+ Đột biến câm: lúc này nucleotit trong gen LacZ bị thay thế, nhưng axit amin không bị thay đổi (do hiện tượng thoái hoá của mã di truyền) → sản phẩm của các gen cấu trúc (LacZ, LacY v[r]
Trang 1SỞ GD&ĐT THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG THPT LƯU NHÂN CHÚ ĐỀ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG LỚP 12
NĂM HỌC 2018 – 2019 MÔN: SINH HỌC
Thời gian làm bài: 180 phút không kể thời gian giao đề
(Đề gồm có 05 câu trong 01 trang)
Câu 1: (1,0 điểm )
thế hệ người ta chuyển sang môi trường nuôi cấy có chứa N15 ( lần thứ 2) để cho mỗi tế bào nhân đôi 2 lần Sau đó lại chuyển các tế bào đã được tạo ra sang nuôi cấy trong môi trường có N14 ( lần thứ 3) để chúng nhân đôi 1 lần nữa
a, Hãy tính số phân tử ADN chỉ chứa N14 ; chỉ chứa N15 và chứa cả N14 và N15 ở lần thứ 3
b, Thí nghiệm này chứng minh điều gì?
Câu 2: (2,0 điểm)
a, Ở một loài các gen trội là trội hoàn toàn Cho phép lai sau:
P: AaBbDd x AaBbDd
Xác định tỉ lệ kiểu hình trội về một tính trạng của F1
lông đen Cho F1 lai phân tích thu được Fa có tỉ lệ 2 trắng : 1 đen : 1 xám Khi cho F1 giao phối với ngựa xám thu được đời con có tỉ lệ 3 đen : 3 xám : 2 trắng Hãy giải thích kết quả trên
Câu 3: (2,0 điểm )
a, Sử dụng 5-BU để gây đột biến ở opêron Lac của E coli thu được đột biến ở giữa vùng mã hóa của gen LacZ Hãy nêu hậu quả của gen này đối với sản phẩm của các gen cấu trúc
b, Nêu các đặc điểm của mã di truyền
Câu 4: (2 điểm)
a, Ở một loài thực vật, xét phép lai P: ♂AabbDD x ♀AaBBdd Ở đời con, một thể đột biến có kiểu gen AAaBbDd Hãy giải thích cơ chế hình thành thể đột biến trên
b, Một loài thực vật có 2n = 14 Khi quan sát tế bào của một số cá thể trong quần thể thu được kết quả như sau:
Cá thể Cặp nhiễm sắc thể
Hãy cho biết các dạng đột biến số lượng nhiễm sắc thể ở các cá thể trên Giải thích
Câu 5: (3 điểm)
a, Nếu một người bị hỏng thụ thể progesteron và estrogen ở các tế bào niêm mạc tử cung thì
có xuất hiện chu kì kinh nguyệt hay không? Khả năng mang thai của người này như thế nào Giải thích
b, Vì sao phụ nữ ở giai đoạn tiền mãn kinh và mãn kinh thường bị loãng xương ?
c, Người ta làm thí nghiệm trồng 2 cây A và B trong một nhà kính ở nhiệt độ 250C và cường
độ ánh sáng bằng 1/3 cường độ ánh sáng mặt trời toàn phần Khi tăng cường độ chiếu sáng bằng 2/3 cường độ ánh sáng mặt trời toàn phần và tăng nhiệt lên 300C- 400C thì cường độ quang hợp của cây A giảm nhưng cường độ quang hợp của cây B không giảm Mục đích của thí nghiệm trên là gì Giải thích
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MÔN SINH 12
1
a,
+ Chỉ chứa N14: 4 phân tử
+ Chỉ chứa N15: 0
+ Chứa cả N14 và N15 : 12
0,25 0,25 0,25
2
a, Viết sơ đồ lai cho từng phép lai
b, Cho F1 lai phân tích, Fa có tỉ lệ: 2 trắng : 1đen : 1xám (Fa có 4 kiểu tổ hợp)
F1dị hợp 2 cặp gen (AaBb) có KH lông đen Tính trạng màu lông di
truyền theo quy luật tương tác gen
- Fa có 3 KH có thể tương tác theo một trong 3 kiểu: 12:3:1 hoặc 9:6:1 hoặc
9:3:4
- KH lông trắng chiếm 2/4, trong đó có kiểu gen aabb tương tác gen át chế do
gen lặn
- Quy ước: A-B- lông đen (do tương tác bổ sung giữa các gen trội không alen)
B lông xám; bb át chế cho KH lông trắng, aa không át
Từ đó ta có: Ngựa trắng Pt/c có KG aabb, ngựa đen T/C’ ở P có KG là AABB
- PT/C’ : AABB (lông đen) x aabb (lông trắng) F1 100% AaBb (lông đen)
