Bài giảng Siêu âm chẩn đoán bệnh lý hệ niệu

Mục tiêu của bài giảng là giúp người học có thể nắm được vai trò siêu âm trong chẩn đoán bệnh lý, chẩn đoán được bệnh lý khu trú, chẩn đoán được bệnh lý lan tỏa, giúp hướng dẫn sinh thiết chọc dò. Mời các bạn cùng tham khảo để nắm nội dung chi tiết của bài giảng.

SIÊU ÂM CHẨN ĐOÁN BỆNH LÝ HỆ NIỆU

Vai trò siêu âm trong chẩn đoán bệnh lýHỆ NIỆU: THẬN-NQ-BQ-TLT

Quan sát,mô tả hình ảnh bình thường

Chẩn đoán được bệnh lý khu trú

Chuẩn đoán được bệnh lý lan toả

Giúp hướng dẫn sinh thiết chọc dò

MỤC TIÊU

hinhanhykhoa.com

ƯU ĐIỂM

Thấy được vị trí, kích thước, hình dáng,cấu trúc THẬN và các tạng xung quanh.Rất có giá trị trong các bệnh lý khutrú:Sỏi, Abcess

Kết hợp với các cận lâm sàng khác đểcho chẩn đoán tốt nhất

HẠN CHẾ

Không đánh giá được chức năngthận chính xác

Ít có giá trị trong bệnh lí toàn thể

-lan toả : HCTH, Viêm vi cầu thận…

Siêu âm THẬN

KỸ THUẬT KHÁM

TƯ THẾ BỆNH NHÂN:

-Nằm ngữa

-Nằm nghiêng

-Nằm sấp

CÁC ĐƯỜNG CẮT:

Liên sườn,dọc,ngang,theo trục thận vàniệu quản Luôn so sánh hai bên thận.ĐẦU DÒ CONVEX 3,5 MHZ

THẬN BÌNH THƯỜNG

Vùng phản âm trung tâm echo rất dày.Chủ mô thận gồm vùng vỏ và vùng tủy.Rốn thận có: mạch máu, niệu quản

Độ echo theo bậc thang từ echo dày đến echo kém:

Xoang thận -> Tụy -> Gan -> Lách ->

Vỏ thận -> Tủy thận

MÔ TẢ THẬN BÌNH THƯỜNG

Thận hình hạt đậu, rốn thận ở trong

Đường viền echo dày-nhẵn quanh thận

Kích thước mang tính tương đối:

-Chiều dài: 09-12 cm

-Chiều rộng: 04-06 cm

-Bề dày: 03-04 cm

MÔ TẢ THẬN BÌNH THƯỜNG

Xoang thận echo rất dày gồm: bể thận, mô liên kết, mô mỡ, mạch máu

Chủ mô thận gồm vùng vỏ và vùng tủy

Tỷ lệ chủ mô/phản âm trung tâm:

Chủ mô trước+sau/phản âm trung tâm

-Ở người <40 tuổi #1,5-Ở người >60 tuổi #1,1

THẬN BÌNH THƯỜNG

hinhanhykhoa.com

THẬN BÌNH THƯỜNG

MỘT SỐ DỊ DẠNG BẨM SINH

b Về số lượng:

*Khiếm khuyết 1 thận

*Dư thận

b Về kích thước thận:

*Thận teo bẩm sinh

*Thận teo mắc phải

*Thận phì đại

hinhanhykhoa.com

MỘT SỐ DỊ DẠNG BẨM SINH

b Về vị trí:

*Thận lạc chổ

bVề cấu trúc:

*Thận đôi

*Bể thận ngoài thận

*Thận hình móng ngựa

BỆNH LÝ CHỦ MÔ THẬN CẤP

b Kích thước lớn

b Đường viền căng nhẵn

b Giới hạn vỏ tủy rõ

b Vùng vỏ tăng độ echo gen

hinhanhykhoa.com

BỆNH LÝ CHỦ MÔ THẬN CẤP

hinhanhykhoa.com

BỆNH LÝ CHỦ MÔ

THẬN MÃN

b Kích thước nhỏ.

b Đường viền không đều.

b Giới hạn vỏ tủy không rõ.

b Tăng echo gen cả vùng vỏ và vùng tủy.

