C a Mau la mdt tinh cflc Nam ciia Td qud'c, thudc vung ddng bang sdng Ciiu Long, dfldc khai khan mudn mang hdn so vdi cic tinh trong khu vfle. Dau the ki XVn, vflng dat Ca Mau van la[r]
Trang 132 Nghien curu Ton giao So 9 - 2009
CO so TON Tfll Vn GRN tiO CUR PHRT GIRO
THONG Ddi SONG NGUdl DRN CH MRU
C a Mau la mdt tinh cflc Nam ciia Td
qud'c, thudc vung ddng bang sdng
Ciiu Long, dfldc khai khan mudn mang
hdn so vdi cic tinh trong khu vfle Dau
the ki XVn, vflng dat Ca Mau van la mdt
vflng dat am thap, sinh Iiy, hoang vu,
khdng may ai den sinh cfl lap nghiep vi
thieu nfldc nggt va rudng qua nhieu
phen Dia danh Ca Mau cd ngudn gd'c tfl
tieng Khmer la "Khmau" nghia l i "nfldc
den", vi C i Mau xfla kia la vung dat
hoang vu, nfldc den nhfl mflc Theo thdi
gian, tfl Khmau da dfldc Viet hda ggi
t h i n h dia danh Ca Mau ngiy nay Ngfldi
dan ndi day la tu hgp ciia ba tdc ngfldi
chinh; Viet, Hoa, Khmer
Cic tdn giao d Ca Mau gdm cd; Phat giio,
Cdng giao Tin linh, dao Cao Dai, Phat giao
Hda Hao va Tinh do Cfl si Phat hdi Trong
dd, Phat giao l i mgt tdn giio cd so' lfldng tin
dd ddng nha't*" so vdi cac tdn giio khic tren
dia ban tinh C i Mau Phat giio du nhap
vao dia ban Ca Mau tfl nfla sau the ki
XVIII, bay gid Ca Mau cdn l i mgt xa thudc
tran Ha Tien Phat giao Ca Mau cd hai he
phii Bic tdng va Nam tdng Khmer vdi con
dfldng hinh thanh va phat trien tfldng ddi
doc lap nhau
Tfl khi du nhap vao Viet Nam cho den
nay, Phat giao khdng ngflng phat trien va
i n h hfldng rdng k h i p tren cac vflng mien
trong ca nfldc Chinh vi the, Phat giao da
theo chan cac ddng ngfldi di cfl den vflng
D 6 LAN HIl^N'*' TRAN MINH LANG'"' dat xa xdi, heo lanh nay Cung vdi tin ngfldng dan gian truyen thd'ng, Phat giao
da thu hut, chiem vi the trong ddi sd'ng cfla ngfldi dan Ca Mau va trd thanh mot phan " m i u thit" hg, chua chien khong chi
la ndi sinh hoat tin ngfldng, ma cdn la trung t a m sinh hoat van hoa cgng ddng,
l i ndi giao tiep xa hgi, la ndi hg giii gam tam tfl, tinh cam, thfl gian sau nhflng ngay gid lao dgng met moi, chfla cung la ndi de con ngfldi tu luyen n h a n cach*^', la ndi the hien nhflng gia tri nghe thuat
dieu khac, t r a n g tri, &6 hoa cua cac nghe
nhan trong vflng, chfla cung la ndi lflu gifl tro cd't, thd cung dng ba cha me, v.v Ngdi chua g i n bd, t h a n thien vdi ngfldi
d a n Ca M a u d e n do du cuoc sd'ng con
* TS., Hoc vien Chinh tri - Hanh chinh Qudc gia H6 Chf Minh
** CN., Tinh Ca Mau
1 Theo bao cao ciia Ban Tdn giao tinh Ca Mau hien nay, Phat giao o Ca Mau co khoang 254.350 tin d6
va 51 CO sd thd tu gdm 45 ngoi chua (Bic tdng 38, Nam tdng Khmer 7) 1 tinh xa, 2 tinh thai va 3 niem Phat dudng Td chuc tu tap ciia tin do gom 3 Gia dinh Phat tir 3 dao trang
2 Theo phong tuc truyen thd'ng cua nguoi Khmer, dua tre tii 12 tudi trd len hau het phai vao chtia di tu
tu 3 den 5 nam, thdi gian nay, dura tre vin duoc hpc van hoa, hpc giao If nha Phat tim hi^u phong tuc tap quan cac chuan mirc dao due va cac ung xij gjao tifi'p
