Bởi đám tang cụ cố tổ là một sự kiện để mỗi người đó có dịp trình diễn cái vai trò của cá nhân mình trước xã hội: bà Văn Minh sẽ trình diễn đồ xô gai thuộc dạng mốt tân thời, Tuyết được [r]
Trang 1Văn mẫu lớp 11 : Phân tích tâm trạng các nhân vật
trong Hạnh phúc của một tang gia
1 Dàn ý phân tích tâm trạng các nhân vật trong Hạnh phúc của một tang gia
1.1 Dàn ý số 1
a Mở bài
Giới thiệu vấn đề: Số đỏ là cuốn tiểu thuyết ghê gớm có thể làm vinh dự chomọi nền văn học có nó cũng là tác phẩm đặc sắc bậc nhất trong sự nghiệp sáng táccủa Vũ Trọng Phụng Trong đoạn trích “Hạnh phúc của một tang gia” tài năngnghệ thuật của Vũ Trọng Phụng được thể hiện trực tiếp thông qua việc khắc họatâm trạng và tính cách của từng nhân vật trong câu chuyện
– Tất cả mọi người trong gia đình đều có những niềm vui riêng trước sự ra
đi của cụ cố Tổ:
Trang 2+ Cố Hồng vui vì được diễn vai của người con cả có hiếu, muốn được nghenhững lời trầm trồ tán thưởng của bà con trong khu phố về cái phúc của một giađình đại tư sản rằng khi con trai đã già mà cha mới mất.
+ Văn Minh cảm thấy vui sướng vì cái chúc thư kia cuối cùng cũng đi vàogiai đoạn thực hành
+ Cô Tuyết vui vì được mặc bộ trang phục ngây thơ để khoe với mọi ngườirằng mình chưa đánh mất chữ trinh
+ Phán Mọc Sừng vui sướng, hạnh phúc vì nhận được khoản tiền kha khá.+ Cậu Tú Tân vui vì có dịp trổ tài chụp ảnh
– Không những người trong gia đình cảm thấy hạnh phúc mà niềm vui cókhả năng lây lan ra tất cả mọi người ngoài gia đình
+ Những người bạn của gia đình vui vì có dịp khoe các loại râu, các loạihuân chương cao quý, đặc biệt hơn họ còn cảm thấy vui vì được ngắm bờ ngựcthấp thoáng trong bộ y phục ngây thơ của cô Tuyết
+ Hai viên cảnh sát Min-đơ, Min-toa thì vui vì được ghi biên bản phạt
+ Đám thanh niên nam nữ đi đưa tang vui vì được trò chuyện vui vẻ, chimchuột nhau
+ Người dân hàng phố thì vui vì được “thưởng thức” một đám ma to của giađình đại tư sản danh giá
–> Đám ma được tổ chức hoành tráng, nhưng lại mất đi cái trang nghiêmvốn có mà thể hiện đến tận cùng cái lố lăng, thiếu hiểu biết của những người tronggia đình
c Kết bài
Trang 3Thông qua bối cảnh của đám ma, từng lớp mặt nạ của những nhân vật trongtruyện được bóc trần, thể hiện đến cùng cái giả dối, giả nhân giả nghĩa của những
kẻ tự xưng trí thức, những người thuộc giới thượng lưu danh giá
1.2 Dàn ý số 2
I Mở bài
- Giới thiệu những nét tiêu biểu nhất về cây bút hiện thực Vũ Trọng Phụng
và đoạn trích Hạnh phúc của một tang gia
- Trong đoạn trích, tâm trạng các nhân vật trước cái chết của cụ cố Tổ là mộtkhía cạnh làm nên chất trào phúng cho đoạn trích
II Thân bài
Trước cái chết của một con người, đáng lẽ những người xung quanh phải cóthái độ đau buồn nhưng tâm trạng của các nhân vật (kể cả trong gia đình hay ngoàigia đình) đều làm cho người đọc cảm giác phẫn nộ
