Cơ chế quản lý tài chính đảm bảo cung ứng dịch vụ Bưu chính công ích đối với Tổng công ty Bưu chính Việt nam

[r]

I M U

1 Tính c p thi t c a tài

t t c các qu c gia trên th gi i, tính thi t y u c a d ch v b u chính i

i xã h i luôn c th a nh n và Nhà n c luôn có trách nhi m m b o duytrì cung ng các d ch v b u chính nh m ph c v u hành c a Nhà n c và s

c l p v i vi n thông thì ngu n tài tr tr c ti p, bù chéo và khép kín t thu

nh p ho t ng vi n thông trong mô hình m t doanh nghi p không còn n a Trong b i c nh ó, v i chính sách i m i kinh t , m c a th tr ng c anhà n c, T ng công ty B u chính Vi t Nam ã và ang m t i v trí c quy ndoanh nghi p, ph i ph n u trong môi tr ng c nh tranh gay g t càng t ngthêm khó kh n cho vi c m b o d ch v b u chính thi t y u cho xã h i v i m c

c th p Vì v y, Nhà n c ã quy nh d ch v b u chính là ch v công ích

th c hi n chính sách cung ng d ch v b u chính công ích trong u

ki n không còn bù chéo t thu nh p ho t ng vi n thông, Nhà n c ph i có c

ch tài tr cho T ng công ty B u chính Vi t Nam ho t ng khi c Nhà n c

t hàng cung ng các d ch v b u chính công ích ngay t khi B u chính tách

kh i Vi n thông tài: ch qu n lý tài chính m b o cung ng d ch v

u chính công ích i v i T ng công ty B u chính Vi t Nam góp ph n th c

hi n các yêu c u ang t ra trong công tác qu n lý v d ch v công trong l nh

Nghiên c u c ch qu n lý tài chính m b o cung ng d ch v công ích

i v i T ng công ty B u chính Vi t Nam giai n 2003 - 2007

- Lu n v n h th ng hóa, nghiên c u b sung, lu n gi i nh ng v n lý

lu n c b n v vai trò, trách nhi m m b o cung ng d ch v công ích trong n nkinh t th tr ng Qua ó làm n i b t s c n thi t Nhà n c m b o cung ng

ch v b u chính công ích, ng th i kh ng nh tính t t y u c a vi c m b otài tr cho vi c cung ng d ch v b u chính công ích v i m t t duy m i.

- T phân tích v chính sách và th c tr ng c ch qu n lý tài chính cung

ng d ch v b u chính c a T ng công ty B u chính Vi t Nam Vi t Nam

nh ng n m g n ây có nh ng ánh giá v k t qu t c, ch ra nh ng t n

i trong c ch qu n lý tài chính cung ng d ch v b u chính công ích

- Trên c s phân tích nh ng y u t c thù, lu n v n trình bày các quanm; lu n gi i các xu t v c ch qu n lý tài chính m b o cung ng d ch

b u chính công ích trong u ki n chuy n i sang n n kinh t th tr ng

Vi t Nam và phù h p v i l trình chia tách B u chính - Vi n thông

CH NG 1

T S V N C B N V C CH QU N LÝ TÀI CHÍNH CUNG NG D CH V B U CHÍNH CÔNG ÍCH

ng và giá c c do c quan nhà n c quy nh

ch v BCPC là d ch v th trong n c và qu c t có kh i l ng nchi c n 2kg

- D ch v b u chính b t bu c là d ch v b u chính c cung c p theo yêu

u c a Nhà n c nh m ph c v phát tri n kinh t - xã h i và b o m qu cphòng, an ninh D ch v b u chính b t bu c g m:

+ D ch v phát hành báo chí:

+ D ch v b u chính b t bu c khác: Các d ch v b u chính ph c v ng,Nhà n c, ph c v qu c phòng, an ninh, các d ch v mang tính kh n c p ph c phòng ch ng thiên tai, d ch b nh và các d ch v b u chính khác

