Trong đó, có các loại hóa chất màu. Trong đó, có các loại hóa chất màu[r]
Trang 1HÀNH ĐỘNG
VÌ AN TOÀN THỰC PHẨM
Kinh doanh, sản xuất, tiêu dùng thực phẩm rau, thịt an toàn ”
TRUNG TÂM Y TẾ DỰ PHÒNG TÂN BÌNH
Tân Bình, năm 2016
Trang 2NỘI DUNG TRÌNH BÀY
I CÁC MỐI NGUY VỀ AN TOÀN THỰC PHẨM ĐỐI
VỚI SỨC KHỎE
II CÚM GIA CẦM
III THỰC HÀNH ATTP
Trang 5những cửa hàng có thương hiệu!
Liệu có “sạch” ?
Trang 6Vận chuyển, bảo quản
Nguy cơ gây
ô nhiễm thực phẩm của con người trong các khâu
SX, CB, KD
và sử dụng thực phẩm
Nguy cơ gây
ô nhiễm thực phẩm của con người trong các khâu
SX, CB, KD
và sử dụng thực phẩm
Trang 71 Sinh học
3 Vật lý
2 Hóa học
PHÂN LOẠI ÔNTP
2 Nguy cơ ô nhiễm của thực phẩm
Trang 8a) Mối nguy sinh học
Trang 9Kí sinh trùng
* Đơn bào: Clamydia;
En.histolytica;
* Đa bào: Giun (Đũa, tóc, móc, xoắn); Sán lá gan nhỏ; Sán lá gan lớn; Sán dây lợn; Sán dây bò; Sán lá phổi…
* Vi nấm: Aspegillus (Aflatoxine, Orchatoxine)
Vi nấm
Giun đũa Giun tóc
Giun xoắn
Sán lá gan nhỏ
En.histolitica
Trang 10NHỮNG HIỂU BIẾT CƠ BẢN VỀ
CÚM GIA CẦM
Vi rút Cúm A(H5N1), virus cúm gia cầm A(H7N9)
có thể lây nhiễm sang người, gây bệnh nặng và tử
vong
Trang 11Để phòng chống bệnh cúm
gia cầm
bạn nên:
-Rửa tay xà phòng,
-Chọn gia cầm được kiểm duyệt,
-Thực hiện vệ sinh khi chế biến
- Không nuôi, giết mổ gia cầm sống (nơi cấm, nơi không đủ điều kiện…)
Trang 12b) Mối nguy hóa học
* Nhóm lân hữu cơ
- Dễ phân giải, không tích luỹ, rất độc.
- Cơ chế: Qua đường ăn, đường thở;
ức chế ChE làm ứ axetylcholin độc
thần kinh (XN Choline esterase
(Ch.E) Giảm)
- HC thông dụng:
Diazinon; Dichlorovos (DDVP);
Dimethoat; Ethoprophos (Prophos);
Fenamifos (Nemacur); Fenitrothion
(Sumithion, ofatox); Fenthion
(Baycid, Baytex, Lebaycid); Isazofos
(Miral); Isofenphos (oftanol, Amaze);
Malathion; Methamidophos (Monitor,
Tamaron, Filitox)
(1) HÓA CHẤT BẢO VỆ THỰC VẬT
* Nhóm clor hữu cơ
- Phân giải chậm, tồn lưu lâu, tích luỹ.
- Cơ chế: Tiếp xúc và qua tiêu hóa; tác động đến tiểu não, vỏ não gây kích thích; làm yếu
cơ, co giật, rung thất; giảm chức năng thượng tận; hoại tử gan, thoái hóa cơ tim, biến đổi tế bào thuộc hệ TKTƯ
- HC thông dụng: DDT (Dichloro – Diphenyl – Tricloethane); 666
(Hexaclorocy Clohexan); Lindan; Dieldrin; Aldrin; Heptacloepoxit; Heptaclo
(Heptachlor); Methoxychlor (Metox, DMDT); HCH…; Camphechlor (Toxaphen, Clotecpen); Endrin; Clodan (Chlordane); Perthane; Thiodan (Endo sulfan)…
Trang 13(1) HC BẢO VỆ THỰC VẬT
- Dễ phân giải, không tích luỹ,
rất độc.