a Tâm trạng của những người trong gia đình
- Cụ cố Hồng:
+ đặc biệt háo danh: mới năm mươi tuổi, cụ cố Hồng mong được gọi là “cố”+ sung sướng đến ngây ngất vì nhờ có cái chết thật của cha mình mà đượcmọi người chú ý, vui vì được diễn trò già yếu trước mọi người
+ mơ màng nghĩ mình được mặc áo xô gai, lụ khụ ho khạc mếu máo đểngười ta nghĩ “ úi kìa con giai nhớn đã già thế kia kìa”
=> con người háo danh bề ngoài, không hề tiếc thương gì trước cái chết củachính người sinh ra mình
- Cụ bà: sung sướng vì ông Đốc tờ Xuân đã không giận mà còn giúp đáp,phúng viếng đến thế, và đám ma như thế kể là đã danh giá nhất
- Ông Văn Minh chồng:
Trang 4+ Vui vì chúc thư đã đi vào thời kì thực hiện chứ không còn là lí thuyết viểnvông nữa
+ vò đầu rứt tóc hợp thời trang hợp với một nhà có đám, kì thực, ông ta đang
lo gột rửa bằng xà phòng thơm cho quá khứ của Xuân…
=> Bất hiếu, đầy dã tâm
- Bà Văn Minh vợ:
+ sốt cả ruột vì mãi không được mặc đồ xô gai tân thời, cái mũ mấn trắngviền đen…
+ mừng rỡ vì được lăng xê những mốt y phục táo tạo nhất
=> người cháu thực dụng, thiếu tình người
- Cậu Tú Tân: Điên người lên vì bây giờ mới có dịp dùng đến mấy cái máyảnh mà cậu đã chuẩn bị từ lâu => thiếu suy nghĩ, thiếu tình cảm ruột thịt
Trang 5b Tâm trạng của những người ngoài gia đình
- Cảnh sát Min Đơ và Min Toa: “giữa lúc không có ai đáng bị phạt…đươngbuồn rầu…thì sung sướng cực điểm”
- Bạn bè cụ cố Hồng: những kẻ vừa háo danh, vừa háo sắc, họ chia buồn đểkhoe khoang các loại râu ria cùng những huân huy chương
- Nhà sư: Sư cụ Tăng Phú sung sướng và vênh váo ngồi trên một chiếc xe, vì
sư cụ chắc rằng, trong số thiên hạ đứng xem ở các phố, thế nào cũng có người nhận
ra rằng sư cụ đã đánh đổ được Hội Phật giáo
- Hàng phố: đám ma đi đến đâu huyên náo đến đấy, cả phố nhốn nháo khoeđám ma to, thiên hạ chỉ chu ý vào những kiểu quần áo tang
=> Không một ai thực sự tiếc thương cho sự ra đi của người đã mất, đây lànhững con người không một chút hiếu nghĩa, mất hết tình người
III Kết bài
- Khẳng định nhưng nét nghệ thuật tiêu biểu thể hiện thành công tâm trạngcủa các nhân vật trong đoạn trích: bút pháp hiện thực, nghệ thuật trào phúng…
- Bài học đạo đức rút ra cho bản thân
2 Bài văn mẫu Phân tích tâm trạng các nhân vật trong Hạnh phúc của một tang gia
2.1 Bài văn mẫu 1
Được mệnh danh là “Ông vua phóng sự đất Bắc”, Vũ Trọng Phụng đã để lạirất nhiều tác phẩm có giá trị hiện thực sâu sắc và ghi dấu ấn đậm nét của mìnhtrong mảng văn học trào phúng Việt Nam Số đỏ là cuốn tiểu thuyết ghê gớm cóthể làm vinh dự cho mọi nền văn học có nó cũng là tác phẩm đặc sắc bậc nhấttrong sự nghiệp sáng tác của Vũ Trọng Phụng Trong đoạn trích “Hạnh phúc củamột tang gia” tài năng nghệ thuật của Vũ Trọng Phụng được thể hiện trực tiếp
Trang 6thông qua việc khắc họa tâm trạng và tính cách của từng nhân vật trong câuchuyện.