xa hdi Sau thdi han 3-5 nam, neu cd can duyen vdi nha Phat thi tiep tuc di theo con dudng tu hanh n^u khdng cd the hoan tuc va trd thanh nhung cdng din binh thudng Theo ngudi Khmer, thdi gian d chua la thdi gian quan trpng de diia tre hoan thien ve nhSn
each, kinh nghiem giao tiep umg xir \^^^ ^^^^ san xuat lao ddng tu nudi sd'ng minh ° •
Trang 2ngheo n a n , k h d n khd t r a m be b i y mdi
nhflng ngfldi d a n v a n s i n s a n g dd'c het
cua c i i cflng te vao chfla chien, hg "an
chfla, d chfla", hg xay chfla trflde xay n h a
minh sau'" t r g n g ne sU sai va v a n g phiic
hg n h u nhflng bac t h i y ve T a m va Tri
Vdi li do t r e n , t r o n g bai viet nay,
chung tdi di vao p h a n tich nhflng cd sd
k h i c h q u a n va c h u q u a n khien cho P h a t
giao tdn tai va g a n bd vdi ddi sd'ng cua cfl
dan Ca M a u
Vi dieu kien khdch quan
Vao d i u t h e ki XVII (nam 1611),
Nguyen H o a n g ' " vao t r a n thfl d a t T h u a n
Hda - Q u i n g N a m , lap p h u Phfl Yen va
tiep tiic md m a n g bd cdi nfldc t a ve phia
Nam Cho den cudi the ki XVII (1693),
dfldi thdi N g u y i n Phflc Chu, Ca M a u da
cd ten t r e n b i n dd cua Viet N a m
Viec tdn tai mgt chinh quyen hg Nguyen d
phfldng Nam thflc chat la cugc "ra di" vi sfl
"that bai" trong chinh tri Nen ve tam li, con
ngfldi ndi day thfldng mudn quen di qua khfl,
quen di nhflng mdi day rang budc vdi nhflng
the che k h a t khe cfla mot nen NTio hgc chinh
thd'ng ngoai Bac Do vay, d phfldng Nam viec
ddc tdn, dgc quyen Nho giao khdng thinh
nhfl d phfldng Bac Chinh vi the, Phat giio
de d i n g trd t h a n h tdn giio chiem vi tri chfl
dao trong ddi sd'ng cua ngfldi dan ndi day, va
cung vi the, dat phUdng Nam cflng la ndi de
dang dung dfldng nhieu hien tfldng tdn giio
mdi la sau nay""
Viet Nam la mdt d i i dat hinh chfl S
dfldc ngan each va b i o ve bdi hai day nui,
mgt d phia Bac, hai la day Trfldng Sdn
hung vi d phia Tay, phia Ddng g i i p bien
Vdi vi tri dia li nhfl vay, hfldng tien len vi
sang ngang bi nui chan, hfldng bi bien
ngan, nen "bfldc c h i n " khai p h i cfla ngUdi
Viet xUa chi cdn c i c h N a m tien, va hg chi
dflng lai trflde bien ca d mui Ca Mau Dieu
dd cho thay ngfldi Viet da khdng ngai hiem nguy, dam ddi d a u vdi nhflng thfl t h i c h va sfl t h i c h thflc cfla thien nhien de md dUdng tien phong khai hoang diing nUdc Bu lai thien nhien da Uu i i cho ngUdi dan Ca M a u bang viec d a t dai bd cdi van ludn dUdc md rdng ve hUdng bien h a n g n a m , do sU bdi dap phfl sa cfla con sdng Cflu Long Nen, dat phfldng Nam it nfli non hiem trd, toan nhflng canh ddng mdi c i n h cd bay mdi trUdng sd'ng k h o i n g d a t la dieu kien tii nhien t h u a n ldi khai phdng cho sU hinh
t h i n h mgt t a m hdn cdi md, phdng khoang, khdng q u i k h a t khe, c i u ne, chat che, tao dieu kien cho mdt t a m the, mdt t a m trang, tam li de d a n g ddn n h a n cac tdn giao ndi chung, dac biet l i P h a t giao
Khi h a u c u n g i n h h u d n g k h i n h i e u den t a m t i n h con ngUdi Viet N a m n a m ggn t r o n g v a n h dai n h i e t ddi cfla nfla b a n cau Bac, vdi k h i h a u ndng am nhUng cd
