Công tác kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công ty có nhiều điểm đáng chú ý như: Việc quản lý hàng hóa xuất kho của công ty chưa được đảm bảo; Quá trình nhập kho và xuất kho chưa đư[r]
Trang 1TÓM TẮT LUẬN VĂN
Do nền kinh tế thế giới đang có dấu hiệu hồi phục, nhu cầu xây dựng giao thông tăng lên nhưng số lượng vốn đầu tư cho giao thông có giới hạn Điều này đòi hỏi phải phân bổ vốn đầu tư hợp lý đồng thời kiểm soát chi phí đầu tư xây dựng công trình có hiệu quả Một trong những bước đầu tiên và quan trọng nhất trong kiểm soát chi phí là lập dự toán xây dựng công trình
Dự toán xây dựng công trình là căn cứ cơ bản để xác định giá gói thầu, giá dự thầu, giá trúng thầu cũng như giá thanh toán, quyết toán Dự toán giúp xác định chính thức vốn đầu tư dự kiến xây dựng công trình, xây dựng được kế hoạch cung cấp và sử dụng vốn Căn cứ vào dự toán, chủ đầu tư sẽ xác định được hiệu quả kinh tế đầu tư, từ đó
có cơ sở so sánh, đánh giá các giải pháp thiết kế, phương án tổ chức thi công Dự toán xây dựng công trình cũng là cơ sở để nhà thầu lập kế hoạch sản xuất, cung cấp vật tư và đánh giá kết quả hoạt động xây lắp của mình
Tuy nhiên, công tác lập dự toán xây dựng công trình của các công ty tư vấn xây dựng còn nhiều hạn chế và khó khăn, ảnh hưởng đến việc xác định chi phí xây dựng công trình Chính vì sự thiếu chính xác trong công tác lập dự toán nên công tác kiểm soát chi phí đầu tư xây dựng công trình còn chưa được hiệu quả Kiểm soát chi phí giúp đảm bảo chi phí đầu tư không bị lãng phí và công trình hoàn thành đảm bảo chất lượng trong khoảng ngân sách được lập dự toán
Tổng công ty tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (TEDI) là Tổng công ty đầu ngành của ngành xây dựng giao thông, chuyên được giao nhiệm vụ thực hiện các công trình lớn nên tầm quan trọng của dự toán ngày càng được tăng cao Tuy nhiên, công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng của Tổng công ty vẫn còn nhiều bất cập Nhiều dự toán xây dựng công trình lập chưa chính xác và ản hưởng đến quá trình kiểm
soát chi phí xây dựng Xuất phát từ thực trạng đó, tác giả chọn đề tài: “Hoàn thiện công tác lập dự toán và kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (TEDI)”
Trang 2Mục tiêu nghiên cứu của đề tài là hệ thống hóa và làm rõ hơn những nội dung về lý thuyết và chính sách, quy định cho công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng của công ty; Phân tích và đánh giá thực trạng công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (TEDI) nhằm tìm ra những tồn tại, thiếu sót và nguyên nhân cơ bản của những tồn tại và thiếu sót khiến cho công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng chưa tốt; Đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công ty Tư vấn thiết kế Giao
thông vận tải (TEDI)
Luận văn trình bày theo 4 chương với nội dung như sau:
CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU VỀ ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
Trong chương 1, tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài Do nhu cầu xây dựng giao thông tăng lên nhưng số lượng vốn đầu tư cho giao thông có giới hạn, điều này đòi hỏi phải phân bổ vốn đầu tư hợp lý đồng thời kiểm soát chi phí đầu tư xây dựng công trình có hiệu quả Dự toán xây dựng công trình là căn cứ cơ bản để xác định giá gói thầu, giá dự thầu, giá trúng thầu cũng như giá thanh toán, quyết toán Dự toán giúp xác định chính thức vốn đầu tư dự kiến xây dựng công trình, xây dựng được kế hoạch cung cấp và
sử dụng vốn Công tác lập dự toán xây dựng công trình của các công ty tư vấn xây dựng còn nhiều hạn chế và khó khăn, ảnh hưởng đến việc xác định chi phí xây dựng công trình Chính vì sự thiếu chính xác trong công tác lập dự toán nên công tác kiểm soát chi phí đầu
