Đây là giáo án (kế hoạch) chủ đề môn Lịch sử lớp 6 học kì 2 Giáo án được soạn theo chủ đề công văn năm 2020 của Bộ giáo dục. kế hoạch có bảng mô tả các mức độ nhận thức, giáo án soạn theo 5 bước mới nhất. Từng phần có bảng mô tả chủ đề. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... Đề kiểm tra đánh giá chủ đề có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021
Trang 1Tên chủ đề: THỜI KÌ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH
1 Nước ta từ giữa TK I – giữa TK VI
2 Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Lương TK VI
3 Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường TK VII-IX
II Các cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta từ năm 40-TK IX
1 KN Hai Bà Trưng
2 KN Lý Bí Nước Vạn Xuân thành lập
II MỤC TIÊU
1 Kiến thức: HS nắm
- Biết được sự truyền bá văn hoá phương Bắc (chữ Hán, Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo)
và cuộc đấu tranh gìn giữ văn hoá dân tộc (tiếng nói, phong tục tập quán)
- HS nắm sơ lược nguyên nhân, diễn biến chính, ý nghĩa của khởi nghĩa Bà Triệu
- Biết được chính sách đô hộ của nhà Lương đối với nước ta
- Cuộc kháng chiến chống quân Lương xâm lược (Nguyên nhân, diễn biến chính, kếtquả và ý nghĩa)
- Nhận xét chính sách cai trị của nhà Lương đối với Giao Châu
- Hiểu ý nghĩa của việc Lý Bí lên ngôi và đặt tên nước Vạn Xuân
- Những thay đổi lớn về KT – Ct nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường: sắp đặt bộ máy cai trị, chia lại khu vực hành chính, chúng siết chặt hơn bộ máy cai trị để đô hộ, thực hiện chính sách đồng hoá, tăng cường bóc lột, đàn áp các cuộc khởi nghĩa
- Trong suốt 3 thế kỷ thống trị của nhà Đường, nhân dân ta nhiều lần nổi dậy, tiêu biểu nhất cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan & Phùng Hưng
Trang 22 Kĩ năng
- HS biết: tìm nguyên nhân và mục đích của một sự kiện lịch sử, sử dụng kỹ năng cơ bản
để vẽ và đọc bản đồ lịch sử
- Tiếp tục rèn luyện cho các em kĩ năng sử dụngbản đồ lịch sử
- Rèn kĩ năng lập bảng thống kê các cuộc khởi nghĩa
- Bồi dưỡng cho HS tinh thần chiến đấu vì độc lập dân tộc
- Biết ơn tổ tiên đã kiên trì chiến đấu chống giặc ngoại xâm để giành lại độc lập
4 Định hướng năng lực hình thành
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực tự học
- Năng lực chuyên biệt:
+ Thực hành bộ môn lịch sử: Khai thác kênh hình có liên quan đến nội dung bài, lậpbảng so sánh, sử dụng lược đồ, bản đồ để tổng hợp những yếu tố cơ bản Lập bảng thống
kê các cuộc khởi nghĩa
III BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU
- Hiểu đượcmụcđích việc nhà Hánbắt ta theo phongtục tập quán của nhàHán, mở trường họcdạy chữ Hán
- Hiểu được vì saongười Việt vẫn giữđược phong tục tậpquán, tiếng nói của
tổ tiên
Sự khác biệttrong tổ chức
bộ máy nhànước của nhàLương,
Đường đốivới nước ta
- Nhận xét được c/s cai trị của nhà Lương đối với nước ta.
- Nhận xét được
về tình hình nước
ta dưới ách thống trị của nhà Đường.
Trang 3Lý Bí.
- HS trình bày được việc làm của
Lý Bý sau khi đánh tan giặc
- Hiểu được những chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương bắc là nguyên nhân chính dẫn đến các cuộc khởi nghĩa.
- HS hiểu được ý nghĩa việc Lý Bí lên ngôi hoàng
đế (Lí Nam Đế) Đặt tên nước là Vạn Xuân
- HS rút ra được ý nghĩa lịch sử về các cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc
HS thống kêđược các cuộc
KN thời Bắcthuộc
HS nhận xét được tinh thần chiến đấu anh dũng của nghĩa quân trong cuộc
KN Lý Bí.
IV.BIÊN SOẠN CÁC CÂU HỎI/BÀI TẬP.
