[r]
Trang 1Bài 11 TÂY ÂU TH I H U KỲ TRUNG Đ I Ờ Ậ Ạ
A M C TIÊU : Ụ
1 Ki n th c : ế ứ Giúp h c sinh nh n th c :ọ ậ ứ
* Ti t 14: ế
- Nhu c u v vàng b c, nguyên li u, th trầ ề ạ ệ ị ường đã d n đ n các cu c phát ki nẫ ế ộ ế
đ a lý Nó đã đem l i cho châu Âu nhi u c a c i và s hi u bi t m i v trái đ t, v cácị ạ ề ủ ả ự ể ế ớ ề ấ ề dân t c trên th gi i.ộ ế ớ
- Nh các cu c phát ki n đ a lý, công cu c tích lũy ban đ u v v n và nhân côngờ ộ ế ị ộ ầ ề ố
được đ y m nh Xã h i châu Âu có nhi u bi n đ i, hai giai c p m i đẩ ạ ộ ề ế ổ ấ ớ ược hình thành, quan h s n xu t TBCN ra đ i.ệ ả ấ ờ
* Ti t 15 ế : Giai c p t b n đang lên, có th l c kinh t nh ng ch a có vai trò chính trấ ư ả ế ự ế ư ư ị nên mu n hình thành t tố ư ưởng riêng c a mình H đã đ u tranh v i giai c p phong ki n,ủ ọ ấ ớ ấ ế khôi ph c l i n n văn hóa c Hy L p-Roma, đòi t do cho giai c p mình, ti n hành c iụ ạ ề ổ ạ ự ấ ế ả cách tôn giáo T đó đã châm ngòi cho cu c đ u tranh c a nông dân mà tiêu bi u là cu cừ ộ ấ ủ ể ộ chi n tranh nông dân Đ c.ế ứ
2 K năng : ỹ Rèn cho h c sinh :ọ
- Bi t s d ng b n đ mô t các cu c phát ki n đ a lý, đ ng th i bi t t v b nế ử ụ ả ồ ả ộ ế ị ồ ờ ế ự ẽ ả
đ ồ
- Thông qua các s ki n l ch s , bi t phân tích và khái quát hóa rút ra k t lu n.ự ệ ị ử ế ế ậ
3 T t ư ưở ng :
- Giáo d c h c sinh tinh th n dũng c m, khám phá cái m i; tinh th n đoàn k tụ ọ ầ ả ớ ầ ế các dân t c; giúp h c sinh hi u giá tr c a lao đ ng, căm ghét b n bóc l t, hi u giá trộ ọ ể ị ủ ộ ọ ộ ể ị lao đ ng c a ngộ ủ ườ ịi b áp b c.ứ
- Giúp h c sinh bi t quý tr ng nh ng di s n văn hóa các dân t c trên th gi i,ọ ế ọ ữ ả ộ ế ớ
đ ng th i có hi u bi t v tôn giáo đ có thái đ đúng đ n v i các tôn giáo đang t n t iồ ờ ể ế ề ể ộ ắ ớ ồ ạ
n c ta
ở ướ
B Đ DÙNG D Y & H C : Ồ Ạ Ọ
1 Giáo viên :
- B n đ phát ki n đ a lý.ả ồ ế ị
- nh chân dung: C Colomb Ma-gien-lăng, Chúa Jésus, Luther, Calvin,Ả Mona Lisa…
- Hình tàu Caraven, các b c h a th i Ph c h ng, ngày l thánhứ ọ ờ ụ ư ễ Barthélémé…
- Lương Ninh, L ch s th gi i trung đ i, sđd, t p 2.ị ử ế ớ ạ ậ
- Vũ Dương Ninh, L ch s văn minh nhân lo i, NXB Giáo D c, 2002.ị ử ạ ụ
- Phan Ng c Liên, Thu t ng l ch s PTTH, NXB ĐHQG Hà N i, 1995.ọ ậ ữ ị ử ộ
2 H c sinh : ọ đ c trọ ước SGK, c g ng th tr l i các câu h i và tìm hi u các thu t ngố ắ ử ả ờ ỏ ể ậ ữ khó
C TI N TRÌNH T CH C D Y VÀ H C Ế Ổ Ứ Ạ Ọ
I n đ nh l p và ki m tra bài cũ : Ổ ị ớ ể
* Ti t 14 : ế
1 Các giai c p lãnh chúa và nông nô đã đấ ược hình thành nh th nào ?ư ế
Trang 22 Th nào là lãnh đ a phong ki n? Đ i s ng kinh t và chính tr trong lãnh đ a.ế ị ế ờ ố ế ị ị