sU p h a n biet rd r e t giUa hai vflng N a m , Bac P h i a Bac (tfl deo H i i V i n trd ra) k h i
h a u t h a y ddi t h e o bd'n m u a rd ret Phia
N a m k h i h a u dn hoa, dn d i n h hdn, nen ngUdi d a n ndi day it "sdm n a n g chieu mUa", kien n h a n va dn hoa hdn, do vay cang de tUdng thich va hoa hdp vdi tinh
t h a n tU bi cua P h a t giao
3 Ngirdi Khmer ft quan tam den noi an chdn d ciia minh ddi vdi ho ngoi nha khdng quan trong bang ngoi chiia
4 Khi Mac Dang Dung cirdp ngdi nha Le Trinh Kiem la mot vi tudng gidi dirge Nguyen Kim {mdt quan chirc trong TriSu) trimg dung de' giiip nha Le dep nha Mac Khi dep dugc nha Mac Nguydn Kim
da giao quydn hanh \i\ ga con gai Nggc Bao cho
Trinh Kiem NguySn Kim cd hai ngirdi con trai la Nguydn Udng va Nguydn Hoang vl lo sg nha Nguyen chiem quyfin Trinh Kiem da muu giet Nguyen Uong Nguyen Hoang lo so Trinh Kiem am hai nen nhd chi gai noi giiip vdi anh re cho vao tran ihii dat Tliuan Hda tir day
5 Phat dudng Nam tdng Minh su dao Minh ly dao Tinh dd cu ,si Phat hdi dao Bha'i, Cao Dai, Phai giao Hoa Hao NehTa hoa lai, Tir ,Aii hieu nghia Biru Son
ky huang deu xuat hien d phuang Nam
Trang 334 Nghien curu Ton giao So 9 - 2009
NgUdi dan Ca Mau ve lich sfl vd'n thudc
dan "Tfl xfl" ddng nha't la ngfldi Khmer va
ngfldi Hoa hg la nhflng ngfldi khdng chiu
sfl rang budc bdi mdt nen Nho hgc chinh
thdng nhfl ngoai Bic tdn giio truyen
thdng cua hg la Phat Nen Phat giao cflng
trd nen g i n bd va tdn tai vdi ngfldi d i n Ca
Mau tfl xfla chd den ngay nay
Hdn nfla khi ngUdi Viet md mang bd
cdi xud'ng phUdng Nam, cflng vdi cac tdc
ngfldi Hoa, ngfldi Khmer sd'ng trong dieu
kien kinh te ngheo n i n , khd khan, d ndi
dat rdng ngfldi thfla, cdn ngfldi cin den
sti cdng cam, cdng sinh, d i n tdi de cam
thdng, hoa ddng, chia se trong nhu c i u
tam linh Nen dfl k h i c nhau ve chung
tdc, ve van h o i , va den tfl nhieu n g i
dfldng k h i c nhau nhflng ngfldi dan ndi
day van cd the cflng nhau chung sd'ng,
cflng chung tdn giio vdi nhau
Hoat ddng kinh te cua ngfldi dan Ca
Mau chfl yeu la lam ndng, di bien, dd l i
nhflng nghe le thudc nhieu vio thien
nhien, thdi tiet, rui ro cao, ddi hdi phai
dfla vao nhau ma sd'ng Ngfldi dan Ca
Mau, hdn ai het, c i n den tinh t h i n doin
ket, se chia, dflm bgc va bao dung, bdi
ngay tfl khi den khai khan vung dat
heang vu heo lanh tan cudi trdi, vdi bao
khd khan gian khd, hiem nguy, cd ddn ho
c i n den cdng ddng, cin den sflc manh tap
the, tinh doan ket Trong dd, tinh t h i n v i
tdn chi cua Phat giao cflng coi trgng chfl
Tam, phong cich truyen dao cflng l i lay
Tam de thuyet phuc Do dd, cac cfl dan
ndi d i y de dang ddng cam v i chap nhan
Phat giio
Cugc sdng cua cic cfl dan ndi day t r i i
qua bao cinh bao t i n , dau thfldng cfla giac
gia, chien tranh va ca sfl ap bflc de nen ve
tinh thin, nen tren het, hg chi mong cd
dfldc mdt cugc sd'ng an binh vdi sfl che chd
v i do tri ciia Trdi - Phat, than linh Trong