“Hạnh phúc của một tang gia” thuộc chương V của tiểu thuyết Số đỏ nói vềđám ma của cụ cố Tổ Qua đám ma rình rang, hoành tráng đó tính cách của từngnhân vật dần được bộc lộ, không những thế, bằng tài năng nghệ thuật bậc thầy, tácgiả Vũ Trọng Phụng đã vô cùng tinh tế khi đi miêu tả tâm trạng của từng nhân vậtxuất hiện trong đoạn trích ấy
Đám ma của cụ cố Tổ diễn ra thật lạ lùng, lạ lùng từ những nghi thức đếnthái độ của những thành viên trong gia đình và những người ngoài gia đình Theo
lẽ thường, một gia đình khi có tang thì không khí bao trùm là sự đau khổ, xót xakhi mất mát cả về người và tình cảm thì đám ma của cụ cố Tổ lại hoàn toàn trái vớicái lẽ thường ấy Không hề có giọt nước mắt đau khổ, xót thương nào mà ngược lại
sự ra đi của cụ cố Tổ còn mang đến hạnh phúc cho tất cả mọi người, nghịch lí nàyđược thể hiện chính trong nhan đề của đoạn trích “Hạnh phúc của một tang gia”
Tất cả mọi người trong gia đình đều có những niềm vui riêng trước sự ra đicủa cụ cố Tổ Cố Hồng là con trai của cụ cố Tổ, trước sự ra đi của bố- người đứngđầu gia đình, cố Hồng không tỏ ra lo lắng xót thương mà còn thấy hạnh phúc vìcuối cùng cũng được mặc áo xô gai, chống gậy, miệng ho lụ khụ Cố Hồng vui vìđược diễn vai của người con cả có hiếu, muốn được nghe những lời trầm trồ tánthưởng của bà con trong khu phố về cái phúc của một gia đình đại tư sản rằng khicon trai đã già mà cha mới mất
Văn Minh là cháu đích tôn của người mất, theo lẽ thường Văn Minh cần hỗtrợ cha trong việc lo ma chay cho ông nhưng hắn ta lại cảm thấy vui sướng vì cáichúc thư kia cuối cùng cũng đi vào giai đoạn thực hành, thậm chí Văn Minh còncãi nhau với vợ vì không biết nên cưới chạy tang hay không Cô Tuyết vui vì được
Trang 7mặc bộ trang phục ngây thơ để khoe với mọi người rằng mình chưa đánh mất chữtrinh mà không biết rằng hành động của mình lố lăng đến kệch cỡm.
Phán Mọc Sừng vui sướng, hạnh phúc vì nhận được khoản tiền kha khá, cậu
Tú Tân vui vì có dịp trổ tài chụp ảnh Không những người trong gia đình cảm thấyhạnh phúc mà niềm vui có khả năng lây lan ra tất cả mọi người ngoài gia đình.Những người bạn của gia đình vui vì có dịp khoe các loại râu, các loại huânchương cao quý, đặc biệt hơn họ còn cảm thấy vui vì được ngắm bờ ngực thấpthoáng trong bộ y phục ngây thơ của cô Tuyết
Hai viên cảnh sát Min-đơ, Min-toa thì vui vì được ghi biên bản phạt, đámthanh niên nam nữ đi đưa tang vui vì được trò chuyện vui vẻ, chim chuột nhau.Người dân hàng phố thì vui vì được “thưởng thức” một đám ma to của gia đình đại
tư sản danh giá Đám ma được tổ chức hoành tráng, nhưng lại mất đi cái trangnghiêm vốn có mà thể hiện đến tận cùng cái lố lăng, thiếu hiểu biết của nhữngngười trong gia đình
Thông qua bối cảnh của đám ma, từng lớp mặt nạ của những nhân vật trongtruyện được bóc trần, thể hiện đến cùng cái giả dối, giả nhân giả nghĩa của những
kẻ tự xưng trí thức, những người thuộc giới thượng lưu danh giá Từ việc khắc họachân dung tính cách, tâm trạng của từng nhân vật Vũ Trọng Phụng đã châm biếmsâu cay với xã hội thực dân nửa phong kiến
2.2 Bài văn mẫu 2
“Số đỏ” là cuốn tiểu thuyết trào phúng được viết theo khuynh hướng hiệnthực chủ nghĩa Tác phẩm đã phát huy cao độ tài năng châm biếm, đả kích sắc sảocủa Vũ Trọng Phụng trước những thói xấu xa, giả dối của xã hội thực dân, phongkiến nửa đầu thế ki XX Dưới ngòi bút kì tài của Vũ Trọng Phụng, chương nào,
Trang 8đoạn nào cũng thú vị, hấp dẫn như một màn hài kịch trọn vẹn Đặc biệt gây ấntượng là chương “hạnh phúc của một tang gia”.
