Bài giảng Luật tố tụng Hình sự 1: Bài 3 - ThS. Trần Thị Liên

Bài giảng Luật tố tụng Hình sự 1 - Bài 3: Điều tra vụ án hình sự thông tin đến các bạn sinh viên khái niệm, nhiệm vụ và ý nghĩa của điều tra vụ án hình sự; thẩm quyền điều tra vụ án hình sự; những quy định chung về giai đoạn điều tra vụ án hình sự; tạm đình chỉ điều tra và kết thúc điều tra.

LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ I

Giảng viên: ThS Trần Thị Liên

BÀI 3 ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

Giảng viên: ThS Trần Thị Liên

TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI (tiếp theo)

 Để giải quyết câu hỏi thắc mắc của ông B trong tình huống, mờicác bạn cùng đến với bài học tiếp theo của môn Luật Tố tụng hình

sự – Bài 3: Điều tra vụ án hình sự

MỤC TIÊU BÀI HỌC

• Trình bày được khái niệm, nhiệm vụ và ý nghĩa của

giai đoạn điều tra vụ án hình sự

• Xác định được thẩm quyền điều tra vụ án hình sự

• Phân tích được một số hoạt động điều tra

• Trình bày được các căn cứ để tạm đình chỉ điều tra,

đình chỉ điều tra vụ án

CÁC KIẾN THỨC CẦN CÓ

Để học được tốt được bài học này, người học

phải học xong các môn sau:

• Luật hình sự Việt Nam (Học phần 1);

• Luật hình sự Việt Nam (Học phần 2)

HƯỚNG DẪN HỌC

• Đọc văn bản pháp luật: Luật tố tụng hình sự

Việt Nam 2003, Luật hình sự Việt Nam sửa

đổi, bổ sung 2009; Pháp lệnh tổ chức điều

tra hình sự 2004

• Đọc tài liệu tham khảo khác

• Thảo luận với giảng viên và các sinh viên

khác về những vấn đề chưa nắm rõ

• Trả lời các câu hỏi ôn tập ở cuối bài

CẤU TRÚC NỘI DUNG

Khái niệm, nhiệm vụ và ý nghĩa của điều tra vụ ánhình sự

3.1.1 Khái niệm điều tra

vụ án hình sự

3.1.2 Nhiệm vụ của giai đoạn điều tra

vụ án hình sự

3.1 KHÁI NIỆM, NHIỆM VỤ VÀ Ý NGHĨA CỦA ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

3.1.3 Ý nghĩa của điều tra

vụ án hình sự

3.1.1 KHÁI NIỆM ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

Điều tra là giai đoạn tố tụng hình sự, trong đó,

cơ quan có thẩm quyền áp dụng mọi biện

pháp do Bộ luật tố tụng hình sự quy định, để

xác định tội phạm và người thực hiện hành vi

phạm tội, làm cơ sở cho việc giải quyết vụ án

một cách đúng đắn, khách quan, toàn diện,

đầy đủ

3.1.2 NHIỆM VỤ CỦA GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

• Xác định tội phạm và người thực hiện hành vi phạm tội

• Xác định thiệt hại do tội phạm gây ra, tạo điều kiện cần thiết cho việc giải quyết

vụ án

• Lập hồ sơ, đề nghị truy tố bị can

• Xác định nguyên nhân và điều kiện phạm tội, yêu cầu các cơ quan, tổ chức

hữu quan áp dụng các biện pháp khắc phục và ngăn ngừa

3.1.3 Ý NGHĨA CỦA ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

• Là giai đoạn chứng minh tội phạm,

người thực hiện hành vi phạm tội, xác

định tính chất, mức độ thiệt hại do

hành vi phạm tội gây ra

• Kết quả điều tra là cơ sở để Viện kiểm

sát quyết định truy tố bị can

• Kết quả điều tra là cơ sở để Tòa án xét

xử đúng người, đúng tội

3.2 THẨM QUYỀN ĐIỀU TRA

3.2.1 Thẩm quyền điều tra của Cơ quan điều tra

3.2.2 Thẩm quyền điều tra của các cơ quan khác

3.2.1 THẨM QUYỀN ĐIỀU TRA CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA

Cơ quan điều tra

Công an nhân dân Quân đội nhân dân Viện kiểm sát

Cơ quan điều tra hình sự

Cơ quan

an ninh điều tra

Viện kiểm sát nhân dân tối cao

Viện kiểm sát quân sự trung ương

Chương 12

 23 Bộ luật hình sự (Thuộc thẩm quyền của Tòa án quân sự).

Chương 11 +

24 Bộ luật hình sự (thuộc thẩm quyền của Tòa án quân sự).

1 số tội phạm xâm phạm hoạt động tư pháp mà người phạm tội là cán bộ thuộc

Cơ quan tư pháp.

Các cơ quan khác bao gồm: Đơn vị bộ đội biên phòng, Cơ quan hải quan, Cơ quankiểm lâm, Lực lượng cảnh sát biển, các cơ quan khác trong Lực lượng Công an nhândân và Quân đội nhân dân được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra.

