Đây là giáo án (kế hoạch bài học) môn Ngữ văn lớp 8, kì 1 có đầy đủ chủ đề tích hợp soạn theo 5 bước mới nhất. Giáo án đảm bảo yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Từng bước được soạn chi tiết cụ thể: Hoạt động khởi động, hoạt động hình thành kiến thức, hoạt động luyện tập, hoạt động mở rộng, hoạt động tìm tòi mở rộng... Đề kiểm tra giữa kì có ma trận theo yêu cầu mới nhất của Bộ giáo dục cho năm học 2020 2021.
Trang 1( Thanh Tịnh ) (Nguyên Hồng)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức :
- Cốt truyện,nhân vật,sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học
- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở tuổi đến trường trong một vân bản tự sự qua ngòibút Thanh Tịnh
- Chủ đề của văn bản và những thể hiện của chủ đề của văn bản
- Khái niệm về thể loại hồi kí
- Cốt truyện, nhân vật,sự kiện trong đoạn trích trong lòng mẹ
- Ngôn ngữ truyện thể hiện niềm khát khao tình cảm ruột thịt cháy bỏng của nhân vật
- Ý nghĩa giáo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ác không thể làm khô héo tình cảm ruột thịt sâu nặng, thiêng liêng
- Bố cục của văn bản ,tác dụng của việc xây dựng bố cục văn bản
2 Kĩ năng
- Đọc- hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong đời sống của bản thân
- Đọc- hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản
- Trình bày một văn bản ( nói, viết) thống nhất về chủ đề
- Bước đầu biết đọc-hiểu một văn bản hồi kí
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự để phân tích tác phẩm truyện
- Xắp xếp các đoạn văn trong bài theo một bố cục nhất định
- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc-hiểu văn bản
3 Phẩm chất, năng lực cần phát triển
- Phẩm chất: Học sinh có ý thức tự chủ, đồng cảm; yêu mến mái trường, thầy cô, bạn
bè; có ý thức học tập tốt; có trách nhiệm trong việc học tập của bản thân
Trang 2Học sinh có ý thức tự chủ, đồng cảm; yêu mến bạn bè; có ý thức chia sẻ với nhữnghoàn cảnh éo le của bạn; có trách nhiệm với bạn bè.
- Qua đọc hiểu văn bản các em có thêm lòng bao dung , nhân ái, biết yêu thương chân trọng những người thân trong gia đình
- Năng lực: Năng lực tự học, năng lực giao tiếp, sáng tạo, giải quyết vấn đề, hợp tác.
Năng lực thưởng thức và cảm thụ văn học, NL giao tiếp TV
4 Tích hợp: Tích hợp giáo dục kĩ năng sống: Xác định giá trị bản thân, trân trọng
những điều giản dị trong cuộc sống
và sự kiện trongđoạn trích
- Nêu đượcnghệ thuật miêu
tả tâm lí trẻ nhỏ
ở tuổi đếntrường trongmột văn bản tự
sự qua ngòi bútThanh Tịnh
- Nêu nội dung,
ý nghĩa vănbản
- Hiểu, cảmnhận đượctâm trạng,cảm giác củanhân vật tôitrong buổitựu trườngđầu tiên trongmột đoạntrích truyệncóa kết hợpcác yếu tốmiêu tả vàbiểu cảm
- Viết Viết đoạn
văn (từ 5đến 10 câu)kết nối các
trong vănbản với kỉniệm ngàytựu trườngđầu tiên
Về m Liên hệ
vấn đề giáodục hiệnnay
- Văn bản:
Trong lòng
mẹ
- Cảm nhậnđược tâm trạng,cảm giác của nvTôi trong buổitựu trường đầutiên trong mộtđoạn tríchtruyện có sử
- Hiểu đượccốt truyệnnhân vật sựkiện trongđoạn tríchtrong lòngmẹ
Viết đoạn văn
(từ 5 đến 10câu) kết nốicác vấn đềtrong vănbản vớicuộc sống:
Tình mẫu
Trang 3dụng kết hợpyếu tố miêu tả
và biểu cảm
- Nêu được đặcđiểm thể loạitruyện kíể
- Nêu nội dung,
ý nghĩa vănbản
- Nhận biết cáchthể hiện chủ đềvăn bản trongtừng văn bản cụthể
- Hiểu vàphân tíchđược tínhthống nhấttrong việc thểhiện chủ đềvăn bản
- Hiểu và giảithích tínhthống nhấtcủa văn bảntrong các vănbản cụ thể
Bố cục của
văn bản
- Nhận biếtđược yêu cầucủa bố cục mộtvăn bản
- Hiểu đượctác dụng củacác việc xâydựng bố cụcvăn bản
Viết bài văn
có bố cụcchặt chẽ rõràng
- Viết bài văn
- Hiểu và biếtxác lập được
trường từvựng gần gũi
II Chuẩn bị
1.Giáo viên:
- Sổ tay lên lớp
Trang 4- Phương tiện dạy học: Máy chiếu, phiếu học tập.
2 Học sinh:
- Nghiên cứu Tài liệu Hướng dẫn tự học Ngữ văn 8 bài 1,2: Đọc, tóm tắt truyện, trả lời
các câu hỏi trong SHD
III Phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực
1 Phương pháp: Vấn đáp, giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm.
2 Kĩ thuật: Giao nhiệm vụ, chia nhóm, đặt câu hỏi.
IV Tổ chức các hoạt động dạy - học:
Tiết 1, 2 Hoạt động chung cả lớp
- Đọc câu văn trong shd trang 3 trả lời hai
câu hỏi bên dưới
? Câu văn trên gợi cho em cảm xúc gì?
? Hãy chia sẻ những ấn tượng, kỉ niệm về
một ngày tựu trường của mình với các bạn
trong lớp?
- GV : Hs báo cáo, chia sẻ, bổ sung
- Gv kết nối vào hoạt động 2
Bài 1: Tôi đi học
?Truyện ngắn “Tôi đi học” được in trong
tập truyện ngắn nào, năm xuất bản?
- GV: Nêu yêu câu đọc văn bản: Yêu cầu
B Hoạt động hình thành kiến thức
1 Đọc văn bản (14’)
* Tác giả.
- Thanh Tịnh là nhà văn có sáng tác từ trước cách mạng tháng Tám ở các thể loại thơ, truyện Tác phẩm của ông thường toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm trong trẻo, êm dịu.
* Tác phẩm:
- In trong trong tập Quê Mẹ xuất bản 1941
* Đọc:
Trang 5đọc giọng chậm, hơi buồn lắng sâu, chú ý
những câu nói của nhân vật “ Tôi” của
nhân vật “người Mẹ” nhân vật “ông Đốc”
cần đọc với giọng phù hợp
- HS: Đọc, nhận xét
- GV: nhận xét
GV: Cho HS đọc thầm chú thích khó
?Truyện được kẻ theo ngôi thứ mấy? Ai là
nhân vật chính trong truyện?
? Điều gì đã gợi nhắc nhân vật tôi nhớ về kỉ
niệm của buổi tựu trường?
? Những kỉ niệm này của nhân vật tôi được
diễn tả theo trình tự như thế nào?