Ý nghĩa châm biếm gửi cả trong cái tên của chương truyện Một gia đình cótang, thậm chí đại tang ắt phải tiếc thương, sầu não đến chừng náo, ấy vậy mà lạihạnh phúc Mới nghe có vẻ ngược đời nhưng trong hoàn cảnh cụ thể của gia đìnhnày thì điều ấy lại chân thực, hợp lí Ở đám tang cụ Tổ, mọi người đều vui như
“tết”: con cái, cháu chắt, họ hàng thân thích, người quen biết… ai cũng thấy đây làmột dịp may hiếm có để thoả mãn một nguyện vọng, một ý đồ nào đó
Vũ Trọng Phụng vạch rõ chân tướng nhố nhăng, lố bịch của những hạngngười mang danh là thượng lưu, quý phái, văn minh, tân tiến nhưng thực chất lại lànhững cặn bã, quái thai của cái xã hội dở Tây dở ta buổi ấy
Trong chương này, tác giả đã xây dựng thành công những tình huống điểnhình để bộc lộ những tính cách đặc sắc Trước hết, phải nói đến thái độ của những
kẻ có quan hệ ruột rà với cụ Tổ
Cái chết của cụ chẳng làm cho đứa con, đứa cháu nào tiếc thương bởi đã từlâu, họ mong cụ chết cho nhanh để chia gia tài Thay vào sự tiếc thương, cái chếtcủa cụ đã đem đến cho họ niềm vui to lớn không che giấu nổi – một “hạnh phúc”:Cái chết kia đã làm cho nhiều người sung sướng lắm Bọn con cháu vô tâm ai cũngvui sướng thoả thích… Người ta tưng bừng vui vẻ đi đưa giấy cáo phó, gọi phườngkèn, thuê xe đám ma… Tang gia ai cũng vui vẻ cả…
Cậu tú Tân, cháu nội cụ Tổ hào hứng, phấn khởi thật sự vì cậu có dịp trổ tài
sử dụng cái máy ảnh mà mãi cậu không được dùng đến Vợ Văn Minh (cháu dâu)mừng rỡ vì sẽ được mặc đồ xô gai tân thời… để quảng cáo cho một kiểu đồ tangmới lạ của cửa hàng Âu hoá vừa mới chế ra
Trang 9Còn người con trai cả của cụ Tổ thì sung sướng vì một lí do khác lớn hơn
“cụ cố Hồng mơ màng đến cái lúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa hokhạc vừa khóc mếu để cho thiên hạ bình phẩm, ngợi khen: úi kìa, con giai nhớn đãgià đến thế kia kìa” Văn Minh (cháu nội), đã từng du học tận bên Tây bao năm, vềnước không có lấy một mảnh bằng, chỉ nhăm nhăm nghĩ tới chuyện chia gia tài thìthích thú ra mặt vì cái chúc thư kia đã vào thời kì thực hành chứ không còn là lýthuyết viển vông nữa Riêng người cháu rể (Phán mọc sừng) lại khấp khởi, sướngrơn trong bụng vì đã được bố vợ nói nhỏ vào tai rằng sẽ chia cho thêm một số tiềnvài nghìn đồng Chính ông không ngờ rằng giá trị đôi sừng hươu vô hình trên đầuông ta mà lại to đến thế!
Không khí của đám ma là không khí của một ngày hội Đây cũng chính làmâu thuẫn trào phúng gây cười ra nước mắt xuyên suốt hoạt cảnh này Đám ma rất
to, to chưa từng thấy ở đất Hà Thành xưa nay., Có đủ cả kiệu bát cống, lợn quay đilọng, vài ba trăm câu đối, bức trướng, vòng hoa phúng điếu, vài trăm người đưađám nghiêm nghị, thành kính đi sát ngay sau linh cữu cụ Tổ, trong đủ thứ tiếng kènhuyên náo: kèn ta, kèn Tây, kèn Tàu, có cả âm thanh chói tai, rộn rã của lốc bốcxoảng và bu-dích…
Đám ma cụ Tổ trở thành dịp may hiếm có để trưng bày và quảng cáo cácmốt quần áo Âu hoá mới nhất của tiệm may vợ chồng Văn Minh – sản phẩm độcđáo của nhà thiết kế mĩ thuật Typn Cô Tuyết cháu gái cụ Tổ với bộ y phục ngâythơ khá hở hang và nét mặt cố tạo ra một vẻ buồn lãng mạn, rất đúng mốt một nhà
có đám, khiến cho bao nhiêu vị khách đàn ông khi trông thấy làn da trắng thập thòtrong làn áo voan trên cánh tay và ngực Tuyết phải xúc động còn hơn nghe tiếngkèn… ai oán, não nùng Bộ đồ tang đã được cách tân của vợ Văn Minh cũng làmcho mọi người phải xuýt xoa, trầm trồ…
Trang 10Ngoài những thân nhân của người quá cố phải nói đến đám bạn bè, quankhách của tang chủ, đi đưa đám không phải để chia buồn mà là cốt khoe ngực đầynhững huy chương như: Bắc Đẩu bội tinh, Long bội tinh, Vạn Tượng bội tinh….trên mép và cằm đều đủ râu ria, hoặc dài hoặc ngắn, hoặc đen hoặc hung hung,hoặc lún phún hay rầm rậm …Đám phụ nữ quý phái, đám trai thanh gái lịch đangtheo đuổi, học đòi phong trào Âu hoá, vừa đi đưa ma vừa cười tình với nhau, bìnhphẩm nhau, chê bai nhau, hẹn hò nhau… Và mỉa mai thay, họ làm tất cả nhữngchuyện ấy bằng vẻ mặt buồn rầu của những người đi đưa ma Điều đó chứng tỏ họhoàn toàn dửng dưng với người chết, tất cả đều thản nhiên, vui vẻ và dối trá.
