Tuần 19,20,21Ngày soạn: 13012021Tiết: 7682Ngày giảng: 15,18,22,25012021Chủ đề: VĂN MIÊU TẢ(Sông nước Cà Mau, Vượt thác, So sánh, So sánh (tt))Nhóm GV soạn và thực hiện: ……. Số tiết: 07 A. Xác định vấn đề cần giải quyết theo bài học Kỹ năng đọc – hiểu, nắm vững kiến thức về thể loại văn học hiện đại qua 02 văn bản cụ thể; phân tích được nội dung, nghệ thuật chủ yếu trong các văn bản. Có kiến thức sơ bộ về phép tu từ so sánh.B. Xây dựng chủ đề bài họcGồm các đơn vị kiến thức: Sông nước Cà Mau Vượt thác So sánh So sánh (tt)C. Xác định mục tiêu bài học1. Kiến thức: Sơ giản về tác giả và tác phẩm Đất rừng phương Nam ; vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người một vùng đất phương Nam ; tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích. Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương, đối với con người lao động; một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người. Cấu tạo của phép tu từ so sánh; các kiểu so sánh thường gặp; tác dụng của so sánh khi nói và viết.2. Kĩ năng: Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh; đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản; nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng chúng khi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên. Đọc diễn cảm :giọng đọc phải thay đổi phù hợp với sự thay đổi của cảnh sắc thiên nhiên; cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích. Nhận diện được phép so sánh; nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra được tác dụng của các kiểu so sánh; phát hiện được sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra những so sánh đúng, so sánh hay; đặt câu có sử dụng phép tu
Trang 1Tuần 19,20,21 Ngày soạn: 13/01/2021
Chủ đề: VĂN MIÊU TẢ
(Sông nước Cà Mau, Vượt thác, So sánh, So sánh (tt))
Nhóm GV soạn và thực hiện: ……
Số tiết: 07
A Xác định vấn đề cần giải quyết theo bài học
- Kỹ năng đọc – hiểu, nắm vững kiến thức về thể loại văn học hiện đại qua 02 văn bản cụ thể; phân tích được nội dung, nghệ thuật chủ yếu trong các văn bản
- Có kiến thức sơ bộ về phép tu từ so sánh
B Xây dựng chủ đề bài học
Gồm các đơn vị kiến thức:
- Sông nước Cà Mau
- Vượt thác
- So sánh
- So sánh (tt)
C Xác định mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Sơ giản về tác giả và tác phẩm Đất rừng phương Nam ; vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống con người một vùng đất phương Nam ; tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn trích
- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hương, đối với con người lao động; một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và con người
- Cấu tạo của phép tu từ so sánh; các kiểu so sánh thường gặp; tác dụng của so sánh khi nói và viết
2 Kĩ năng:
- Nắm bắt nội dung văn bản truyện hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh; đọc diễn cảm phù hợp với nội dung văn bản; nhận biết các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản và vận dụng chúng khi làm văn miêu tả cảnh thiên nhiên
- Đọc diễn cảm :giọng đọc phải thay đổi phù hợp với sự thay đổi của cảnh sắc thiên nhiên; cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và thiên nhiên trong đoạn trích
- Nhận diện được phép so sánh; nhận biết và phân tích được các kiểu so sánh đã dùng trong văn bản, chỉ ra được tác dụng của các kiểu so sánh; phát hiện được sự giống nhau giữa các sự vật để tạo ra những so sánh đúng, so sánh hay; đặt câu có
sử dụng phép tu từ so sánh theo hai kiểu cơ bản
Trang 23 Thái độ:
- Giáo dục học sinh tình yêu vẻ đẹp của quê hương, đất nước, tình yêu lao động,
- Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
4 Định hướng phát triển phẩm chất, năng lực:
a) Phẩm chất:
- Chăm chỉ: không ngừng học hỏi, tìm hiểu bài
- Trách nhiệm: Có ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường, giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt
- Yêu nước: Tình yêu quê hương đất nước từ tình cảm với những địa danh trong bài
b) Về năng lực:
- Năng lực chung: Tự học, tự tìm hiểu, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề một
cách linh động và sáng tạo
- Năng lực đặc thù: Năng lực ngôn ngữ và văn học: Phát triển kĩ năng đọc hiểu
văn bản văn học, tìm hiểu đặc điểm chung của văn miêu tả; có thái độ tự tin, phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp; nghe hiểu với thái độ phù hợp
D Xác định và mô tả mức độ yêu cầu của mỗi loại câu hỏi/ bài tập cốt lõi có thể sử dụng để kiểm tra, đánh giá năng lực và phẩm chất của học sinh
Mức độ nhận biết Mức độ thông
hiểu
Mức độ vận dụng Vận dụng thấp Vận dụng cao
- Nắm được những
nét chính về tác
giả, tác phẩm
- Nắm được được
những nét chính về
nội dung và nghệ
thuật của các văn
bản
- Nhận biết được
các chi tiết miêu tả
trong các văn bản
- Nhận biết so sánh
và các kiểu so
sánh
- Hiểu nội dung, ý nghĩa của văn bản
- Hiểu tác dụng các chi tiết nghệ thuật trong văn bản
- Hiểu ý nghĩa một
số chi tiết tiêu biểu – Hiểu tác dụng của phép so sánh
- Phân biệt các kiểu so sánh
- Liên hệ giáo dục môi trường, tình yêu lao động, yêu quê hương đất nước
- Rút ra bài học cho bản thân qua
2 văn bản
- Đặt câu có sự dụng phép so sánh
- Năng lực bày tỏ quan điểm về vấn
đề cuộc sống đặt ra trong tác phẩm
- Vận dụng kiến thức bài học giải quyết vấn đề trong đời sống Thể hiện trách nhiệm của bản thân với đất nước
- Viết được đoạn văn có sử dụng phép so sánh
E Biên soạn các câu hỏi/bài tập cụ thể theo các mức độ yêu cầu đã mô tả
Trang 3Nhận biết Thông hiểu Vận dụng
Mức độ thấp Mức độ cao Sông nước Cà Mau
? Em hãy nêu vài nét về tác giả và
tác phẩm?
? Xác định thể loại của văn bản?
? Bài được kể theo ngôi kể nào
Tác dụng của nó
? Bài có mấy phần
? Dựa vào nội dung của bài hãy
chia bố cục của văn bản
? Phương thức biểu đạt của văn bản
này là gì
? Từ các chi tiết trong văn bản em
hãy hình dung vị trí của người miêu
tả là ở đâu
? Vị trí miêu tả ấy có gì thuận lợi
cho việc miêu tả
? Trình tự miêu tả như thế nào
? Ở đoạn 1, tác giả đã diễn tả ấn
tượng ban đầu bao trùm sông nước
Cà Mau Ấn tượng ấy là gì? ? Cảnh
sông nước hiện lên qua nhưng chi
tiết nào?
? Nó được cảm nhận qua những
giác quan nào?
? Nghệ thuật miêu tả của đoạn là
gì
? Phương thức trình bày của đoạn?
? Tác giả đã miêu tả dòng sông
Năm Căn qua những chi tiết, hình
ảnh nào?
? Từ các chi tiết trên em thấy tác
giả đã sử dụng những biện pháp
nghệ thuật nào?
? Những chi tiết nào, hình ảnh nào
thể hiện được sự tấp nập, đông vui,
trù phú, độc đáo của chợ Năm Căn
? Em nhận xét gì về bức tranh thiên nhiên nơi đây?
? Ý chính đoạn này tả cái gì
? Cách đặt tên sông ngòi ở đây có gì đặc biệt?
? Thông qua cách đặt tên
ấy em có nhận xét về con người ở đây?
? Nhận xét về thiên nhiên, con người ở đây?
? Trong câu “thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm Căn” có động từ nào cùng chỉ một hoạt động của con thuyền?
Nếu thay đổi trình tự những động từ ấy trong câu thì có ảnh hưởng đến nội dung diễn đạt hay không?
? Bằng những biện pháp nghệ thuật rất thành công, tác giả Đoàn Giỏi đã tạo nên một bức tranh thiên nhiên như thế nào trong tâm trí em?
? Nêu ý chính của đoạn?
? Từ các chi tiết đó em có nhận xét gì về cuộc sống con người nơi đây?
? Em nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của tác giả
? Em hình dung và cảm nhận được
gì về vùng Cà Mau, cực Nam của Tổ quốc?
Từ đó em nghĩ bản thân mình phải làm gì sau khi học văn bản?