? Chia văn bản cho tương ứng với trình tự
đó?
GV: Thời gian, không khí ngày khai trường
ở thời điểm hiện tại Nhân vật tôi hồi tưởng
về kỉ niệm ngày đầu tiên đi học
- Gv chuyển ý
- HS chú ý đoạn 1
? Đoạn văn cho thấy nỗi nhớ về buổi đầu tựu
trường của nhân vật tôi được khơi nguồn từ
- Trình tự: Lúc trên đường đến trường,
lúc ở sân trường, trong lớp học
- Bố cục:
+ Đoạn 1: Từ đầu -> một nàn mây lướtngang trên ngọn núi (Cảm xúc trênđường đến trường)
+ Đoạn 2: Trước sân trường - rút rètrong cảnh lạ ( Cảm xúc lúc ở sântrường )
+ Đoạn 3 -> còn lại : Cảm nhận của Tôi trong lớp học
2 Tìm hiểu văn bản(70’)
a Cảm xúc Tâm trạng của nhân vật
“Tôi” trên đường tới trường
- Thời điểm : cuối thu
Trang 6thời điểm nào? Vì sao thời điểm đó lại gợi kỷ
niệm ?
- HS: Hoạt động nhóm 4
Phiếu học tập số 1
1 Tìm những chi tiết, hình ảnh thể hiện sự
thay đổi tâm trạng, cảm xúc của nhân vật
tôi trên con đường tới trường?
2 Phát hiện và phân tích ý nghĩa của biện
pháp nghệ thuật được sử dụng trong từng
GV: Kỉ niệm đẹp về tâm trạng và cảm giác
rất tự nhiên của một đứa bé lần đầu được
đến trường
Các từ láy liên tiếp bổ xung cho nhau thể
hiện cảm xúc trong sáng nảy nở và diễn tả
cụ thể tâm trạng của nhân vật và rút ngắn
khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại
? Cùng với sự liên tưởng đó thì tâm trạng
của nhân vật tôi được bộc lộ ntn?
?Những sự việc khiến nhân vật tôi có
những liên tưởng về ngầy đầu tiên đi học
của mình là gì?
GV: Bình
- Là thời điểm bắt đầu khai trường
- Cảnh thiên nhiên: Lá rụng, mây bàngbạc
- Cảnh sinh hoạt: Mấy em bé rụt rè cùng
- Cảm nhận của Tôi: Thấy lạ, thay đổi, trang trọng, cẩn thân, nâng niu trong ngày đầu đi học.
Tâm trạng: Mơn man tưng bừng rộnrã.Cảm xúc trong sáng, nảy nở tronglòng
-> Sự liên tưởng về những biến chuyển của cảnh vật sang thu cùng với những hình ảnh về những em bé núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đến
Trang 7- HS chú ý vào đoạn văn thứ 2
- HS: Hoạt động cặp đôi
Phiếu học tập số 2
1 Tìm những chi tiết miêu tả cảnh sân trường
làng Mĩ Lí cùng sự thay đổi trong tâm trạng
của nhân vật tôi khi ở sân trường?
2 Nghệ thuật được sử dụng trong đoạn văn này?
- So sánh trường với đình làng thể hiện sự
tôn nghiêm
- Cảm xúc trang nghiêm của tác giả về
ngôi trường Cảm thấy mình nhỏ bé
-> Miêu tả tinh tế, trân thực, diễn biến tâm
trạng của các em bé lần đầu tiên tới
trường
3 Từ đó em có nhận xét gì về không khí
của ngày hội tự trường?
- HS: báo cáo, nhận xét ,bổ sung
- Sân trường dày đặc cả người ai cũng
áo quần sạch sẽ gương mặt vui tươisáng sủa
- Ngôi trường vừa xinh xắn vừa oainghiêm khác thường
- “ Họ như con chim non đứng bên bờ
tố muốn bay nhưng còn ngập ngừng e
sợ
- Muốn bước nhanh mà sao toàn thânthấy run run, cứ dềnh dàng, chân cochân duỗi
- Hồi hộp chờ nghe tên mình nghe gọiđến tên “ tôi” tự nhiên giật mình và lúngtúng
- Cảm nhận của tôi; thấy nhỏ bé, lo sợ, lúng túng, run run.
- Nghệ thuật: so sánh, liên tưởng, hồi tưởng, giọng trữ tình
=> Không khí của ngày tựu trường thật náo nức, vui vẻ nhưng cũng rất trang trọng
c Tâm trạng của nhân vật “Tôi”
Trang 8GV: Hình ảnh nhà trường gắn với ông đốc.
- HS: Hoạt động cặp đôi
Phiếu học tập số 3
1 Đoạn văn miêu tả tâm trạng nhân vật tôi thay
đổi về tâm trạng ( khi nghe gọi tên, khung
cảnh lớp học, bạn bè )
2 Nhận xét về nghệ thuật miêu tả tâm lí
nhân vật của tác giả?
3 Ngoài tâm trạng về không khí háo hức
của trường học nhân vật Tôi còn tâm trạng
? Từ văn bản tôi đi học em thấy mình cần
phải làm gì để góp phần vào công cuộc xây
dựng đất nước sau này?
trong lớp học.
- Tôi hồi hộp và đã lúng túng càng lúngtúng hơn vì chưa bao giờ bị chú ý nhưthế
- Phụ huynh ai cũng chuẩn bị chu đáocho những đứa trẻ lần đầu tiên được tớitrường tham dự buổi lễ, cũng lo lắng hồihộp
- Ông Đốc là hình ảnh người thầy ngườilãnh đạo rất từ tốn, giàu tình thương
Trang 9- Hs tự bộc lộ
- Hs bổ sung
- Gv chốt bình, chuyển ý
? Qua văn bản em có cảm nhận và suy
nghĩ gì về ngày đầu tiên đi học của mình?
(HS tự bộc lộ)
? Nêu những nét nghệ thuật tiêu biểu được sử
dụng trong truyện ngắn?
? Nội dung văn bản cho thấy những cảm
xúc sâu sắc nào của nhân vật tôi trong lần
đầu tiên đến trường?
¿ Từ đó văn bản ra đời có ý nghĩa gì?
Tiết 3
GV: Yêu cầu hs đọc lại văn bản Tôi đi học
? Nhân vật Tôi nhớ lại những kỉ niệm sâu
sắc nào trong thời thơ ấu của mình?
? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng
gì?
GV : nội dung trả lời câu hỏi trên chính là
chủ đề của văn bản “ tôi đi học “
? Hãy phát biểu chủ đề của văn bản này?
* Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản:
- Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi khôngthể quên trong kí ức của nhà văn ThanhTịnh
3.Tìm hiểu tính thống nhất chủ đề của văn bản.( 45’)
b, -> Những kỉ niệm và ấn tượng của nhân vật tôi về buổi đầu tiên đi học
c, Nhận xét về việc thể hiện chủ đề củavăn bản Tôi đi học
Trang 101 Nhan đề của văn bản là gì?
2 Quan hệ giữa các phần của văn bản?
3 Các từ ngữ, các câu thể hiện tâm trạng,
cảm giác của nhân vật Tôi trong buổi tựu
trường đầu tiên?
- HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
- Các câu văn, đoạn văn nhắc đến kỉniệm buổi tựu trường
+ Hôm nay tôi đi học
+ Hàng năm cứ vào cuối thu …Lòng tôilại nao nức những kỉ niệm mơn man củabuổi tựu trường
+ Tôi quên thế nào được những cảmgiác trong sáng đó
- Hai quyển vở mới đang ở trên tay tôi
đã bắt đầu thấy nặng
+ Tôi lặm tay ghì chặt …
=> Chủ đề của văn bản : Là đối tượng
là vấn đề chính ( chủ yếu) được tác giả nêu lên, đặt ra trong văn trong văn bản.
- Tính thống nhất chủ đề của văn bản:
Là sư nhất quán về ý đồ ý kiến cảm xúc của tác giả được thể hiện trong văn bản.
+ Tính thống nhất cần đảm bảo:
- Hình thức : nhan đề của văn bản …
- Nội dung : mạch lạc (quan hệ giữa cácphần của văn bản) từ ngữ, chi tiết (tậptrung làm nổi bật chủ đề văn bản)
- Đối tượng : xoay quanh nhân vật “tôi”
Trang 11Tiết 4
- HĐ cá nhân
- Viết đoạn văn từ 7- 10 câu
- Yêu cầu viết cần đảm bảo bố cục của một
3 Theo em có thể thay đổi trật tự sắp xếp
này được không ? Vì sao ?
HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
GV: Nhận xét, chốt
- HS hoạt động chung cả lớp
? Nêu chủ đề của văn bản ?
GV : chủ đề ấy được thể hiện trong toàn
văn bản, từ việc miêu tả rừng cọ đến cuộc
sống của người dân
? Hãy chứng minh điều đó?
- 2 câu cuối trực tiếp nói lên tình cảm gắn
bó giữa người Sông Thao với rừng cọ
? Tìm các từ ngữ, câu tiêu biểu thể hiện chủ
đề văn bản ?
C Hoạt động luyện tập (37’)
1 Viết đoạn văn:
2.Văn bản: Rừng cọ quê tôi
Trang 12Gv y/c đọc nội dung 3 SHD
HS: Hoạt động cặp đôi
? Nhận xét dự định viết của bạn như vậy đã
phù hợp chưa?
? Điều chỉnh lại cho phù hợp?
- HS: Báo cáo - bổ sung
- GV: nhận xét, chốt kiến thức
tha, trong trẻo của nhân vật tôi trong văn bản tôi đi học, có bạn dự kiến Cùng thảo luận.
* Nhận xét:
- Có những ý lạc chủ đề: c, g
- Có nhiều ý hợp chủ đề nhưng do cáchdiễn đạt chưa tốt nên thiếu sự tập chungvào chủ đề b, e
c, Muốn thử cố gắng tự mang thựcsự
d, Cảm thấy ngôi trường vốn qua lạinhiều lần cũng có nhiều biến đổi
e, Cảm thấy gầm gũi, thân thương vớilớp học, với những người bạn mới
Tiết 5, 6
- Hoạt chung cả lớp
? Hãy chia sẻ với bạn trong lớp những kỉ
niệm, tình cảm và ấn tượng sâu sắc của em
về mẹ Nếu được gửi tới mẹ một lời nhắn
nhủ chân thành, thầm kín, em sẽ nói điều
Trang 13Hồng và tác phẩm “ Những ngày thơ ấu”?
? Vị trí đoạn trích “ trong lòng mẹ” ?
GV nêu yêu cầu đọc : giọng chậm tình cảm,
chú ý các từ ngữ, hình ảnh thể hiện cảm
xúc của nhân vật” tôi” nhất là đoạn cuối
cuộc trò chuyện với bà cô, đoạn văn tả chú
? Chuyện gì được kể trong cuốn hồi ký
này ? Nhân vật chính của hồi ký này là ai ?
Dựa vào đâu mà em biết điều đó ?
? Câu chuyện của bé Hồng được kể bởi
những sự việc chính nào ? Chia đoạn cho
* Bố cục:
- Cuộc đối thoại giữa bà cô và bé Hồng
- Bé Hồng gặp được mẹ khi về thăm
Trang 14? Cảnh ngộ ấy tạo nên thân phận bé Hồng
1 Tìm những chi tiết miêu tả lời nói thái
độ, cử chỉ của bà cô trong cuộc đối thoại
với bé Hồng?
2 Tại sao tác giả lại gọi những cử chỉ ấy là
"rất kịch"?
3 Nhận xét thái độ hành động của bà cô?
- HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
- GV: Chiếu chốt kết quả
GV : Trong cuộc đối thoại này bé Hồng đã
bộc lộ tâm lí của mình khi nghe bà cô xúc
tha hương cầu thực hai anh em Hồngsống nhờ nhà người cô ruột không đượcyêu thương, còn bị hắt hủi
=> Cảnh ngộ đáng thương và nỗi buồn của nhân vật bé Hồng
- Nỗi cô đơn, đau khổ, luôn khao khát tình thương của mẹ
Mối quan hệ ruột thịt (cô ruột) Cô
+ Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu !
+ Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.
+ Cô đổi giọng, vỗ vai, nhìn vào mặt tôi
Trang 15phạm mẹ bằng những lời giả dối, thâm độc.
- HS: Hoạt động cặp đôi
Phiếu học tập số 2:
1 Hãy phân tích phản ứng tâm lí đó của bé
Hồng đối với người cô và lí giải tại sao
Hồng có phản ứng như vậy ? Qua đó em
- Hồng: Cúi đầu không đáp
-> Vì nhận ra những ý nghĩa cay độccủa người cô
- Cười đáp lại - Không! Cháu không muốn vào
.-> Để giữ lễ phép và không thể để tình
thương yêu và lòng kính mến mẹ lại bịnhững rắp tâm thanh bẩn xâm phạmđến
- Hồng khóc, nghẹn không ra tiếng -> Bà ta kể sự đói rách túng thiếu của
mẹ bé Hồng với sự thích thú ra mặt
=> Miêu tả, kể, tương phản.
- Tính cách hẹp hòi; độc ác của người
cô >< tâm hồn trong sáng giàu tình yêuthương của bé Hồng dành cho mẹ
- Biểu cảm, bộc lộ trực tiếp và gợi cảm
trạng thái tâm hồn đau đớn của béHồng
=> Nỗi cô đơn niềm khát khao tình mẹ của bé Hồng bất chấp sự tàn nhẫn vô tình của bà cô.
b Bé Hồng gặp được mẹ khi mẹ về thăm.
- Đuổi theo bóng người trên xe kéo vàhình ảnh so sánh sự thất vọng (nếungười quay lại ấy không phải là mẹ) với
ảo ảnh của 1 dòng nước … sa mạc
Trang 16gặp lại và nằm trong lòng người mẹ mà chú
- Quyền được yêu thương
- Quyền được chăm sóc
- Quyền được bảo vệ …
? Vậy em thấy bé Hồng trong câu chuyện
đã được hưởng quyền nào chưa?