3 Ngu n g c và vai trò thành th trung đ i ?ồ ố ị ạ
* Ti t 15 : ế
1 Nguyên nhân và h qu c a các cu c phát ki n đ a lý ?ệ ả ủ ộ ế ị
2 T i sao nói th i h u kỳ trung đ i, quan h s n xu t TBCN đã xu t hi n Tâyạ ờ ậ ạ ệ ả ấ ấ ệ ở Âu?
II Ho t đ ng d y và h c : ạ ộ ạ ọ
1 M bài : ở S ra đ i c a thành th thúc đ y kinh t hàng hóa phát tri n Tây Âu Tự ờ ủ ị ẩ ế ể ở ừ
th k XV – XVII, m t s vế ỷ ộ ố ương qu c hùng m nh (Pháp, Anh, TBN, BĐN) đ u mu nố ạ ề ố
hướng t m m t ra bên ngoài, khi mà n i khao khát b i đ p thêm s h ng th nh đã kíchầ ắ ỗ ồ ắ ự ư ị thích các nhà thám hi m khai phá thêm nh ng vùng đ t m i l v i nh ng tài nguyênể ữ ấ ớ ạ ớ ữ thiên nhiên và nh ng c h i m u d ch m iữ ơ ộ ậ ị ớ Quá trình tích lu t b n nguyên thu di nỹ ư ả ỷ ễ
ra sôi đ ng M t khác, thành th ra đ i cũng đánh d u s b ng t nh c a h c th c và sộ ặ ị ờ ấ ự ừ ỉ ủ ọ ứ ự sáng t o, đã cho ra đ i nh ng thành t u ngh thu t vĩ đ i th i Ph c h ng Đ ng th i.ạ ờ ữ ự ệ ậ ạ ờ ụ ư ồ ờ phong trào c i cách tôn giáo cũng giáng nh ng đòn quy t li t vào dinh lu c a nhà nả ữ ế ệ ỹ ủ ướ c phong ki n và th n quy n (giáo h i Gia-tô).ế ầ ề ộ
T t c đ u là nh ng nhát búa t giáng t i t p vào thành trì ch đ phong ki n vàấ ả ề ữ ạ ớ ấ ế ộ ế
m đở ường cho s ra đ i c a m t ch đ xã h i m i trong th k XVII ự ờ ủ ộ ế ộ ộ ớ ế ỷ
2 Ho t đ ng d y và h c : ạ ộ ạ ọ
HO T Đ NG C A TH Y VÀ TRÒ Ạ Ộ Ủ Ầ N I DUNG BÀI Ộ
* Ho t đ ng 1: ạ ộ GV nêu v n đ : Khái ấ ề
ni m và ngu n g c nh ng cu c phát ki n ệ ồ ố ữ ộ ế
đ a lý ? ị
- Khái ni m: S phát hi n có ý nghĩa khoaệ ự ệ
h c v m t đ a lý ọ ề ặ ị (tìm ra đ ượ c nh ng con ữ
?.1 T i sao các qu c gia châu Âu có nhu ạ ố
c u và có th tìm ki m ra nh ng con ầ ể ế ữ
đ ườ ng đi m i đ n các vùng đ t m i ? ớ ế ấ ớ
* Ho t đ ng 2: ạ ộ S d ng b n đ “Các ử ụ ả ồ
cu c phát ki n đ a lý” và nh chân dung ộ ế ị ả
các nhà hàng h i, mô t nh ng nét c b n ả ả ữ ơ ả
hành trình phát ki n đ a lý ế ị
?.2 Vì sao BĐN và TBN là nh ng n ữ ướ c đi
tiên phong ?