- Cho F1 lai phân tích: F1: AaBb (lông đen) x aabb (lông trắng)
Fa : 1AaBb (đen) : 1aaBb (xám) : 1Aabb (trắng) : 1aabb (trắng)
- Cho F1 giao phối với ngựa xám thu được đời con tỉ lệ 8 tổ hợp, mà F1 có 4
loại giao tử ngựa xám đem lai với F1 cho 2 loại giao tử => có KG aaBb
- F1: AaBb (lông đen) x aaBb (lông xám)
F2: 3A-B- (đen) : 3aaB- (xám) : 1Aabb (trắng): 1aabb (trắng) = 3 đen : 3
xám : 2 trắng (Lưu ý quy ước khác cũng cho điểm tối đa)
0,25
0,25
0,25
0,25
+ 5-BU gây đột biến thay thế nucleotit, thường A – T thành G – X
- Vì đột biến ở giữa vùng mã hoá của gen LacZ nên có thể có 1 trong 3 tình
huống xảy ra:
+ Đột biến câm: lúc này nucleotit trong gen LacZ bị thay thế, nhưng axit amin
không bị thay đổi (do hiện tượng thoái hoá của mã di truyền) → sản phẩm của
các gen cấu trúc (LacZ, LacY và LacA) được dịch mã bình thường
+ Đột biến nhầm nghĩa (sai nghĩa): lúc này sự thay thế nucleotit dẫn đến sự thay
thế axit amin trong sản phẩm của gen LacZ (tức là enzym galactozidaza),
thường làm giảm hoặc mất hoạt tính của enzym này Sản phẩm của các gen cấu
trúc còn lại (LacY và LacA) vẫn được tạo ra bình thường
+ Đột biến vô nghĩa: lúc này sự thay thế nucleotit dẫn đến sự hình thành một mã
bộ ba kết thúc (stop codon sớm) ở gen LacZ, làm sản phẩm của gen này
(galactozidaza) được tạo không hoàn chỉnh (ngắn hơn bình thường) và thường
mất chức năng Đồng thời, sản phẩm của các gen cấu trúc còn lại LacY
(permeaza) và LacA (acetylaza),
cũng không được tạo ra
b, Đặc điểm của mã di truyền: 4 đặc điểm
+ Mã di truyền được đọc từ 1 điểm xác định theo trình tự 3 nu liên tiếp không
0,25
0,25
0,25
0,25
Trang 3gối lên nhau
+ mã di truyền có tính thoái hóa
+ Mã di truyền có tính phổ biến
0,25 0,25 0,25
4
a, Giải thích cơ chế hình thành thể tam nhiễm:
b,
+ Cá thể 1: thể ba nhiễm
+ cá thể 2: Thể một nhiễm
+ Cá thể 3: thể lưỡng bội
+ cá thể 4: Thể tam bội
0,25 0,25 0,25 0,25
- Tử cung của người này không đáp ứng với estrogen và progesteron nên không
dày lên và cũng không bong ra, do đó không có chu kì kinh nguyệt
- Người này không có khả năng mang thai do niêm mạc tử cung không dày lên
dẫn đến:
+ Trứng không thể làm tổ
+ Nếu trứng làm tổ được cũng khó phát triển thành phôi do niêm mạc tử cung
mỏng nên thiếu chất dinh dưỡng cung cấp cho phôi, dễ bị sẩy thai
b,
- Ở giai đoạn tiền mãn kinh hàm lượng hoocmon estrogen giảm Hoocmon này
có tác dụng kích thích lắng đọng canxi vào xương Khi nồng độ estrogen giảm
thì sẽ giảm lắng đọng canxi vào xương do đó gây loãng xương
- Ở giai đọan mãn kinh thì nang trứng không phát triển, không có hiện tượng
rụng trứng, không có thể vàng → buồng trứng ngừng tiết estrogen → canxi
không lắng đọng vào xương → bệnh loãng xương càng nặng
0,5
0,25 0,25
0,5
0,5
c,
+ Mục đích : Phân biệt thực vật C3 và C4
* Giải thích:
+ Ở nhiệt độ 250C là điểm tối ưu về nhiệt độ và cường độ ánh sáng bằng 1/3 ánh
sáng mặt trời toàn phần là điểm bão hòa ánh sáng của thực vật C3
+ Khi tăng cường độ chiếu sáng và tăng nhiệt độ thì thực vật C3 đóng khí khổng
dẫn đến xảy ra hô hấp sáng và làm giảm cường độ quang hợp (trong thí nghiệm
này là cây A)
+ Thực vật C4 chịu được cường độ ánh sáng m nh và nhiệt độ cao, không xảy ra
hô hấp sáng nên cường độ quang hợp không giảm (trong thí nghiệm này là cây
B)
0,25 0,25 0,25
0,25
(Bài tập thí sinh làm cách khác nhưng ra kết quả đúng và đúng bản chất sinh học vẫn cho điểm
tối đa)