Người dân hai bên đường đổ xô ra xem đám ma như xem một sự lạ Đám ma
to đến nỗi những người trong tang gia cảm thấy hết sức sung sướng và hàng phốnhốn nháo cả lên khen đám ma to Nhà văn lạnh lùng bình luận: “đám ma to tát cóthể làm cho người chết nằm trong quan tài cũng phải mỉm cười sung sướng, nếukhông gật gù cái đầu” Thật là mỉa mai, chua chát!
Đằng sau sự phô trương, cố làm ra vẻ long trọng, danh giá ấy là sự rởm đờiđến mức lố lăng, là thói háo danh đến trơ trẽn của bọn người giàu sang, hãnh tiến
và bao trùm lên tất cả là thói đạo đức giả, tự lừa mình và lừa người
Song song với việc mô tả hình thức đám ma với đủ các nghi thức trọng thể,
Vũ Trọng Phụng không quên đi sâu thể hiện, phanh phui mặt trái của nó Ngòi bútsắc sảo của nhà văn trưng lên liên tiếp những bức biếm hoạ trước mắt người đọc,
để rồi giúp người đọc nhận ra rằng cái đám ma to tát ấy chỉ thiếu một cái duy nhất
mà cũng quan trọng nhất của đám ma – đó là tình người Thiếu lòng thương tiếcchân thành đối với người đã khuất thì tất cả những hình thức loè loẹt, om sòm kiađều trở thành vô nghĩa, thành trò cười cho thiên hạ Những kẻ có mặt trong đám
ma giống nhau ở chỗ đều giả dối và vô đạo đức
Trang 11Xuân Tóc Đỏ xuất hiện, đẩy sự lố lăng, dị hợm của đám ma cụ Tổ lên tớiđỉnh cao Hắn chọn đúng lúc để có mặt, trước sự chú ý của mấy trăm con người vàgây ấn tượng mạnh với hai vòng hoa đồ sộ, sáu chiếc xe kéo sang trọng và mộtđám sư, cùng loại sư của báo Gõ mõ Điều này khiến cho bà cố Hồng càng thêmsung sướng: “ấy, giả không có món ấy thì là thiếu chưa được to, may mà ông Xuân
đã nghĩ hộ tôi” Còn cô Tuyết, người yêu của Xuân Tóc Đỏ cũng phải cảm động
mà liếc mắt đưa tình với hắn
Mấy chi tiết tả cảnh hạ huyệt càng mỉa mai, trào phúng Vũ Trọng Phụng tả
nó như một vở kịch mà bàn tay dàn dựng của đạo diễn quá ư lộ liễu, trắng trợn: cậu
Tú Tân bắt từng người phải chống gậy, gục đầu, cong lưng, lau mắt… để cậu chụpảnh, trong khi bạn hữu của cậu rầm rộ nhảy lên những ngôi mả khác mà chụp đểcho ảnh khỏi giống nhau Chất bi hài của cảnh khiến người đọc cười ra nước mắt.Chỉ có một tiếng khóc lớn nhất bật lên là của ông Phán mọc sừng: “ông oặt người
đi, khóc mãi không thôi và tiếng khóc của ông thật đặc biệt: Hức! Hức! Hức” Ôngthương cho người đã khuất chăng? Không phải! Ông đang đóng kịch trước mặtmọi người Thực ra, cụ Tổ chết…ông ta rất mừng vì được chia phần khá nhiều, kể
cả cái giá của bộ sừng mà cô vợ ông đã cắm lên đầu ông Miệng khóc, tay ôngPhán dúi nhanh vào tay Xuân Tóc Đỏ một cái giấy bạc năm đồng gấp làm tư… đểtrả công hắn đã gọi ông là Phán mọc sừng trước họ hàng nhà vợ, nhờ đó mà ông ta