1 Theo em, việc chính quyền đô hộ mở trường học ở nước ta nhằm mục đích gì?
2.Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục, tập quán và tiếng nói của tổ tiên?
3 Nguyên nhân nào, diễn biến, kết quả cuộc kn Bà Triệu?
4 Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
5 Tổ chức bộ máy nhà nước của nhà Lương ở nước ta có gì thay đổi ?
6 Em có nhận xét gì về c/s cai trị của nhà Lương đối với nước ta ?
7 Nguyên nhân nào khiến Lí Bí phất cờ khỡi nghĩa?
8 Cuộc khởi nghĩa Lí Bí diễn ra như thế nào, kết quả và ý nghĩa ?
9 Em có nhận xét gì về tinh thần chiến đấu của nghĩa quân trong cuộc KN do Lý Bílãnh đạo ?
10 Sau khi đánh đuổi quân Lương Lí Bí đã làm gì ?
11 Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là Vạn Xuân có ý nghĩa gì ?
12.Theo em, chính sách bóc lột của nhà Đường có gì khác so với các thời trước ?
13 Hãy lập bảng thống kê được các cuộc KN thời Bắc thuộc từ năm 40 đến TK IX (têncuộc KN, thời gian, địa điểm, kết quả và ý nghĩa)
V CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của GV: Tranh ảnh, lược đồ các cuộc khởi nghĩa có liên quan bài học
Trang 42 Chuẩn bị của HS: Sưu tầm các tranh ảnh, câu hỏi có liên quan đến đến chủ đề.
VI.TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ: linh động
3 Thiết kế tiến trình dạy học
3.1 Hoạt động khởi động:
- Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản của chủ đề, tạo tâm thế cho
học sinh đi vào tìm hiểu bài mới
- Phương thức:Trực quan, Thuyết trình, phát vấn, hoạt động cá nhân.
Giáo viên cho học sinh quan sát tranh Hai Bà Trưng và yêu cầu HS cho biết tên nhân vật
đó là ai và nêu vài nét những hiểu biết của mình
- Dự kiến sản phẩm:Bức tranh HBT, người có công lao lớn đã đánh bại quân xâm lược
Hán,
- Giáo viên nhận xét và vào bài mới: Trong lịch sử chống giặc ngoại xâm của dân tộc
ta có rất nhiều tấm gương nữ tiêu biểu đã dũng cảm hi sinh vì độc lập tự do của nhân dân Mở đầu cho trang lịch sử chói lọi ấy là hai chị em Trưng Trắc và Trưng Nhị Ngoài
ra còn nhiều cuộc đấu tranh tiêu biểu chống PKPB mà chúng ta sẽ tìm hiểu trong chủ đềhôm nay
3.2 Hoạt động hình thành kiến thức:
Hoạt động 1:I Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống nhân dân Giao Châu.
- Mục tiêu:
+ HS nắm được chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nước
ta thời Hán, Lương và Đường về chính trị và văn hóa
+HS hiểu việc âm mưu muốn đồnghóa dân tộc ta của chính quyền đô hộ
+ Hiểu được vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục tập quán, tiếng nói của tổ tiên ?+ HS nhận xét được c/s cai trị của nhà Lương đối với nước ta
+ Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường
- Phương thức: Trực quan, vấn đáp, trao đổi đàm thoại, diễn giảng, so sánh
Hoạt động: cá nhân, cặp đôi, nhóm,
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Trang 5GV yêu cầu HS nhắc lại một số chính sách
cai trị của nhà Hán về chính trị đối với nước
ta ở TK I – VI (bài 19)
GV giao nhiệm vụ cho HS:
- GV tổ chức hoạt động cá nhân, cặp đôi: Yêu
cầu học sinh theo dõiđoạn thông tin mục 3
SGK/ 55,56ở bài 20 (TT)và trả lời câu hỏi:
- Trình bày chính sách cai trị của chính quyền
đô hộ đối với nước ta về lĩnh vực văn hóa ?
- Theo em, việc chính quyền đô hộ mở trường
học ở nước ta nhằm mục đích gì?
-Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục,
tập quán và tiếng nói của tổ tiên? (cặp đôi)
Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS nghiên cứu SGK và tiến hành thảo luận
nhóm dưới sự quan sát của GV
Gợi ý sản phẩm:
- Mở một số trường học dạy chữ Hán, du
nhập Nho giáo, Đạo giáo và những luật lệ,
phong tục tập quán của người Hán vào nước
ta
- Đồng hóa dân tộc ta
- Chỉ có1 số ít tầng lớp trên mới có tiền cho
con ăn học, còn nhân dân lao động nghèo khổ
không có điều kiện Do các phong tục tập
quán & tiếng nói của tổ tiên được hình thành
lâu đời, vững chắc nó trở thành bản sắc riêng
của dân tộc Việt, có sức sống bất diệt
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV nhận xét kết luận
GV giao nhiệm vụ cho HS:
- GV tổ chức hoạt động cá nhân:Yêu cầu học
sinh đọc đoạn thông tin mục 1 trang 58 và trả
I Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống nhân dân Giao Châu.
1 Nước ta từ giữa TK I-VI
- Chính quyền đô hộ mở một số trường họcdạy chữ Hán, du nhập Nho giáo, Đạo giáo
và những luật lệ, phong tục tập quán củangười Hán vào nước ta
- Tổ tiên ta đã kiên trì đấu tranh bảo vệ tiếngnói, phong tục và nếp sống của dân tộc ; đồngthời cũng tiếp thu những tinh hoa của nền vănhoá Trung Quốc và các nước khác làm phongphú thêm nền văn hoá của mình
2 Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Lương
TK VI
Trang 6lời câu hỏi
- Đầu thế kỉ VI ách thống trị của nhà Lương
với nước ta như thế nào?
- Tổ chức bộ máy nhà nước của nhà Lương ở
nước ta có gì thay đổi ?
- Về hành chính: nhà Lương chia lại đất nước
ta thành các quận, huyện và đặt tên mới: Giao
Châu (đồng bằng và trung du Bắc Bộ); Ái
Châu (Thanh Hoá) ; Đức Châu, Lợi Châu,
Minh Châu (Nghệ - Tĩnh) và Hoàng Châu
(Quảng Ninh)
GV hướng dẫn HS xác định 6 châu trên lược
đồ
- Chủ trương chỉ có tôn thất nhà Lương và
một số dòng họ lớn mới được giao chức vụ
quan trọng trong bộ máy cai trị
Hs đọc đoạn chữ nghiêng sgk/58
- Nhà Lương khinh rẽ dân ta, thực hiện sự
phân biệt đối xử trắng trợn C/s tàn bạo, mất
lòng dân
Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
Cá nhân trình bày kết quả HS còn lại nhận
- Về hành chính: nhà Lương chia lại đất nước
ta thành các quận, huyện và đặt tên mới
- Chủ trương chỉ có tôn thất nhà Lương vàmột số dòng họ lớn mới được giao chức vụquan trọng trong bộ máy cai trị
3 Nước ta dưới ách đô hộ của nhà Đường
TK VII – IX.
- Năm 679, nhà Đường đổi Giao châu thành
An Nam đô hộ phủ Nắm quyền cai trị đếncấp huyện
Trang 7GV giao nhiệm vụ cho HS:
- GV tổ chức hoạt động cá nhân:Yêu cầu học
sinh đọc đoạn thông tin mục 1 trang 62 và trả
lời câu hỏi
- Chính sách cai trị của nhà Đường đối với
nước ta đầu thế kỷ VII có gì thay đổi ?
- Năm 679, nhà Đường đổi Giao châu thành
An Nam đô hộ phủ Nắm quyền cai trị đến
cấp huyện Phủ đô hộ đặt tại Tống Bình ( Hà
Nội)
Chúng cho sữa sang các đường giao thông
thuỷ, bộ, xây thành, đắp luỹ, tăng thêm quân
Ngoài thuế ruộng, chúng đặt ra nhiều loại
thuế mới: muối, sắt, đay, gai Tăng cường
cống nộp những sản vật quý hiếm, đặc biệt
vải quả
- Siết chặt ách đô hộ tàn bạo, cai trị trực tiếp
đến huyện, đồng thời củng cố thành, làm
đường giao thông để dễ dàng vơ vét, bóc lột;
có thể mau chóng đàn áp những cuộc nổi dậy
của nhân dân ta
Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
Cá nhân trình bày kết quả HS còn lại nhận
- Đặt ra nhiều loại thuế, tăng cường cống nạp
Trang 8Hoạt động 2 II Các cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta từ năm 40-TK IX.