tư xây dựng công trình còn chưa được hiệu quả Kiểm soát chi phí giúp đảm bảo chi phí đầu tư không bị lãng phí và công trình hoàn thành đảm bảo chất lượng trong khoảng ngân sách được lập dự toán Trong thực tế, đã có các đề tài nghiên cứu về hoàn thiện công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng nhưng mỗi đề tài có ưu điểm và hạn chế nhất định Dựa trên sự đánh giá các đề tài đã thực hiện, tác giả đưa ra mục tiêu nghiên cứu đã được đề cập tại phần 1 lý do chọn đề tài của Luận văn này Trong
đó tập trung vào việc đánh giá thực trạng công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công ty tư vấn thiết kế GTVT Trên cơ sở mục tiêu
Trang 3đó, tác giả đưa ra một số câu hỏi và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu luận văn
là công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công
ty Tư vấn thiết kế Giao thông vận tải (TEDI) Luận văn sẽ đi sâu vào nghiên cứu, phân tích một số tài liệu dự toán xây dựng công trình, hồ sơ nghiệm thu, tiến độ thi công thực
tế, báo cáo của các đơn vị tư vấn giám sát và hồ sơ thanh quyết toán Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng công tác lập dự toán và kiểm soát chi phí xây dựng của Tổng công ty
tư vấn thiết kế Giao thông vận tải, chỉ ra những mặt mạnh, mặt yếu trong công tác lập dự toán và kiểm soát chi phí Trên cơ sở đó đề xuất ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán và kiểm soát chi phí đầu tư xây dựng
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC LẬP
DỰ TOÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH GIAO THÔNG VÀ
KIỂM SOÁT CHI PHÍ XÂY DỰNG
Trong phần chương 2, tác giả đưa ra khái niệm dự toán xây dựng công trình: Dự toán xây dựng công trình là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng công trình được xác định ở giai đoạn thực hiện dự án phù hợp với thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công và các yêu cầu công việc phải thực hiện của công trình Dự toán là tài liệu cho biết chi phí
dự tính xây dựng công trình, là cơ sở để lập kế hoạch đầu tư, thuyết phục ngân hàng đầu
tư, cấp phát vốn; là cơ sở để tính toán chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật trong việc lựa chọn, đánh giá các phương án; là cơ sở để xác định giá gói thầu, giá thành xây dựng, giá trúng thầu khi đấu thầu; là căn cứ để đàm phán, ký kết hợp đồng, thanh toán khi chỉ định thầu Dự toán xây dựng công trình gồm 6 loại thành phần chi phí:chi phí xây dựng, chi phí thiết bị, chi
phí quản lý dự án, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác và chi phí dự phòng Các nhân tố chủ quan ảnh hưởng đến công tác lập dự toán là chất lượng công tác khảo sát
khu vực thi công, các luận cứ nhiệm vụ lập tài liệu thiết kế và các dữ liệu đầu vào cho việc lập dự toán; Kinh nghiệm và trình độ cá nhân của người bóc tách khối lượng lập dự
toán; các tài liệu cần thiết cho việc lập dự toán Các nhân tố ảnh hưởng khách quan là
điều kiện tự nhiên, thay đổi thiết kế của từng hạng mục hay khối lượng công việc phát sinh thêm; Định mức kinh tế kỹ thuật của một số công tác do Nhà nước ban hành; sự
Trang 4biến động liên tục của giá cả, của thị trường Dự toán được lập căn cứ vào dự án đầu
tư và tổng mức đầu tư được duyệt; Đơn giá xây dựng cơ bản; Thiết kế được duyệt; Định mức xây dựng cơ bản; Bảng giá vật liệu, nhân công, nhiên liệu tại thời điểm lập
dự toán; Các văn bản hướng dẫn lập dự toán của các ban ngành, địa phương