- Cơ chế: Qua đường ăn,
đường thở; ức chế ChE Làm ứ
Axetylcholin độc thần kinh
(XN ChE Giảm) nhưng nhẹ
hơn lân HC; gây tổn thương
cơ quan nội tiết; dị ứng; có thể
gây ung thư vµ di truyền.
-Dễ phân giải, không tích luỹ, độc tính thấp
Nhờ có men ở gan động vật có vú (thủy phân Este vµ ôxy hoá) đào thải nhanh chóng qua thận
- Cơ chế: gây ngộ độc thần kinh (mất phối hợp, run, tiết nước bọt), nôn, tiêu chảy, dÞ cảm với âm thanh; gây co giật
- HC thông dụng: Alphamethrin; Cyfluthrin (Baythroit); Cyhalothrin (PP 321);
Cypermethrin (Sherpa); Deltamethrin (K – Othrin)
Fenpropathrin (Danitol, Rody) Fenvalerat (Sumicidin, Pydrin) Femethrin (Permethrin, Ambush) Allethrin (Pynam
Trang 14* Nhóm thuốc trừ chuột:
Brodifacoum (Klerat, Talon)
Phosphua kẽm
Bromadiolon (Musal, Maki)
Clorophacinone (Quick, Saviac);
- MCPA (MPC) (axit 4 – clo – 2 - metylphenoxi)
- Benthiocarb; Atrazin
- Metobromuron; Anilofos; Buta – chlor
Trang 15(2) KIM LOẠI NẶNG
Thuỷ ngân (Hg), Chì (Pb),
Cadimi (Cd), Asen (As),
Kẽm (Zn) .
(3) HC CHĂN NUÔI
$ HC sử dụng chăn nuôi:
KS: Chloramphenicol, Tetracycline, Metronidazol, Streptomycin, Penicillin
$ HC kích thích, tăng trọng, tăng trưởng:
- Hooc môn tăng trưởng, steroid (Clenbutarol )
- Chống mốc: Natri diaxetat, diphenyl
Tạo ngọt, tạo mầu:
- Tạo ngọt: Saccarin
- Phẩm mầu vô cơ.
Hỗ trợ chế biến:
- Làm trắng bột: Cl2, NO2…
- Làm dai, dòn: bromat, hµn the…
- Làm cứng: Ca chlorua, Ca citrat, canxi phosphat…
Tăng khẩu vị: natri monoglutamate…
(4) HC BQ VÀ PHỤ GIA
(6) HC DO TH ỰC C
PH M H ẢM HƯ, HỎNG Ư, HỎNG , H ỎNG NG
-Protit phân hủy: acid
hữu cơ, NH3, Indol,
Scatol, acid amine
(Putresine, Cadaverine,
Tyramine, Metylamine,
Tryptamine ).
2 Lipid phân hủy:
glycerin, acid béo tự do,
- Protit cháy: Acrylamide
- Lipid cháy: Chloropropanols
- Lên men protit: Histamine
Trang 16c) Độc tố tự nhiên
(1) Độc tố nấm mốc:
- 20/300 loại vi nấm đã biết ảnh hưởng
đến sức khỏe, 15 loại có khả năng gây
K;
- Loại nấm mốc hay gặ̣tp: Aflatoxin B1,
M1, G1, B2, M2, G2 và Ochratoxin gây
K gan TP hay nhiễm: hạt có dầu, ngô,
gạo, mì̀, mạch.
+ Aspergillus spp:
+ Fusarium spp: gây xuất huyết
(Fusariogenin) TP hay bị nhiễm: ngô,
mì, hạt kê, đại mạch, yến mạch vµ mạch
đen Độc tố không bị phá hủy T o cao;
+ Penicilium : Độc tố Xitrinin gây độc
cho thận; TP hay bị nhiễm: lạc, gạo,
ngô, đại mạch, mì.
