Top 6 mẫu cảm nhận về bài thơ Ánh trăng hay chọn lọc

Không còn chút ánh sáng nào cạnh bên, nhân vật trữ tình bèn theo phản xạ tự nhiên mà "bật tung cửa sổ", và cái mà người lính nhìn thấy, cảm nhận thấy đầu tiên không phải là ngọn [r]

1 Dàn ý cảm nhận bài thơ Ánh trăng

I Mở bài: giới thiệu tác giả Nguyễn Duy, tác phẩm Ánh trăng

II Thân bài: Trình bày cảm nhận về bài thơ dựa theo các luận điểm:

1 Vầng trăng trong quá khứ

- Hồi nhỏ sống với đồng, với sông, với bể -> Điệp từ “với” được lặp lại ba lần càng tôđậm thêm sự gắn bó chan hòa của con người với thiên nhiên, với những kí ức tươi đẹpcủa tuổi thơ

- “Hồi chiến tranh ở rừng” – những năm tháng gian khổ, ác liệt thời chiến tranh,“vầngtrăng thành tri kỉ” -> Nghệ thuật nhân hóa -> trăng là người bạn thân thiết, tri âm tri

kỉ, là đồng chí cùng chia sẻ những vui buồn trong chiến trận với người lính – nhà thơ

-> Hành quân giữa đêm, trên những nẻo đường chông gai ra mặt trận, những phiêngác giữa rừng khuya lạnh lẽo, những tối nằm yên giấc dưới màn trời đen đặc, ngườilính đều có vầng trăng bên cạnh Trăng ở bên, bầu bạn, cùng cảm nhận cái giá buốtnơi “Rừng hoang sương muối” (Đồng chí), cùng trải qua bao gian khổ của cuộc sốngchiến đấu, cùng chia ngọt sẻ bùi, đồng cam cộng khổ; cùng hân hoan trong niềm vuithắng trận, cung xao xuyến, bồn chồn, khắc khoải mỗi khi người lính nhớ nhà, nhớquê…

- “Trần trụi với thiên nhiên/ hồn nhiên như cây cỏ” -> Vầng trăng trong quá khứ mớiđẹp làm sao

-> phép liên tưởng đầy tính nghệ thuật “trần trụi với thiên nhiên”, so sánh độc đáo

“hồn thiên như cây cỏ” -> cho ta thấy rõ hơn vẻ đẹp bình dị, mộc mạc, trong sáng, rấtđỗi vô tư, hồn nhiên của vầng trăng Đó cũng chính là hình ảnh con người lúc bấy giờ:

vô tư, hồn nhiên, trong sáng

- “không…quên…vầng trăng tình nghĩa” -> thể hiện tình cảm thắm thiết với vầngtrăng

=>Vầng trăng đã gắn bó thân thiết với con người từ lúc nhỏ đến lúc trưởng thành,cảtrong hạnh phúc và gian lao

=>Trăng là vẻ đẹp của đất nước bình dị, hiền hậu; của thiên nhiên vĩnh hằng, tươimát, thơ mộng

=>Vầng trăng không những trở thành người bạn tri kỉ, mà đã trở thành “vầng trăngtình nghĩa” biểu tượng cho quá khứ nghĩa tình

2 Vầng trăng trong hiện tại

- Hoàn cảnh sống: đất nước hòa bình

-> Hoàn cảnh sống thay đổi: xa rời cuộc sống giản dị của quá khứ, con người đượcsống sung túc trong “ánh điện cửa gương” - cuộc sống đầy đủ, tiện nghi, khép kíntrong những căn phòng hiện đại,xa rời thiên nhiên.

- “Vầng trăng đi qua ngõ – như người dưng qua đường”:

+ Vầng trăng bây giờ đối với người lính năm xưa giờ chỉ là dĩ vãng, dĩ vãng nhạt nhòacủa quãng thời gian xa xôi nào đó

+ Biện pháp nhân hóa, so sánh-> “Vầng trăng tình nghĩa” trở thành “người dưng quađường” Vầng trăng vẫn “đi qua ngõ”, vẫn tròn đầy, vẫn thủy chung tình nghĩa, nhưngcon người đã quên trăng, hờ hững, lạnh nhạt, dửng dưng đến vô tình Vầng trăng giờđây bỗng trở thành người xa lạ, chẳng còn ai nhớ, chẳng còn ai hay biết