1.1.3 T ch c ho t ng cung ng d ch v công ích

- Các lo i hình doanh nghi p tham gia th c hi n cung ng s n ph m, d ch công ích

+ Các công ty Nhà n c th c hi n m c tiêu ch y u, th ng xuyên và n

nh cung c p s n ph m, d ch v công ích

+ Các công ty Nhà n c c bi t tr c ti p ph c v qu c phòng, an ninh.+ Các công ty Nhà n c ho t ng kinh doanh th c hi n ho t ng côngích

+ Các doanh nghi p ho t ng kinh doanh thu c các thành ph n kinh t khác tham gia th c hi n ho t ng công ích

- Các ph ng th c cung ng s n ph m, d ch v công ích+ Nhà n c t ch c u th u, doanh nghi p th ng th u s th c hi n ho t

ng công ích

+ Nhà n c t hàng cho doanh nghi p

+ Nhà n c giao k ho ch cho doanh nghi p

1.2 C ch qu n lý tài chính i v i ho t ng cung ng d ch v b u chính công ích

- Quy nh vùng d ch v dành riêng

- Thi t l p Qu n i b ngành

- Nhà n c giao b u chính s h u c ph n l nh v c kinh doanh có lãi

- B u chính c c p phép kinh doanh m t s d ch v có lãi trên m ngBCCC (ngân hàng, b o hi m, )

- Các hình th c thanh toán cho doanh nghi p c t hàng s n xu t, cung

ng s n ph m, d ch v công ích:

+ Tr giá s n ph m, d ch v công ích th c hi n theo ph ng th c t hàng

là kho n h tr tài chính c a ngân sách nhà n c theo m c c nh tính trên t ng

n v s n ph m, d ch v công ích cho doanh nghi p s n xu t và cung ng

n ph m, d ch v công ích do Nhà n c t hàng

+ Tr c p cho s n xu t và cung ng s n ph m, d ch v công ích th c hi ntheo ph ng th c t hàng là kho n h tr tài chính c a ngân sách nhà n c chodoanh nghi p s n xu t và cung ng s n ph m, d ch v công ích do Nhà n c

t hàng

- M c thanh toán theo t ng hình th c:

+ M c tr giá s n ph m, d ch v công ích th c hi n theo ph ng th c thàng là ph n chênh l ch gi a giá tiêu th theo quy nh c a Nhà n c v i chi phí

n xu t h p lý c a doanh nghi p s n xu t và cung ng s n ph m, d ch vcông ích do Nhà n c t hàng

+ M c tr c p cho s n xu t và cung ng s n ph m, d ch v công ích th c

hi n theo ph ng th c t hàng là ph n chênh l ch gi a s ti n do Nhà n cthanh toán ho c do ng i c h ng s n ph m, d ch v công ích thanh toán v ichi phí s n xu t h p lý c a doanh nghi p s n xu t và cung ng s n ph m,

ch v công ích do Nhà n c t hàng

CH NG 2

TH C TR NG C CH QU N LÝ TÀI CHÍNH CUNG NG

CH V B U CHÍNH CÔNG ÍCH I V I T NG CÔNG TY B U

CHÍNH VI T NAM

2.1 Khái quát v T ng công ty B u chính Vi t Nam

p oàn B u chính Vi n thông Vi t Nam (sau ây vi t t t là VNPT)

c hình thành trên c s s p x p, t ch c l i T ng công ty B u chính Vi nthông Vi t Nam (sau ây vi t t t là TCT BCVN) và các n v thành viên

TCT BCVN là n v h ch toán c l p, c thành l p theo Quy t nh 16/2007/Q -BBCVT ngày 15/6/2007 c a B B u chính vi n thông (nay là Thông tin và Truy n thông)

Hi n nay TCT BCVN là doanh nghi p l n nh t và duy nh t có quy mô

ng, th ph n và c s h t ng r ng kh p m b o cung ng d ch v BCCI và

d ng m ng BCCC kinh doanh các d ch v khác theo quy nh c a pháp

lu t

* C c u t ch c c a TCT BCVN:

- Lãnh o g m: T ng giám c, Phó T ng giám c, k toán tr ng

- B máy giúp vi c g m: V n phòng; Ban T ch c - Lao ng; Ban K

ho ch - u t ; Ban Tài chính k toán; Ban Tem b u chính; Ban qu n lý uhành m ng; Ban kinh doanh d ch v ti p th bán hàng; Trung tâm công ngh và

qu n lý d li u

- Các n v thành viên g m: 64 B u n t nh, thành ph ; Công ty pháthành báo chí Trung ng; Công ty B u chính và liên t nh qu c t ; Công ty Tem

u n; Công ty d ch v ti t ki m b u n; Công ty in tem B u n; Công ty

liên doanh VNP-DHL; Công ty c ph n chuy n phát nhanh; Công ty c ph n

o hi m B u n; Công ty c ph n du l ch b u n

2.2 Th c tr ng c ch qu n lý tài chính cung ng d ch v b u chính công ích i v i T ng công ty B u chính Vi t Nam

- Nhà n c ch a có m t khung pháp lý ng b i v i vi c cung ng

ch v BCCI

Th c t trên cho th y sau khi tách kh i vi n thông, kh i b u chính - c th

là TCT BCVN s g p nh ng khó kh n l n v tài chính, òi h i ph i có s h tr

a Nhà n c trong nh ng n m u chia tách th c hi n chính sách cung ng

ch v BCCI trong b i c nh chia tách ho t ng kinh doanh và ho t ng côngích, Th t ng Chính ph ã ban hành Quy t nh s 65/2008/Q -TTg ngày22/5/2008 v cung ng d ch v BCCI Nh ng cho n nay B Tài chính ch aban hành v n b n h ng d n c ch qu n lý tài chính m b o cung ng d ch vBCCI i v i TCT BCVN theo Quy t nh này

- T tr c n nay, VNPT th c hi n h ch toán t p trung toàn b các ho t

ng s n xu t kinh doanh kh i b u chính và kh i vi n thông, ch a h ch toánriêng, rõ hi u qu ho t ng c a t ng kh i, c a t ng d ch v và c a t ng n vthành viên nên vi c xác nh y và chính xác s kinh phí bù chéo t thu

nh p vi n thông cho ho t ng b u chính là r t khó kh n

- Trong mô hình h ch toán ph thu c, khép kín trong n i b doanh nghi p,TCT BCVN ã và ang ph i th c hi n bù chéo, l y lãi t các d ch v vi n thông

bù p cho nh ng kho n l t d ch v b u chính

- H n n a t tr c n nay VNPT ch a tách ho t ng kinh doanh và ho t

ng công ích trong l nh v c b u chính nên vi c xác nh m c h tr cho ph ncông ích g p nhi u khó kh n

- K ho ch s n xu t kinh doanh c xây d ng t p trung cho c b u chính

và vi n thông, không phân bi t các ho t ng công ích và kinh doanh

2.3 ánh giá th c tr ng c a T ng công ty B u chính Vi t Nam

- Trong su t 60 n m qua, m ng BCCC do VNPT duy trì ã kh ng nh vaitrò quan tr ng trong các ho t ng c a i s ng kinh t - xã h i

- C ch h ch toán chung gi a các d ch v , nh t là ho t ng kinh doanh

và ho t ng công ích t n t i an xen, ch a tách b ch d n n khó kh n trong

vi c tính toán giá thành, ánh giá hi u qu kinh doanh các d ch v , khó t o ra

c c ch khuy n khích, thúc y s n xu t kinh doanh phát tri n

- C ch qu n lý doanh thu và chi phí t p trung nh hi n nay ch a t o

c ng l c thúc y m nh i v i các n v thành viên

- Vi c xây d ng t p trung k ho ch s n xu t kinh doanh hàng n m cho c

u chính và vi n thông và ngu n l c c phân b theo k ho ch c duy t

o tâm lý l i trông ch c p trên, thi u tính ch ng trong s n xu t kinhdoanh

- C ch tài chính c thù do nhà n c ban hành ch a tính n y u t l mphát các y u t u vào, ch a có l trình u ch nh t ng d n giá c c d ch vBCCI