(2) Độc tố của tảo:
- Độc tố gây độc gan (Hepatotoxin)
- Độc tố gây độc thần kinh (Neurotoxin)
- Độc tố gây dị ứng da và tiêu chảy (Dermatoxin vµ Gastroinstinaltoxin)
(3) Độc tố gây dị ứng:
- Histamin gây dị ứng
- Cá, côn trùng, tôm, cua
Trang 17D) Mối nguy vật lý
Các dị vật: Mảnh thuỷ tinh, sạn, đất sỏi,
mảnh vụn vật dụng; mảnh kim loại, chất
dẻo… lẫn vào thực phẩm.
Các yếu tố phóng xạ:
Do sự cố nổ lò P/ỨNG nguyên tử, nhà máy điện nguyên tử, rò rỉ phóng xạ từ các TT
NC phóng xạ, hoặc từ các mỏ phóng xạ.
Các ĐV, thực vật trong vùng môi
trường bị ô nhiêm phóng xạ, kể cả nước uống sẽ bị nhiễm chất phóng xạ và gây hại cho
người sử dụng khi ăn phải chúng.
Trang 18Vì ham lợi nhuận, người Việt đang hại nhau bằng cách “tuồn” thực phẩm bẩn vào thị trường, "hô biến" thịt thối thành đặc
sản.
16/12/2015, kiểm tra đột xuất 2 cơ sở giết mổ gia súc là Út Hảo và Tân Bình (tỉnh Bình Dương) và phát hiện lợn đưa vào giết mổ có sử dụng chất cấm Salbutamol; hàng trăm con lợn đang chuẩn bị được đưa đi giết mổ
Đặ̣c biệt là có trường hợp lợn vừa được sử dụng Salbutamol đã
đưa ngay vào giết mổ, khiến tỷ lệ Salbutamol có trong sản phẩm
vượt hơn 171 lần ngưỡng cho phép
Trung bình mỗi cơ sở giết mổ từ 130 đến gần 400 con/ngày
-Salbutamol là một loại hóa chất được dùng rộng rãi trong chăn nuôi vì tính năng giúp gia súc tạo nạc, thịt sau khi giết mổ có màu tươi, bắt mắt
Trang 19
-CHẤT CẤM
Salbutamol
có tác dụng chọn lọc kích
thích các cơ trơn phế quản, cơ
tử cung, cơ trơn mạch máu) và
có tác dụng làm giãn phế
quản, giảm cơn co tử cung
Trang 20Chỉ định:
Dùng trong thăm dò chức năng hô hấp.
Ðiều trị cơn hen, ngăn cơn co thắt phế quản do gắng sức.
Ðiều trị tắc nghẽn đường dẫn khí hồi phục được.
Ðiều trị cơn hen nặng, cơn hen ác tính.
Viêm phế quản mạn tính, giãn phế nang.
Trang 21Tác dụng phụ
Thường gặp Ðánh trống ngực, nhịp tim nhanh Run đầu ngón tay Co thắt phế quản, khô miệng, họng bị kích thích, ho và khản
tiếng.Hạ kali huyết Chuột rút.
nhanh ; các rối loạn tiêu hóa (buồn
nôn, nôn) Khi dùng khí dung, có thể
gây co thắt phế quản
Trang 22* dư lượng hoá chất
* Kháng sinh tồn dư ngày càng sử dụng nhiều trong cây trồng, vật nuôi
Trang 23ngày 5/4/2016 lực lượng chức năng tỉnh Nghệ An đã bát quả tang hai
cơ sở chế biến măng tươi của ông
Lê Đức Sơn và bà Phạm Thị Trang, cùng trú tại khối 2, phường Đội Cung, TP Vinh sử dụng hóa chất không rõ nguồn gốc trong quá
trình sơ chế và chế biến măng
Trang 25Thứ năm, 21/4/2016
Phát hiện chất cấm vàng ô trong măng ở TP HCM
4/4 mẫu măng luộc, khô ở TP HCM mang đi phân tích đều nhiễm chất cấm vàng ô có thể gây ung thư cho
như méo miệng, phù nề.