- Gv chốt bình, chuyển ý
? Qua đoạn trích, em hiểu Hồi kí là gì?
? Dấu ấn hồi kí được thể hiện qua những
câu văn nào trong đoạn trích, nó có tác
-> Rất nhớ mẹ.
- Vừa được ngồi lên xe cùng mẹ … oàlên rồi cứ thế nức nở
- Khi ở trong lòng mẹ : những cảm giác
ấm áp “ mơn man” … cảm nhận được
cả mùi quần áo quen thuộc của mẹ và “những hơi thở ở khuôn mặt xinh xắn ”
- Bồng bềnh trong cảm giác sungsướng, không mảy may nghỉ ngợi gì vềnhững lời cay độc của người cô
- Gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong …
=> Nghệ thuật: Miêu tả tâm lí nhân vật, tinh tế, chân thật, giàu chất trữ tình.
=> Tình mẫu tử thiêng liêng sâu nặng khi gặp mẹ
- Hồi kí: Thể văn ghi chép, kể lại những biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người kể, người tham gia hoặc chứng kiến.
- Nhân vật bé Hồng chính là tác giả, vìđặc điểm của hồi ký là tác giả ghi lạichuyện xảy ra của chính mình
- Chuyện kể về bé Hồng một đứa trẻ mồcôi cha bị hắt hủi, vẫn một lòng yêu
Trang 17dụng gì trong việc biểu đạt nội dung, tình
cảm văn bản?
? Sau khi học song văn bản em có thể nêu
những cẩm nhận của mình khi được sống ở
trong tình yêu thương của cha, mẹ?
- HS tự bộc lộ
? Thành công trong nghệ thuật kể chuyện
của văn bản Trong lòng mẹ là gì?
? Qua tìm hiểu em thấy văn bản có ý nghĩa
1 Điểm khác biệt trong cách thể hiện cảm
xúc của văn bản Trong lòng mẹ và Tôi đi
- Kết hợp lời văn kể chuyện với miêu
tả , biểu cảm
-Khắc họa hình tượng nhân vật Hồng với lời nói, hành động, tâm trạng sinh động, chân thực
- Trong lòng mẹ: Bộc lệ trực tiếp cảmxúc tăng tiến
- Tôi đi học: Bộc lộ cảm xúc qua hổitưởng với nhiều cung bậc nhẹ nhàng
Trang 182 Có nhà nghiên cứu nhận định Nguyên
Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng
Nên hiểu như thế nào về nhận định đó?
Qua đoạn trích trong lòng mẹ em hãy
? Hãy cho biết nhiệm vụ của từng phần?
? Hãy phân tích mối quan hệ giữa các phần
3 Bố cục của văn bản (45’):
a, Văn bản: Người thầy đạo cao đức trọng.
* Văn bản chia làm 3 phần
1 Từ đầu -> không màng danh lợi
2 Tiếp -> cho vào thăm
+ Chu Văn An là người đức trọng
- Kết bài : đánh giá chung lòng thươngtiếc, kính mến của mọi người khi ôngqua đời
* Phân tích:
- Các phần luôn gắn bó chặt chẽ vớinhau : phần mở bài giải thích vấn đề.Phần thân bài triển khai rõ cụ thể vấn đềđặt ra
Phần kết bài đánh giá chung
- Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề :người thầy đạo ca, đức trọng
=> Bố cục của vb: Là sự tổ chức các đoạn văn thể hiện chủ đề.
=> Văn bản thường có bố cục 3 phần:
Mở bài, thân bài và kết bài Mỗi phần
Trang 19Gv : từ việc phân tích trên hãy cho biết
Văn bản trong lòng mẹ của Nguyên Hồng
chủ yếu trình bày diễn biến tâm trạng của
bé Hồng Hãy chỉ ra những diễn biến tâm
trạng của cậu bé để thấy được trình tự mà
b.
- Bố cục của vb: Là sự tổ chức các đoạnvăn thể hiện chủ đề
- Mở bài: Nêu chủ đề của văn bản.
- Thân bài: Thường có một đoạn nhỏ trình bày các khía cạnh của chủ đề.
- Nội dung kết bài: Được sắp xếp theo trình tự thời gian và không đọc
- Kết bài: Tổng kết chủ đề của văn bản.
* Bài tập 3: Luyện tập về bố cục của văn bản.
- Nói chuyện với cô: Cúi đầu không đáp
- Không nghe theo lời bà cô - Cổ nghẹn
ứ - khóc không ra tiếng
- Trên đường về: Đuổi theo bóng ngườitrên xe kéo và hình ảnh so sánh sự thấtvọng
- Khi gắp mẹ: Vừa được ngồi lên xecùng mẹ … oà lên rồi cứ thế nức nở
- Khi ở trong lòng mẹ : những cảm giác
ấm áp “ mơn man” … cảm nhận được
cả mùi quần áo quen thuộc của mẹ
- Bồng bềnh trong cảm giác sung sướng, không mảy may nghỉ ngợi
4.Tìm hiểu về trường từ vựng.(45’)
a,
- Chỉ bộ phận của cơ thể con người
Trang 20vựng nào? Được dùng cho đối tượng nào?
Cách dùng như vậy có ý nghĩa gì?
- HS: báo cáo, nhận xét, bổ sung
- GV: Nhận xét, chốt
GV: Chốt: đó chính là cách chuyển từ vựng
trong thơ văn và trong cuộc sống hàng ngày
? Cách chuyển như vậy có tác dụng gì ?
b, Tìm từ phù hợp điền vào sơ đồ.
- Trường thời tiết: Lạnh, nóng, giá,ấm,mát
- Trường mùi, vị: Thơm, mặn, chua,cay, đắng
- Trường âm thanh: The thé, êm dịu,chối tai
=> Do hiện tượng nhiều nghĩa, một từ
có thể thuộc về nhiều từ vựng khác nhau.
c, Đọc đoạn văn, trả lời câu hỏi.
- Mừng, tưởng, chực, ngoạn - Trườngcảm xúc
- Cậu, cậu Vàng - Trường tên
- Dùng cho con chó
- Ý nghĩa: dùng từ ngữ chỉ hoạt độngcủa con người để chỉ hoạt động của convật (Nhân hoá) -> Tạo sự thân mật, gầngũi
-> Chuyển trường từ vựng có tác dụng làm tăng sức gợi hình gợi cảm
* Bài tập 2: Luyện tập về trường từ vựng.
