Một số vấn đề viêm não và viêm não nhật bản

MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ VIÊM NÃO VÀ VIÊM NÃO NHẬT BẢN Trung tâm y tế quận.. Tân Bình.[r]

MỘT SỐ VẤN ĐỀ

VỀ VIÊM NÃO VÀ

VIÊM NÃO NHẬT BẢN

Trung tâm y tế quận

Tân Bình

BS CKII Nguyễn Thanh Trang

Khái niệm

Viêm não giống viêm màng não (sợ ánh sáng, nhức

đầu hay cứng cổ)

Viêm não khác viêm màng não (LS, CLS).

Viêm não: viêm nhu

mô não, biểu hiện rối loạn chức năng TK-TT khu trú hoặc lan tỏa

Viêm màng não: là

viêm khoang của màng não

Viêm não do nhiều NN khác nhau, (thuật ngữ

viêm não thường được hiểu là viêm não do virus) Tình trạng bệnh lý nặng nề đe dọa tính mạng BN.

2

Thể tiên phát:

- Virus trực tiếp tấn công não và tủy sống

- Thường nặng hơn

- Chiếm đa số ca nhập viện

Viêm não có thể biểu hiện dưới hai thể khác nhau:

Thể thứ phát:

- Virus gây bệnh ở một số CQ khác bên ngoài sau đó mới ảnh hưởng đến não

và tuỷ sống

- Ít nặng hơn

- Thường gặp hơn

4

Nguyên nhân gây bệnh:

arbovirus lây truyền do muỗi,

ve hoặc các côn trùng khác)

⊷ Biến chứng của sởi, thuỷ đậu,

ho gà.

Ở Việt Nam, điển hình là viêm não Nhật Bản, (mùa hè – mật độ muỗi).

Vector truyền bệnh:

Muỗi đốt con vật bị nhiễm virus và mang theo virus

Muỗi đốt con vật bị nhiễm virus và mang theo virus

Muỗi mang virus đốt con vật khác và truyền virus

Muỗi mang virus đốt con vật khác và truyền virus

Muỗi đốt con vật bị nhiễm virus và mang theo virus

Muỗi đốt con vật bị nhiễm virus và mang theo virus

Virus nhân

lên nhiều lần

trong cơ thể

vật chủ

Virus nhân

lên nhiều lần

trong cơ thể

vật chủ

Yếu tố nguy cơ:

Tuổi tác:

Nặng nề hơn

ở trẻ em hoặc người già.

Vùng địa lý:

Vùng nhiệt đới.

Hoạt động ngoài trời:

Làm vườn, chăn nuôi lợn, nghiên cứu chim (tiếp xúc nhiều với muỗi).

Mùa trong năm:

Các tháng nóng ấm mùa hè.

Suy giảm miễn dịch:

Bệnh nhân SGMD hoặc do

ghép tạng.

“ Ở Việt Nam, Viêm

não Nhật Bản B là một đe dọa sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em vào mùa hè

8

Sự phát triển của virus

trong cơ thể:

Virus

Muỗi

Máu Thần Thần kinh kinh

TKTƯ Phản ứng

viêm

Phản ứng viêm

Kháng thể

Kháng thể

10

Triệu chứng:

⊷ Sốt cao

⊷ Nhức đầu dữ dội

⊷ Buồn nôn và

nôn

⊷ Cứng cổ

⊷ Lú lẫn

⊷ Mất định hướng

⊷ Thay đổi nhân cách

⊷ Co giật

⊷ Rối loạn nghe

nói

⊷ Ảo giác

⊷ Mất trí nhớ

11

Ở trẻ nhỏ (không điển hình) :

⊷ Nôn mửa

⊷ Thóp phồng

(nếu còn thóp)

⊷ Khóc không thể

dỗ nín hoặc khóc tăng lên khi trẻ được bồng lên hoặc làm thay đổi tư thế

⊷ Gồng cứng người

Xét nghiệm:

⊷ XN máu: CT máu, XN hóa sinh,

XN huyết thanh học (các KT đặc hiệu chống lại bệnh hay phân lập virus).

⊷ XN dịch não tuỷ: XN tế bào-vi

trùng, virus.

⊷ CĐHA: CT scan, MRI để phát hiện

phù nề, xuất huyết hay các bất thường khác của não.

⊷ Điện não đồ (EEG): phát hiện

các sóng bất thường.

12

Điều trị:

⊷ Di chứng sớm: bại hoặc liệt nửa

người, mất ngôn ngữ, múa giật, múa vờn, rối loạn phối hợp vận động, giảm trí nhớ nghiêm trọng, rối loạn tâm thần

⊷ Di chứng muộn: động kinh, nghe

Di chứng:

⊷ Hiện nay, chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, chủ yếu là chống phù nề

não, điều trị TC và chống bội nhiễm

14

Tiên lượng:

.

Tiên lượng thường xấu, 1-20/1000 ca

nhiễm sẽ tiến trển thành bệnh viêm não.

20-30% tử vong

70-80% còn sống

50% di chứng tàn tật nhẹ

(khó khăn trong học tập, ứng xử, di

50% tàn tật

(30% rối loạn vận động, 20%

co giật, 20% rối loạn nhận

⊷ BP chủ yếu là tiêm phòng vacxin

VNNB

⊷ Phối hợp diệt muỗi, gây miễn dịch

cho lợn.

⊷ Lưu ý trẻ em: Các biện pháp chống

muỗi đốt

⊷ Vệ sinh môi trường: tránh phát sinh

muỗi.

Phòng bệnh:

Góc nhìn lâm

⊷ Khi có yếu tố dịch tễ liên quan

hãy nghĩ tới chẩn đoán VNNB.

⊷ Khi bệnh nhân có sốt cao và

hội chứng não-màng não (đau

đầu, nôn vọt, cứng cổ) cần nghĩ

đến VNNB trước khi nghĩ tới các

nguyên nhân khác

⊷ VNNB chưa có thuốc điều trị

đặc hiệu, chỉ điều trị triệu chứng

& điều trị nâng đỡ

⊷ VNNB tỉ lệ tử vong cao, có điều

trị khỏi tỉ lệ để lại di chứng thần kinh vận động từ nhẹ đến nặng cũng cao

Trân trọng cám ơn !