Nghiêm trọng hơn có thể gây liệt cơ, rối loạn nhịp tim, run cơ, co thắt phế quản, tăng huyết áp và nguy cơ sảy thai Tồn dư nhiều vàng ô trong cơ thể người dẫn đến nguy cơ ung thư.
Trang 26Sẽ ra sao nếu như số thịt thối này lọt vào các quán ăn, NH và người tiêu dùng sẽ ăn mà
không hay biết gì? -
Trang 27Xe khách Quang Dũng (bên phải) và tang vật
gồm 300 kg chân, móng trâu thối
Trang 29Thịt thối chuẩn bị đem ngâm hóa chất
Trang 30Chân gà nướng đang là món ăn khoái khẩu của nhiều thực khách tại TP.HCM
Trang 31Phụ gia, hóa chất công nghiệp và thực phẩm được bày bán tràn lan tại chợ Kim Biên
Trang 33Những gói chất phụ gia này có thể "vô tư"
được bỏ vào thực phẩm
Trang 36rau độc, bẩn "kinh hoàng" nhất chợ
Trang 37những thông tin rau non ngâm chất thải bồn cầu, rau nhiễm sán,
Rau rút độc?
Trang 38những ngọn rau rút mã đẹp xanh non mơn mởn, giá không đắt cho cư dân TP Hồ Chí Minh một số nông
dân đã “bật mí” về bí kíp trồng rau như sau: Trước
khi thu hoạch khoảng 20 ngày thì liên hệ với các tài xế chuyên cho xe đi hút bồn cầu tới đêm xả vào hầm, rồi chủ ruộng tháo bớt nước ruộng,
bơm nước vào hầm chứa phân Sau đó mở hỗn hợp nước - chất thải bồn cầu chảy trực tiếp vào ruộng rau 15 ngày sau ruộng rau xanh non mơn mởn
Trang 39ảnh bên trong thân cây cải xoong lúc nhúc đầy ấu trùng rất kinh hãi để cảnh báo người dân khi ăn các loại rau thân ống trồng nước ảnh bên trong thân cây cải xoong lúc nhúc đầy ấu trùng rất kinh hãi để cảnh báo người dân khi ăn các loại rau thân ống trồng nước.
Trang 40Phân chuồng tươi (của trâu, bò, ngựa, lợn, phân gia cầm ) bón rau tốt vì đủ mùn, các loại
khoáng đa, vi lượng…
Nhưng phân tươi, nước ô nhiễm không được dùng trực tiếp cho rau, mà phải qua xử lý mới dùng được.
Chuyện rau rút bón chất thải
bồn cầu chưa lắng, thì các loại rau trồng nước ở ao đầm nhiễm sán, gây họa cho người ăn vẫn diễn ra hàng ngày
Trang 41Ng ườ i qu n lý c a siêu th Minh Hoa, siêu ả ủ ị
Để đáp ứng nhu cầu ăn sạch, uống sạch của gia đình, nhiều người đã tìm đến các sản
phẩm rau an toàn, rau hữu cơ nhưng lại
thêm một lần nữa người tiêu dùng lạc vào
ma trận
Trang 42Theo N, với rau ăn thì lá hay củ, quả muốn giữ cho tươi ngon
hay nhanh thu hoạch đều phải “đánh thuốc” thường xuyên Một
trong những loại “thần dược” mà dân rau thường hay dùng để kích thích rau, củ quả có tên là thuốc Mo (N giải thích, thuốc Mo có nghĩa là loại thuốc không tên, không nhãn hiệu bao bì chỉ biết của Trung Quốc)
Đặc biệt, như hái quả dưa leo (dưa chuột) trên vườn mới nhỏ bằng ngón tay rồi đem nhúng vào thùng nước có pha thuốc Mo, chỉ vài tiếng sau quả dưa sẽ bự lên bằng cổ tay rồi Do vậy, sẽ rút ngắn được thời gian thu hoạch một
Trang 43Thịt thối ngâm hóa
Trang 44III QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT
VỀ QUẢN LÝ ATTP
2010.