a, Từ không cùng trường
- Vị giác: Thơm
- Thính giác: Giá, hôi
- Khứu giác: Chuối, mắt, chát, sáng, béo
b, Chuyển trường từ vựng
- Chiến tranh-> nông nghiệp
c Viết đoạn văn
Trang 21đậm từ trường từ vựng nào sang trường từ
* Bài 1: Tôi đi học
1 Viết bài văn ngắn ghi lại ấn tượngcủa em trong ngày tựu trường đầu tiên
2 Phân tích tính thống nhất về chủ đề của bài văn mà em vừa thực hiện
*Bài 2: Trong lòng mẹĐóng vai phóng viên phỏng vấn những người thân trong gia đình ( bố, mẹ, anh, chị em ) hoặc bạn bè về chủ đề người
mẹ Ghi chép và viết lại thành bài báo
có bố cục rõ ràng, mạch lạc
GV: Sưu tầm các bài viết hay về ngày khai
trường và tìm hiểu tính thống nhất về chủ
đề của bài viết
Y/C: Hs sưu tầm ở nhà, báo cáo trong buổi
hai
GV hướng dẫn học sinh tự học theo hướng
dẫn ( có thể tìm tài liệu tham khảo qua
2 Tìm đọc và giới thiệu với các bạntrong lớp cuốn sách hay về tình mẫu tử
V Củng cố (5’)
Trang 22- GV: Khái quát lại kiến thức toàn chủ đề
- Hướng dẫn HS học bài và làm bài tập ở nhà
- HS nắm được nội dung bài, tìm hiểu thêm các chủ đề gia đình, nhà trường đã học
- Nắm chắc nội dung ghi nhớ chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề văn bản
và bố cục văn bản
- Chuẩn bị bài : Tức nước vỡ bờ
VI Kiểm tra đánh giá
Câu 1: Hãy viết một đoạn văn nói lên tình yêu thương của em dành cho người mẹ kínhyêu
Câu 2: Qua đoạn trích Trong lòng mẹ em hãy chứng minh văn Nguyên Hồng rất giàu
chất trữ tình?
Câu 3: Thế nào là bố cục văn bản? Bố cục văn bản gồm mấy phần?
Câu 4: Viết đoạn văn có sử dụng trường từ vựng về hoạt động
VII Những ghi chép trên lớp
- Đánh giá học sinh
- Những nội dung cần điều chỉnh
Trang 23Ngày soạn: 18/09/2020
Ngày thực hiện: 8C1,8C4: 21/09/2020 8C2: 24/09/2020 8C3: 23/09/2020 Điều chỉnh:
- Chỉ ra và phân tích được những chi tiết, hình ảnh thể hiện sự tàn ác, bất nhân của xã
hội thực dân phong kiến, nỗi cực khổ của người nông dân bị áp bức và những phẩmchất cao đẹp của họ được thể hiện trong đoạn trích; nhận xét được nghệ thuật thể hiệncủa tác giả
- Nhận ra được cách triển khai ý trong một đoạn văn, bước đầu biết xây dựng đoạnvăn qua văn bản
4 Tích hợp: Kĩ năng sống: Thể hiện sự cảm thông trước nỗi đau của Hồng khi xa mẹ;
cảm nhận được tình mẫu tử thiêng của chú bé Hồng; biết trình bày bố cục một văn bảnhợp lí
I Tức nước - Đọc hiểu 1 - Hiểu, cảm- Viết Viết đoạn
Trang 24- Nắm đượccốt truyện,nhân vật, sựkiện Hiểugiá trị hiệnthực, nhânđạo, cáchxây dựngnhân vật,tình huốngtruyện
nhận đượctâm trạng,cảm giác củanhân vật tôitrong buổitựu trườngđầu tiêntrong mộtđoạn trích truyện cóakết hợp cácyếu tố miêu
tả và biểucảm
Tóm tắt vănbản, phântích tácphẩm tự sựviết theokhuynhhướng hiệnthực
văn (từ 5 đến
10 câu) kếtnối các vấn đềtrong văn bảnvới cuộc sốngcủa ngườinông dânngày nay
- Nhận biếtđược được
từ ngữ chủ
đề, câu chủ
đề, quan hệgiữa các câutrong mộtđoạn văn đãcho
- Hìnhthành chủ
đề, viét các
từ ngữ vàcâu chủ đề,viết các câuliền mạchtheo viết cáccâu chủ đềchủ đề vàquan hệ nhấtđịnh
Vận dụngtrinh bày đoạntheo kiểu diễndịch, quy nạp,song hành,tổng hợp
Trang 25- Đọc, tóm tắt truyện, trả lời các câu hỏi trong SHD bài 3.
III Phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực
1 Phương pháp
- Vấn đáp, giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm
2 Kĩ thuật
- Đặt câu hỏi, giao nhiệm vụ, chia sẻ nhóm đôi
IV Tổ chức các hoạt động dạy - học
* Kiểm tra bài cũ: (5’)
? Nêu nội dung văn bản tức nước vỡ bờ
? Trường từ vựng là gì ? Tìm các từ cùng trường nghĩa với từ đau đớn?
- GV: Nhận xét, kết nối vào bài: Ngô Tất
Tố là nhà văn của nông dân và tiểu thuyết
Tắt Đèn là tác phẩm tiêu biểu trong sự
nghiệp văn học của Ngô Tất Tố đồng thời
là tác phẩm tiêu biểu cho trào lưu văn học
hiện thực trước Cách mạng…
A Hoạt động khởi động (5’)
- HS: bộc lộ
B Hoạt động hình thành kiến thức
Trang 26GV nêu yêu cầu đọc.
- Chú ý giọng đối thoại Ngôn ngữ miêu
- Thuế thân( sưu): là thuế đánh vào nguời
dân, đàn ông 16 tuổi trở lên phải đóng 1
khoản tiền thuế
- Đinh: là người đàn ông thuộc lứa tuổi
phải đóng thuế thân và đi lính thời PK
- Lính: Những người trong quân đội thời
đế quốc PK( lính lệ, lĩnh đõng, cai lệ, lính
cơ )
? Cho biết tắt đèn thuộc thể loại gì?
? Đoạn trích chia làm mấy phần? Sự việc
chính trong mỗi phần?
1 Đọc văn bản (12’)
* Tác giả
- Ngô Tất Tố ( 1893 – 1954), là nhà văn xuất sắc của trào lưu hiện thực trước cách mạng
- Là người am tường trên nhiều lĩnh vực nghiên cứu học thuật, sáng tác.
Trang 27? Đoạn trích tập trung vào miêu tả những
nhân vật nào?
- HS: Hoạt động chung cả lớp
? Khi bọn tay sai xông vào nhà chị Dậu
tình thế của chị như thế nào?
GV: Tất cả những cảnh ấy được diễn ra
trong không khí căng thẳng của tiếng tù
và inh ỏi
? Qua những chi tiết trên em có thể nhân
thấy tình cảnh của chị Dậu ntn?
? Mục đích duy nhất của chị giờ đây là
gì? Có thể gọi đoạn này là thế tức nước
đầu tiên được không? Vì sao?
- HS: Hoạt động cặp đôi
Hoàn thiện bảng SHD/T22
1 Cai lệ có vai trò gì trong vụ thuế ở làng
Đông Xá?
GV: Cai lệ là hiện thân đầy đủ rõ rệt nhất
của cái “ nhà nước” bất nhân lúc bấy giờ
2 Trong đoạn trích Cai lệ hiện lên ntn?
( Lời nói, cử chỉ, hành động)?
+ Phần 2: Còn lại Hành động của Cai lệ
và diễn biến tâm lí của chị Dậu
- Nhân vật: Chị Dậu và Cai lệ
2 Tìm hiểu văn bản (78’)
a Tình thế của gia đình chị Dậu.
