Giáo án GDCD 12 bài 2 Thực hiện pháp luật | Lớp 12 - Ôn Luyện

- Giai đoạn các chủ thể quan hệ pháp luật thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình : Đây chính là giai đoạn quan trọng và chủ yếu nhất để đưa các quy phạm pháp lu ật vào đời sống thông[r]

- Có thái độ tôn trọng pháp luật ,

- Ủng hộ những hành vi thực hiện đúng pháp luật và phê phán những hành vi làm trái quy

định pháp luật

II N ỘI DUNG :

1 Tr ọng tâm:

- Thực hiện pháp luật:

+ Khái niệm thực hiện pháp luật

+ Các giai đoạn, các hình thức thực hiện pháp luật mà chủ thể pháp luật tiến hành

để đưa pháp luật vào đời sống

a) Khái ni ệm thực hiện pháp luật, các hình thức và các giai đoạn thực hiện pháp

lu ật

Th ực hiện pháp luật là giai đoạn tiếp theo trong đời sống của một văn bản pháp

luật sau khi được ban hành Nếu như việc xây dựng và ban hành một quy phạm pháp luật hay cả một đạo luật là quá trình mơ hình hĩa các quy tắc xử sự cĩ tính đại diện cho những hành vi phổ biến trong xã hội theo hướng phù hợp với ý chí

của Nhà nước thì thực hiện pháp luật là quá trình cĩ chiều hướng ngược lại, tức là các mơ hình xử sự đã được quy phạm hố bằng quyền lực Nhà nước để áp trở lại như khuơn mẫu, như thước đo các hành vi cụ thể của những cá nhân, tổ chức khi

họ tham gia vào các quan hệ xã hội được điều chỉnh bằng pháp luật Vì vậy, cĩ thể coi xây dựng pháp luật là quá trình đưa đời sống vào pháp luật cịn thực hiện pháp

luật là đưa pháp luật trở lại với đời sống

- Các hình thức thực hiện pháp luật

Hành vi hợp pháp của cá nhân, tổ chức rất đa dạng, được thực hiện qua nhiều hình thức Trong các tài liệu khoa học pháp lí hiện nay thường nĩi tới bốn hình

thức thực hiện pháp luật, cụ thể là:

S ử dụng pháp luật: các cá nhân, tổ chức chủ động sử dụng các quyền, tự do của

mình, khơng phụ thuộc vào ý chí của người khác Đây là hình thức thực hiện các quy phạm pháp luật quy định các quyền tự do, dân chủ của cơng dân, các quyền

của tổ chức Ví dụ: cơng dân chủ động sử dụng quyền tự do kinh doanh để tổ chức làm ăn theo quy định của pháp luật

Thi hành pháp lu ật: các cá nhân, tổ chức bằng hành động cụ thể chủ động thực

hiện các nghĩa vụ ( những việc phải làm) theo quy định của pháp luật Đây là hình

thức thực hiện các quy phạm pháp luật quy định các nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức

Ví dụ: cá nhân, tổ chức kinh doanh chủ động thực hiện nghĩa vụ đĩng thuế theo quy định của pháp luật

Tuân th ủ pháp luật: các cá nhân, tổ chức kiềm chế, khơng làm những việc vị

pháp luật cấm Đây là hình thức thực hiện các quy phạm pháp luật cĩ tính chất

cấm đốn Ví dụ: cá nhân, tổ chức khơng kinh doanh những ngành nghề, mặt hàng

bị cấm theo quy định của pháp luật như khơng sản xuất, buơn bán ma tuý, chất gây nghiện thuộc danh mục cấm…

Aùp d ụng pháp luật: các cơ quan, cơng chức nhà nước cĩ thẩm quyền căn cứ vào

pháp luật để ra các quyết định liên quan tới việc thực hiện các quyền, nghĩa vụ cụ

thể của cá nhân, tổ chức Đây là hình thức thực hiện các quy phạm pháp luật quy định phải cĩ sự tham gia, can thiệp của Nhà nước trong quá trình cá nhân, tổ chức

thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình Ví dụ: cơ quan kế hoạch - đầu tư các cấp

phải thực hiện thủ tục đăng kí kinh doanh để họ có thể thực hiện quyền tự do kinh doanh theo quy định của pháp luật