- Lao ng c a m ng BCCC trình và n ng su t lao ng còn th p

- Hi u qu s n xu t kinh doanh d ch v b u chính còn th p, thu ch a

bù chi phí, ph i có s h tr t k t qu kinh doanh d ch v vi n thông

CH NG 3

CH QU N LÝ TÀI CHÍNH M B O CUNG NG

D CH V B U CHÍNH CÔNG ÍCH I V I T NG CÔNG TY

B U CHÍNH VI T NAM 3.1 nh h ng xây d ng c ch qu n lý tài chính m b o cung ng

ch v b u chính công ích i v i T ng công ty B u chính Vi t Nam

3.1.1 nh h ng ho t ng cung ng d ch v b u chính c a T ng công

ty B u chính Vi t Nam

- Phát tri n b u chính Vi t Nam theo h ng c gi i hoá, t ng hoá, tin

c hoá, nh m t trình hi n i ngang t m các n c tiên ti n trong khu v c

- u tiên phát tri n m ng thông tin dùng riêng hi n i ph c v ng,Chính ph , qu c phòng, an ninh

- y nhanh t c ph c p các d ch v b u chính trong c n c Bên

nh các d ch v c b n c nh, y m nh phát tri n các d ch v giá tr gia t ngkhác

- Phát tri n nhanh, a d ng hoá, khai thác có hi u qu các lo i hình d ch

nh m cung c p cho ng i s d ng các d ch v b u chính v i ch t l ng cao.3.1.2 nh h ng xây d ng c ch qu n lý tài chính m b o cung ng

ch v b u chính công ích i v i T ng công ty B u chính Vi t Nam

Vi c xây d ng c ch qu n lý tài chính m b o cung ng d ch v BCCI

i v i TCT BCVN theo h ng gi m d n tài tr c a nhà n c, t ng kh n ng t

bù p chi phí c a TCT BCVN qua các n m Ch m nh t n h t n m 2013, TCTBCVN t bù p chi phí duy trì ho t ng c a m ng BCCC, ti n t i t cân b ngthu chi và có lãi

3.2 C ch qu n lý tài chính m b o cung ng d ch v b u chính công ích i v i T ng công ty B u chính Vi t Nam

3.2.1 Nhóm gi i pháp t phía nhà n c3.2.1.1 Nhà n c c n có c ch t o ngu n tài chính m b o cung ng

- Ph ng án (3): Nhà n c cho trích t l i nhu n v n ch s h u Nhà

c hàng n m c a Công ty m và các Công ty thành viên c a T p oàn

* Giai n ba n m ti p theo (2011 - 2013): Nhà n c s c p t ngân sáchnhà n c thanh toán cho TCT BCVN

* Sau n m 2013, TCT BCVN t cân i chi phí duy trì cung c p d ch vBCCI trên c s l trình u ch nh giá c c h p lý và có s h tr t chính sách

ch v b u chính dành riêng c a Nhà n c

3.2.2.2 Nhà n c c n ban hành c ch thanh toán thu n l i cho doanhnghi p và m b o n gi n trong qu n lý nhà n c nh m áp ng yêu c u ch t

ng cung ng d ch v BCCINhà n c c n xây d ng m t c ch qu n lý thanh toán ch t ch , tinh gi n,nhanh chóng k p th i t khâu xây d ng k ho ch n quy t toán, t o u ki nthu n l i cho ho t ng c a doanh nghi p, m b o n gi n trong qu n lý nhà

nh c a Lu t Thu giá tr gia t ng

+ Cho phép áp d ng u ãi v thu thu nh p doanh nghi p i v i TCTBCVN nh tr ng h p doanh nghi p m i thành l p có u t vùng sâu, vùngxa