- Mục tiêu:
+ HS nắm được nguyên nhân, diễn biến, kết quả, ý nghĩa các cuộc đấu tranh chống Bắc
thuộc của dân tộc ta, tiêu biểu nhất là KN HBT và Lí Bí
+ Hiểu được ý nghĩa của việc đặt tên nước và lên ngôi của Lý Bí
+ Lập bảng thống kê về các cuộc đấu tranh của dân tộc ta
- Phương thức: Đặt v/đ, gợi mở, thuyết trình.Hoạt động cá nhân, nhóm, cả lớp
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính
Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV hướng dân HS dựa vào nội dung SGK ở các
bài 17-23 và trả lời câu hỏi:
- Hãy kể tên các cuộc đấu tranh chống Bắc thuộc
của dân tộc ta từ năm 40 đến TK IX ?
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về khởi
nghĩa Bà Triệu (nguyên nhân, diễn biến và kết
quả)
- GV tiếp tục chia 4 nhómtìm hiểu về khởi nghĩa
Lý Bí và yêu cầu HS dựa vào nội dung SGK
mục 2/58,59 và trả lời các câu hỏi sau:
N1 Nguyên nhân nào khiến Lí Bí phất cờ khởi
nghĩa?
N2 Cuộc khởi nghĩa diễn ra như thế nào?Kết
quả cuộc khởi nghĩa? (GV yêu cầu HS trình bày
- GV tiếp tục hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về
quá trình đánh bại quân Lương dưới sự lãnh đạo
của Triệu Quang Phục và sự sụp đổ của nước
Vạn Xuân
- HS tiếp tục tìm hiểu sơ lược về các cuộc KN
II Các cuộc đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta từ năm 40-TK IX.
Từ năm 40 đến TK IX có nhiều cuộc đấutranh của dân tộc ta chống lại ách đô hộcủa phong kiến phương Bắc, tiêu biểunhất là KN Hai Bà Trưng và khởi nghĩa
Lí Bí
1 Cuộc KN Hai Bà Trưng (năm 40)
(HS đã học)
2 KN Lí Bí – Nước Vạn Xuân thành lập.
a KN Lí Bí
* Diễn biến:
- Mùa xuân năm 542, Lí Bí phất cờ k/n
ở Thái Bình ( Bắc Sơn Tây) Hào kiệtkhắp nơi kéo về hưởng ứng
- Chưa đầy ba tháng, N/q chiếm hầu hếtcác quận, huyện Tiêu Tư hoảng sợ bỏchạy về TQ
- Tháng 4 - 542 và đầu năm 543 nhàLương hai lần kéo quân sang đàn ápquân ta chủ động đánh bại quân Lương
* Kết quả: Quân Lương 10 phần chết
đến 5,6 phần K/n Lí Bí thắng lợi
Trang 9của MTL và Phùng Hưng.
- GV chia lớp thành 4 nhóm, các nhóm hoàn
thành bài tập: Hãy lập bảng thống kê được các
cuộc KN thời Bắc thuộc từ năm 40 đến TK IX
Theo mẫu (tên cuộc KN, thời gian, địa điểm, kết
quả và ý nghĩa)
Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS nghiên cứu tài liệuđể trả lời câu hỏi
Gợi ý sản phẩm:
- Các cuộc Kn:KN Hai Bà Trưng năm 40; KN
Bà Triệu năm 248; KN Lý Bí năm 542; KN Mai
Thúc Loan đầu TK VIII; KN Phùng Hưng
khoảng năm 776-791,
- GV hướng dẫn HS tìm hiểu sơ lược về KN Bà
Triệu, Kn Mai Thúc Loan, Phùng Hưng…
N1 Nguyên nhân: do chính sách thống trị tàn
bạo của nhà Lương đối với nhân dân ta Ông
căm ghét bọn đô hộ
N2 Trình bày theo nội dung SGK
N3 N/q chiến đấu kiên cường, quyết liệt và sáng
Địa điểm
Người Lãnh Đạo
Kết quả
Ý nghĩa
ThắngLợi
Trang 10Triệu 248 Trinh bại
KN
Lý Bí
lợi KN
Thấtbại
Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
HS trả lời câu hỏi, học sinh khác nhận xét, bổ
sung
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh
Chuẩn xác hóa các kiến thức đã hình thành cho
học sinh
Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS dựa vào nội dung SGK mục
2/60 và trả lời các câu hỏi sau:
1 Sau khi đánh đuổi quân Lương Lí Bí đã làm gì
?