Em hãy viết đoạn văn miêu
tả một cảnh đẹp của quê mình
Vượt thác
(?) Em hãy nêu vài nét về tác giả Võ Quảng?
(?) Nêu xuất xứ của văn bản ? (vị trí đoạn
trích?)
(?) Em hãy cho biết “Quê nội” viết về chủ đề
(?) Nhận xét về nghệ thuật tả cảnh của tác giả ?
Sau khi học văn
Viết đoạn văn miêu
Trang 4? Em hãy xác định thể loại của văn bản?
(?) Dựa vào hành trình vượt thác hãy chia văn
bản thành các đoạn ? Nêu nội dung của từng
đoạn?
?Em hãy xác định phương thức biểu đạt của
văn bản?
(?) Xác định vị trí quan sát của người miêu
tả?
? Văn bản miêu tả theo trình tự nào?
? Con thuyền đã vượt qua những đoạn sông
như thế nào?
(?)Ở mỗi đoạn sông, tác giả đã miêu tả
những cảnh gì?
? Vẻ đẹp ấy được miêu tả qua những chi tiết
nào
(?Cảnh dòng sông được miêu tả bằng những
chi tiết nào?
? Cảnh bờ bãi ven sông được miêu tả bằng
những chi tiết nào?)
(?) Lúc vượt thác cảnh thiên nhiên được miêu
tả như hế nào?
(?) Cảnh thác nước như thế nào?
(?) Kết quả của cảnh vượt thác ?
(?) Nghệ thuật khi miêu tả bức tranh thiên
nhiên ? Cách sử dụng từ ngữ?
(?)Người lái con thuyền vượt thác là ai?
?Trong cuộc vượt thác ấy dượng Hương Thư
được miêu tả ở những mặt nào?
(?) Tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình,
hành động dượng Hương Thư vượt thác?
? Tìm các hình ảnh so sánh về dượng Hương
Thư trong cuộc vượt thác và trong cuộc sống
thường ngày
(?) Theo em nghệ thuật nổi bật trong miêu tả
nhân vật dượng Hương Thư ở đoạn văn trên
là gì?
? Hãy nêu những nét nghệ thuật nổi bật trong
văn bản?
(?) Qua đó gợi cho người đọc
ấn tượng gì nổi bật?
? Chi tiết nào làm cho em ấn tượng ?
(?) Qua đoạn văn miêu tả khi vượt thác, em có cảm nhận như thế nào về thiên nhiên?
? Câu hỏi 4 sgk/
40
? Theo em có được cảnh tượng thiên nhiên như thế là do cảnh vốn như thế hay
do người tả ra như thế.?
? Tác dụng của các hình ảnh
ấy ? (?)Em có nhận xét gì về bản tính của dượng Hương Thư khi
ở nhà và khi vượt thác?
(?) Các hình ảnh
so sánh ấy có ý nghĩa gì trong việc phản ánh người lao động
và biểu hiện tình cảm của tác giả?
(?) Qua phân tích, em hãy rút
ra ý nghĩa của văn bản
bản, bản thân em nghĩ mình
sẽ làm
gì để bảo vệ môi trường
?
tả hình ảnh dượng Hươn
g Thư vượt thác
So sánh
Trang 5? Tìm những cụm từ chứa hình ảnh so
sánh?
? Dựa vào đâu mà người ta tìm được phép
so sánh này?
? Những sự vật nào được đem ra so sánh
với nhau?
?Vậy em hãy nhìn vào hình ảnh và chỉ ra
nét tương đồng giữa trẻ em và búp trên
cành?
? Những sự vật nào được so sánh với
nhau?
? So sánh như vậy nhằm mục đích gì?
- Làm câu văn, câu thơ có tính gợi hình,
gợi cảm
? Trong ví dụ này những sự vật nào được
so sánh với nhau?
?Hai con vật này có gì giống và khác
nhau?
? Con mèo và con hổ được so sánh với
nhau bởi từ so sánh nào?
? Qua việc phân tích các ví dụ em hiểu thế
nào là so sánh?
? Xác định các yếu tố trong hai phép so
sánh trên?
?Điền các phép so sánh đã tìm ở phần 1,2
vào bảng
Hãy tìm những câu văn có sử dụng phép
so sánh trong đoạn văn từ " thuyền chúng
tôi sóng ban mai" (văn bản: Bài Sông
nước Cà Mau?