Trong bốn hình thức thực hiện pháp luật trên thì hình thức sử dụng pháp luật khác với các hình thức con lại ở chỗ: chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc không thưcï hiện quyền được pháp luật cho phép theo ý chí của mình, chứ không

bị ép buộc phải thực hiện

Bản thân chủ thể (cá nhân, tổ chức) thực hiện pháp luật có vai trò rất quan trọng

Giữa các hình thức thực hiện pháp luật có mối liên hệ lôgic phụ thuộc vào sự nhận

thức và hành động của các chủ thể Ví dụ, nếu cá nhân, tổ chức không tự giác thi hành hay tuân thủ pháp luật (tức là không tự giác thực hiện thực hiện các nghĩa vụ, không kiềm chế để không làm những việc bị cấm) thì cơ quan nhà nước sẽ phải áp

dụng các biện pháp can thiệp như xử lí vi phạm, buộc các cá nhân, tổ chức phải

thực hiện đúng các qui định của pháp luật hoặc phải gánh chịu những hậu quả bất

lợivì những vi phạm đó Như vậy, từ những hình thức thực hiện pháp luật không

cần sự tham gia của Nhà nước có thể sẽ dẫn đến những hình thức áp dụng pháp

luật – Nhà nước phải can thiệp để đảm bảo cho pháp luật được thực hiện nghiêm

chỉnh Đó chính là đặc trưng về tính quyền lực, tính bắt buộc chung của pháp luật

thể hiện trong quá trình thực hiện pháp luật

-Các giai đoạn thực hiện pháp luật

Thực hiện pháp luật, như trên đã phân tích, là quá trình đưa pháp lụât vào cuộc

sống Qúa trình đó gồm nhiều giai đoạn với sự tham gia của các chủ thể khác nhau (cá nhân, tổ chức bao gồm cả cơ quan nhà nước) và đựơc thực hiện bằng những hình thức khác nhau thông qua các quan hệ pháp luật cụ thể

-Giai đoạn xác lập quan hệ pháp luật

Quan hệ pháp luật là các quan hệ xã hội đựơc điều chỉnh bằng pháp luật Một quan hệ pháp luật được xác lập, thay đổi hay chấm dứt phụ thuộc vào các yếu tố như:

+ Ph ải có quy phạm pháp luật điều chỉnh mối quan hệ xã hội đó ( điều kiện tiên

quyết);

+ Các cá nhân, t ổ chức tham gia quan hệ phải có năng lực chủ thể Năng lực chủ

thể gồm năng lực pháp luật ( khả năng của cá nhân, tổ chức có quyền hoặc nghĩa

vụ theo quy định của Nhà nứơc) và năng lực hành vi (khả năng của cá nhân tổ

chức bằng hành vi của chính mình để xác lập và thực hiện các quyền và nghĩa vụ pháp lí)

+ Ph ải có sự kiện pháp lí, tức là phải có những sự kiện thực tế mà theo quy định

của pháp luật gắn với sự xác lập, thay đổi, chấm dứt các quan hệ pháp luật nhất định Sự kiện pháp lí có thể là sự kiện tự nhiên (ví dụ: sự kiện một con người đựơc sinh ra là sự kiện pháp lí vì nó gắn với việc xuất hiện các quan hệ pháp luật mới như quan cha mẹ – con, ông, bà - cháu, quan hệ khai sinh giữa cha mẹ đứa trẻ với

cơ quan nhà nước…); cũng có thể là sự kiện xảy ra theo ý chí của cá nhân, tổ chức (ví dụ: sự kiện đăng ký kết hôn xảy ra theo ý chí của các bên có nguyên vọng, mong muốn kết hôn; sự kiện này làm phát sinh quan hệ pháp luật hôn nhân giữa

sử dụng quyền của mình theo qui định của pháp luật để cùng nhau thoả thuận về

việc làm, ký kết hợp đồng lao động, xác lập quan hệ lao động giữa các bên);

+ Cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện việc áp dụng pháp luật để xác lập quan hệ giữa cá nhân, tổ chức với Nhà nước hoặc giữa cá nhân, tổ chức với nhau