-> Rõ ràng, khi thay đổi hoàn cảnh, con người có thể dễ dàng quên đi quá khứ, có thểthay đổi về tình cảm.Nói chuyện quên nhớ ấy, nhà thơ đã phản ánh một sự thực trong

xã hội thời hiện đại

- Con người gặp lại vầng trăng trong một tình huống bất ngờ:

+ Tình huống: mất điện, phòng tối om

+ “Vội bật tung”: vội vàng, khẩntrương -> bắt gặp vầng trăng

-> Đây là khổ thơ quan trọng trong cấu tứ toàn bài Chính cái khoảnh khắc bất ngờ ấy

đã tạo nên bước ngoặt trong mạch cảm xúc của nhà thơ -> Sự xuất hiện bất ngờ củavầng trăng khiến nhà thơ ngỡ ngàng, bối rối, gợi cho nhà thơ bao kỉ niệm nghĩa tình

3 Cảm xúc và suy ngẫm của tác giả trước vầng trăng

- Từ “mặt” được dùng với nghĩa gốc và nghĩa chuyển – mặt trăng, mặt người – trăng

và người cùng đối diện đàm tâm

- Với tư thế “ngửa mặt lên nhìn mặt” người đọc cảm nhận sự lặng im, thành kính vàtrong phút chốc cảm xúc dâng trào khi gặp lại vầng trăng: “có cái gì rưng rưng”.Rưng rưng của những niềm thương nỗi nhớ, của những lãng quên lạnh nhạt với ngườibạn cố tri; của một lương tri đang thức tỉnh sau những ngày đắm chìm trong cõi u mêmộng mị; rưng rưng của nỗi ân hận ăn năn về thái độ của chính mình trong suốt thờigian qua Một chút áy náy, một chút tiếc nuối, một chút xót xa đau lòng, tất cả đã làmnên cái “rưng rưng”,cái thổn thức trong sâu thẳm trái tim người lính

- Và trong phút giây nhân vật trữ tình nhìn thẳng vào trăng - biểu tượng đẹp đẽ củamột thời xa vắng, nhìn thẳng vào tâm hồn của mình, bao kỉ niệm chợt ùa về chiếmtrọn tâm tư Kí ức về quãng đời ấu thơ trong sáng, về lúc chiến tranh máu lửa, về cáingày xưa hồn hậu hiện lên rõ dần theo dòng cảm nhận trào dâng, “như là đồng là bể,như là sông là rừng” Đồng, bể, sông, rừng,những hình ảnh gắn bó nơi khoảng trời kỉniệm

-> Cấu trúc song hành của hai câu thơ, nhịp điệu dồn dập cùng biện pháp tu từ sosánh, điệp ngữ và liệt kê như muốn khắc họa rõ hơn kí ức về thời gian gắn bó chan

hòa với thiên nhiên, với vầng trăng lớn lao sâu nặng, nghĩa tình, tri kỉ Chính thứ ánhsáng dung dị đôn hậu đó của trăng đã chiếu tỏ nhiều kỉ niệm thân thương, đánh thứcbao tâm tình vốn tưởng chừng ngủ quên trong góc tối tâm hồn người lính Chất thơmộc mạc chân thành như vầng trăng hiền hòa, ngôn ngữ hàm súc, giàu tính biểu cảmnhư “có cái gì rưng rưng”, đoạn thơ đã đánh động tình cảm nơi người đọc.

- Hình ảnh “trăng cứ tròn vành vạnh” là tượng trưng cho quá khứ nghĩa tình, thủychung, đầy đặn, bao dung, nhân hậu

- Hình ảnh “ánh trăng im phăng phắc” mang ý nghĩa nghiêm khắc nhắc nhở, là sựtrách móc trong lặng im Chính cái im phăng phắc của vầng trăng đã đánh thức conngười, làm xáo động tâm hồn người lính năm xưa Con người “giật mình” trước ánhtrăng là sự bừng tỉnh của nhân cách, là sự trở về với lương tâm trong sạch, tốt đẹp Đó

là lời ân hận, ăn năn day dứt, làm đẹp con người

III Kết bài: khẳng định giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ

2 Cảm nhận về bài thơ Ánh trăng - mẫu 1

Trăng vốn là đề tài quen thuộc trong thơ ca truyền thống để giãi bày tâm sự, vẻ đẹpthánh thiện, sự chiêm nghiệm và trong mỗi thể loại thơ trăng lại mang một nét đẹpriêng, độc đáo: thể thơ năm chữ ngắn gọn, giản dị mà có sức chứa đến lạ kì, NguyễnDuy đã mở đầu bài thơ bằng một hồi ức xa xăm về trăng:

Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ

Chất thơ mộc mạc tự nhiên như lời kể chuyện tâm tình thủ thỉ điệp từ hồi cứ mồi lầnnhắc đến là một kỉ niệm thân thương lại hiện về trong miền kí ức của tác giả NguyễnDuy nhớ về tuổi thơ êm đềm hạnh phúc nơi ruộng đồng, nhớ về những năm thángchiến tranh gian khổ nơi núi rừng - những thăng trầm, vui buồn cua cuộc sống, sựtrưởng thành lớn lên của một con người ở mọi nơi, mọi lúc đều có sự chia sẻ củaTrăng người bạn tri kỉ

Tri kỉ vì trăng hiểu người; trăng đồng cảm với người trong cảnh hàn vi cơ cực, vànhững tình cảm thủy chung son sắt mà trăng và người đã có trong lúc đắng cay,những khi ngọt bùi; tình cảm ấy thật bền chặt, sâu sắc; không phô trương hoa mĩ màbình dị, tự nhiên, không chút vụ lợi toan tính:

Trần trụi với thiên thiên

hồn nhiên như cây cỏ

Trăng và người - hai hình tượng thơ cứ sóng đôi nhau trong một tứ thơ nhưng trăngthì hiển hiện cụ thể con người lại bị che khuất, giấu đi Cứ ngỡ cái hiển hiện phải lêntiếng vậy mà Nguyễn Duy để cho cái bị che khuất, cái ẩn lên tiếng trước Và tứ thơ

không phải là lời kể mà chuyển thành độc thoại từ nội tâm con người, lời hối lỗi muộnmàng Trăng gắn bó với người là thế tri kỉ là thế vậy mà nhà thơ phải thảng thốt lên:ngỡ không sao quên được cái vầng trăng nghĩa tình Cuộc sống còn có bao điều takhông ngờ đến được, cái hạnh phúc bình dị, giản đơn ta đã có đôi khi lại để tuột khỏitay, tự mình đánh mất mình, đánh mất cả những gì thiêng liêng quý giá nhất Conngười trước dòng đời đua chen xô đẩy, cái hào nhoáng, hoa mĩ, tráng lệ trước mắt ánhđiện cứa gương đã khiến họ quên đi những hạnh phúc bình dị thuở nào; quên đinhững ki niệm một thời vất vả khó khăn và cũng vô tình lãng quên đi một người bạntri kỉ ân tình:

Từ hồi về thành phố

quen ánh điện cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Hình ảnh vầng trăng ở hai khổ thơ trên không được so sánh ví von như một con người

mà chỉ để người đọc ngầm hiểu, sang khổ thơ thứ hai này, hình ảnh vầng trăng đượcnhân cách hóa thành một con người cụ thể Cứ ngỡ vẫn là con người ấy - tri kỉ vànghĩa tình lắm, vậy mà không! Trăng vẫn tri kỉ, nghĩa tình đấy chứ, chỉ có lòngngười không còn tri kỉ với trăng, chỉ coi trăng như một người qua đường, người dưng,nước lã: xa lạ, lạnh nhạt như chưa hề quen biết, chưa hề gặp mặt; một sự thật phũphàng bởi lòng người thay đổi khôn lường, nào ai đoán trước được

Quỹ đạo của cuộc sống và dòng đời trong đục khiến con người cứ tất bật, hối hả, chìmtrong nhịp sống gấp gáp làm ăn Nhưng cuộc đời lại là một chuỗi những quy luật nhân

- quả nối tiếp nhau, con người có lúc may, lúc rủi, lúc thành công, khi thất bại, lúc vuibuồn và sự đổi ngôi là tất yếu để mỗi người tự hoàn thiện mình hơn: Thình lình đènđiện tắt/ Phòng buyn đinh tối om Một sự kiện bình thường, ngẫu nhiên trong cuộcsống hiện đại được Nguyễn Duy đưa vào trong thơ và sử dụng tài tình thành điểm thắtnút, đẩy bài thơ lên đến cao trào: bởi nếu như không có cảnh hôm ấy chắc mấy ai đãnhìn lại mình mà suy xét bản thân để nhận ra sự thay đổi vô tình của mình

