Trong thời gian theo học lớp Bồi dưỡng về Chương trình bồi dưỡng lãnh đạo cấp phòng, tuy thời gian có hạn nhưng với tấm lòng nhiệt huyết và sự tận tình của các Thầy, Cô Trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã truyền đạt những kiến thức quý báu của mình cho lớp học. Với những kiến thức đã tiếp thu được từ các thầy sẽ giúp tôi rất nhiều trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mình, nhất là trong việc xử lý công việc một cách hiệu quả nhất, đúng pháp luật và các quy định của Nhà nước để có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, qua đó bản thân tôi ngày càng được hoàn thiện hơn.
Trang 1Phần I LỜI MỞ ĐẦU
Trong những năm qua, việc tăng cường đầu tư xây dựng cơ bản đã góp phần phát triển nhanh kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế Kết cấu hạ tầng kỹ thuật và kinh tế - xã hội ngày càng được phát triển, hoàn thiện, thay đổi diện mạo cả nước nói chung và của tỉnh nhà nói riêng Tốc
độ và quy mô tăng đầu tư XDCB đã góp phần quan trọng vào tốc độ tăng GDP hàng năm, tăng cường tiềm lực nền kinh tế, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, đã góp phần quan trọng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, tăng đáng kể năng lực nhiều ngành sản xuất, kinh doanh góp phần tạo thêm sức cạnh tranh của nền kinh tế trong xu hướng hội nhập.
Tuy nhiên, nhìn nhận, đánh giá về lĩnh vực đầu tư XDCB trong những năm qua vẫn còn những “bất cập” là tình trạng thất thoát, lãng phí, tiêu cực, đầu tư dàn trải, hiệu quả đồng vốn đầu tư đạt thấp đã trở nên khá phổ biến Có thể nói việc thất thoát, lãng phí thể hiện ở tất cả các giai đoạn, các khâu trong lĩnh vực đầu tư Trong đó thất thoát qua đấu thầu, chỉ định thầu các dự án, cũng làm mất đi không ít những đồng vốn của Nhà nước đang phải “thắt lưng buộc bụng” dành cho đầu tư; tạo dư luận không tốt trong nhân dân về các cơ quan quản lý Nhà nước.
Đấu thầu được coi là một phương tiện bảo đảm việc chi tiêu bằng các nguồn tiền của nhà nước có hiệu quả Tuy nhiên, hiệu quả thông qua một cuộc đấu thầu phải dựa trên nguyên tắc đảm bảo sự công bằng trong cách xem xét, đánh giá các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu tham gia đấu thầu Khái niệm công bằng trong đấu thầu là khá rộng, liên quan và phụ thuộc vào nhiều yếu tố, nhưng chắc chắn không thể bỏ qua chất lượng của hồ sơ mời thầu Hồ sơ mời thầu luôn được coi là đầu bài thi mà mọi nhà thầu có nhiệm vụ phải coi trọng
và tuân thủ; nó cũng là cơ sở để lựa chọn nhà thầu trúng thầu Việc lựa chọn
Trang 2này tưởng chừng như đơn giản, song thực tế thường không như vậy Nếu cho phép lựa chọn theo ý chủ quan, theo ý thích thì có lẽ dễ, song lựa chọn trên cơ
sở hồ sơ mời thầu cùng với tiêu chuẩn đánh giá tương ứng để đảm bảo sự công bằng thì thường có những tình huống phức tạp, đáng suy ngẫm, đòi hỏi người thẩm định và cơ quan thẩm định phải có sự vận dụng một cách linh hoạt, khôn khéo và áp dụng chính xác các qui phạm pháp luật của nhà nước về đấu thầu,
có kiến thức chuyên sâu về công tác đấu thầu để đảm bảo tính trung thực, khách quan, công bằng trong công tác thẩm định đấu thầu
Tiểu luận của tôi là vận dụng các kiến thức đã được học và Luật Đấu thầu, Nghị định hướng dẫn và các quy định hiện hành của Nhà nước trong
lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản để xử lý một tình huống trong công tác đấu thầu, kết hợp với lý luận thực tiễn, tôi chọn đề tài “phương án xử lý công tác thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu tại huyện “A”, tỉnh “B””.