BỆNH LÝ CHỦ MÔ THẬN MÃN

hinhanhykhoa.com

SỎI THẬN

hinhanhykhoa.com

SỎI THẬN

NANG THẬN

NANG THẬN

BỆNH LÝ THẬN ĐA NANG

b Kích thước lớn.

b Đường viền không đều.

b Giới hạn vỏ tủy mất.

b Có nhiều nang.

b Không thấy được vùng phản âm trung tâm.

THẬN ĐA NANG

THẬN Ứ NƯỚC

*Độ 1:

-Ứ nước ở vùng xoang thận

-Dãn bể thận

-Đài thận dãn nhẹ

*Độ 2:

-Dãn bể và đài thận rõ rệt # bàn chân

gấu -Chủ mô thận mỏng đi

Độ 3:

-Không còn hình ảnh bàn chân gấu

-Không phân biệt được bể thận,đài thận -Chủ mô thận rất mỏng

THẬN Ứ NƯỚC

Sỏi niệu quản.

Dị dạng khúc nối bể thận-niệu quản Teo niệu quản bẩm sinh.

Lao thận.

Bướu thận.

Chèn ép từ ngoài.

Chảy máu thận

Trào ngược.

THẬN Ứ NƯỚC

THẬN Ứ NƯỚC

THẬN Ứ NƯỚC

hinhanhykhoa.com

U THẬN

U THẬN

ABCESS THẬN

Hình ảnh echo hổn hợp,trong có hóa dịch,(đôi khi có hơi)

Giới hạn không rõ

Thay đổi trong quá trình bệnh lý

ABCESS QUANH THẬN

Quanh thận có lớp dịch lợn cợn

Có thể có hơi bên trong

NANG GIẢ NIỆU

Hình ảnh echo trống,lớn chèn ép

thận qua một bên

Không có vách thật sự,giới hạn là các tạng xung quanh

Nguyên nhân:Sau chấn thương,thận

ứ nước

CHẤN THƯƠNG THẬN

1-Tụ máu sau quanh thận

2- Tụ máu dưới bao

SIÊU ÂM BÀNG QUANG

HÌNH ẢNH BÀNG QUANG

BÌNH THƯỜNG

– Cấu trúc echo trống.

- Tăng âm phía sau

- Bờ đều, giới hạn rõ

- VÁCH đều d # 3 mm

BƯỚU BÀNG QUANG

MÁU TRONG BÀNG QUANG

Có echo dày hoặc kém thành đám

Giới hạn rõ

Có thể có fibrin

SỎI BÀNG QUANG

Sỏi bàng quang

CỘT VÀ HÕM

BQ CỘT-HÕM-SỎI

TÚI NGÁCH BÀNG QUANG

TD U BÀNG QUANG

VIÊM BÀNG QUANG

Dày vách,phù nề lớp niêm mạc

Giảm khả năng chứa nước

Cặn trong bàng quang

CHÚ Ý:Không phân biệt được hình ảnh giữa viêm bàng quang cấp và mãn

SIEÂU AÂM TIEÀN LIEÄT TUYEÁN

TIEÀN LIEÄT TUYEÁN

KỸ THUẬT KHÁM

Tư thế bệnh nhân : Nằm ngửa

Đường cắt: Dọc và ngang vùng hạ vịĐầu dò: Convex 3.5 Mhz

Trọng lượng # 15-20g.

Niệu đạo TLT:có dạng 1 đường echo kém đi ở

trung tâm

PHÌ ĐẠI TLT

Kích thước lớn hơn bình thường,

chiều cao >40mm

Bờ đều,cấu trúc đồng dạng

Hay có nốt vôi hóa

Hai thùy có thể nhô hẳn vào lòng bàng quang

RUV=Thể tích bàng quang sau khi bệnh nhân đi tiểu

PHÌ ĐẠI TLT

PHÌ ĐẠI TLT

K TLT

Khó chẩn đoán qua siêu âm bụng.

Những dấu hiệu nghi ngờ

-TLT to không đồng đều -Tổn thương khu trú 1 thùy

-Bao tuyến bị phá vỡ,có dấu xâm lấn

PHẢI DỰA VÀO SIÊU ÂM QUA NGẢ TRỰC

TRÀNG

VIÊM TLT

VIÊM CẤP

TLT to,đặc biệt ở người trẻ

Echo kém hơn bình thường

Nếu nặng có thể kèm vài ổ abcess echo kém

VIÊM MÃN

Viêm TLT mãn rất khó chẩn đoán trên siêu âm

BẤT THƯỜNG KHÁC

Vôi hóa tiền liệt tuyến

Nang tiền liệt tuyến

CẢM ƠN CÁC BẠN