Ví dụ: Uỷ ban nhân dân xã, phường xác lập quan hệ pháp luật hôn nhân giữa hai người nam, nữ có nguyện vọng kết hôn bằng việc cấp giấy công nhận đăng kí kết hôn Đây là kết quả của quá trình áp dụng pháp luật của Uỷ ban nhân dân xã, phường sau khi đã tiến hành các thủ tục cần thiết theo quy định của pháp luật như

kiểm tra giấy tờ liên quan đến nhân thân của người nộp giấy đăng kí kết hôn, kiểm tra không có khiếu nại, tố cáo về việc vi phạm điều kiện kết hôn…

- Giai đoạn các chủ thể quan hệ pháp luật thực hiện các quyền, nghĩa vụ của mình: Đây chính là giai đoạn quan trọng và chủ yếu nhất để đưa các quy phạm pháp luật vào đời sống thông qua các hành vi hợp pháp của các chủ thể Trong rất nhiều trường hợp thực tế, nếu các chủ thể thực hiện đầy đủ, đúng đắn các quyền, nghĩa vụ của mình thì đây cũng là giai đoạn kết thúc của quá trình thực hiện pháp

luật

- Giai đoạn xử lí vi phạm pháp luật, giải quyết tranh chấp giữa các chủ thể của quan h ệ pháp luật, đây không phải là giai đoạn bắt buộc phải có trong mọi quá

trình thực hiện pháp luật mà chỉ trong những trường hợp của các chủ thể không

thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ của mình hoặc khi phát sinh những sự kiện pháp lí nhất định Để đảm bảo cho pháp luật đựơc thực hiện đúng, để khôi phục các quyền, tự do bị xâm phạm, các chủ thể của quan hệ pháp luật có thể sử dụng nhiều biện pháp, hình thức do pháp luật quy định để giải quyết như thương lượng, dàn xếp với nhau; thông qua người thứ ba để hoà giải các tranh chấp theo phương

thức thoả thuận; yêu cầu cơ quan nhà nứơc có thẩm quyền giải quyết Trong trường hợp cuối cùng, khi nhà nứơc can thiệp cũng tức là bắt đầu một quá trình

thực hiện pháp luật mới – quá trình áp dụng pháp luật của cơ quan nhà nứơc có

thực hiện hoặc pháp luật bị vi phạm

Vi ph ạm pháp luật có các dấu hiệu cơ bản:

- Là hành vi trái pháp luật, hành vi xác định của con người cụ thể (nếu là tổ chức

vi phạm pháp luật thì cũng phải thông qua hành vi của người đại diện cho tổ chức đó)

- Năng lực trách nhiệm pháp lí của chủ thể hành vi trái pháp luật

- Lỗi của chủ thể hành vi trái pháp luật Lỗi thể hiện thái độ của chủ quan của

chủ thể đối với hành vi trái pháp luật của mình và hậu quả do hành vi đó gây ra

Lỗi có thể là lỗi cố ý ( chủ thể nhận thức rõ tính nguy hiểm của hành vi và hậu quả

do hành vi đó gây ra nhưng mong muốn hoặc cố ý để cho hậu quả xảy ra); hoặc là

lỗi vô ý do quá tự tin ( nên không ngăn chặn được hậu quả xảy ra) lỗi vô ý do cẩu

thả ( chủ thể, do cẩu thả nên không nhận thức được hậu quả nguy hiểm của hành vi

mặc dù có thể và cần phải nhận thức được)

Nếu thiếu một trong ba dấu hiệu cơ bản này thì sẽ không có vi phạm pháp luật

Ví dụ: Nếu một người mới chỉ có suy nghĩ chống đối hay lẫn tránh pháp luật nhưng chưa thể hiện thành hành vi thì chưa thể bị coi là vi phạm pháp luật Một người có hành vi trái pháp luật nhưng không có năng lực trách nhiệm pháp lí ( Ví

dụ: Một người bị mất trí ) thì hành vi đó cũng không phải là vi phạm pháp luật

Thậm chí, nếu một người có đầy đủ năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện hành vi trái pháp luật nhưng không có lỗi thì trong đại đa số trường hợp hành vi đó cũng

vẫn không phải là vi phạm pháp luật Ví dụ: Người gây thiệt hại về tài sản, sức khoẻ cho người khác do phải phòng vệ chính đáng hoặc trong tình thế cấp thiết ( thiên tai, hoả hoạn)

Trách nhi ệm pháp lí được xem xét dưới hai góc độ:

- Là trách nhiệm, nghĩa vụ được giao cho cá nhân, tổ chức thực hiện Đây là nghĩa tích cực, ví dụ: “ Các cơ quan văn hoá, thông tin đại chúng có trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến rộng rãi ở trong nước và nước ngoài các giá trị di sản văn hoá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá trong nhân dân” ( Điều 11, Luật Di sản văn hoá)

- Là trách nhiệm của chủ thể vi phạm pháp luật phải thực hiện các nghĩa vụ và gánh chịu hậu quả bất lợi do bị áp dụng các biện pháp cưỡng chế nhà nước

Trong bài này, trách nhiệm pháp lí được đề cập tới theo góc độ thứ hai, trách nhiệm pháp lí gắn liền với vi phạm pháp luật và các biện pháp cưỡng chế nhà nước

M ục đích của việc xác lập ( thừơng gọi là truy cứu) trách nhiệm pháp lí đối với

chủ thể vi phạm pháp luật là để nhằm bảo vệ các quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức, Nhà nước và xã hội, tạo điều kiện cho các quan hệ xã hội phát triển đúng hướng điều chỉnh của pháp luật, góp phần phòng ngừa vi phạm pháp luật, giáo dục, cải tạo bản thân người vi phạm

Tu ỳ theo tính chất của vi phạm pháp luật thường xác định các loại trách nhiệm

pháp lí khác nhau:

Trách nhi ệm hình sự ( đối với người có hành vi phạm tội) Phạm tội là hành vi vi

phạm pháp luật nghiêm trọng nhất nên trách nhiệm hình sự cũng là trách nhiệm nghiêm khắc nhất và chỉ do một cơ quan duy nhất xem xét, quyết định áp dụng, đó

Trách nhi ệm kỉ luật là trách nhiệm do cơ quan, tổ chức áp dụng đối với với cán

bộ, công chức, viên chức của mình do vi phạm các quy định về kỉ luật lao động và công vụ nhà nước với các hình thức: cảnh cáo, hạ bậc lương, chuyển công tác khác, buộc thôi việc…

III PHƯƠNG PHÁP :

Thuyết trình, vấn đáp, thảo luận nhóm, tạo tình huống, trực quan,…

IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:

- Tranh, ảnh, sơ đồ, giấy khổ to

thể làm ra pháp luật và dùng pháp luật làm phương tiện quản lí xã hội sẽ làm gì để bảo đảm quá trình đưa pháp luật vào đời sống xã hội đạt hiệu quả và xử lí các vi phạm pháp luật nảy sinh như thế nào?Đó là nộidung bài 2

Ph ần làm việc của Thầy và Trò N ội dung chính của bài học

HS nêu được các nội dung cơ bản:

- Khái niệm thực hiện pháp luật

- Thực hiện pháp luật là quá trình thường xuyên

trong cuộc sống của các cá nhân, tổ chức, cơ

 Khái ni ệm thực hiện pháp luật

GV yêu cầu HS đọc 2 tình huống ở đoạn Cùng

1 Khái ni ệm , các hình thức và các giai đoạn thực hiện pháp luật

a) Khái ni ệm thực hiện pháp luật

Th ực hiện pháp luật là quá trình hoạt động

có m ục đích làm cho những quy định của

quan sát trong SGK, sau đó hướng dẫn HS khai

thác vấn đề bằng cách đưa ra các câu hỏi sau:

- Trong tình huống 1: Chi tiết nào trong tình

huống thể hiện hành động thực hiện Luật Giao

thông đường bộ một cáh có ý thức (tự giác), có

mục đích? Sự tự giác đã đem lại tác dụng như

thực hiện đúng pháp luật cho 3 thanh niên)

Từ những câu trả lời của HS, GV tổng kết và đi

đến khái niệm trong SGK

GV giảng mở rộng:

Thực hiện pháp luật là hành vi hợp pháp của cá

nhân, cơ quan, tổ chức Vậy, Thế nào là hành vi

hợp pháp ?