Thông qua đề tài “phương án xử lý công tác thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu tại huyện “A”, tỉnh “B”” bản thân tôi muốn nghiên cứu tìm
hiểu thêm về nội dung này vì đây là một lĩnh vực nhạy cảm hiện nay và là nổi bức xúc của các cơ quan quản lý nhà nước về đấu thầu, các cơ quan chủ đầu tư, các doanh nghiệp và của toàn xã hội.
Là một công chức công tác trong Thanh tra ngành Kế hoạch và Đầu tư, bản thân tôi ý thức rất cao trong việc trau dồi nâng cao năng lực chuyên môn của mình, nhằm đáp ứng đòi hỏi ngày càng cao của thực tế trong nhiệm vụ công tác được giao Trong thời gian qua, được quý Thầy, Cô Trường Đại học Nội vụ Hà Nội, cũng như lãnh đạo cơ quan đã tạo điều kiện giúp đỡ cho tôi trong suốt khoá học, bằng việc truyền đạt những kiến thức của quý thầy cô cùng với sự nỗ lực của bản thân trong việc tiếp thu những kiến thức quản lý Nhà nước, giúp cho tôi
có được hiểu biết mới trong việc tổ chức điều hành của một cơ quan và cách xử
lý một vấn đề cụ thể khi gặp phải của một chuyên viên
Trang 3Trong thời gian theo học lớp Bồi dưỡng về Chương trình bồi dưỡng lãnh đạo cấp phòng, tuy thời gian có hạn nhưng với tấm lòng nhiệt huyết và sự tận tình của các Thầy, Cô Trường Đại học Nội vụ Hà Nội đã truyền đạt những kiến thức quý báu của mình cho lớp học Với những kiến thức đã tiếp thu được từ các thầy sẽ giúp tôi rất nhiều trong việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của mình, nhất là trong việc xử lý công việc một cách hiệu quả nhất, đúng pháp luật và các quy định của Nhà nước để có thể hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, qua
đó bản thân tôi ngày càng được hoàn thiện hơn.
Trang 4Phần II NỘI DUNG TÌNH HUỐNG
1 Hoàn cảnh ra đời
Trong năm 2018, Ủy ban nhân dân huyện “A” có kế hoạch vốn đầu tư đầu
tư xây dựng cơ bản: “xây dựng trụ sở phòng tài chính huyện” thuộc nguồn vốn ngân sách tỉnh phân bổ năm 2015 (nguồn vốn đầu tư XDCB năm 2018); sau khi thực hiện quy trình đầu tư xây dựng công trình, có quyết định phê duyệt Báo cáo kinh tế - kỹ thuật, quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu xây dựng công trình; căn cứ kế hoạch vốn được giao đầu năm, chủ đầu tư (Chủ tịch UBND huyện “A”) thấy đủ điều kiện để tiến hành đấu thầu và lựa chọn nhà thầu xây lấp công trình nên giao Ban Quản lý dự án xây dựng huyện “A” (đại diện chủ đầu tư) lập hồ sơ mời thầu trình Chủ tịch UBND huyện thẩm định phê duyệt theo qui định hiện hành
2 Mô tả tình huống.
Ngày 19 tháng 3 năm 2018, Chủ tịch UBND huyện “A” (chủ đầu tư) nhận
hồ sơ xin phê duyệt kết quả đấu thầu gói thầu gói thầu số 4: xây dựng trụ sở phòng tài chính huyện, đại diện chủ đầu tư là Ban Quản lý dự án xây dựng huyện “A” (là đơn vị sự nghiệp trực thuộc UBND huyện với chức năng quản lý các dự án đầu tư XDCB trên địa bàn huyện) với giá trị gói thầu là 5.299.207.000
đồng, bằng nguồn vốn đầu tư XDCB năm 2018, thời gian thực hiện 150 ngày,
trong đó đơn vị được đề nghị trúng thầu là Công ty A với giá đề nghị trúng thầu
là 5.193.222.860 đồng; thấp hơn giá gói thầu được duyệt là 105.984.140 đồng
Sau khi xem xét các hồ sơ dự thầu của các nhà thầu và hồ sơ trình duyệt kết quả đấu thầu, nảy sinh tình huống như sau:
Sau khi Ban Quản lý dự án xây dựng “A” thông báo mời thầu rộng rãi trên Báo Đấu thầu, các phương tiện thông tin đại chúng trong toàn quốc để mời các nhà thầu có đủ tư cách pháp nhân và năng lực tham gia đấu thầu gói thầu
Trang 5nêu trên, có tất cả 06 nhà thầu tham gia mua hồ sơ dự thầu, đến thời điểm đóng thầu có 04 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu tham gia đấu thầu
( Nội dung hồ sơ mời thầu của gói thầu trên đã được Ban Quản lý dự án xây dựng “A” lập, trình Chủ đầu tư thẩm định và phê duyệt, xin trích một số nội dung chủ yếu liên quan đến việc xử lý tình huống trong công tác thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu của gói thầu số 4 như sau:
- Về tư cách pháp lý nhà thầu:
+ Nhà thầu phải có đủ điều kiện về năng lực, có ngành nghề kinh doanh xây dựng
- Về tiêu chuẩn đánh giá năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu (phương pháp đánh giá đạt hay không đạt):
+ Chỉ huy công trình phải có trình độ đại học hoặc trên đại học thuộc
chuyên ngành xây dựng (có bản sao bằng tốt nghiệp được công chứng); có thời
gian công tác ít nhất là 5 năm; đã chỉ huy trưởng thi công của 01 công trình cùng loại, có tính chất tương tự gói thầu này)
Kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu của các nhà thầu
1 Đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu.