2 Tổ chức nhà nước Vạn Xuân như thế nào?
3 Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là Vạn
Xuân có ý nghĩa gì ? (Cặp đôi)
Trang 11- Đặt tên nước là Vạn Xuân Đóng đô ở cửa sông
Tô Lịch (Hà Nội)
2 Thành lập triều đình với 2 ban: văn - võ
Triệu Túc giúp vua cai quản mọi việc
Tinh Thiều đúng đầu ban văn, Phạm Tu đứng
đầu ban võ
GV: Đây là bộ máy nhà nước PK độc lập trung
ương tập quyền sơ khai
3 Lí Bí lên ngôi chứng tỏ nước ta có giang sơn
bờ cõi riêng không thua kém gì Trung Quốc
Mong muốn sự trường tồn của dân tộc, khẳng
định ý chí độc lập, tự chủ, đất nước thanh bình,
tươi đẹp như vạn mùa xuân
Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
HS trả lời câu hỏi, học sinh khác nhận xét, bổ
sung
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá,
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh
Chuẩn xác hóa các kiến thức đã hình thành cho
học sinh
3.3 Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: Giúp HS nắm vững một số kiến thức cơ bản của bài học
- Phương thức: Đặt vấn đề, gợi mở, thuyết trình.
GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trắc nghiệm
Câu 1 Những đạo nào được du nhập vào nước ta dưới thời Hán cai trị?
A Nho giáo, Đạo giáo, Phật giáo B Nho giáo, Đạo giáo, Thiên chúa giáo
C Hồi giáo, Đạo giáo, Bà La Môn giáo D Nho giáo, Phật giáo, Thiên chúa giáo
Câu 2 Đâu không phải là mục đích chính quyền đô hộ mở trường học ở nước ta?
A Làm cho tất cả dân ta đều biết đọc, biết viết chữ Hán
B Để cho con em của bọn đô hộ không bị thất học
C Bắt dân ta học chữ Hán, phổ biến tư tưởng, luật lệ, phong tục người Hán
Trang 12D Làm cho hai dân tộc gần gũi hơn.
Câu 3.Mục đích thâm hiểm của nhà Hán đưa người Hán ở lẫn với dân ta là
A đồng hoá dân tộc ta B chiếm đất của dân ta
C bắt dân ta hầu hạ phục dịch cho người Hán D.vơ vét bóc lột
Câu 4 Sự kiện nào chứng tỏ nhà Lương rất khinh rẻ dân tộc ta?
A Vua Tùy đòi vua ta là Lý Phật Tử phải sang chầu
B Khúc Thừa Dụ làm vua nước ta nhưng chỉ được phong làm Tiết độ sứ
C Bắt vua ta phải gởi con trai sang làm con tin
D Tinh Thiều là người nước ta, vốn học giỏi văn hay nhưng chỉ được giữ chức gác cổngthành
Câu 5 Sau cuộc khởi nghĩa chống quân Lương thắng lợi, Lý Bí đã làm gì?
A Lý Bí lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là Lý Nam Đế
B Lý Bí lên ngôi hoàng đế lấy hiệu là Lý Thái Tổ
C Lý Bí lên ngôi hoàng đế, dời đô về Đại La
D Lý Bí lên ngôi hoàng đế, dời đô về Thăng Long
- Gợi ý sản phẩm:1A, 2D, 3A, 4D, 5A.
- Nhận xét đánh giá sản phẩm
HS trả lời, nhận xét GV nhận xét, đánh giá sản phẩm của HS
3.4 Hoạt động vận dụng.
- Mục tiêu: Giúp HS nắm vững ý nghĩa việc Lý Bí lên ngôi và khẳng định sự trường tồn
của dân tộc qua việc đặt tên nước Vạn Xuân
- Phương thức:
GV yêu cầu HS giải thích: Việc Lí Bí lên ngôi và đặt tên nước là Vạn Xuân có ý nghĩa
gì ?
- Gợi ý sản phẩm: Lí Bí lên ngôi chứng tỏ nước ta có giang sơn bờ cõi riêng không thua
kém gì Trung Quốc Mong muốn sự trường tồn của dân tộc, khẳng định ý chí độc lập,
tự chủ, đất nước thanh bình, tươi đẹp như vạn mùa xuân
- GV nhận xét, đánh giá sản phẩm của HS: Nhận xét, tuyên dương và cho điểm 3.5 Hoạt động tìm tòi mở rộng
- Mục tiêu:Giúp HS nắm vững về nền văn hóa của ChamPa.
-Phương thức: bài tập Hoạt động cá nhân.