Hành vi hợp pháp là hành vi không trái, không

vượt quá phạm vi các quy định của pháp luật

mà phù hợp với các quy định của pháp luật, có

lợi cho Nhà nước, xã hội và công dân :

-Làm những việc mà pháp luật cho phép làm

-Làm những việc mà pháp luật quy định phải

làm

-Không làm những việc mà pháp luật cấm

Trong hệ thống pháp luật của quốc gia, có rất

nhiều loại quy phạm pháp luật khác nhau, với

không làm những điều mà pháp luật cấm

 Các hình th ức thực hiện pháp luật

GV kẻ bảng: Các hình thức thực hiện pháp luật

Chia lớp thành 4 nhóm, đánh số thứ tự và phân

công nhiệm vụ từng nhóm tương ứng với thứ tự

các hình thức thực hiện pháp luật trong SGK

Yêu cầu mỗi nhóm trong thời gian thảo luận 3

phút phải nêu ra nội dung và ví dụ minh hoạ

cho hình thức thực hiện mà mình được giao

Sau đó, lần lượt các nhóm lên điền vào bảng do

Ví dụ : Công dân A gửi đơn khiếu nại Giám

đốc Công ty khi bị kỷ luật cảnh cáo nhằm bảo

vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình bị vi

phạm

Trong trường hợp này, công dân A đã sử dụng

quyền khiếu nại của mình theo quy định của

pháp luật, tức là công dân A sử dụng pháp luật

Đặc điểm của hình thức sử dụng pháp luật :

Chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc không

thực hiện quyền được pháp luật cho phép theo

ý chí của mình mà không bị ép buộc phải thực

hiện

+ Thi hành pháp luật (xử sự tích cực)

Ví dụ : Cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ xây

dựng hệ thống kết cấu hạ tầng thu gom và xử lý

chất thải theo tiêu chuẩn môi trường Đây là

việc làm của cơ sở sản xuất, kinh doanh chủ

động thực hiện công việc mà mình phải làm

theo quy định tại khoản 1 Điều 37 Luật Bảo vệ

b) Các hình th ức thực hiện pháp luật

- S ử dụng pháp luật : Các cá nhân, tổ chức sử

dụng đúng đắn các quyền của mình , làm

những gì mà pháp luật cho phép làm

môi trường năm 2005 Thông qua việc làm này,

cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ đã thi hành

pháp luật về bảo vệ môi trường

+ Tuân thủ pháp luật (xử sự thụ động)

Ví dụ : Không tự tiện chặt cây phá rừng ; không

săn bắt động vật quý hiếm ; không khai thác,

đánh bắt cá ở sông, ở biển bằng phương tiện,

công cụ có tính huỷ diệt (ví dụ : mìn, chất

nổ, )

+ Áp dụng pháp luật

Thứ nhất, cơ quan, công chức nhà nước có

thẩm quyền ban hành các quyết định cụ thể

Ví dụ : Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh ra quyết

định về điều chuyển cán bộ từ Sở Giáo dục và

Đào tạo sang Sở Văn hoá - Thông tin Trong

trường hợp này, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh

đã áp dụng pháp luật về cán bộ, công chức

Thứ hai, cơ quan nhà nước ra quyết định xử lý

người vi phạm pháp luật hoặc giải quyết tranh

chấp giữa các cá nhân, tổ chức

Ví dụ : Toà án ra quyết định tuyên phạt cải tạo

không giam giữ và yêu cầu bồi thường thiệt hại

người đốt rừng, phá rừng trái phép ; Cảnh sát

giao thông xử phạt người không đội mũ bảo

hiểm là 100.000 đồng

Để khắc sâu kiến thức, phát triển tư duy HS,

GV yêu cầu các em phân tích điểm giống nhau

và khác nhau giữa 4 hình thức thực hiện pháp

luật

GV lưu ý:

+ Giống nhau: Đều là những hoạt động có mục

đích nhằm đưa pháp luật vào cuộc sống, trở

- Áp d ụng pháp luật : Các cơ quan, công chức

nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào pháp luật

để ra các quyết định làm phát sinh, chấm dứt

hoặc thay đổi việc thực hiện các quyền , nghĩa

vụ cụ thể của cá nhân, tổ chức

+ Khác nhau: Trong hình thức sử dụng pháp

luật thì chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền được pháp luật cho phép theo ý chí của mình chứ không bị ép buộc

xe gắn máy và có thể đi xe đạp (không bắt buộc

phải đi xe gắn máy)

Yêu cầu quan trọng của phần này là HS phải

thấy rõ được rằng pháp luật có được thực hiện hay không, pháp luật có đi vào cuộc sống hay không trước tiên và chủ yếu là do mỗi cá nhân,

tổ chức có chủ động, tự giác thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật hay không

Ti ết 2:

 Các giai đoạn thực hiện pháp luật

GV đặt câu hỏi:

- Theo em, quyền và nghĩa vụ của vợ và chồng

xuất hiện khi nào?