- Món nợ sưu của nhà nước chưa có cách
gì để giải quyết
- Anh Dậu ốm rề rề vẫn có thể bị đánhđập và bị bắt bất cứ lúc nào
- Chị Dậu người đàn bà nghèo xơ xác với
3 đứa con làm gì để bảo vệ được giađình
=> Tình thế của chị Dậu thật đáng thương, thê thảm và nguy cấp.
- Mục đích của chị giờ đây là mong chồngmau khỏi bệnh, và giải thoát cho chồngđược
- Có thể coi là thế tức nước đầu tiên
b Nhân vật Cai lệ và chị Dậu
* Cai lệ
- Là viên chỉ huy tốp lính lệ ở các phủhuyện, cấp chỉ huy thấp nhất đứng đầu 10tên lính ở huyện
- Là tên tay sai đắc lực của quan phủ, giúpbọn lí dịch tróc nã người ngheo chưa kịpnộp thuế
-Hành động: Sầm sập tiến vào, trợn ngược hai mắt, đùng đùng giật phắt cái thừng, bịch luôn vào ngực chị Dậu, tát
đánh bốp, sấn đến nhảy vào -> thô bạo,
vũ phu.
- Ngôn ngữ:
Trang 283 Nhận xét về nghệ thuật khắc hoạ nhân
vật của tác giả?
- HS: Báo cáo kết quả, bổ sung
- GV: Nhận xét, chốt
? Từ nhận xét trên em hiểu được bộ mặt
nào của chế độ xã hội đương thời?
Cai lệ chị Dậu đã tìm mọi cách để dối
phó với bọn tay sai và bảo vệ chồng ntn?
( chú ý cách xưng hô, thái độ, cử chỉ,
- Nghệ thuật: Kể chuyện, miêu tả nhân vật
thông qua cử chỉ, hành động, lời nói
=> Bộ mặt tàn ác, bất nhân của XH thực dân nửa PK đương thời qua việc miêu tả lối hành xử của các nhân vật thuộc bộ máy chính quyền thực dân nửa phong kiến, đại diện cho giai cấp thống trị.
* Chị Dậu.
- Mới đầu chị Dậu sợ hãi cuống cuồngvan xin thiết tha bằng giọng run run Gọicai lệ bằng ông xưng cháu
- Cách ứng xử tất nhiên của những ngườicùng đinh trong XH coi mình như con sâucái kiến để mong đợi 1 chút từ tâm của
Trang 292 Đọc đoạn văn miêu tả chị Dậu chống
lại hai tên người nhà lí trưởng và Cai lệ
người đọc có được cảm giác ntn? Vì sao?
( Cách xưng hô và hành động của chị
Dậu chứng tỏ sự căm tức, khinh bỉ đến
nào ở nhân vật chị Dậu?
- (Chị Dậu là người mộc mạc, hiền dịu,
đầy lòng vị tha, sống khiêm nhường, biết
nhẫn nhục chịu đựng nhưng không yếu
ông Cai
- Chị vẫn giọng mềm mỏng thiết thanhưng hành động của chị trở lên nhanhnhẹn
- Chị lo cho sự an toàn của anh Dâu và 1mặt vẫn mong chờ lòng thương hại củaCai lệ qua lời nói mềm mỏng
- Chị Dậu: không thể chịu được đã cự lại.+ Mới đầu: chị cự lại bằng lí lẽ “ chồngtôi đau ốm
Xưng hô là tôi - ông
- Chị đã đứng thẳng lên có vị thế của kẻngang hàng, nhìn vào mặt đối thủ
- Chị vụt đứng lên nghiến 2 hàng răng
“ Mày trói chồng bà, bà cho mày xem
ấn dúi 2 tên ra cửa ”
- Người đọc hả hê vui sướng sau nhữngnỗi buồn thảm của chị Dậu
- Cái ác đã bị chặn đứng, kẻ ác bị trừng trị
- Chị Dậu có lòng yêu thương chồngquyết bảo vệ chồng và đó chính là sứcmạnh của lòng căm hờn
- Thông cảm và đồng tình với chị Dậu
=>Nghệ thuật: Kết hợp các chi tiết điển hình về ngôn ngữ , hành động, tâm lí
=> Tâm hồn yêu thương, tinh thần phản kháng mãnh liệt của người nông dân vốn hiền lành, chất phác.
Trang 30đuối sợ hãi mà chị có 1 sức sống mạnh
mẽ 1 tinh thần phản kháng tiềm tàng
Chứng tỏ sức mạnh tiềm tàng của người
nông dân, người phụ nữ nông dân VN,
có chứng minh quy luật của XH “ có áp
bức có đấu tranh” “ Thà nhồi tù ”
? Từ đó em thấy tác giả Ngô Tất Tố đã có
cái nhìn như thế nào về người nông dân
trong xã hội xưa?
- HS: Hoạt động nhóm
Phiếu học tập
1 Theo em, đặt nhan đề Tức nước vỡ bờ
cho đoạn trích này có hợp lí không ?
2 Hãy chứng minh nhận xét của nhà
nghiên cứu phê bình văn học Vũ Ngọc
Phan: ‘ Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với
cai lệ là một đoạn tuyệt khéo”
- HS: Báo cáo, nhận xét, bổ sung
- GV: Nhận xét, chốt
=> Sự thấu hiểu, cảm thông sâu sắc của tác giả với tình cảnh cơ cực, bế tắc của người nông dân.
- Cách đặt tên cho đoạn trích rất thỏa
đáng, cho thấy đầy đủ ý nghĩa của bàivăn
- Người nông dân lao động vốn hiền lànhnhẫn nhục nhưng nếu bị đẩy vào đườngcùng tất sẽ Tức nước vỡ bờ, họ sẽ vùnglên kháng cự, không chút run sợ Hànhđộng vùng lên đánh bại cai lệ và tênngười nhà lí trưởng của chị Dậu ở đây tuyliều lĩnh, cô độc và tự phát nhưng đã thểhiện được sức mạnh tiềm tàng, tinh thầnkiên cường của người nông dân VN nóichung, người phụ nữ VN nói riêng Chínhhành động ấy phản ánh một quy luật xh làTức nước vỡ bờ ở đâu có áp bức, ở đó cóđấu tranh
- Đây là đoạn văn sắc tiêu biểu cho bút
pháp của tác giả Đặc sắc hơn cả là tàikhắc họa nhân vật rõ nét , nhất là 2 nhânvật Cai lệ và chị Dậu Cai lệ nổi bật từgiọng quát hống hách đến những lời xỏxiên đểu cáng, từ cái giọng khàn khàn đếnthân hình lèo khèo vì nghiệ ngập, nhất làcái tư thế ngã chỏng quèo mà miệng vẫncòn nham nhảm thét trói Đó là 1 tên taysai đểu giả, đê tiện Tác giả cũng thành
Trang 31? Cho biết những nét đặc sắc về nghệ
thuật của đoạn trích
? Hãy nhắc lại nội dung bài?
? Qua hình ảnh của chị Dậu em cảm nhận
được gì về người nông dân trong xã hội
cũ
? Đọc tức nước vỡ bờ em hiểu gì về số
phận và bản chất của người nông dân
trong XH cũ.?