3.2.1 THẨM QUYỀN ĐIỀU TRA CỦA CƠ QUAN ĐIỀU TRA (tiếp theo)

Điều tra đối với các tội phạm

do cơ quan mình khởi tố

Đối với các tội

ít nghiêm trọng: Điều tra

và kết thúc điều tra

Đối với các tội nghiêm trọng, phức tạp: Tiến hành một số hoạt động điều tra ban đầu

3.3 NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG VỀ GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA VỤ ÁN HÌNH SỰ

3.3.2 Nhập hoặc tách vụ

án để tiến hành điều tra

3.3.3 Ủy thác điều tra 3.3.4 Thời hạn tố tụng

trong giai đoạn điều tra

3.3.1 Chuyển vụ án để điều tra theo thẩm quyền

3.3.5 Một số hoạt động

điều tra

3.3.1 CHUYỂN VỤ ÁN ĐỂ ĐIỀU TRA THEO THẨM QUYỀN

• Căn cứ theo Điều 116 Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Nếu vụ án không thuộc thẩm quyền điều tra của mình, Cơ quan điều tra phải đềnghị Viện kiểm sát cùng cấp ra quyết định chuyển vụ án cho Cơ quan điều tra cóthẩm quyền

• Nếu chuyển vụ án ra ngoài phạm vi tỉnh hoặc quân khu thì do Viện kiểm sát nhândân tỉnh hoặc Viện kiểm sát quân sự quân khu quyết định

3.3.2 NHẬP HOẶC TÁCH VỤ ÁN HÌNH SỰ ĐỂ TIẾN HÀNH ĐIỀU TRA

Căn cứ Điều 117 Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Các trường hợp nhập vụ án:

 Bị can phạm nhiều tội;

 Nhiều bị can cùng tham gia một tội phạm;

 Cùng với bị can còn có người khác che giấu hoặc không tố giác tội phạm

• Các trường hợp tách vụ án:

 Bị can phạm nhiều tội nhưng không thể hoàn thành việc điều tra với mọi

tội phạm

 Trong vụ án có nhiều bị can cùng tham gia thực hiện 1 tội phạm nhưng có

bị can đã bỏ trốn hoặc không thể hoàn thành sớm việc điều tra đối với mọi

bị can

3.3.3 ỦY THÁC ĐIỀU TRA

• Căn cứ: Điều 118 Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Nguyên tắc: Chỉ có Cơ quan điều tra mới được ủy thác điều tra

3.3.4 THỜI HẠN TỐ TỤNG TRONG GIAI ĐOẠN ĐIỀU TRA

• Thời hạn điều tra: Điều 119 Bộ luật tố tụng

hình sự 2003

• Thời hạn gia hạn điều tra

• Thời hạn tạm giam để điều tra: Điều 120

Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Thời hạn điều tra bổ sung, phục hồi điều

tra, điều tra lại: Điều 121 Bộ luật tố tụng

hình sự 2003

3.3.5 MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG ĐIỀU TRA

• Khởi tố bị can: Điều 126 đến Điều 128 Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Hỏi cung bị can: Điều 129 đến Điều 132 Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Lấy lời khai người làm chứng, người bị hại, nguyên đơn dân sự, bị đơn dân sự,người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án: Điều 133 đến Điều 137 Bộ luật tốtụng hình sự 2003

• Khám nghiệm hiện trường: Điều 150 Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Khám nghiệm tử thi: Điều 151 Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Đối chất, nhận dạng: Điều 138, Điều 139 Bộ luật tố tụng hình sự 2003

• Khám xét, thu giữ, tạm giữ, kê biên tài sản: Điều 140 đến Điều 146 Bộ luật tố tụnghình sự 2003

3.4 TẠM ĐÌNH CHỈ ĐIỀU TRA VÀ KẾT THÚC ĐIỀU TRA

3.4.1 Tạm đình chỉ điều tra 3.4.2 Kết thúc điều tra

• Căn cứ: Điều 160 Bộ luật tố tụng hình sự 2003.

• Các trường hợp:

 Khi bị can bị bệnh tâm thần hoặc bệnh hiểm nghèo khác có giấy chứng nhận

của Hội đồng giám định pháp y

 Khi hết thời hạn điều tra nhưng chưa xác định được bị can hoặc không biết rõ bịcan đang ở đâu

 Trong trường hợp đã trưng cầu giám định nhưng chưa có kết quả giám định màhết thời hạn điều tra

3.4.1 TẠM ĐÌNH CHỈ ĐIỀU TRA

3.4.2 KẾT THÚC ĐIỀU TRA

Kết thúc điều tra

Cơ quan điều tra ra bản kết

luận điều tra đề nghị truy tố

tố tụng hình sự 2003)

TÓM LƯỢC CUỐI BÀI

Trong bài học này, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu các nộidung sau:

• Khái niệm, nhiệm vụ và ý nghĩa của điều tra vụ án hình sự

• Thẩm quyền điều tra vụ án hình sự

• Những quy định chung về điều tra vụ án hình sự

• Tạm đình chỉ điều tra và kết thúc điều tra