Chương trình máy tính và dữ liệu | Lớp 8, Tin học - Ôn Luyện

Ghi nhớ. Ghi nhớ[r]

Bài 3

VÀ D LI U VÀ D LI U Ữ Ữ Ệ Ệ

• Các ngôn ng l p trình đ nh nghĩa s n m t s ki u d ữ ậ ị ẵ ộ ố ể ữ

li u c b n.ệ ơ ả

• Ki u d li u xác đ nh các giá tr c a d li u và các ể ữ ệ ị ị ủ ữ ệ

phép toán th c hi n trên giá tr đóự ệ ị

Ki u xâu kí t : ‘Chao cac ban’, ‘lop 8’ ể ự

Môt sô ki u d li u c b n trong ngôn ng l p trình ̣ ́ ể ữ ệ ơ ả ữ ậ

Ki u s th c: chiêu cao, điêm trung binh môn Toan, ể ố ự ̀ ̉ ̀ ́

Ki u s nguyên: sô hoc sinh cua l p, sô sach th viên, ể ố ́ ̣ ̉ ớ ́ ́ ư ̣

Tên ki u ể Ph m vi giá tr ạ ị

integer S nguyên trong kho ng -2 ố ả 15 đ n ế

2 15 – 1

real S th c có giá tr tuy t đ i trong ố ự ị ệ ố

kho ng 2,9x10 ả -39 đ n 1,7x10 ế 38 và s ố 0

Char M t kí t trong b ng ch cái ộ ự ả ữ

String Xâu kí t , t i đa g m 255 kí t ự ố ồ ự

Trong Pascal, đ cho ch ể ươ ng trình d ch hi u dãy ch s là ki u xâu ị ể ữ ố ể

Ta ph i đ t dãy s đó trong c p d u nháy đ n ả ặ ố ặ ấ ơ

Ví d : ‘Chao cac ban’; ‘5324’ ụ

Môt sô ki u d li u c b n trong ngôn ng l p trình ̣ ́ ể ữ ệ ơ ả ữ ậ

Em hãy hoàn thành bài t p sau: ậ Đi n d u x vào ô l a ch n ề ấ ự ọ

STT D li u ữ ệ Ki u s nguyên ể ố Ki u s th c ể ố ự Ki u xâu ể

2 ‘54231’

3 142.34

5 - 346

6 -16.31

7 ‘1/10/2008’

8 ‘Lop 8a’

Bài t p ví d ậ ụ

x

x x

x x

x

x x

Kí hi u ệ Phép toán Ki u d li u ể ữ ệ

div Chia l y ph n nguyên ấ ầ S nguyênố

mod Chia l y ph n d ấ ầ ư S nguyênố

Kí hi u các phép toán s h c trong ngôn ng Pascalệ ố ọ ữ

L u y: ư ́ Kêt qua chia hai sô n va m (t c n/m) luôn la môt sô ́ ̉ ́ ̀ ứ ̀ ̣ ́

th c du cho n va m la cac sô nguyên va n co chia hêt cho m.ựVi du: ́ ̀ ̣ 5/2 = 2.5̀ ̀ ́ ́ ̀ -12/5 = -2.4́ ́

5 div 2 = 2 -12 div 5 = -2

5 mod 2 = 1 -12 mod 5 = -2

a x b – c + d a*b – c + d

15+5*(a/2)

15 + 5 x

a

(x+5)/(a+3)-y/(b+5)*(x+2)(x+2)

( )2

2

x 5 b

y 3

a

5

x

+ +

− +

+

((a+b)*(c-d)+6)/3-a

3

6 d

c b

a

−

+

− +

• Các phép toán trong ngo c đặ ược th c hi n trự ệ ước tiên.

• Trong dãy các phép toán không có d u ngo c, các ấ ặ phép nhân, phép chia l y ph n nguyên ấ ầ (div) và phép

chia l y ph n d ấ ầ ư (mod) được th c hi n trự ệ ước

• Phép c ng và phép tr độ ừ ược th c hi n theo th t t ự ệ ứ ự ừ trái sang ph i.ả

• Trong ngôn ng l p trình ch đữ ậ ỉ ược s d ng d u ử ụ ấ ngo c tròn ()ặ

• Các phép toán trong ngo c đặ ược th c hi n trự ệ ước tiên

• Trong dãy các phép toán không có d u ngo c, các ấ ặ phép nhân, phép chia l y ph n nguyên ấ ầ (div) và phép