? Vì sao chúng
ta so sánh trẻ em với búp trên cành ? (mà không so sánh trẻ em với lá vàng.)
? Dựa vào cơ sở nào để có thể so sánh như vậy?
? Vì sao có thể
so sánh như vậy?
? So sánh như vậy nhằm mục đích gì?
? Sự so sánh trong câu văn này có gì khác với sự so sánh trong các câu trên?
Tác dụng của
so sánh là gì?
phép so sánh
?Qua ví dụ trên
em có nhận xét
gì về cấu tạo của một phép so sánh?
? Em hãy đặt câu có
sự so sánh
? Với mỗi mẫu so sánh sau đây em hãy tìm thêm những ví
dụ tương tự?
? Tạo phép so sánh
? Em hãy quan sát, tưởng tượng và đặt câu so sánh các
sự vật sau?
Viết đoạn văn
có sử dụng phép so sánh
So sánh (tt)
(?) Tìm các từ so sánh trong các câu
thơ trên?
(?) Tìm từ ngữ chỉ ý so sánh ?(chẳng
bằng, là)
(?) Qua đó em thấy có mấy kiểu so
sánh?
(?) Tìm phép so sánh trong đoạn văn
trên Sự vật nào được so sánh với sự
việc nào?
(?) Chỉ ra phép so sánh trong khổ thơ?
Chúng thuộc kiểu so sánh nào?
Tìm những câu văn có sử dụng phép
so sánh
(?) Khi sử dụng phép so sánh trên có tác dụng gì đối với đoạn văn?
so sánh có tác dụng gì?
? Nêu tác dụng
của phép tu từ
so sánh.
(?) Phát biểu cảm nghĩ của
em sau khi đọc đoạn văn?
- Đặt câu văn miêu tả có sử dụng các kiểu
so sánh đã học.
Đặt 6 câu văn miêu tả với 3 kiểu so sánh đã học
Viết đoạn văn
có sử dụng phép so sánh
Trang 6F Thiết kế tiến trình dạy học
TIẾT 1,2 Hoạt động 1: Khởi động
Giáo viên cho học sinh xem clip về một số thắng cảnh của Việt Nam
Yêu cầu HS cảm nhận
GV nhận xét, giới thiệu chủ đề
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
Nội dung 1: SÔNG NƯỚC CÀ MAU
Khởi động Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV chiếu bản đồ Việt Nam, HS nhận biết địa danh
Cà Mau và tự giới thiệu về vùng đất này
GV nhận xét, giới thiệu bài
Hình thành kiến thức Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV hướng dẫn học sinh tìm hiểuvề tác giả, tác
phẩm.
-GV cho học sinh đọc phần chú thích *(sgk)
?Em hãy nêu vài nét về tác giả và tác phẩm?
-HS trả lời, gv chốt ý:
+ Đoàn Giỏi (1925-1989) quê ở Tiền Giang, là nhà
văn thường viết về thiên nhiên và con người Nam
Bộ
+ Sông nước Cà Mau trích từ tác phẩm Đất rừng
phương Nam- một tác phẩm thành công của nhà
văn viết về vùng đất phương Nam của Tổ quốc
+ Nói thêm đôi câu về bộ phim nhiều tập chuyển
thể “Đất rừng phương Nam
? Xác định thể loại của văn bản?
GV hướng dẫn học sinh đọc và tìm hiểu văn bản.
GV hướng dẫn cách đọc.Đoạn đầu: đọc chậm, càng
về sau, tốc độ nhanh dần Đoạn tả chợ: giọng vui,
linh hoạt
Nhấn mạnh các tên riêng (từ 3-4 HS đọc xem kẽ
nhau)
- GV cho học sinh tìm hiểu nghĩa của một số từ khó
trong bài
- Giải thích: triền miên, mái dầm, đướt, cột đáy,
thuyền chài, thuyền lưới, trấn, bến vận hà, đèn
I Giới thiệu chung
1 Tác giả:
- Đoàn Giỏi (1925-1989) quê
ở Tiền Giang, là nhà văn thường viết về thiên nhiên và con người Nam Bộ
2 Tác phẩm (sgk).
- Bài được trích từ chương XVIII của truyện “Đất rừng phương Nam”
3 Thể loại: Truyện.
II.Đọc, tìm hiểu văn bản
1 Đọc - tìm hiểu từ khó.
Trang 7măng-xông, cút, chà Châu Giang.