- Cho h c sinh xem hình C Colombo tìm raọ
châu M ỹ (Th y th Italy, đ ủ ủ ượ c n hoàng ữ
1 Nh ng cu c phát ki n đ a lý ữ ộ ế ị
a Nguyên nhân
- Kinh t hàng hóa phát tri n, nhu câu nguyênế ể ̀ liêu và thi tṛ ̣ ường t phừ ương Đông tăng cao
- Con đường thông thương Đông – Tây (con
đường t l a) đã b ngơ ụ ị ườ Ả ậi -r p chi m gi ế ữ
- KHKT phát tri n, đ c bi t là ngành hàng h i.ể ặ ệ ả
b Các cu c phát ki n đ a lý ộ ế ị
- 1487, Bartolomeu Dias đi vòng qua c c Namự châu Phi, đ t tên là mũi Bão T (H o V ng).ặ ố ả ọ
- 1492, Cristoforo Colombo phát hi n ra châuệ
M ỹ
- 1497, Vasco de Gama đ n Callicut ( n Đ ).ế Ấ ộ
- 1519 – 1522, Ferdinand Magellan l n đ u tiênầ ầ
đi vòng quanh th gi i b ng đế ớ ằ ường bi n.ể
c H qu ệ ả
- Kh ng đ nh trái đ t hình c u, tìm ra đẳ ị ấ ầ ượ c
nh ng vùng đ t m i, đ ng th i thúc đ y quáữ ấ ớ ồ ờ ẩ trình tan rã c a ch đ phong ki n, t o ti n đủ ế ộ ế ạ ề ề
Trang 3đ o Trung M nh ng cho r ng đ y là n ả ở ỹ ư ằ ấ Ấ
b n đ & cho r ng đây là m t châu l c ả ồ ằ ộ ụ
* Ho t đ ng 3: ạ ộ phát v nấ :
?.3 Nêu k t qu và ý nghĩa c a các cu c ế ả ủ ộ
phát ki n đ a lý ? G i ý cho h c sinh tr ế ị ợ ọ ả
l i ờ
- Kh ng đ nh trái đ t hình c u ẳ ị ấ ầ
- Chuy n ý: trong các h qu c a cu c phátể ệ ả ủ ộ
ki n đ a lý, h qu nào quan tr ng nh t ?ế ị ệ ả ọ ấ
(ti n đ n y sinh CNTB châu Âu) ề ề ả ở
- Gi i thích khái ni m: “CNTB” ả ệ (là hình
li u s n xu t do giai c p t s n chi m h u ệ ả ấ ấ ư ả ế ữ
và dùng làm ph ươ ng ti n đ bóc l t lao ệ ể ộ
* Ho t đ ng 4: ạ ộ Đ t v n đ : “Nh ng đi u ặ ấ ề ữ ề
ki n kinh t xã h i nào d n đ n s n y ệ ế ộ ẫ ế ự ả
sinh CNTB châu Âu trong th k XVI – ở ế ỷ
XVII ?”