dd, thuyet nhan qua ciia Phat giio da hinh thanh mdt nhan sinh quan tin vao mdt chu the thanh than cd k h i nang nhin thau nhan gian, Trdi-Phat cd mat se che chd, phfl hd ngfldi ngheo khd, ngfldi bi i p bflc, trflng tri ke ic, ke ap bflc, v.v Do vay, Phat giio dfldc ngfldi dan ndi day tiep hdp
v i dung dfldng
Xa hdi Phong kien Viet Nam lay Nho giio l i m he tfl tfldng chinh thd'ng, li thuyet cfla Nho giao da "trdi huge" con ngfldi trong mgt t r a t tfl Vua tdi, Cha
-con, Chdng - vd vdi nhflng the che Tam tong Tit DUc cflng n h i c , k h i t khe, thi
Phat giao lai "cdi trdi" cho con ngfldi ta bang li thuyet ve sfl giai thoat, cugc ddi la phfl hoa, hfl khdng, gia tfldng Nhfl vay Phat giio dfldng nhfl da khai phdng cho ngfldi Viet thoat ra khdi nhflng trdi budc tinh t h i n do Nho giio dem lai Them nfla, Phat giao de cao cai dao vd due, dieu
dd dfldng nhfl "cdi trdi" cho con ngfldi
t h d i t khdi ndi am anh bdi dinh che "Bat hieu hflu tam, vd h a u vi dai"*^' k h i t khe cfla Nhd giao Chinh vi le dd, ngfldi Viet ndi chung va ngfldi dan Ca Mau ndi rieng
d l cdng cam vdi Phat giio'^'
Ngfldi dan Viet ndi chung khdng cd qudc giio theo nghia la mgt tdn giio dgc than vdi mdt the che, giao li chat che Chinh bdi le dd, cac tdn giao ngoai nhap trong dd cd Phat giio cd the d l dang ben
re va p h i t trien d Viet Nam ma khdng sd
6 Bat hieu theo Nho giao, cd ba die'm, trong do khdng ngudi ndi doi la tgi ldn nhat
7 Nho, Phat, Dao da trd thanh ba he thdng tu tudng chi phdi ddi sdng tinh than, tam linh ciia ngudi Viet Hien tugng "Tam giao ddng nguyen" di theo sudt chieu dai hch sir dan tdc Viet Nam may uam nam, mac dii khdng phai luc nao cung "ddng tdn" Tam giao ddng nguyen chfnh la sir can bang vi the tren phuang dien tam - thiic
xa hdi (Nho giao thien ve Tri Phat giao thien ve Tam Dao giao thien ve Hdn) Do dd Nho, Phat Dao tuy khac nhau va den tir cac nga dudng khac nhau nhung lai co the cung tdn tai trong mdt the thdng nhai khdng mdt chiit phan khang nao
Trang 4gap p h i i nhflng "rao c i n " va sfl " k h a n g
cfl" cfla mdt qud'c giao ddc t h i n Nen ddi
sdng tdn giao cfla ngUdi Viet p h e n g p h u
va de p h i t t r i e n hdn so vdi cac qudc gia
ddc t h i n giao k h i c d phUdng Tay
Ve dieu kien chii quan ' '
NgUdi Viet vdn cd t i n h t h i n k h o a n
d u n g ddi vdi tdn g i i o , b a t cU tdn g i i o nao
neu thoa m a n n h u cau t a m linh va n h u
c i u sinh tdn cfla d a n tdc deu dUdc chap
n h a n c i , t h a m chi dUdc chfl ddng thiet
lap, mien la c i c tdn g i i o dd k h d n g dem
lai nguy cd vong b i n va m a t nUdc
S t e p h e n 0 ' H a r r o w , t r o n g b i i viet "NgUdi
Hdn, ngiidi Ho, ngiidi Bach Man - Tieu sii
Sl Nhiep vd khdi niem ve xd hoi Viet Nam
CO dqi- Nhiing van de lich sii Viet Nam",
da cd mdt n h a n xet r a t c h i n h x i c : "Tat c i
nhflng gi l i hflu ich, la cd ldi cho sfl p h a t
trien cdng ddng deu dfldc c h a p n h a n ,
t h a m chi chu ddng t h i e t lap, cdn nhflng
g i i tri n a o m a u t h u a n , x u n g k h a c vdi
phong tuc, t a p q u i n , le thdi cfla ngfldi
Viet deu k h d n g q u a dfldc cai cdng lang""*'
T a m t h e t r e n k h i e n ngUdi d a n de d a n g
tiep n h a n va d u n g dUdng P h a t giao