Thình lình đèn điện tắt

phòng buyn đinh tối om

vội bật tung cửa sổ

bỗng trở nên ngại ngùng xấu hổ trước trăng, trước sự vẹn tròn; chung thủy trước saunhư một của trăng Phải chi trăng cứ khuyết đi cho lòng người đã ân hận, đỡ hổ thẹnvới trăng:

Trăng! Đó là những kỷ niệm tuổi thơ êm đềm hạnh phúc

Trăng! Đó là đồng là bể, là quê hương làng xóm và những người thân yêu ruột thịt.Trăng! Đó còn là sông là rừng, là những người đồng chí anh em

Trăng! Đó là những vui buồn - hạnh phúc, những đắng cay ngọt bùi một thuở Thế màlòng người đã sớm quên mau để bây giờ chợt giật mình, chợt sực tỉnh, xót xa ân hận,

để phải rưng rưng không nói thành lời

Lại một lần nữa hình ảnh trăng được nhân hóa Đó không phái là mặt trăng bìnhthường nữa Đó là khuôn mặt của một người bạn đã từng tri kỷ với những người đangsống, đang hiển hiện trước trăng Qua bao nhiêu biến động thăng trầm, người bạn ấyvẫn thủy chung son sất, bao dung độ lượng, nhân ái như thuở nào

Nhà thơ Nguyễn Duy đã tìm được một điểm nhìn vừa thông minh vừa sắc sảo; tinh tế

mà cụ thể, chi tiết Tại sao không phải là trăng chênh chếch; trăng xa xa hay trăng lấp

ló mà lại là trăng trên đỉnh đầu để phải ngửa mặt lên nhìn mặt?

Phải chăng đó cũng là dụng ý của tác giả? Bởi trăng bao dung, độ lượng là thế Từđiểm nhìn của nhà thơ, ánh trăng cứ lan tỏa ra mênh mông; soi rọi chiếu sáng Mộtkhông gian mênh mông rộng lớn phủ đầy ánh trăng, ngập chìm trong ánh trăng - thứánh sáng ngọc ngà tinh khiết Thời gian và không gian (trăng rọi đỉnh đầu) trong khổthơ đã khiến ta nhận thấy nó không phải là sớm nhưng cũng chưa đến nỗi muộn đểkhông nhận ra mọi thứ Phải chăng nhà thơ đã đồng nhất thời gian trong hiện thực vàthời gian trong tâm tưởng con người? Hình ảnh trăng ở đây đã lên đến đỉnh điểmthành công của tác giả Nó chứa đựng một ý nghĩa thật lớn lao sâu sắc, một giá trịnhân văn to lớn

Trăng không còn là trăng của thiên nhiên; không phải là trăng ví như một con người

mà nó mang ý nghĩa tượng trưng cho cả một lớp người, một thế hệ Một thế hệ vớibao cống hiến hi sinh trong những thời khắc gian khó, ác liệt; những năm tháng cam

go thử thách khi đất nước lâm nguy để đến khi trở về cuộc sống đời thường - đất nướcthanh bình, họ lại bình dị đến đạm bạc, không chút đòi hỏi, bon chen danh vọng.Trong số họ có những người không may mắn được trở về; có những người còn gửi lại

nơi chiến trường một phần cơ thể và những di chứng chiến tranh cho thế hệ con cái;

có những người được Tổ quốc quê hương biết đến song vẫn còn có những người tàisản chỉ là chiếc ba lô sờn vai vì trận mạc và cuộc sống của họ chỉ diễn ra âm thầmlặng lẽ bình dị như bao người bình thường khác nhưng họ vẫn sống và giữ trọn nghĩatình với quê hương, đất nước, với những người đồng chí đồng đội của mình Một tấmlòng cao cả, bao dung, độ lượng, một niềm lạc quan tin tưởng vào cuộc sống Tìnhcảm của họ vẫn tròn vành vạnh, trước sau như một đâu kể cho những người vô tình,những người lãng quên

Trăng lại trở về với chính nó; giản dị tự nhiên, mộc mạc:

Lời thơ không triết lý, trau chuốt nhưng đã để lại trong lòng người đọc dòng suy nghĩ

về nhân tình thế thái; quá khứ và hiện tại luôn song hành nhắc nhở hoàn thiện mỗi conngười; chính nghệ thuật dùng sự hồi tưởng, tự đấu tranh, suy nghĩ trong nội tâm conngười đã làm nên thành công, khiến bài thơ còn mãi với thời gian