Sử dụng các phương pháp sau để lập dự toán chi phí xây dựng: Phương pháp tính theo khối lượng và đơn giá xây dựng công trình; Phương pháp tính theo khối lượng và giá xây dựng tổng hợp; Phương pháp tính theo khối lượng khối lượng hao phí vật liệu, nhân công, máy thi công và bảng giá tương ứng; Phương pháp tính trên cơ sở công trình có các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật tương tự đã và đang thực hiện; Phương pháp tính theo suất chi phí xây dựng trong suất vốn đầu tư xây dựng công trình Dự toán chi phí thiết bị, chi phí tư quản lý dự án, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác và chi phí dự phòng được xác định theo công thức trong luận văn
Trong công tác kiểm soát chi phí vật liệu cần chú ý chất lượng, số lượng, loại vật liệu từ đó kiểm soát chi phí nguyên vật liệu Khối lượng vật liệu thi công thực tế cần phải được đảm bảo chính xác, đầy đủ và không lãng phí Công tác cung cấp vật liệu cũng phải được thực hiện đầy đủ và kịp thời Kiểm soát chi phí nhân công cần chú ý số lượng lao động Những công tác cần lao động có trình độ cao cần phải đảm bảo được ưu tiên giám sát, những công tác không cần đội ngũ lao động lành nghề thì chỉ sử dụng những lao động phổ thông để giảm chi phí nhân công Bản thân trình độ của cán bộ tư vấn giám sát cũng cần phải được đảm bảo Khi có các công việc cần sử dụng máy thi công, doanh nghiệp phải đưa ra các lựa chọn về việc đầu tư mua sắm máy móc thi công mới hay thuê máy sử dụng Cần xác định chính xác loại máy thi công cần sử dụng do mỗi loại máy sử dụng nhân công lái máy khác nhau, mức độ tiêu hao nhiên liệu và năng suất thi công là khác nhau Chi phí chung cần kiểm soát bao gồm: chi phí quản lý của doanh nghiệp, chi phí điều hành sản xuất tại công trường, chi phí phục vụ công nhân, chi phí phục vụ thi công tại công trường và một số chi phí khác
Trang 5CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ TOÁN XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH VÀ KIỂM SOÁT CHI PHÍ TẠI
TỔNG CÔNG TY TƯ VẤN THIẾT KẾ GIAO THÔNG VẬN TẢI (TEDI)
Trong chương 3, tác giả trình bày khái quát lịch sử hình thành và ngành nghề kinh doanh của Tổng công ty là: Lập quy hoạch tổng thể và chi tiết hệ thống giao thông đường sắt, đường bộ, đường đô thị và các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị; Cung cấp các dịch
vụ tư vấn trong hoạt động đầu tư xây dựng; Đánh giá hiệu quả dự án đầu tư
Tổng công ty dựa vào các hồ sơ sau để lập dự toán: Hồ sơ thiết kế; Hồ sơ khảo sát; Biện pháp thi công chỉ đạo; Các quy định chung về định mức dự toán xây dựng cơ bản và đơn giá xây dựng cơ bản mà nhà nước ban hành hoặc ở địa phương mà nơi công trình xây dựng.; Những Nghị định, Thông tư của Nhà nước; Bảng báo giá chi phí vật liệu, nhân công tại thời điểm lập dự toán xây dựng công trình
Thực trạng công tác lập dự toán tại TEDI như sau:
Thực trạng lập dự toán chi phí vật liệu: Chất lượng công tác khảo sát chưa đảm bảo, các luận chứng nhiệm vụ phục vụ cho lập tài liệu thiết kế và các dữ liệu đầu vào cho việc lập dự toán như vị trí các mỏ vật liệu, cung đường vận chuyển vật liệu và đổ phế thải chưa chính xác Xác định chưa chính xác giá vật liệu đầu vào Chi phí vân chuyển xác định chưa chính xác
Thực trạng lập dự toán chi phí nhân công: Việc áp dụng các văn bản hướng dẫn xác định mức lương tối thiểu phục vụ cho việc tính toán chi phí đầu tư xây dựng công trình đang là một vấn đề gây tranh cãi giữa nghị định 103/2014NĐ-CP ban hành ngày 11/11/2014 quy định mức lương tối thiểu vùng đối với người lao động và Thông tư số 01/2015/TT-BXD ngày 20/03/2015 của Bộ Xây dựng hướng dẫn xác định đơn giá nhân công trong quản lý chi phí đầu tư xây dựng
Thực trạng lập dự toán chi phí máy thi công: Việc lựa chọn máy thi công không phù hợp với điều kiện thi công, xác định khối lượng thi công không chính xác và việc áp dụng định mức cho từng loại máy thi công ở những điều kiện thi công khác nhau là chưa chính xác