định xử phạt vi phạm hành chính về ATTP
của Bộ Y tế quy định về điều kiện ATTP đối với cơ
sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, kinh doanh thức
ăn đường phố.
sử dụng chất cấm trong thực phẩm, chăn
nuôi…………
Trang 45ĐÃ CÓ PHÁP LUẬT-
LIỆU RẰNG THỰC PHẨM SẼ VỆ SINH –
AN TOÀN?
Trang 46ĐÃ CÓ PHÁP LUẬT-
LIỆU RẰNG THỰC PHẨM SẼ VỆ SINH – AN TOÀN?
Trang 47Việc trồng rau sạch để tự phục vụ gia đình đang có xu hướng
"nở rộ" tại TP.HCM
Trang 49II THỰC HÀNH VỆ SINH- ATTP
10 NGUYÊN TẮC VÀNG CHẾ BIẾN ATTP (WHO)
NGUYÊN TẮC 1: Chọn thực phẩm an toàn
Chọn thực phẩm tươi sống, ngâm, rửa sạch dưới vòi nước sạch, gọt vỏ trước khi ăn; thực phẩm đông lạnh phải làm tan đá
trước khi chế biến
NGUYÊN TẮC 2: Nấu chín kỹ thức ăn
Nấu chín kỹ hoàn toàn thức ăn sẽ diệt hết tác nhân vi sinh gây
ô nhiễm thực phẩm.
NGUYÊN TẮC 3: Ăn ngay sau khi nấu
Hãy ăn ngay sau khi nấu chín xong, càng để lâu nguy cơ ô
nhiễm thực phẩm càng cao (ô nhiễm từ môi trường, thức ăn
biến chất).
Trang 50NGUYÊN TẮC 4: Bảo quản cẩn thận thức ăn đã nấu chín
Muốn giữ thức ăn quá 5 giờ, phải giữ nóng liên tục => 60 O C Hoặc lạnh <10 O C
(Thức ăn cho trẻ nhỏ không nên dùng lại).
NGUYÊN TẮC 5: Nấu lại thật kỹ trước khi ăn
Thức ăn chín ăn sau 5 giờ nhất thiết phải được
đun kỹ lại.
MƯỜI NGUYÊN TẮC VÀNG CHẾ BIẾN ATTP (tiếp)
Trang 51Nguyên tắc 6: Tránh tiếp xúc giữa thức ăn sống và chín
Sử dụng dụng cụ chứa đựng, dao thớt chế biến thực phẩm sống và chín riêng biệt
Nguyên tắc 7: Rửa tay sạch
Rửa tay sạch trước khi chế biến thức ăn Nếu bị nhiễm trùng ở
bàn tay, hãy băng kỹ và kín vết thương nhiễm trùng đó trước khi chế biến thức ăn.
Nguyên tắc 8: Giữ sạch các bề mặt chế biến thức ăn
Bề mặt tiếp xúc với thức ăn phải được giữ sạch Khăn lau bát đĩa cần phải được thay và luộc nước sôi thường xuyên trước khi sử dụng lại
Thức ăn sau khi nấu chín phải được đặt trên mặt bàn, trên giá, không
để trực tiếp xuống nền, sàn.
MƯỜI NGUYÊN TẮC VÀNG CHẾ BIẾN ATTP (tiếp)
Trang 52Nguyên tắc 9: Che đậy thực phẩm để tránh côn trùng và các động vật khác
Che đậy trong hộp kín, chạn, tủ kính, lồng bàn tránh bị nhiễm bẩn từ bụi, đất, hoá chất, ruồi, dán, chuột, đặc biệt do các vật nuôi trong nhà (mèo, chó…) Khăn đã dùng che đậy thức ăn chín nên được giặt sạch thường xuyên.
Nguyên tắc 10: Sử dụng nguồn nước sạch, an toàn.
Nước sạch không chứa các tác nhân gây ô nhiễm; đun sôi
trước khi làm đá uống
MƯỜI NGUYÊN TẮC VÀNG CHẾ BIẾN ATTP (tiếp)
Trang 54TRÂN TRỌNG CẢM ƠN !