3 Cảm nhận về bài thơ Ánh trăng - mẫu 2

Như là một nỗi nhớ, một kỉ niệm đã từ lâu lại hiện về trong kí ức của nhà thơ NguyễnDuy, Ánh trăng có phải là dòng cảm xúc từ quá khứ đến thực tại này chăng? Có cái gì

đó như một nỗi ám ảnh đột ngột hiện về khiến nhà thơ giật mình Những ý nghĩa sâukín, Ánh trăng là nỗi niềm rất rộng của Nguyễn Duy mà ta phải đi tìm

Ta nhận thấy trong bài thơ của Nguyễn Duy một niềm xúc cảm như bất chợt, bànghoàng khi nhận ra sự hiện diện của người bạn tri kỉ - ánh tráng sau những tháng nămquên lãng Đó cũng là lời thầm nhắc của nhà thơ về thái độ sống ân nghĩa thủy chungcùng quá khứ

Đời người dù có đi đâu về đâu cũng không bao giờ xa vầng trăng tình nghĩa Trăngtrên bầu trời như người bạn sẵn sàng cùng ta sẻ chia tâm sự Có lẽ vì thế mà đối vớimọi người, vầng trăng là tri kỉ Với Nguyễn Duy cũng vậy:

Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ

Vầng trăng gắn bó với nhà thơ từ hồi nhỏ cho tới lúc chiến tranh ở rừng Đó là mộtkhoảng thời gian dài, đủ để xây đắp một tình cảm vững bền Không phải dễ dàng gì

mà người ta coi nhau là tri kỉ, vậy mà chính nhà thơ đã thừa nhận: vầng trăng thành tri

kỉ Điều này chứng tỏ đôi bạn ấy đã có sự sẻ chia, thấu hiểu và đồng điệu Thời gianthật dài mà Nguyễn Duy chỉ gói gọn trong bốn dòng thơ ngắn gọn Ta tưởng như cómột nỗi lòng đang rưng rưng xúc động ẩn hiện trong lời thơ, chỉ chực trào lên Phảichăng đây là những dòng hồi tưởng? Gói gọn cả một trời kỉ niệm trong những dòngthơ, Nguyễn Duy như cố giấu nỗi xúc động trong lòng mình

Nhưng tấm lòng ấy vẫn dạt dào Nó chưa thể vội vàng quay lưng với quá khứ đẹp đẽ:Trần trụi với thiên nhiên

hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa

Con người ấy đã sống hết lòng với thiên nhiên, chân thành và thắm thiết Đối vớithiên nhiên, con người cũng như cây cỏ là những người bạn không thể tách rời Từngỡ như một điểm nhấn, một dấu hiệu đặc biệt Nó gợi cho ta suy nghĩ về những điềucòn chưa nói Từ ngỡ như một lối rẽ đưa ý thơ đi theo một lối khác Đó là giá trị củangôn từ trong Ánh trăng, là tài năng của tác giả trong cách thể hiện mà ta không dễ gìnhận được ra

Chiến tranh qua đi, hoà bình lập lại, cũng như nhiều chiến sĩ khác, Nguyễn Duy trở vềnhưng không phải về với sông, với đồng, với bể mà là về với thành phố tấp nập, đôngvui Sống trong bình yên, đủ đầy với: ánh điện, cửa gương, người ấy dần quên đingười bạn tri kỉ hôm nào Và không biết tự bao giờ trăng đã thành người dưng:

Từ hồi về thành phố

quen ánh điện cửa gương

vầng trăng đi qua ngõ

như người dưng qua đường

Ánh trăng bị lu mờ bởi ánh điện chiếu rọi Vầng ánh sáng ấy vẫn hiện hữu bên ta, vẫnđồng hành từng bước bên ta vậy mà giờ đây ta lại vô tình, hờ hững Có lẽ vầng trăngcũng biết đau, biết khóc khi trở thành người dưng qua đường Vẫn là vầng trăng hồinhỏ, vầng trăng lúc ở rừng nhưng sao ta lại không nhận ra? Lẽ nào ta đã lãng quênquá khứ, quên đi những năm tháng chiến đấu trường kì của dân tộc Câu thơ khôngtrực tiếp bộc lộ cảm xúc nhưng sức ám ảnh lại vô cùng mạnh mẽ