- Gi i thích thu t ng : “tích lũy t b nả ậ ữ ư ả
nguyên th y (ủ góp nh t d n l i cho nhi u, ặ ầ ạ ề
v t li u đ th c hi n tái s n xu t m r ng) ậ ệ ể ự ệ ả ấ ở ộ
- So sánh công trường th công và xủ ưở ng
th công ?ủ
?.4 T s bi n đ i v kinh t , xã h i Tây ừ ự ế ổ ề ế ộ
Âu có s phân hóa sâu s c ra sao ? ự ắ
- Chuy n ý: “Giai c p t s n đã t ng bể ấ ư ả ừ ướ c
thoát kh i s chèn ép c a nhà nỏ ự ủ ước phong
ki n ra sao ?”ế
* Ho t đ ng 5: ạ ộ GV đ t v n đặ ấ ề: “T i sao ạ
giai c p t s n l i ch tr ấ ư ả ạ ủ ươ ng ph c h ng ụ ư
văn hóa c ? Phong trào n ra đâu? ổ ổ ở
Th i gian? ờ
- S d ng các tác ph m văn h c đ minhử ụ ẩ ọ ể
h a, có th k chuy n kh c h a l i nh ngọ ể ể ệ ắ ọ ạ ữ
gương m t đi n hình, nh ng con ngặ ể ữ ườ i
“kh ng l ” xu t hi n trong phong trào Vănổ ồ ấ ệ
cho s ra đ i c a CNTB Châu Âu.ự ờ ủ ở
- H n ch : n y sinh quá trình cạ ế ả ướp bóc thu cộ
đ a và buôn bán nô l ị ệ
2 S n y sinh CNTB Tây Âu ự ả ở
Quá trình tích lũy t b n ban đ u ư ả ầ
- V n: tích lũy t cố ừ ướp bóc thu c đ a, buônộ ị bán nô l và bóc l t nông dân.ệ ộ
- Nhân công: nh ng ngữ ười nông dân b m tị ấ
đ t, th th công b phá s n => làm thuê.ấ ợ ủ ị ả
Hình th c kinh doanh ứ
+ Công trường th công thay th cho phủ ế ườ ng
h i.ộ + Nông nghi p: xu t hi n các trang tr i TBCNệ ấ ệ ạ
và công nhân nông nghi p.ệ + Thương nghi p: các công ty thệ ương m iạ thay th cho thế ương h i ộ
=>Xã h i tây Âu có s bi n đ i; giai c p tộ ự ế ổ ấ ư
s n và giai c p vô s n ra đ i.ả ấ ả ờ
3 Phong trào văn hóa Ph c h ng: ụ ư
- Nguyên nhân: Giai c p t s n có th l cấ ư ả ế ự kinh t , mu n ch ng l i giáo lý Kitô l i th i.ế ố ố ạ ỗ ờ
- N i dung: ộ
+ Khôi ph c tinh hoa văn hóa c Hyl p –ụ ổ ạ Roma, xây d ng n n văn hóa m i cho giai c pự ề ớ ấ
t s n.ư ả + Đ cao KHKT và giá tr con ngề ị ười
+ Phê phán xã h i phong ki n và giáo h i.ộ ế ộ
Trang 4hóa Ph c h ng (ụ ư L.d.Vinci, Mikenlangelo,
Shakespeare…)
- Không ch ph c h ng văn hóa c Hy-Roỉ ụ ư ổ
mà còn phát huy nh ng giá tr văn hóa c aữ ị ủ
nhân lo i b ch đ phong ki n kìm hãmạ ị ế ộ ế
+ Chuy n ý: Sau Văn hóa Ph c h ng, cu cể ụ ư ộ
đ u tranh c a giai c p t s n ch ng l i chấ ủ ấ ư ả ố ạ ế
đ phong ki n di n ra ngày càng m nh trênộ ế ễ ạ
nhi u lĩnh v c.ề ự
* Ho t đ ng 6: ạ ộ Vai trò & đ a v c a giáo ị ị ủ
h i Ki-tô trong xã h i phong ki n ? ộ ộ ế (thế
b ng đ a tô & sinh ho t h b i) ằ ị ạ ủ ạ
-> l c l ự ượ ng c n tr s phát tri n c a giai ả ở ự ể ủ
c p t s n ấ ư ả
?.5 Phong trào c i cách tôn giáo di n ra ả ễ
đ u tiên đâu ? K t qu ? ầ ở ế ả (Đ c ->Th y ứ ụ
- Xem nh chân dung Luther & Calvin, gi iả ớ
thi u s nét v phong trào c i cách tôn giáoệ ơ ề ả
Đ c
ở ứ
- Đ c đi m: ch thay đ i cho phù h p, khôngặ ể ỉ ổ ợ
ph i là tôn giáo m i.ả ớ
- Chuy n ý: ngể ười nông dân có đi u ki nề ệ
ti p thu nh ng t tế ữ ư ưởng m i t c i cách tônớ ừ ả
giáo
* Ho t đ ng 7: ạ ộ T i sao nói chi n tranh ạ ế
nông dân Đ c là h qu c a c i cách tôn ứ ệ ả ủ ả
giáo ?