GV khái quát ND tiết học
GV cho hs nêu yêu cầu của bài tập
c Tổng kết.
*Nghệ thuật:
- Tạo tình huống truyện kịch tính.
- Kể chuyện, miêu tả nhân vật chân thực, sinh động ( ngoại hình, ngôn ngữ, hành động, tâm lí )
*Nội dung:
* Ý nghĩa văn bản:
- Với cảm quan nhạy bén, nhà văn Ngô Tất Tố đã phản ánh hiện thực về sức phản kháng mãnh liệt chống lại áp bức của những người nông dân hiền lành, chất phác.
Bài tập 1 Xây dựng đoạn văn cảm nhận
sau khi học xong vb Tức nước vỡ bờ.
* Gợi ý
- Chị Dậu là người mộc mạc, hiền dịu, đầylòng vị tha, sống khiêm nhường, biết nhẫnnhục chịu đựng nhưng không yếu đuối sợhãi mà chị có một sức sống mạnh mẽ mộttinh thần phản kháng tiềm tàng.Chứng tỏsức mạnh tiềm tàng của người nông dân,người phụ nữ nông dân VN, nó chứngminh quy luật của XH “có áp bức có đấu
Trang 32đoạn văn (ý của đoạn văn là gì, các câu
trong đoạn văn được trình bày theo cách
? VB trên gồm mấy ý? Mỗi ý được viết
thành mấy đv? Em thường dựa vào
những dấu hiệu hình thức nào để nhận
biết đoạn văn?
? Hãy khái quát các đặc điểm cơ bản của
đoạn văn ?
?Theo em đoạn văn là gì?
GV: Đoạn văn là một đơn vị trên câu, có
vai trò quan trọng việc tạo lập văn bản
tranh”, “Con giun xéo lắm cũng quằn”,
“Tức nước vỡ bờ”) Lời anh Dậu tuy nóiđúng cái lý, cái sự thật phổ biến trong cáitrật tự tàn bạo không hề có công lí ấy,nhưng chị Dậu không chấp nhận cái chân líđó: “Thà ngồi tù ”
*Viết bài tập làm văn số 1 ( văn tự sự)
( thời gian 90 phut)
Đề bài 1: Người ấy ( bạn, thầy, người
thân…) sống mãi trong lòng tôi
Đề bài 2: Tôi thấy mình đã khôn lớn
3 Tìm hiểu về đoạn văn và cách xây dựng đoạn văn (40’)
a Thế nào là đoạn văn ?
* VB: Ngô Tất Tố và tác phẩm Tắt đèn.
- VB Gồm 2 ý: Mỗi ý được viết thành 1đoạn văn
- Đoạn đầu nói về tác giả NTT
- Đoạn hai: Nói về tác phẩm tắt đèn
-> Dấu hiệu hình thức: Viết hoa, lùi đầudòng và dấu chấm xuống dòng
-> Đoạn văn là đơn vị tạo nên văn bản, gồm có nhiều câu
+ Về hình thức : bắt đầu từ chữ viết hoa lùi đầu dòng kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng.
+ Nội dung biểu đạt 1 ý tương đối hoàn chỉnh
b Từ ngữ chủ đề và câu chủ đề trong đoạn văn:
- ông, nhà văn
=> Từ ngữ chủ đề là từ ngữ được dùng làm đề mục hoặc từ ngữ được lặp đi lặp
Trang 33? Trong đoạn văn thứ nhất của vb trên,
những từ ngữ nào có tác dụng duy trì đối
tượng trong đoạn văn ( từ ngữ chủ đề )
? So sánh cách trình bày ý của hai đoạn
văn trong VB trên?
( Đoạn 1 có câu chủ đề không, có đối
tượng không, yếu tố nào duy trì đối tượng
trong đoạn văn, quan hệ ý nghĩa giữa các
câu trong đoạn văn ntn?)
lại nhiều lần ( thường là chỉ từ, đại từ )
để duy trì đối tượng được biểu đạt.
- Đoạn văn đánh giá những thành côngxuất sắc của NTT trong việc tái hiện thựctrạng nông thôn VN trước CM tháng 8.Khẳng định phẩm chất tốt đẹp của nhữngngười lao động chân chính
* Câu chứa đựng ý khái quát: Tắt đèn làtác phẩm tiêu biểu nhất của NTT- câu chủđề
*Nhận xét:
-Về nội dung: Câu chủ đề thường mang
ý khái quát của cả đoạn văn.
-Về hình thức: Lời lẽ ngắn gọn, thường
có đủ 2 thành phần chính ( CN- VN ).
- Về vị trí: có thể đứng đầu hoặc cuối đoạn.
c Cách trình bày nội dung đoạn văn
- Được trình bày theo cách song hành
* Đoạn 2:
- Câu chủ đề đặt ở vị trí mở đầu đoạn văn
“ Tắt đèn là TP tiêu biểu nhất của NTT ”
Trang 34? Nội dung đoạn văn được triển khai theo
trình tự nào?
? Cho biết cách trình bày ý?
Nhóm 2,3
? Tìm câu chủ đề của đoạn văn?
? Tìm 2 câu trực tiếp bổ sung ý nghĩa cho
câu chủ đề?
? Quan hệ ý nghĩa giữa câu chủ đề giữa
các câu khai triển và giữa các câu khai
triển với nhau có gì khác biệt?
? Tìm các câu khai triển cho câu ( qua 1
vụ thuế VN đương thời) ?
? Nêu kết luận về mối quan hệ ý nghĩa
giữa các câu trong đoạn văn?
ý của đoạn văn được triển khai theo trình
tự phân tích giá trị nội dung – giá trị nghệthuật của tác phẩm
* Hai câu triển khai:
- Qua 1 vụ thuế Việt Nam đương thời
- Tắt đèn làm nổi bật xã hội ấy
* Sự khác biệt:
- Câu chủ đề – các câu khai triển:
Quan hệ chính phụ
- Câu khai triển - quan hệ bình đẳng
* Các câu khai triển:
* Kết luận: Các câu trong đoạn văn phải
có mối quan hệ chặt chẽ về ý nghĩa trongđó
- Câu chủ đề mang ý nghĩa khái quát của
- Đoạn văn có câu chủ đề
- Đặt ở vị trí kết thúc đoạn văn “ Nhưvậy , lá cây có màu xanh là do chất diệp
Trang 35? Cho biết cách trình bày ý?
? Cho biết cách trình bày ý của đoạn văn?
- HS: Báo cáo, nhận xét, bổ sung
- GV: Nhận xét, chốt
? Qua đây em thấy có những cách trình
bày đoạn văn nào?