? Bài được kể theo ngôi kể nào Tác dụng của nó
-HS trả lời, lớp bổ sung
?So sánh với ngôi kể ở bài “Bài học đường đời đầu
tiên”
- HS thảo luận theo nhóm,trả lời, lớp nhận xét
GVhướng dẫn học sinh tìm bố cục của văn bản.
? Bài có mấy phần.- HS trả lời
? Dựa vào nội dung của bài hãy chia bố cục của
văn bản
+Đoạn 1: Từ đầu đến “đơn điệu”Ấn tượng chung
về sông nước Cà Mau
+ Đoạn 2: Tiếp theo đến “ban mai” Cảnh kênh
rạch và dòng sông Năm Căn
+ Đoạn 3: Phần còn lại.Tả cảnh chợ Năm Căn
? Phương thức biểu đạt của văn bản này là gì
-HS trả lời: Phương thức miêu tả kết hợp những
đoạn thuyết minh
GVhướng dẫn học sinh phân tích văn bản.
? Từ các chi tiết trong văn bản em hãy hình dung vị
trí của người miêu tả là ở đâu
? Vị trí miêu tả ấy có gì thuận lợi cho việc miêu tả
? Trình tự miêu tả như thế nào
? Ở đoạn 1: “từ đầu một màu xanh đơn điệu”
? Tác giả đã diễn tả ấn tượng ban đầu bao trùm
sông nước Cà Mau Ấn tượng ấy là gì? Cảnh sông
nước hiện lên qua nhưng chi tiết nào?
- Ấn tượng ban đầu về vùng sông nước Cà Mau là
chỉ có màu xanh đơn điệu
? Nó được cảm nhận qua những giác quan nào?
- Nó được cảm nhận bằng thị giác, thính giác
? Nghệ thuật miêu tả của đoạn là gì
? Em nhận xét gì về bức tranh thiên nhiên nơi đây?
-HS trả lời, gv nhận xét.- GV bình giảng
=> Phương thức miêu tả xen kẻ thuyết minh, giới
thiệu thật cụ thể về cảnh quan, tập quán, phong tục
của một vùng đất nước, làm nổi rõ thiên nhiên ở
đây còn rất tự nhiên, hoang dã, con người sống gần
thiên nhiên, giản dị, chất phát
HS đọc đoạn: “Từ khi qua Chà Là… nước đen”
? Ý chính đoạn này tả cái gì
? Cách đặt tên sông ngòi ở đây có gì đặc biệt?
- Đặt tên sông ngòi không phải bằng những danh từ
mĩ lệ mà theo đặc điểm riêng cảu chúng mà gọi tên
2 Tìm hiểu văn bản.
a Bố cục: 3 đoạn
+Đoạn 1: Từ đầu đến “đơn điệu”
-> Ấn tượng chung về sông nước Cà Mau
+Đoạn2:Tiếp theo đến“ban mai”
-> Cảnh kênh rạch và dòng sông Năm Căn
+ Đoạn 3: Phần còn lại -> Tả cảnh chợ Năm Căn
b Phương thức biểu đạt:
miêu tả kết hợp thuyết minh
c Phân tích.
c1.Thiên nhiên vùng sông nước Cà Mau.
* Ấn tượng chung
- Sông ngòi, kênh rạch bủa giăng chi chít như mạng nhện
- Trời xanh, nước xanh, cây
lá xanh
- Tiếng rì rào bất tận của khu rừng, tiếng sóng biển và cả hơi gió muối
So sánh, điệp ngữ, phối hợp tả xen lẫn kể, liệt kê
=> Không gian rộng lớn, bạt
ngàn màu xanh
* Cảnh sông nước Cà Mau
- Kênh rạch: Mái Giầm, kênh Bọ Mắt, kênh Ba
Khía->tên gọi căn cứ vào đặc
Trang 8? Thông qua cách đặt tên ấy em có nhận xét về con
người ở đây?
- Con người giản dị, sống gần với thiên nhiên
? Phương thức trình bày của đoạn? Nhận xét về
thiên nhiên, con người ở đây?
- Học sinh thảo luận theo nhóm
HS đọc đoạn văn đặc tả dòng sông Năm Căn
? Tác giả đã miêu tả dòng sông Năm Căn qua
những chi tiết, hình ảnh nào?