có thêm được một món tiền lớn
Qua chương “Hạnh phúc của một tang gia” Vũ Trọng Phụng bộc lộ xuất sắctài kể chuyện của mình Bút pháp của Vũ Trọng Phụng giỏi ở chỗ phóng đại mànhư không phóng đại, làm cho mọi việc đều như thật và hơn thật, ông chú ý đếncác mâu thuẫn giữa hiện tượng và bản chất, khai thác triệt để nhằm gây nên nhữngtràng cười có ý nghĩa phê phán sâu sắc Cảnh đám ma hiện ra như một màn hài
Trang 12kịch sinh động, một bức biếm hoạ khổng lồ và chi tiết về cái xã hội tự xưng làthượng lưu, sang trọng ở Hà Nội thời đó đang phơi bày tất cả cái bản chất lố lăng
và đồi bại trước mắt mọi người
2.3 Bài văn mẫu 3
Ở đời có mấy ai lại “sung sướng”, “hạnh phúc”, “vui vẻ” trước cái chết củacon người, đôi khi đến cả cái chết của kẻ thù không đội trời chung cũng không nhưthế Huống chi đó lại là sự ra đi của người thân, là sự ra đi của đấng sinh thành thìlàm sao có thể lấy làm hạnh phúc được? Thế mà kì lạ với mỉa mai thay, có một
“tang gia” trong tiểu thuyết Số đỏ của Vũ Trọng Phụng lại “hạnh phúc” thật, lại
“nhiều người sung sướng lắm”, lại “ai cũng vui vẻ cả”, ! Điều này đã được thểhiện rất rõ ở chương Hạnh phúc của một tang gia
Vũ Trọng Phụng được biết đến là “ông vua phóng sự đất Bắc” và ông có rấtnhiều tác phẩm để đời nổi tiếng như mang được những phong thái riêng và ông nổinhất đó chính là mảng văn học trào phúng Tác phẩm Số đỏ là một trong những
“đứa con yêu” nhất của nhà văn tài năng này Và có lẽ rằng tác phẩm hay ở cáchnhà văn xây dựng được nhiều nhân vật, nhưng mỗi nhân vật lại như được mangmột sắc thái riêng để hòa vào sắc thái chung của truyện
Chương V với tiêu đề Hạnh phúc của một tang gia là một chương đặc sắcnhư đã thể hiện được những tính cách nhân vật điển hình Trong chương này, tácgiả đã xây dựng thành công những tình huống điển hình để bộc lộ những tính cáchđặc sắc Trước hết, phải nói đến thái độ của những kẻ có quan hệ ruột với cụ Tổ.Cái chết của cụ chẳng làm cho đứa con, đứa cháu nào tiếc thương bởi từ lâu, họmong cụ chết thật nhanh để chia gia tài Thay vào đó, cái chết của cụ đã đem đếncho sự niềm vui – một “hạnh phúc”
Trang 13Ông Phán mọc sừng là thành viên được tác giả nhắc đến đầu tiên trong đámcon cháu đó Phán mọc sừng – cháu rể “quý hóa” của cụ cố thì đang sung sướng vìvới sự giúp đỡ của Xuân Tóc Đỏ, kế hoạch hoang dâm tai tiếng của vợ ông làm vũkhí “đào mỏ” đã thành công mĩ mãn Nhờ đó mà ông cháu rể này “đã được cụ cốHồng nói nhỏ vào tai rằng sẽ chia cho con gái và con rể thêm một số tiền là vàinghìn đồng” Chính ông ta cũng “không ngờ rằng giá trị đôi sừng hươu vô hìnhtrên đầu ông ta mà lại to đến thế”.