GV: các câu trong đoạn văn có nhiệm vụ
triển khai làm sáng tỏ chủ đề của đoạn
bằng các phép diễn dịch, quy nạp, song
hành
GV khái quát ND tiết học
- HS: Hoạt động nhóm
- HS: Trình bày
? Một vài nhóm trình bày trước lớp, các
nhóm còn lại nhận xét về đoạn văn được
trình bày theo gợi ý
lục chứa trong thành phần tế bào ”
-Nội dung đoạn văn được trình bày theo
* Gợi ý đoạn văn
- Chị Dậu là người mộc mạc, hiền dịu, đầylòng vị tha, sống khiêm nhường, biết nhẫnnhục chịu đựng nhưng không yếu đuối sợhãi mà chị có một sức sống mạnh mẽ mộttinh thần phản kháng tiềm tàng.Chứng tỏsức mạnh tiềm tàng của người nông dân,người phụ nữ nông dân VN, nó chứngminh quy luật của XH “có áp bức có đấutranh”, “Con giun xéo lắm cũng quằn”,
“Tức nước vỡ bờ”) Lời anh Dậu tuy nóiđúng cái lý, cái sự thật phổ biến trong cáitrật tự tàn bạo không hề có công lí ấy,nhưng chị Dậu không chấp nhận cái chân líđó: “Thà ngồi tù ”
- Chị Dậu là ngừơi hiền lành, chất phát
- Ý lớn được triển khai theo từ ngữ chủđề: Chị Dậu, câu chủ đề: Chị Dậu làngười mộc mạc, hiền dịu, đầy lòng vị tha,
Trang 36? Ý lớn của đoạn văn là gì? Ý lớn đó
được triển khai theo những từ ngữ chủ đề
và câu chủ đề nào
? Các câu trong đoạn văn được trình bày
theo cách nào? Cách trình bày đó giúp ích
gì cho việc thể hiện chủ đề
sống khiêm nhường, biết nhẫn nhục chịuđựng nhưng không yếu đuối sợ hãi mà chị
có 1 sức sống mạnh mẽ một tinh thầnphản kháng tiềm tàng
- Câu trong đoạn văn được trình bày theocách diễn dịch Làm sáng rõ chủ đề đượcnói tới
- Gv khái quát toàn bài
- Nhắc nhở hs học tập và chuẩn bị bài ở nhà: Hoàn thiện các bài tập phần Luyện tập;
chuẩn bị bài 4 Lão Hạc
VI Kiểm tra đánh giá
1 Ý nghĩa của nhan đề văn bản Tức nước vỡ bờ
2 Phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật chị Dậu từ khi cai lệ và người nhà lí trưởngvào nhà đến khi chị đánh gục chúng
3 Nhân vật cai lệ đại diện cho ai? Em có nhận xét gì về việc xây dựng hình tượng nhânvật này?
4 Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nhân vật chị Dậu và cho biết cách trình bàyđoạn văn đó
VII Những ghi chép trên lớp
- Đánh giá học sinh
Trang 37- Những nội dung cần điều chỉnh
Ngày soạn: 25/09/2020
Ngày thực hiện: 8C1,8C4: 28/09/2020 8C2: 01/10/2020 8C3: 30/09/2020 Điều chỉnh:
Tiết : 14, 15, 16 Bài 4 LÃO HẠC ( Nam Cao)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức :
- Nắm được nhân vật, sự kiện ,cốt truyện trong tác phẩm truyện viết theo khuynhhướng hiện thực
- Sự thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn
- Tài năng nghệ thuật xuất sắc của nhà văn Nam Cao trong việc xây dựng tình huốngtruyện, miêu tả, kể chuyện, khắc hoạ hình tượng nhân vật
- Nhận diện và biết cách sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh trong nói và viết
- Nhận biết về cách liên kết đoạn văn trong văn bản.
Trang 382 Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm, hiểu tóm tắt văn bản truyện viết theo khuynh hướng hiện thực
- Vận dụng được các cách liên kết đoạn văn để tạo lập văn bản.
- Nhận biết từ tượng hình từ tượng thanh và giá trị của chúng trong văn miêu tả
- Nhận biết,sử dụng các câu ,các từ có chức năng,tác dụng liên kết các đoạn trong một văn bản
3 Phẩm chất, năng lực cần phát triển
- Phẩm chất: yêu thương con người, lòng tin vào những điều tốt đẹp trong phẩm chất
người nông dân lao động
- Năng lực: Tự học, giao tiếp, sáng tạo, giải quyết vấn đề, hợp tác, năng lực thưởng
thức văn học, giao tiếp Tiếng Việt
4 Tích hợp: Tích hợp giáo dục kĩ năng sống: Xác định giá trị bản thân, trân trọng
những điều giản dị trong cuộc sống
- Tích hợp kiến thức môn lịch sử: XHVN giai đoạn 1930 - 1945
Hiểu tìnhcảnh khốncùng, nhâncách caoquý, tâm hồnđáng trântrọng củangười nôngdân qua hìnhtượng lãoHạc; lòngnhân đạo sâusắc của nhàvăn VamCao trước sốphận đángthương của
Vận dụngkiến thức
về sự kếthợp cácphươngthức biểuđạt trongvăn bản
tự sự đểphân tíchtác phẩm
tự sự theokhuynhhướnghiện thực
Trang 39người nôngdân cùngkhổ.
Thấy đượcnghệ thuậtviết truyệnbậc thầy củaNam Caoqua truyệnngắn LãoHạc
- Nắm đượccông dụng từtượng hình, từtượng thanh
- Nhận biếtđược côngdụng của từtượng hình, từtượng thanh vàgiá trị củachúng trongvăn miêu tả
- Hiểu thếnào là từtượng hình,
từ tượngthanh
- Biết lựachọn, sửdụng từtượnghình, từtượngthanh phùhợp vớihoàn cảnhnói, viết
- Tác dụng củaviệc liên kếtcác đoạn văn
- Hiểu được
sự liên kếtcác đoạn văntrong cácvăn bản cụthể
Trang 40trong quá trìnhtạo lập văn bản.
- Đọc, tóm tắt truyện Trả lời các câu hỏi trong SHD bài 4
III Phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực
1 Phương pháp
- Đàm thoại, thuyết minh, vấn đáp, thảo luận nhóm
2 Kĩ thuật
- Giao nhiệm vụ, chia nhóm, đặt câu hỏi
IV Tổ chức các hoạt động dạy - học
* Kiểm tra bài cũ (4’)
? Nội dung, ý nghĩa văn bản Tức nước vỡ bờ ( Trích Tắt đèn của nhà văn Ngô Tất Tố)
* Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Tiết 14,15
- Hoạt động chung cả lớp
? Qua việc đọc tác phẩm ở nhà, theo em,
có thể đổi tên truyện Lão Hạc thành con
chó vàng được không? Vì sao?
HS: Trình bày
GV: Nhận xét, kết nối vào bài: Có
những người nuôi chó quí chó như người
như con, nhưng quí chó đến mức như
Lão Hạc thì thật hiếm, và quí chó đến thế
tại sao Lão Hạc vẫn bán chó để rồi tự dằn
vặt hành hạ mình, và cuối cùng tự tìm
đến cái chết dữ dội thê thảm, Nam Cao
muốn gửi gắm điều gì qua thiên chuyện
đau thương và vô cùng xúc động này
A Hoạt động khởi động (5’)
- Không thể đổi tên truyện Lão Hạc thànhcon chó vàng Vì truyện ngắn Lão Hạc kểcuộc đời khốn khó và số phận bi đát củalão Hạc còn con chó vàng chỉ là ngườibạn thân thiết của lão góp một phần làmnổi bật nhân cách của lão