- Hồ sơ dự thầu của 04 nhà thầu sau tham gia dự thầu đạt yêu cầu đánh giá
sơ bộ theo quy định của hồ sơ mời thầu, có giá dự thầu như sau:
2 Đánh giá chi tiết hồ sơ dự thầu.
a Đánh giá về mặt kỹ thuật và tài chính: Hồ sơ dự thầu của các nhà thầu
nêu trên đều đáp ứng yêu cầu về mặt kỹ thuật và tài chính, được quy định trong
hồ sơ mời thầu.
b Đánh giá về năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu:
Trang 6Căn cứ vào các yêu cầu và tiêu chuẩn đánh giá được qui định trong hồ sơ mời thầu, Tổ chấm thầu (do Ban Quản lý dự án xây dựng “A” lập) đánh giá năng lực và kinh nghiệm của Công ty C và Công ty D đều đạt Riêng Công ty A
và Công ty B không đạt yêu cầu về năng lực và kinh nghiệm, nên bị loại Cụ thể:
- Trong hồ sơ dự thầu của nhà thầu Công ty A: chỉ huy trưởng thi công công trình tương tự có trình độ chuyên ngành không phải là ngành xây dựng (đại học giao thông) Như vậy, theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu thì chưa đạt yêu cầu
để đảm nhận chức danh chỉ huy trưởng thi công công trình, nên bị loại
- Công ty B không đủ năng lực và kinh nghiệm, nên bị loại là do Công ty
này đã bị xử phạt vi phạm về hoạt động xây dựng ở một công trình và thi công một số công trình khác không đạt tiến độ Sự việc này không thể hiện trong hồ
sơ dự thầu của nhà thầu
Còn lại 02 nhà thầu: Công ty C, Công ty D được xem xét xác định giá đánh giá
Theo kết quả đánh giá trong bảng nêu trên của Tổ chấm thầu, thì Công ty
C là đơn vị được đề nghị trúng thầu với giá đề nghị trúng thầu là 5.193.222.860 đồng; thấp hơn giá gói thầu được duyệt là 105.984.140 đồng Trong khi đó có 02 nhà thầu khác có giá dự thầu thấp hơn giá dự thầu của Công ty C bị loại Cụ thể:
- Công ty A với giá đề nghị trúng thầu là 5.092.158.000 đồng; thấp hơn giá gói thầu được duyệt là 207.049.000 đồng
- Công ty B với giá đề nghị trúng thầu là 5.090.255.000 đồng; thấp hơn giá gói thầu được duyệt là 208.952.000 đồng
Trang 7Trong báo cáo kết quả đánh giá hồ sơ dự thầu của các nhà thầu, chuyên viên thẩm định phát hiện có những vấn đề cần phải xem xét lại, nhất là phần đánh giá năng lực và kinh nghiệm của các hồ sơ dự thầu
Phần III PHÂN TÍCH TÌNH HUỐNG
1 Mục tiêu phân tích tình huống:
Để đảm bảo tính cạnh tranh công bằng trong đấu thầu và hướng xử lý tình huống này đúng quy định, nhằm đem lại hiệu quả cao nhất cho dự án, công tác thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu làm cơ sở trình Chủ tịch UBND huyện “A” phê duyệt phải thực hiện các mục tiêu sau đây:
- Tính khách quan: Đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng và minh bạch trong quá trình thẩm định để lựa chọn nhà thầu có giá dự thầu hợp lý và mang lại hiệu quả cao nhất cho dự án, bảo đảm đáp ứng được yêu cầu của Hồ sơ mời thầu;
- Tuân thủ các quy định theo Luật xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 01/01/2015; Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 về q uản lý dự án đầu