+ Mi n ti n giao t, ti n s d ng t và ti n thuê t cho các c s c a

ng BCCC

3.2.1.4 i m i c ch qu n lý giá c c d ch v b u chínhNhà n c c n i m i c ch qu n lý giá c c d ch v BCCI theo h ng

ng c ng t ch cho TCT BCVN t ng doanh thu d ch v BCCI Nhà n c

ch qu n lý giá c c các d ch v BCPC và d ch v b u chính dành riêng, còn

i v i các d ch v khác, các doanh nghi p cung c p d ch v c ch ng quy

nh giá c c trên c s giá thành m b o kinh doanh có lãi

3.2.1.5 Nhà n c c n th c hi n l trình u ch nh t ng giá c c d ch v

u chính công íchKinh nghi m chia tách b u chính - vi n thông c a các n c cho th y, khitách b u chính ra, u ch nh t ng c c d ch v là gi i pháp quan tr ng t ngóng góp c a ng i s d ng d ch v , gi m bao c p c a Nhà n c, t ng tính ch

ng cho doanh nghi p

i v i chi phí phát hành báo chí, giá c c phát hành báo chi b t bu c doNhà n c quy nh, còn giá c c các báo còn l i Nhà n c nên cho phép TTCBCVN tho thu n àm phán v i các c quan báo chí trên nguyên t c m b o

vi c phát hành báo chí i vùng sâu, vùng xa và hi u qu kinh doanh c a doanhnghi p phát hành

3.2.1.6 Các gi i pháp h tr khác m b o cung ng d ch v b u chínhcông ích

- Quy nh d ch v dành riêng:

Nhà n c s quy nh vùng d ch v dành riêng và giá c c d ch v b uchính dành riêng cho TCT BCVN t p trung l u l ng, t ng doanh thu, gi mtài tr c a Nhà n c

- Thi t l p Qu t s óng góp c a các doanh nghi p b u chính kinhdoanh khác

- Nhà n c c n có c ch h tr và t o u ki n TCT BCVN ckinh doanh các l nh v c, ngành ngh khác em l i ngu n thu mà pháp lu t không

m Phát tri n, a d ng hoá các lo i hình d ch v , t p trung y m nh phát tri ncác d ch v m i nh n

- H tr TCT BCVN gi i quy t lao ng dôi d 3.2.2 Nhóm gi i pháp t phía T p oàn B u chính vi n thông Vi t Nam

- VNPT có trách nhi m h tr TCT BCVN trong vi c bàn giao v n, tài

n, lao ng khi chia tách; t o u ki n TCT BCVN qu n lý các c s có l i

th cho giao d ch b u chính

- H tr các ho t ng kinh doanh (ngoài cung ng d ch v BCCI) thôngqua các hình th c h p tác, i lý d ch v , t o vi c làm cho lao ng b u chínhdôi d

- Có k ho ch t m ng, c p kinh phí k p th i cho TCT BCVN theo c chthanh toán c a Nhà n c quy nh

3.2.3 Nhóm gi i pháp c a T ng công ty B u chính Vi t Nam3.2.3.1 a d ng hoá các ngu n thu nh m gi m d n tài tr c a Nhà n c,

ti n t i t cân b ng thu chi và có lãi

TCT BCVN c n phát huy l i th c a m ng l i phát huy n i l c b ngcách khai thác t i a các d ch v kinh doanh có lãi trên m ng BCCC nh ngân

hàng, b o hi m Gi i pháp này s giúp cho TCT BCVN t ng l i nhu n, ti n t i cân b ng thu chi và kinh doanh có lãi, gi m d n s tài tr c a nhà n c

3.2.3.2 m b o h ch toán minh b ch tình hình s n l ng, doanh thu và

ch t l ng d ch v BCCI v i các d ch v kinh doanh khác c a TCT BCVN

3.2.3.3 Xây d ng và hoàn thi n m t s ph ng pháp làm c s xác

+ C : chi phí duy trì ho t ng c a m ng BCCC cho ho t ng cung ng

ch v BCCI+ V: là chi phí nhân công m ng BCCC+ n: là h s quan h gi a chi phí khác so v i chi phí nhân công c a m ng+ k : t l % chi phí duy trì m ng BCCC cung ng d ch v BCCI donhà n c m b o H s này s c u ch nh hàng n m

(1) - Chi phí nhân công c a m ng BCCC c xác nh theo công th c:

Trong ó: Vc là chi phí cho lao ng chính th c c a m ng BCCC

Vn là chi phí v lao ng thuê khoán c a m ng BCCC

V = Vc + Vn