- Học sinh tìm chi tiết, trả lời, lớp bổ sung
-GV bình:Màu xanh của rừng đước được miêu tả ở
ba mức độ chỉ các lớp cây đước từ già đến non nối
tiếp nhau
? Hãy so sánh cảnh này với cảnh kênh rạch ở trên?
- Thảo luận theo nhóm bàn
Cảnh kênh rạch: êm đềm, hoang dã
Cảnh dòng sông: mạnh mẽ, hùng vĩ
? Trong câu “thuyền chúng tôi chèo thoát qua kênh
Bọ Mắt, đổ ra con sông Cửa Lớn, xuôi về Năm
Căn” có động từ nào cùng chỉ một hoạt động của
con thuyền? Nếu thay đổi trình tự những động từ ấy
trong câu thì có ảnh hưởng đến nội dung diễn đạt
hay không?
- Không thay đổi trật tự các động từ: chèo thoát, đổ
ra, xuôi về Vì nếu có sự thay đổi sẽ làm sai lệch
nội dung và trạng thái hoạt động của con thuyền
? Từ các chi tiết trên em thấy tác giả đã sử dụng
những biện pháp nghệ thuật nào?
? Bằng những biện pháp nghệ thuật rất thành công,
tác giả Đoàn Giỏi đã tạo nên một bức tranh thiên
nhiên như thế nào trong tâm trí em?
- HS bộc lộ, gv bình
điểm riêng
- Dòng sông Năm Căn rộng hơn ngàn thước
- Nước đổ ầm ầm như thác
- Cá hàng đàn đen trũi
- Rừng đước cao ngất
Nghệ thuật so sánh, từ ngữ miêu tả độc đáo
Thiên nhiên có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã
TIẾT 2
- GV chuyển ý Cà Mau không chỉ độc đáo ở
cảnh thiên nhiên, sông nước mà còn hấp dẫn ở
cảnh sinh hoạt cộng đồng ở chợ
HS đọc đoạn cuối, nêu ý chính của đoạn?
? Những chi tiết nào, hình ảnh nào thể hiện
được sự tấp nập, đông vui, trù phú, độc đáo của
chợ Năm Căn
- Thảo luận nhóm theo bàn
- Đại diện các nhóm trình bày Lớp bổ sung
? Từ các chi tiết đó em có nhận xét gì về cuộc
sống con người nơi đây?
c2 Cuộc sống con người ở chợ Năm Căn.
- Ồn ào, đông vui, tấp nập
- Những bến phà nhộn nhịp thuyền bè tấp nập
- Hàng hóa đa dạng, phong phú
- Người dân thuộc nhiều dân tộc khác nhau
So sánh, từ ngữ địa phương
Trang 9-HS trả lời.Cuộc sống con ngườiởchợ Năm Căn
tấp nập, trù phú, độc đáo
? Em nhận xét gì về nghệ thuật miêu tả của tác
giả
HS thảo luận theo nhóm
-Đại diện nhóm trả lời
GV hướng dẫn học sinh tổng kết văn bản.
? Em hình dung và cảm nhận được gì về vùng
Cà Mau, cực Nam của Tổ quốc
HS phát biểu tự do theo cảm nhận riêng
-GV bình giảng chốt ý GV gọi học sinh đọc ghi
nhớ sgk
GV hướng dẫn học sinh một số việc làm ở nhà.
- Soạn bài“So sánh”
=>Cuộc sống con người nơi đây tấp nập, trù phú, độc đáo
3 Tổng kết
a Nghệ thuật:
-Miêu tả từ bao quát đến cụ thể -Lựa chọn từ ngữ gợi hình, chính xác kết hợp với việc sử dụng các phép tu từ
-Sử dụng ngôn ngữ địa phương -Kết hợp miêu tả,thuyết minh
b Ý nghĩa
-Sông nước Cà Mau là một đoạn
trích độc đáo và hấp dẫn, thể hiện sự am hiểu, tấm lòng gắn
bó của nhà văn Đoàn Giỏi với thiên nhiên,con người vùngđất
Cà Mau
Luyện tập
HS viết đoạn văn, đọc trước lớp
GV nhận xét, cho điểm
4 Luyện tập
Viết đoạn vă miêu tả cảnh sông nước Cà Mau
Vận dụng
GV hướng dẫn HS tự học III Hướng dẫn tự học
- Đọc kĩ văn bản, nhớ chi tiết miêu tả đặc sắc, các chi tiết sử dụng phép tu từ
- Hiểu được ý nghĩa của các chi tiết có sử dụng phép tu từ
- Chuẩn bị bài “Vượt thác”
Tiết 78,79 Nội dung 2: VƯỢT THÁC
Khởi động Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
GV chiếu clip cảnh vượt thác cho HS nêu cảm nhận
GV nhận xét, giới thiệu bài
Trang 10Hỡnh thành kiến thức Hoạt động của giỏo viờn-học sinh Nội dung cần đạt
* Hướng dẫn giới thiệu chung
(?) Em hóy nờu vài nột về tỏc giả Vừ Quảng?