tư xây dựng; Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013, Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu, nhất là đánh giá hồ sơ
dự thầu của các nhà thầu theo đúng hồ sơ mời thầu và tiêu chuẩn đánh giá trong
hồ sơ mời thầu Yêu cầu thực hiện xét chọn thầu đúng quy trình, thủ tục và đảm bảo cơ sở pháp lý; tiến hành các bước phải đúng thẩm quyền đã được nhà nước qui định
- Bảo vệ lợi ích chính đáng của các nhà thầu, ưu tiên cho các nhà thầu có giá
dự thầu thấp; có đủ năng lực, kinh nghiệm cùng với các giải pháp kỹ thuật cũng như biện pháp tổ chức thi công một cách khoa học; cung ứng vật tư thiết bị, lắp đặt hợp lý và hiệu quả; thời gian thi công hoàn thành công trình vượt kế hoạch, nhưng vẫn đảm bảo tính khách quan và cạnh tranh công bằng trong đấu thầu
Trang 8- Bảo đảm sự hài hòa giữa tính pháp lý, hiệu quả đem lại cho dự án và tiết kiệm ngân sách Nhà nước có hiệu quả cao nhất trong đấu thầu
2 Cơ sở lý luận:
Việc thẩm định kết quả xét chọn thầu nêu trên phải căn cứ trên cơ sở các văn bản đang có hiệu lực thi hành, cụ thể:
Luật xây dựng số 50/2014/QH13 ngày 01/01/2015;
Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/6/2015 về q uản lý dự án đầu tư xây dựng;
Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 ngày 26/11/2013,
Nghị định số 63/2014/NĐ-CP ngày 26/6/2014 của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật đấu thầu về lựa chọn nhà thầu
Căn cứ theo Quyết định số 1429/QĐ-UBND ngày 20/8/2009 của Chủ tịch UBND tỉnh “B” về việc ủy quyền trong quản lý đầu tư xây dựng trên địa bàn tỉnh “B”;
- Các Quyết định của UBND tỉnh về việc phân khai kế hoạch vốn đầu tư XDCB năm 2018; Quyết định của Sở Xây dựng về việc phê duyệt Báo cáo kinh
tế - kỹ thuật và Quyết định của Sở Kế hoạch và Đầu tư phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu xây dựng công trình
3 Phân tích diễn biến tình huống:
Các hồ sơ dự thầu của 04 nhà thầu tham dự đều đáp ứng được yêu cầu của gói thầu nhưng khi phân tích cụ thể từng hồ sơ thì xuất hiện một số vấn đề cụ thể như sau:
* Công ty A.
Trong hồ sơ dự thầu của nhà thầu Công ty A:
Chức danh Họ và tên người
Chỉ huy trưởng thi công
Thạc sỹ kỹ thuật, chuyên ngành giao thông
Trang 9huy trưởng đi vắng
Phụ trách kỹ thuật thi
công
Phan Xuân N Dương Văn K
Kỹ sư xây dựng
Kỹ sư cầu đường
Qua bảng nêu trên, Tổ chấm thầu đánh giá: ông Phan Văn M đã từng làm chỉ huy trưởng thi công công trình tương tự mà nhà thầu đã thực hiện hoàn thành
(có xác nhận của Chủ đầu tư); có thời gian công tác trên 5 năm, nhưng có trình
độ chuyên ngành không phải là ngành giao thông Như vậy, theo yêu cầu của hồ
sơ mời thầu thì ông Phan Văn M chưa đạt yêu cầu để đảm nhận chức danh chỉ huy trưởng thi công công trình, nên bị loại Điều đáng quan tâm ở đây là Tổ chấm thầu chưa xem xét đến khả năng của ông Phan Xuân N có đủ điều kiện thay thế ông Phan Văn M làm chỉ huy trưởng công trình hay không và vẫn đảm bảo có ông Dương Văn K làm phụ trách kỹ thuật thi công
* Công ty B.