Trang 6Các loại chi phí khác trong dự toán xây dựng công trình được Tổng công ty quy định cách tính toán theo tỷ lệ % các chi phí vật liệu, nhân công và máy thi công
Các nhân tố ảnh hưởng đến việc lập dự toán tại Tổng công ty: Kinh nghiệm và
trình độ cá nhân trong việc bóc tách khối lượng và lập dự toán Quá trình áp dụng, vận dụng các định mức, đơn giá do Nhà nước ban hành vào công tác lập dự toán công trình
Sự thiếu thống nhất giữa cán bộ lập dự toán với cán bộ lập biện pháp kỹ thuật thi công Khối lượng thi công xây dựng rất lớn và thời gian thi công rất dài nên rất dễ xuất hiện những yếu tố phát sinh Nhiều công tác chưa được lập định mức kinh tế - kỹ thuật dẫn đến việc phải vận dụng định mức của công tác khác hoặc phải tạm tính Sự biến động liên tục của giá cả, của thị trường cũng như các vấn đề lạm phát, xuất nhập khẩu, thuế khóa
Công tác kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công ty có nhiều điểm đáng chú ý
như: Việc quản lý hàng hóa xuất kho của công ty chưa được đảm bảo; Quá trình nhập kho và xuất kho chưa được ghi chép cụ thể và rõ ràng khiến cho công tác kế toán gặp nhiều khó khăn; Công tác đảm bảo chất lượng vật liệu của công ty chưa được quan tâm đúng mực; Số lượng nhân công lớn và di chuyển liên tục dọc theo tuyến đường khiến việc quản lý và kiểm soát rất khó khăn; Quá trình quản lý không diễn ra sát sao, xuất hiện tình trạng chấm công cho đủ số lượng nhưng trong quá trình lao động thì lười biếng; Trình độ nhân lực chưa đảm bảo; Đơn giá trả lương cho nhân công cũng chưa được xác định đầy đủ và chính xác; Tổng công ty không có chủ trương đầu tư mua sắm máy móc ồ
ạt mà chỉ tập trung vào một số máy cơ bản, còn lại sẽ đi thuê để tiết kiệm chi phí; Tổng công ty chưa có các biện pháp quản lý khối lượng thi công thực tế của các máy móc thi công và để xác định chính xác hiệu quả máy thi công; Công tác bảo dưỡng sửa chữa máy móc cũng chưa được đảm bảo; Bộ máy công trường hiện nay đã được tinh giảm gọn nhẹ nhưng do quá ít cán bộ quản lý dẫn đến tình trạng không kiểm soát tốt quá trình thi công;
Hệ thống phần mềm chưa được cập nhật, điều kiện làm việc còn khó khăn nên không đảm bảo điều kiện thuân lợi cho công tác quản lý; Lực lượng lao động gián tiếp như cấp dưỡng tạp vụ còn chưa chuyên nghiệp
Trang 7CHƯƠNG 4: THẢO LUẬN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT VÀ KẾT LUẬN
Đường lối phát triển của Tổng công ty trong tương lai là: Tận dụng các nguồn lực sẵn có để tìm kiếm các đối tác làm ăn mới, các dự án mới; Quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh phải minh bạch, rõ ràng và tuân thủ đúng các nội dung quy định của công ty; Quản lý tài chính chặt chẽ; Phát triển nhân lực, đầu tư cơ sở vật chất
Nguyên tắc hoàn thiện công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi
phí xây dựng tại Tổng công ty tư vấn thiết kế Giao thông vận tải: Đảm bảo tính hợp pháp của hồ sơ dự toán và các biện pháp kiểm soát chi phí xây dựng công trình; Đảm bảo xem xét, đánh giá một cách toàn diện các nội dung của dự toán xây dựng công trình và các công việc cần thực hiện để kiểm soát chi phí xây dựng; Đảm bảo tính khách quan của hồ
sơ dự toán xây dựng công trình và các công việc kiểm soát chi phí xây dựng; Đảm bảo chính xác, đánh giá đầy đủ những biến động của môi trường bên ngoài đến công tác lập
dự toán và kiểm soát chi phí; Đảm bảo về tiến độ thi công xây dựng công trình
Luân văn chỉ ra một số nguyên nhân của các tồn tại trong công tác lập dự toán xây
dựng công trình tại Tổng công ty Tư vấn Thiết kế Giao thông vận tải (TEDI): Sự bất cập trong hệ thống định mức dự toán xây dựng công trình; Trình độ, khả năng của người lập