- Xem nh chân dung và gi i thi u s nét vả ớ ệ ơ ề
Thomas Muyns
- Xem tranh: “Chi n tranh nông dân Đ c”ế ứ
* Nguyên nhân th t b i: ấ ạ mang tính ch t đ a ấ ị
- Thành t u ự : KHKT phát tri n m nh, văn hóaể ạ phong phú v i các tài năng nh ớ ư Leona de Vinci,
Shakespeare …
- Ý nghĩa: l n đ u tiên trên giai c p t s nầ ầ ấ ư ả công khai ch ng ch đ phong ki n l i th iố ế ộ ế ỗ ờ trên lĩnh v c văn hóa t tự ư ưởng Đ ng th i mồ ờ ở
đường cho văn hóa châu Âu phát tri n.ể
4 C i cách tôn giáo và chi n tranh nông ả ế dân:
a C i cách tôn giáo ả
- Nguyên nhân: giáo h i Kitô l i th i, ngănộ ỗ ờ
c n các ho t đ ng c a giai c p t s n.ả ạ ộ ủ ấ ư ả
- N i dung: ộ dùng bi n pháp ôn hòa, đ n gi nệ ơ ả hóa các l nghi tôn giáo, có 2 đ i bi u tiêuễ ạ ể
bi u là Luther và Calvin.ể
- K t qu : ế ả Tôn giáo b phân làm hai nhánh làị Tin lành và Kitô, t tư ưởng c i cách này châmả ngòi cho chiên tranh nông dân
b Chi n tranh nông dân Đ c ế ứ
- Người nông dân Đ c b bóc l t n ng n , ti pứ ị ộ ặ ề ế thu c i cách tôn giáo, lãnh t là Thomasả ụ Muyns
- Phong trào th ng l i bắ ợ ước đ u nh ng sau đóầ ư
b đàn áp.ị
- M c dù th t b i nh ng nó bi u hi n khíặ ấ ạ ư ể ệ phách anh hùng c a nông dân Đ c, báo hi uủ ứ ệ
ch đ phong ki n s p suy vong.ế ộ ế ắ
** K t lu n toàn bài: ế ậ T khi thành th ra đ i, nhu c u phát tri n kinh t hàng hóa đãừ ị ờ ầ ể ế thúc đ y quá trình phát ki n đ a lý di n ra nhanh và m nh, t o ti n đ cho kinh tẩ ế ị ễ ạ ạ ề ề ế TBCN phát tri n m nh Giai c p t s n m i ra đ i đã tìm cách kh ng đ nh vai trò và vể ạ ấ ư ả ớ ờ ẳ ị ị
Trang 5trí c a mình thông qua nh ng phong trào Văn hóa Ph c h ng và c i cách tôn giáo Tủ ữ ụ ư ả ừ đây , m t th i kỳ m i trong l ch s xã h i loài ngộ ờ ớ ị ử ộ ườ ượi đ c m ra: Th i C n đ i.ở ờ ậ ạ
III C ng c bài : ủ ố
* Ti t 14: ế
1 Nêu nguyên nhân và h qu các cu c phát ki n đ a lý ?ệ ả ộ ế ị
2 T i sao quan h s n xu t TBCN xu t hi n Tây Âu th i h u kỳ trung đ i ?ạ ệ ả ấ ấ ệ ở ờ ậ ạ
* Ti t 15 : ế
1 Tính ch t c a phong trào văn hóa Ph c h ng ?ấ ủ ụ ư
2 Đ c đi m và ý nghĩa phong trào c i cách tôn giáo ?ặ ể ả
IV Ôn t p và chu n b bài m i : ậ ẩ ị ớ
1 H c sinh h c 4 câu h i trong sách giáo khoa, trang 57.ọ ọ ỏ
2 l p b ng niên bi u, th ng kê nh ng s ki n chính trong bài ( l y đi m c ng).ậ ả ể ố ữ ự ệ ấ ể ộ
3 Đ c k bài m i : bài 12, ôn l i các ki n th c cũ.ọ ỹ ớ ạ ế ứ
4 S u t p các t li u liên quan đ n bài gi ng.ư ậ ư ệ ế ả
D B SUNG & GÓP Ý : Ổ