HS trả lời

GV nhận xét, kết luận: Quyền và nghĩa vụ của

vợ và chồng chỉ xuất hiện sau khi quan hệ hôn nhân được xác lập Khi ấy, xuất hiện quan hệ pháp luật giữa vợ và chồng (giai đoạn 1 của quá trình thực hiện pháp luật)

GV nhận xét, kết luận: Sau khi quan hệ hôn

nhân được xác lập, vợ chồng thực hiện quyền

và nghĩa vụ của mình (giai đoạn 2 của quá trình

thực hiện pháp luật) theo quy định tại chương

III – Quan hệ giữa vợ và chồng của Luật Hôn

nhân và Gia đình năm 2000

GV lưu ý:

Hai giai đoạn của quá trình thực hiện pháp luật

có mối quan hệ chặt chẽ với nhau: giai đoạn 1

là tiền đề của giai đoạn 2, giai đoạn 2 là hệ quả

phát sinh tất yếu từ giai đoạn 1 Quá trình thực

hiện pháp luật bắt buộc phải trải qua hai giai

đoạn Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp còn

xuất hiện giai đoạn 3 - giai đoạn không bắt

buộc Nó chỉ xuất hiện khi cá nhân, tổ chức vi

phạm pháp luật và cơ quan nhà nước có thẩm

quyền sẽ can thiệp bằng cách ra quyết định

GV sử dụng ví dụ trong SGK và yêu cầu HS

chỉ ra biểu hiện cụ thể của từng dấu hiệu của

hành vi vi phạm trong ví dụ đó

c) Các giai đoạn thực hiện pháp luật

- Giai đoạn 1 : Giữa các cá nhân, tổ chức hình thành m ột quan hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh (gọi là quan hệ pháp luật)

- Giai đoạn 2 : Cá nhân, tổ chức tham gia quan h ệ pháp luật thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình

GV giảng:

Các dấu hiệu vi phạm pháp luật:

°Thứ nhất: Là hành vi trái pháp luật

+ Hành động cụ thể: Bạn A chưa đến tuổi được

phép tự điều khiển xe mô tô mà đã lái xe đi trên

đường và hai bố con bạn A đều đi xe ngược

chiều quy định; Cơ sở sản xuất, kinh doanh thải

chất thải chưa được xử lý đạt tiêu chuẩn môi

trường vào đất, nguồn nước ; nhập cảnh, quá

cảnh động vật, thực vật chưa qua kiểm dịch;…

+ Không hành động: Người kinh doanh không

nộp thuế cho Nhà nước (trái với pháp luật về

thuế); Người có thẩm quyền theo quy định của

pháp luật không giải quyết đơn thư khiếu nại, tố

cáo của công dân ;

°Thứ hai: Do người có năng lực trách nhiệm

pháp lí thực hiện

GV có thể yêu cầu HS giải thích rõ: Thế nào là

năng lực trách nhiệm pháp lí? Những người nào

đủ và không đủ năng lực trách nhiệm pháp lí ?

GV giảng:

Năng lực trách nhiệm pháp lý : Khả năng của

người đã đạt độ tuổi nhất định theo quy định

của pháp luật, có thể nhận thức và điều khiển

được hành vi của mình, tự quyết định cách xử

sự cho đúng pháp luật và chịu trách nhiệm độc

lập về hành vi của mình

Năng lực trách nhiệm pháp lý của con người

phụ thuộc vào độ tuổi, tình trạng sức khoẻ - tâm

lý (có bị bệnh về tâm lý làm mất hoặc hạn chế

khả năng nhận thức về hành vi của mình hay

không) Có những hành vi mặc dù là trái pháp

luật nhưng do một người mất khả năng nhận

thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của

mình thực hiện thì không bị coi là vi phạm

những việc không được làm theo quy định

của pháp luật hoặc không hành động – không làm những việc phải làm theo quy định của pháp luật

+ Hành vi đó xâm phạm, gây thiệt hại cho