Ạ Ộ Ủ Ầ N I DUNG Ộ
Ho t đ ng cá nhân, c l p ạ ộ ả ớ
? Cu i th k XIV, các cu c đ u tranh c a nhân ố ế ỉ ộ ấ ủ
dân di n ra m nh m d n đ n đi u gì? ễ ạ ẽ ẫ ế ề
- HS tr l i.ả ờ
? Nhà H đ ồ ượ c thành l p trong hoàn c nh nh ậ ả ư
th nào? ế
- Hs đ c hàng ch nh ọ ữ ỏ
? Em hãy tóm t t vài nét v H Quý Ly ắ ề ồ
( Tài gi i, yêu nỏ ước, Ch c v cao trong tri u,ứ ụ ề
ti n b )ế ộ
- Gv: Trong hoàn c nh đ t nả ấ ước nh v y, nhàư ậ
Tr n không đ khã năng đ m nhi m vai trò l chầ ủ ả ệ ị
s c a mình, nhà H lên thay là m t t t y u ử ủ ồ ộ ấ ế
Ho t đ ng cá nhân, c l p ạ ộ ả ớ
Trước tình hình nhà Tr n lung lay và đ c bi t sauầ ặ ệ
khi lên ngôi H Quý Ly đã th c hi n nh ng c iồ ự ệ ữ ả
cách trên m i lĩnh v c.ọ ự
? H Quý Ly đã th c hi n nh ng c i cách trên ồ ự ệ ữ ả
nh ng lĩnh v c nào? ữ ự
? V m t chính tr , H Quý Ly đã th c hi n ề ặ ị ồ ự ệ
nh ng bi n pháp nào? ữ ệ
? Vì sao H Quý Ly l i thay h t nh ng ng ồ ạ ế ữ ườ ọ i h
Tr n? ầ
- Hs đ c hàng ch nh ọ ữ ỏ
? Em hi u chính sách h n đi n là gì? Chính sách ể ạ ề
đó có ý nghĩa gì?(H n ch ru ng đ t t )ạ ế ộ ấ ư
? Em có nh n xét gì v chính sách kinh t c a H ậ ề ế ủ ồ
Quý Ly? (Ph n nào giúp kinh t thoát kh i kh ngầ ế ỏ ủ
ho ng và đi lên)ả
? V m t xã h i, H Quý Ly đã ban hành chính ề ặ ộ ồ
sách gì?
? Chính sách h n nô đ làm gì? ạ ể (H n ch nô tỳ,ạ ế
tăng s ngố ườ ải s n xu t)ấ
? Nhà H đã đ a ra nh ng chính sách gì v văn ồ ư ữ ề
hoá, giáo d c? ụ
- Hs đ c hàng ch nh ọ ữ ỏ
? Nh ng c i cách v văn hoá, giáo d c có tác ữ ả ề ụ
d ng gì? ụ
1 Nhà H thành l p ồ ậ
+ Hoàn c nh: ả
- Nhà Tr n suy s p c c đ , xã h iầ ụ ự ộ ộ
kh ng ho ng sâu s c, nguy củ ả ắ ơ ngo i xâm đe d a.ạ ọ
- Năm 1400, H Quý Ly lên ngôiồ
l p ra nhà H , l y tên nậ ồ ấ ước Đ iạ Ngu
2 Nh ng bi n pháp c i cách c a H ữ ệ ả ủ ồ
Quý Ly
* Chính tr : ị
- C i t hàng ngũ quan l i: thay quanả ổ ạ
l i h Tr n b ng nh ng ngạ ọ ầ ằ ữ ười tài thân
c n v i mình.ậ ớ
- Đ i tên m t s đ n v hành chính.ổ ộ ố ơ ị
- C quan thăm h i đs nhân dân.ử ỏ
* V kinh t : ề ế
- Phát hành ti n gi y(1396)ề ấ
- Ban hành chính sách h n đi n( 1397)ạ ề
- Quy đ nh l i thu đinh, thuị ạ ế ế
ru ng(1402)ộ
* V xã h i: ề ộ
- Th c hi n chính sách h n nô.ự ệ ạ
- C u đói và ch a b nh cho nhân dân.ứ ữ ệ
* Văn hoá, giáo d c: ụ
- D ch ch Hán ị ữ → ch Nôm.ữ
- Thay đ i ch đ thi c ổ ế ộ ử
* Qu c phòng: ố
- Làm tăng quân số
- Ch t o nhi u súng m iế ạ ề ớ
- Phòng th n i hi m y uủ ơ ể ế
Trang 5? Nhà H đã làm gì đ c ng c qu c phòng? ồ ể ủ ố ố
- Cho Hs quan sát H40- Sgk → nh n xét.ậ
? Em có nh n xét gì v chính sách quân s , qu c ậ ề ự ố
phòng c a H Quý Ly? ủ ồ
(S kiên quy t mu n b o v t qu c).ự ế ố ả ệ ổ ố
Ho t đ ng nhóm, cá nhân ạ ộ
? Nh ng c i cách c a H Quý Ly có ý nghĩa ntn ữ ả ủ ồ
trong hoàn c nh đ t n ả ấ ướ c ta lúc b y gi ? ấ ờ
? Em đánh giá ntn v H Quý Ly? ề ồ
(Đó là m t nhà c i cách có tài, yêu nộ ả ước thi t tha)ế
? Nêu nh ng m t ti n b c a nh ng c i cách đó? ữ ặ ế ộ ủ ữ ả
* Th o lu n nhóm ả ậ
? Vì sao nh ng chính sách đó không đ ữ ượ c nhân
dân ng h ? ủ ộ
- Gia nô, nô tỳ ch a gi i phóng đư ả ược thân ph n.ậ
- Ch a phù h p v i tình hình th c t ư ợ ớ ự ế
- Xây d ng thành kiên c ự ố
3 Ý nghĩa, tác d ng c a c i cách H ụ ủ ả ồ
Quý Ly.
* Ý nghĩa: Gi i quy t m t s khó khăn,ả ế ộ ố
đ a đ t nư ấ ước thoát kh i kh ng ho ng.ỏ ủ ả
* Tác d ng: ụ
- Góp ph n h n ch t t p trung ru ngầ ạ ế ệ ậ ộ
đ t ấ
- Làm suy y u th l c c a nhà Tr nế ế ự ủ ầ
- Tăng thu nh p ậ → đ t nấ ước thoát kh iỏ
kh ng ho ng.ủ ả
* H n ch ạ ế: ch a tri t đ , ch a phùư ệ ể ư
h p v i tình hình kinh t , ch a gi iợ ớ ế ư ả quy t đế ược nh ng yêu c u b c thi tữ ầ ứ ế
c a đông đ o nhân dân.ủ ả