N h a n sinh quan, vu t r u q u a n cfla ngfldi
Viet cd la phiem t h a n luan, dau dau cung
thay sfl tdn tai cua t h i n , t h a n d k h a p ndi
nhfl the cen ngUdi sd'ng khdng p h i i trong
the gidi cua m i n h m a la trong the gidi cfla
t h i n Con ngfldi t h i n t h a n h h o i t a t c i , tfl
cic sti kien chinh tri td chflc xa hgi cdi
ngudn td tien, den mgi viec trong cugc sdng
deu m a n g m a u s i c h u y e n bi den do khd
phan biet d a u l i sfl t h a t lich sfl dau la
huyen thoai T h i n xen lan vao ddi sd'ng
n h a n sinh chi phdi dinh m e n h con ngfldi
T h i n la nguyen n h a n cfla tai fldng, dich
benh, bat h a n h , cd ddn, m a t mfla; ngay c i
khdng sinh nd dfldc, hg cflng "dd Idi" cho
than Dac biet, nhflng ngfldi dan sd'ng b i n g
nghe chai Ifldi ven bien thfldng it hgc, cugc sd'ng lai bap benh, rui ro cao, mieng cdm
m a n h ao p h u thudc nhieu vao thien nhien thdl tiet do vay hg r a t de tin vao nhflng dieu linh thieng h u y e n bi m a u nhiem Nhin chung, con ngfldi trdng the gidi hien hflu n i y cd vi tri qua nhd so vdi t h i n , tfl dd ngUdi Viet sg t h i n t h a n h , sd ma quy DUc
P h a t lai khdng tii n h a n minh la t h i n la
t h a n h chi n h a n minh la ngUdi da ngd dUdc dao va chi dUdng cho chflng s m h thoat khdi
be khd t r i m luan Nen P h a t dfldc bien
t h a n h dng But dng Tien cfla ngUdi Viet, la ngu'di hien lanh dfle dd g i n gui dan chung
de cflu khd cflu n a n chflng sinh nen ngfldi dan thay c i m men, gan gui vdi P h a t giio NgUdi d a n phUdng N a m , dac biet la nhUng ngudi d a n sd'ng d vflng ven bien, cugc sdng cdn b a p b e n h m o n g m a n h , khd
i i , d a u thUdng, vfli dap, nen triet li n h a n sinh nhin cugc ddi la mdt be k h d (Thuyet Tfl De) cua P h a t giao tUdng thich vdi t a m
li cua ngUdi d a n ndi day
TU trong nhflng ndi khdn khd ay c i c cU dan ndi day chi c i u mong cd dUdc mgt cugc sdng an n h a n vd lo vd nghi va day cung dUdc coi la triet li sd'ng dien hinh cfla cfl dan phfldng N a m Nhflng ngfldi dan lao ddng ndi day chfl trfldng lao ddng chi mong dfl sdng, dfl an qua ngay doan
t h i n g , hdm nao m a y m a n kiem dUdc du d i
la dUa vd cen di a n tiem, khdng cd thdi quen tich trfl cfla c i i dfl thfla, cd dfl thfla
la dem dflng het, va k h i da t h o i m a n dfldc dieu dd la hg n g h i ngdi C i n h ddi li tudng cua ba con ndng d a n phUdng N a m
la lua gad du an, nudi t h e m vai con ga con vit, chieu chieu n a m k h e n h dgc b i o , n g h e dai h a y h a t vgng cd, d i n ca tai tfl, v.v
G i a u s a n g , p h u q u y la m d t c i i gi dd r a t
8 Stephen O' Harrow Tien sd ve Si Nhiep vd khdi
niem ve xd hgi Viet Nam co dai - Nlidiig van de lich sd\'iet Nam Nxb Tre 2001 tr 45
Trang 536 Nghien curu Ton giao So 9 - 2009
vien vdng, hao huyen, cugc ddi la phu
hoa, sd'ng gfli Triet li sd'ng ay, cd the ndi
la cdng cim ngay vdi tinh t h i n Hu khdng
cfla Phat giao'^'
Ve phia Phat giao, vd'n l i mgt tdn giao
dn hda, khdng chap p h i p nen khdng bat
ngudi Viet phii tU bd phong tuc thdi quen
cfla minh de theo Phat Ngfldc lai, Phat