Khổ thơ thứ tư là một bước ngoặt trong dòng diễn biến của thời gian, sự việc, để từ đótác giả bộc lộ nỗi niềm của mình một cách rõ ràng hơn:

Nhìn lên trăng mà lòng tràn ngập niềm xúc động Những kỉ niệm một thời tưởng như

đã xa vắng nay lại trở về:

Ngửa mặt nhìn lên mặt có cái gì rưng rưng như là đồng là bể như là sông là rừngKhông phải là ngửa mặt nhìn lên trăng mà là ngửa mặt nhìn, lên mặt vì với NguyễnDuy lúc này, trăng đích thực là một con người có gương mặt, có ánh nhìn và tâmtrạng Chính nhà thơ cũng không rõ mình đang nghĩ gì, chỉ biết rằng có cái gì rưngrưng Có thể là đôi mắt rưng rưng hay có thể là sự thức dậy của tâm hồn con người.Một cảm giác vừa như buồn vui, vừa như mừng tủi trào lên trong lòng đôi bạn.Khoảng trời xưa hồi sinh, đưa Nguyễn Duy trở về với năm tháng đã qua cùng vớisông, với đồng, với rừng Nhà thơ tiếc nuối quá khứ, khao khát mong gặp lại cảmgiác thân thuộc ngày xưa

Như một người bạn ân nghĩa thuỷ chung, vầng trăng vẫn trong sáng, tròn đầy phúchậu:

hờ hững với nhừng gì của quá khứ Có chăng là do cuộc sống còn đang trong quátrình xây dựng với những lo toan bộn bề chi phối nhiều suy nghĩ của chúng ta Quákhứ chỉ đi vào tiềm thức lặng yên chứ nó đâu có mất đi Vì thế mới có cái giật mìnhcủa Nguyễn Duy ở câu thơ cuối Phải chăng đó cũng là cái giật mình của chính chúng

ta khi nhận ra được sự đánh thức từ Ánh trăng của Nguyễn Duy?

Bài thơ ra đời khi đất nước đã hoà bình Những tháng ngày chiến đấu gian khổ củangười chiến sĩ Nguyễn Duy đã không còn Trong thời gian này tác giả là đại diệnthường trú báo Văn nghệ tại Thành phố Hồ Chí Minh Nhưng không vì thế mà Ánhtrăng mất đi vẻ đẹp chân thực của mình Dường như chẳng bao giờ Nguyễn Duykhông mang trong mình nỗi niềm hướng về quá khứ, hướng về cội nguồn Nó chothấy một thái độ sống đẹp đẽ, thuỷ chung Không chỉ có vậy, bài thơ Ánh trăng cònnhư một lời nhắn nhủ sâu kín, nhẹ nhàng: hãy sống và lao động hết mình nhưng đừngbao giờ phủ nhận quá khứ của dân tộc.

4 Cảm nhận về bài thơ Ánh trăng - mẫu 3

Trăng từ lâu đã trở thành đề tài muôn thuở nhưng không bao giờ cũ trong dòng chảycủa nền văn học Việt Nam Đến với trăng,khó ai có thể kìm lòng trước vẻ đẹp của nó.Nếu đến với trăng của các nhà thơ lớn của dân tộc như Thế Lữ có '' Nhớ rừng''; ''Đầusúng trăng treo'' của Chính Hữu hay ''Rằm tháng giêng, Cảnh khuya, Ngắm trăng'' của

Hồ Chí Minh…ta đều thấy xuất hiện trước mắt một bức tranh đêm trăng đầy thơmộng, bí ẩn và huyền ảo Thế nhưng, đến với ''Ánh Trăng'' của Nguyễn Duy, ta lại bắtgặp một tư tưởng hoàn toàn mới lạ Trăng ở đây là quá khứ thuỷ chung, bất diệt; làngười bạn nghĩa tình, tri kỉ; là bài học thấm đẫm giá trị nhân văn sâu sắc

Bao trùm cả bài thơ là một nỗi day dứt, ăn năn cứ kéo dài triền miên khôn nguôi Ởngay cái tên bài thơ cũng đủ để ta thấy được chủ đề của cả bài thơ Tại sao NguyễnDuy không đặt nhan đề là ''vầng trăng'', ''ông trăng'' mà lại là '' ánh trăng''? Bởi lẽ,khác với ''vầng trăng''và ''ông trăng'' là những hình ảnh cụ thể thì ''ánh trăng'' là nhữngtia sáng Tia sáng ấy đã soi rọi vào góc tối của con người, đánh thức lương tâm củacon người, làm sáng bừng lên cả một quá khứ đầy ắp những kỉ niệm đẹp đẽ, thânthương