dự toán xây dựng công trình; Việc lựa chọn và sử dụng các phần mềm lập dự toán xây dựng công trình; Công tác lưu trữ, quản lý hồ sơ dự toán xây dựng công trình và các vấn đề về
bộ ,áy tổ chức
Trên cơ sở các nguyên nhân chỉ ra, tác giả đưa ra một số giải pháp hoàn thiện
công tác lập dự toán xây dựng công trình tại tổng công ty tư vấn thiết kế giao thông vận tải: Tăng cường trang bị cơ sở vật chất, máy móc, thiết bị, phần mềm phục vụ công tác lập dự toán; Xây dựng và hoàn thiện thư viện dữ liệu phục vụ công tác lập dự toán xây dựng công trình Hoàn thiện nội dung lập dự toán xây dựng công trình; Nâng cao chất lượng cán bộ lập dự toán xây dựng công trình; Hoàn thiện quy trình lập dự toán xây dựng công trình; Hoàn thiện công tác đo bóc khối lượng xây dựng công trình, hạng mục công trình; Tăng cường công tác khảo sát hiện trường thi công để đưa ra những thông tin chính
Trang 8xác và lựa chọn biên pháp thi công hợp lý phục vụ công tác lập dự toán xây dựng công trình; Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát hình thức và chất lượng hồ sơ dự toán xây dựng công trình; Hoàn thiện hệ thống lưu trữ, quản lý các hồ sơ dự toán xây dựng công trình đã hoàn thành; Xây dựng hệ thống chỉ tiêu đánh giá chất lượng hồ sơ dự toán xây dựng công trình; Áp dụng tin học tiên tiến, công nghệ mới vào công tác lập dự toán xây dựng công trình
Một số giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi phí xây dựng công trình tại tổng công ty tư vấn thiết kế giao thông vận tải:
Hướng dẫn xây dựng mô hình kiểm soát nội bộ chi phí sản xuất trong doanh nghiệp: Xây dựng các chính sách, chế độ, các quy định và cách thức tổ chức kiểm tra
kiểm soát các loại chi phí sản xuất trong doanh nghiệp; Xây dựng cơ cấu tổ chức hợp lý
và xây dựng chính sách nhân sự phù hợp
Xây dựng các hoạt động kiểm soát quá trình sản xuất: Kiểm soát quá trình mua
vật tư và nhập kho, kiểm soát số lượng mua, kiểm soát giá mua, kiểm soát quá trình bảo
quản vật tư; Kiểm soát quá trình xuất và sử dụng vật tư tại công trình; Áp dụng hình thức
trả lương khoán thay cho hình thức trả lương theo thời gian như hiện nay; Xác định khối lượng chính xác căn cứ vào khối lượng thi công thực tế, bảng chấm công; Áp dụng đơn
giá và hệ số điều chỉnh phù hợp; Tổ chức bố trí nhân lực khoa học; Lên kế hoạch mua
sắm máy móc cẩn thân và kỹ càng; Không đầu tư ồ ạt, dàn trải mà chỉ nên đầu tư tập trung vào các lĩnh vực trọng tâm của công ty; Khấu hao của máy phải được tính toán chính xác và đầy đủ trong sổ kế toán; Máy móc phải được bảo dưỡng và sửa chữa đúng
quy định và tuân theo chế độ bảo quản nghiêm ngặt; Kiểm soát tốt chi phí tiền lương bộ
máy quản lý trực tiếp công trình thông qua hình thức giao khoán quỹ lương; Giao khoán chi phí xăng xe, điện thoại, văn phòng phẩm; Quản lý tốt việc sử dụng điện
Những đóng góp của luận văn là: Hệ thống hóa và làm rõ hơn những cơ sở lý luận
về khái niệm, phương pháp lập dự toán xây dựng công trình và các nội dung kiểm soát chi phí xây dựng công trình; Phân tích, đánh giá thực trạng công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công ty Tư vấn Thiết kế Giao thông
Trang 9vận tải; Định hướng và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác lập dự toán xây dựng công trình và kiểm soát chi phí xây dựng tại Tổng công ty
Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra các điều kiện thực hiện giải pháp: Nhà nước cần rà soát lại hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, xóa bỏ những chồng chéo hiện nay; Ổn định giá vật liệu, nhân công, máy thi công tronh thời gian dài để không ảnh hưởng đến chi phí đầu tư xây dựng; Ban hành hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật rõ ràng và đầy đủ, hạn chế tình trạng rút ruột công trình