Niềm vui của cụ cố Hồng thuộc kiểu “hiếu danh mù quáng” đến mức nguxuẩn và lố bịch Đối với nhân vật kì quặc này, ông cụ thân sinh qua đời sẽ là một
cơ hội hiếm có để cụ cố Hồng lên chức cụ cố trước mắt bàn dân thiên hạ, mặc dù
về tuổi đời, cụ mới ngoài năm mươi! Cụ “nhắm nghiền mắt lại để mơ màng đến cáilúc cụ mặc đồ xô gai, lụ khụ chống gậy, vừa ho vừa khóc mếu để cho thiên hạ phảichỉ trỏ “Úi kìa, con giai nhớn đã già đến thế kia kìa !” và “cụ chắc cả mười phầnrằng ai cũng phải khen một cái đám ma như thế, một cái gậy như thế, ’’
Còn Văn Minh – cháu đích tôn của cụ cố tổ thì cũng có lí do để vui: chắcchắn sẽ được chia cho một số tài sản rất lớn nên điều “băn khoăn” của ông ta là
“mời luật sư đến chứng kiến cái chết của ông nội” Thật vui vẻ vì “thế là từ nay trở
đi cái chúc thư kia sẽ đi vào thực hành chứ không còn là lý thuyết viển vông nữa”
Các thành viên còn lại chỉ thực sự hạnh phúc khi cụ Hồng ra lệnh phát phục.Bởi đám tang cụ cố tổ là một sự kiện để mỗi người đó có dịp trình diễn cái vai tròcủa cá nhân mình trước xã hội: bà Văn Minh sẽ trình diễn đồ xô gai thuộc dạngmốt tân thời, Tuyết được diện bộ y phục mang tên Ngây thơ để chứng minh vớithiên hạ rằng mình chưa đánh mất chữ trinh… Rồi cậu Tú Tân sẽ trình diễn tàinghệ chụp ảnh trong đám tang, còn ông Typn sung sướng bởi được báo chí lăng xêcác mẫu thời trang mà ông dày công thuyết kế…
Trang 14Niềm vui hạnh phúc do cái chết của cụ cố tổ đem lại không chỉ ngập tràntrong tâm hồn các thành viên trong gia đình cụ cố Hồng mà còn lan tỏa ra cả ngoàitang quyến Đó là niềm vui bỗng lại có công ăn việc làm, hai cảnh binh thuộc bộthứ mười tám Min Đơ và Min Toa được thuê giữ trật tự cho đám ma “đã trông nomrất hết lòng”.
Các ông “tai to mặt lớn” - những người bạn của cụ cố Hồng nhân dịp đếnchia buồn với tang gia mà tiện có dịp khoe công trạng một đời với đủ loại huânchương “Bắc Đẩu bội tinh, Long bội tinh, Cao Mên bội tinh, Vân Tượng bộitinh…” Tuy nhiên, cái đám đầy râu ria ấy lại đang mãn nguyện, sung sướng khiđến chia buồn bỗng lại được thưởng thức cái làn da trắng thập thò trong làn áovoan trên cánh ngực Tuyết
Sư cụ Tăng Phú thì “sung sướng và vênh váo trên một chiếc xe vì sư cụ chắcrằng trong số thiên hạ đứng xem ở phố, thể nào cũng có người nhận ra rằng sư cụ
đã đánh đổ được Hội Phật giáo…”
Với đám giai thanh, gái lịch Hà thành, những kẻ không dính líu chút nào vềquan hệ họ hàng, ruột thịt với người đã khuất thì niềm vui của họ ở đây là cơ hội
để “chim nhau, cười tình với nhau, bình phẩm nhau, chê bai nhau, ghen tuôngnhau, hẹn hò nhau…” Nhưng có lẽ người hạnh phúc nhất là Xuân Tóc Đỏ, dù anh
ta không có ý thức được điều đó Cái chết của cụ tổ đem lại cho Xuân hai món hờigồm cả danh dự lẫn tiền bạc
Cảnh đám ma mà như hội Trai gái thì “chim chuột nhau”, những kẻ kháchthì vui sướng vì được thể hiện được khoe mẽ hay là mừng thầm khi có thể có chúttài sản của người đã mất Điệp khúc “Đám cứ đi” như gợi ra một cái gì đó gợi ramột cái đám ma thật to nhưng lại chất chứa đầy những thói lố lăng và kệch cỡm