giio da biet thich flng dien t i dao p h i p
cfla minh theo trinh do dan chflng chfl
khdng bat d i n chflng phii thich flng vdi
dao phap cfla minh, vi theo Phat giio, dao
phip, chan li chi cd mgt nhflng cich dien ta
v i truyen dat thi cd tdi bon van tdm nghin
cich khic nhau Do vay mac du triet li
nha Phat rat trflu tfldng, khd hieu nhflng
nhflng ngfldi d i n lad dgng it hgc v i n thay
nd gin gfli than quen va hg theo Phat rat
ddng khdng phii vi giic ngd dugc chan li
tham sau vi dieu cua Phat ma vi Phat giio
da biet thich Ung, gin gfli vdi hg
Phat giio l i mdt tdn giio khep minh,
khdng khoe trfldng, khdng len tieng day
ddi, ning dd q u i khfl nen nd de dang di vio
long ngfldi, dac biet, nhflng con ngfldi "ra
di" vi sfl "that bai" trdng chinh tri Cu dan
phUdng Nam, nha't la ngUdi dan sdng nudc,
b i n chat vd'n that tha gian di, khdng phd
trUdng, ciu ki, tam khoang dat, vi tha, tinh
cam chan hda rat phu hdp vdi tinh t h i n
ciia Phat giio Nen, Phat giio da len ldi,
b i m re va phat trien trong cdng ddng cU
dan phUdng Nam
Hdn nfla, nhin mdt each tdng quit,
Phat giio l i mdt tdn giio t h i n h cdng tren
c i hai phfldng dien xuat the va nhdp the
Ve phfldng dien xuat the, Phat giao la tdn
giio n h i m muc dich khai phdng tam linh
va tri tue de con ngfldi kien tinh thanh
Phat v i ngd dfldc Dao, diet trfl vd minh,
vgng tam, vgng niem de trd ve vdi ban the
Chdn nhii, c h i n t h a t ban d i u va dat den cdi Niet Bdn Ve phfldng dien nhap the,
sau khi da ngd Dao, cac cao tang van cd the hoa minh vao cugc sd'ng nhan sinh,
md mang dao trang quan p h i p de giao
h o i con ngUdi khai dan tri tren mgi linh vUc Do dd, Phat giao da thoa man tam li thiic dung, dc thUc te cfla ngfldi d i n Viet ndi chung v i ngfldi dan Ca Mau ndi rieng Tflc la ngfldi dan Viet tuy de tin,
de me tin, fla huyen bi nhflng khdng q u i cudng tin v i thoat khdi nhan sinh, Dao -Ddi l i mdt
Phat giao cung l i mgt tdn giio cd ldi truyen dao dn h o i v i cd the chung sd'ng
h o i binh vdi cac tdn giao ddc t h i n khic,
do dd Phat giao cflng phfl hdp vdi tim thflc tdn giao hdn dung, da than va coi cic bac t h i n linh cd gia tri ngang nhau cfla ngfldi Viet Ngfldi dan cd the theo Phat, thd P h a t nhflng ben canh dd van thd c i T h i n h , thd M i u , thd Thanh Hoang, thd cay da cay de, dng binh vdi, ca dng, dng ba mfldi, v.v
Ndi tdm lai, P h a t giao cd nhieu diem tfldng thich vdi tam li, h o i n canh nhan smh va xa hgi cfla ngUdi Viet ndi chung
v i ngUdi dan phUdng Nam trong dd cd Ci Mau ndi rieng, nen ngay tfl khi du nhap vio Viet Nam, Phat giao g i n nhU khdng gap p h i i mdt trd ngai nao tfl phia n h i cam quyen cung nhfl ngfldi dan ndi day Chinh vi vay, P h a t giao da ben r l v i an
s i u vao ddi sd'ng cfla ngfldi dan Ca Mau, chi phdi va anh hfldng sau s i c den mgi mat cfla ddi sd'ng xa hgi./
9 Ngay nay xa hdi da cd nhieu bien chuye'n ngudi dan nai day cung da ham mudn va dam me hudng thu vat chat hon nhung hg van tim ra duoc mdt nep sdng an nhien ty tai mdi phii hgp voi tam hdn thanh binh vdn san cd ciia ho