Từ lâu, trăng và người đã trở thành những đôi bạn tri kỉ, thân thiết:''Trăng thương,trăng nhớ, hỡi trăng ngần'' thì đến ''Ánh trăng'' quy luật ấy vẫn không hề thayđổi,trăng và người, người và trăng, họ vẫn vậy, vẫn gắn bó không rời Hai khổ thơđầu, tác giả đã gợi lại những kỉ niệm, tình cảm gắn bó giữa con người và vầng trăngtrong quá khứ:

''Hồi nhỏ sống với đồng

với sông rồi với bể

Hồi chiến tranh ở rừng

vầng trăng thành tri kỉ''

Bốn câu thơ đầu gắn với giọng kể thủ thỉ, tâm tình''hồi nhỏ'', ''hồi chiến tranh'' đã đưangười đọc trở về quá khứ đã rất xa, một quá khứ đầy ắp những kỉ niệm, mở ra mộtkhoảng không gian bao la, rộng lớn Cái không gian ấy là ''đồng'', là ''sông'', là ''bể'', làmột cuộc sống tuy khó khăn, thiếu thốn nhưng con người được gắn bó, gần gũi và hoàhợp với thiên nhiên Điệp từ ''với'' như gắn kết ý thơ nhưng cũng là gắn kết con ngườivới thiên nhiên, với vũ trụ, với vầng trăng tình nghĩa Ở hai câu thơ đầu, nhà thơ đãcho người đọc chúng ta thấy được một tuổi thơ hết sức đẹp đẽ, đó là những ngàytháng hạnh phúc và tươi đẹp nhất, được nô đùa dưới cánh đồng bát ngát, ngắm trăng

trên bãi cỏ trước thềm, được nghe bà kể chuyện cổ tích dưới ánh trăng đêm Những kí

ức tuổi thơ thật đẹp làm sao! Nhà thơ Trần Đăng Khoa cũng có một tuổi thơ gắn liềnvới ông trăng sáng tỏ:

''Ông trăng tròn sáng tỏ

soi rõ sân nhà em

trăng khuya sáng hơn đèn

ôi, ông trăng sáng tỏ

soi rõ sân nhà em''

Rồi đến lúc chiến tranh, ánh trăng lại cùng người lính trải qua biết bao những nămtháng gian khổ của đất nước, để vượt lên mọi khó khăn, mọi sự tàn phá của quân thù:''Và vầng trăng, vầng trăng đất nước

Vượt qua quầng lửa mọc lên cao''

Ở đây, trăng và người vẫn là hai người bạn gắn bó bên nhau không rời '' thành tri kỉ''.Cái ''tri kỉ'' ấy cũng giống như: ''Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ'' của Chính Hữu

Nó đều là sự san sẻ, cảm thông và thấu hiểu nhau sâu sắc Trăng là người bạn để chia

sẻ mọi vui buồn, trăng đồng cam cộng khổ, xoa dịu những nỗi đau thương, mất mátcủa chiến tranh bằng thứ ánh sáng mát dịu, chan chứa yêu thương Chính vì vậy mà,những ngày tháng tuổi thơ, những năm tháng kháng chiến đã trở thành kí ức chan hoà,tình nghĩa với nhân vật trữ tình

''Trần trụi với thiên nhiên

hồn nhiên như cây cỏ

ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa.''

Với phép liên tưởng đầy nghệ thuật ''trần trụi với thiên nhiên'' cùng lối so sánh độcđáo ''hồn nhiên như cây cỏ'' đã cho người đọc chúng ta sự ấn tượng về ánh trăng trongquá khứ Trăng và con người sống chân thành với nhau không chút giả tạo, dối trá.Vầng trăng trong sáng, vô tư như tuổi thơ, thật thà, chân chất như lòng nhiệt huyết sụcsôi của người lính trẻ Vì vậy mà, nhân vật trữ tình đã tự hứa với lòng mình:

''ngỡ không bao giờ quên

cái vầng trăng tình nghĩa''

Giong thơ tưởng như đều đặn, thế nhưng chỉ với một từ ''ngỡ'' như báo trước sựchuyển biến trong câu chuyện của nhà thơ Cái tư ''ngỡ'' ấy thể hiện sự tưởng tượng, là