-HS dựa vào chỳ thớch dấu * để trả lời GV giảng
thờm về tỏc giả và chốt lại nội dung cần nhớ
Chiếu hỡnh ảnh tỏc giả Vừ Quảng.
(?) Nờu xuất xứ của văn bản ?( vị trớ đoạn trớch?)
-HS dựa vào chỳ thớch * để trả lời
Thuộc chương XI của truyện Quờ nội
(?) Em hóy cho biết “Quờ nội” viết về chủ đề gỡ?
- HS dựa vào chỳ thớch * để trả lời
+ Tỏc phẩm viết về cuộc sống ở một làng quờ ven
sụng Thu Bồn trong những ngày sau Cỏch mạng
thỏng Tỏm 1945 và những năm đầu của cuộc khỏng
chiến chống thực dõn Phỏp
Chiếu một số tỏc phẩm của Vừ Quảng.
? Em hóy xỏc định thể loại của văn bản?
-HS: Thể loại truyện ngắn
*Hướng dẫn đọc –hiểu văn bản
- Hướng dẫn đọc- tỡm hiểu từ khú
- Thành ngữ: Chảy đứt đuôi rắn: nhanh, mạnh, từ
trên cao xuống, dòng nớc nh bị ngắt ra
- Nhanh nh cắt (thành ngữ): Rất nhanh và dứt khoát
- Hiệp sĩ: ngời có sức mạnh và lòng hào hiệp, hay
bênh vực và giúp ngời bị nạn
- GV hướng dẫn học sinh cỏch đọc:
+ Đọc diễn cảm :giọng đọc phải thay đổi phự hợp với
sự thay đổi của cảnh sắc thiờn nhiờn
+ Đoạn đầu miờu tả cảnh dũng sụng ở đồng bằng thỡ
nhịp điệu nhẹ nhàng ; đoạn tả cảnh vượt thỏc thỡ sụi
nổi, mạnh mẽ ; đoạn cuối trở lại ờm ả, thoải mỏi
-GV đọc mẫu – gọi 2 HS đọc – GV nhận xột
-GV trao đổi với học sinh một số từ khú trong bài
-Hướng dẫn tỡm hiểu văn bản
(?) Dựa vào hành trỡnh vượt thỏc hóy chia văn bản
thành cỏc đoạn ? Nờu nội dung của từng đoạn?
HS trả lời
Chiếu bố cục văn bản
?Em hóy xỏc định phương thức biểu đạt của văn bản?
-HS xỏc định được phương thức miờu tả
- GV chuyển ý : Bằng sự quan sỏt tinh tường , sự
tưởng tượng, so sỏnh và nhận xột phong phỳ tỏc giả
I Giới thiệu chung.
1 Tỏc giả: SGK
- Vừ
Quảng(1920-2007)quờ ở Quảng Nam, là nhà văn chuyờn viết truyện cho thiếu nhi
2 Tỏc phẩm: SGK.
-Vượt thỏc trớch từ chương
XI của tập truyện ngắn
Quờ nội Quờ nội.
3 Thể loại Truyện ngắn.
II.Đọc – hiểu văn bản.
1 Đọc –tỡm hiểu từ khú.
2 Tỡm hiểu văn bản.
a Bố cục : 3 phần
- Phần 1: Từ đầu " thỏc nước"
-> Thuyền qua đoạn sụng phẳng lặng
- Phần 2: Tiếp " thỏc Cổ Cũ"
-> Thuyền qua đoạn sụng
cú nhiều thỏc dữ
- Phần 3: Cũn lại
-> Thuyền đó vượt qua thỏc dữ
b Phương thức biểu đạt:
miờu tả