Tổ chấm thầu đánh giá Công ty B không đủ năng lực và kinh nghiệm, nên bị
loại là do Tổ chấm thầu được biết Công ty này đã bị Chủ tịch UBND huyện “A” ra quyết định xử phạt vi phạm về hoạt động xây dựng ở một công trình do Chủ tịch UBND huyện N làm chủ đầu tư, với số tiền là 5 triệu đồng Ngoài ra Công ty này còn thi công một số công trình khác (do Chủ tịch UBND huyện “A” làm chủ đầu tư) không đạt tiến độ, làm cho các công trình này chậm phát huy hiệu quả Điều đáng lưu ý là sự việc này không thể hiện trong hồ sơ dự thầu của nhà thầu
Với kết quả phân tích trên có những vấn đề cần phải xem xét lại, nhất là
phần đánh giá năng lực và kinh nghiệm của các hồ sơ dự thầu, Chuyên viên
thẩm định đã đề xuất Chủ tịch UBND huyện “A” mời Tổ chấm thầu của Ban Quản lý dự án xây dựng “A” và các phòng chuyên môn có liên quan để xử lý và chọn đơn vị trúng thầu sao cho hợp tình, hợp lý nhằm đem lại hiệu quả cao nhất cho dự án, nhưng phải đúng quy định và đảm bảo sự công bằng trong đấu thầu Chuyên viên thẩm định xét thấy có thể đề nghị đơn vị trúng thầu là:
Trang 10- Hoặc Công ty A có giá dự thầu thấp nhất, bằng cách đưa ông Phan Xuân N từ phụ trách kỹ thuật thi công có đủ điều kiện làm Chỉ huy trưởng thi công công trình thay thế ông Phan Văn M như đã được nhà thầu đề xuất trong
hồ sơ dự thầu, mà vẫn đảm bảo có người làm phụ trách kỹ thuật thi công, đó là ông Dương Văn K;
- Hoặc Công ty B có giá dự thầu thấp thứ hai nếu Tổ chấm thầu bỏ qua yếu tố Công ty này bị Chủ tịch UBND huyện “A” xử phạt vi phạm về hoạt động xây dựng ở một công trình do Chủ tịch UBND huyện “A” làm chủ đầu tư; thi công một số công trình khác (cũng do Chủ tịch UBND huyện “A” làm chủ đầu tư) không đạt tiến độ, vì sự việc này không được thể hiện trong hồ sơ dự thầu, nghĩa là đánh giá trên hồ sơ dự thầu của nhà thầu này thì phần năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu đáp ứng được yêu cầu hồ sơ mời thầu;
- Hoặc có thể chọn Công ty C có giá dự thầu thấp thứ ba là nhà thầu trúng thầu theo báo cáo kết quả xét chọn thầu nêu trên của Tổ chấm thầu.
4 Nguyên nhân dẫn đến tình huống:
4.1 Nguyên nhân chủ quan:
- Tổ chấm thầu có thành kiến đối với Công ty B, đó là mặc dù Công ty này có một số sai phạm như đã nêu trên, nhưng không được thể hiện trong hồ sơ
dự thầu, tức là chấm trên hồ sơ dự thầu thì năng lực và kinh nghiệm của nhà thầu nêu trong hồ sơ dự thầu đáp ứng được yêu cầu hồ sơ mời thầu Hơn nữa, bên mời thầu chưa phân tích các sai phạm trên xuất phát từ những nguyên nhân nào để có đánh giá xác đáng Sau khi tìm hiểu kỹ thì được biết, nhà thầu này khi thi công một công trình có thay thế chủng loại vật tư có giá trị và chất lượng tương đương được đơn vị tư vấn giám sát chấp nhận, do vật tư này không còn sản xuất bán trên thị trường, nhưng chưa báo cáo xin ý kiến và được sự chấp thuận của Ban Quản lý dự án xây dựng huyện “A”, nên Chủ tịch UBND huyện
“A” ra quyết định xử phạt vi phạm về hoạt động xây dựng Còn việc nhà thầu này thi công một số công trình khác chậm tiến độ là do công tác đền bù giải phóng mặt bằng của bên mời thầu chậm, có công trình nhà thầu thi công trúng vào mùa