chia l y ph n d ấ ầ ư (mod) được th c hi n trự ệ ước

• Phép c ng và phép tr độ ừ ược th c hi n theo th t t ự ệ ứ ự ừ trái sang ph i.ả

• Trong ngôn ng l p trình ch đữ ậ ỉ ược s d ng d u ử ụ ấ ngo c tròn ()ặ

Quy t c tính các bi u th c s h c trong ngôn ắ ể ứ ố ọ

ng Pascal: ữ

Ki hiêu cac phep so sanh trong toán h c ́ ̣ ́ ́ ́ ọ

< Nh h n ỏ ơ 3 < 5

> L n h n ớ ơ 9 > 6

≤ Nh h n ho c b ng ỏ ơ ặ ằ 5 ≤ 6

≥ L n h n ho c b ng ớ ơ ặ ằ 9 ≥ 6

K t qu c a phép so sánh ch có th là ế ả ủ ỉ ể Đúng ho c ặ Sai

Khi vi t chế ương trình, đ so sánh d li u ể ữ ệ (s , bi u th c, ố ể ứ

…) ta s d ng các kí hi u do ngôn ng l p trình quy đ nh.ử ụ ệ ữ ậ ị

Kí hi u trong ệ

Pascal Phép so sánh Kí hi u ệ

toán h c ọ Ví dụ

< Nh h n ỏ ơ < 3 < 3

> L n h n ớ ơ > 9 > 6

<> Khác ≠ 6 <> 6

<= Nh h n ho c ỏ ơ ặ

>= L n h n ho c ớ ơ ặ

Kêt qua cua phep so sanh chi co thê đung hoăc sai ́ ̉ ̉ ́ ́ ̉ ́ ̉ ́ ̣

Kêt ́ qua ̉

Đung ́ Sai Đung ́ Sai Đung ́ Đung ́

Vây 5 + x <=10 cho kêt qua gi? ̣ ́ ̉ ̀ - Đung nêu x<=5́ ́

- Sai nêu x>5 ́

Giao ti p ng ế ườ i – máy tính

Là quá trình trao đ i hai chi u gi a con ng ổ ề ữ ườ i và máy tính khi th c hi n ch ự ệ ươ ng trình

Con ng ườ i: Th c hi n ki m tra, đi u ch nh, b sung,… ự ệ ể ề ỉ ổ

Máy tính: Đ a thông báo, k t qu ,… ư ế ả

T ươ ng tác gi a ng ữ ườ i – máy tính là do ng ườ ậ i l p trình t o ra ạ

và th ườ ng th c hi n nh các thi t b chu t, bàn phím, màn ự ệ ờ ế ị ộ hình

Ví d : ụ Tính di n tích hình tròn, bi t bán kính đ ệ ế ượ c nh p t bàn ậ ừ

phím.

•Thông báo k t qu tính toán: ế ả Là yêu c u đ u tiên đ i ầ ầ ố

v i m i chớ ọ ương trình

Ví d : ụ Tính di n tích hình tròn, bi t bán kính đ ệ ế ượ c nh p t bàn ậ ừ

phím.

Ch ươ ng trình s t m ng ng đ ch ng ẽ ạ ừ ể ờ ườ i dùng “nh p d li u “ t bàn phím ậ ữ ệ ừ

Ch ươ ng trình ho t đ ng ti p theo tùy thu c vào ạ ộ ế ộ

d li u đ ữ ệ ượ c nh p vào ậ

•Nh p d li u ậ ữ ệ : là m t trong nh ng tộ ữ ương tác thường

g p là chặ ương trình yêu c u nh p d li u.ầ ậ ữ ệ

c Tam ng ng ch ̣ ừ ươ ng trinh ̀

 Thông báo t m ng ng trong m t kho ng th i gian nh t đ nh ạ ừ ộ ả ờ ấ ị

Writeln(‘Cac ban cho 2 giay nhe…’);

Delay(2000);

K t ế

quả

Ví d : ụ

 Thông báo t m ng ng cho đ n khi ng ạ ừ ế ườ i dùng nh n phím ấ

Writeln(‘nhap ban kinh hinh tron r: ’); readln(r);

K t ế

quả

Ví d : ụ

 H p tho i ộ ạ

trình.

Ví d : ụ H p tho i sau có th xu t hi n khi ng ộ ạ ể ấ ệ ườ i dùng

th c hi n thao tác k t thúc ch ự ệ ế ươ ng trình.

Bài t p 1: ậ Em hãy ch n k t qu c a b n làm đúng ọ ế ả ủ ạ

nh t ấ

B n b n A, B, C, D đ a ra k t qu c a phép chia, phép chia l y ố ạ ư ế ả ủ ấ

ph n nguyên và l y ph n d c a hai s nguyên 14 và 5 nh sau: ầ ấ ầ ư ủ ố ư

(A) 14 / 5 = 2 ; 14 div 5 = 2 ; 14 mod 5 = 4.

(B) 14 / 5 = 2.8 ; 14 div 5 = 2 ; 14 mod 5 = 4.

(C) 14 / 5 = 2.8 ; 14 div 5 = 4 ; 14 mod 5 = 2.

(D) 14 / 5 = 3 ; 14 div 5 = 2 ; 14 mod 5 = 4.

Bài t p 2: ậ B n nào đã vi t sai ạ ế

Ba b n A, B, C đã vi t phép so sánh trong ngôn ng ạ ế ữ Pascal nh sau: ư

5 2

m x

a

+

( 5) /(2* )

(B)

(C)

x >= (m+ 5) /(2* )a

x >= (m+ 5) / 2*a

Thao luân nhom 2: ̉ ̣ ́

M t chộ ương trình máy tính được vi t đ nh p ế ể ậ

đi m c a ba môn h c Toan, Văn, Anh và in ra đi m ể ủ ọ ́ ể trung bình c a ba môn h c đó Hãy cho bi t chủ ọ ế ương trình đó x lí nh ng d li u gì và nh ng d li u đó ử ữ ữ ệ ữ ữ ệ

ph i có ki u gì ? ả ể

Tra l i: ̉ ờ

- D liêu cân x ly: Điêm Toan, Điêm Văn, Điêm ữ ̣ ̀ ử ́ ̉ ́ ̉ ̉ Anh, Điêm trung binh.̉ ̀

- Kiêu d liêu:̉ ữ ̣

+ Điêm Toan, Điêm Văn, Điêm Anh: sô nguyên̉ ́ ̉ ̉ ́

+ Điêm trung binh: sô th c̉ ̀ ́ ự

Ghi nhớ

Ghi nhớ

1 Các ngôn ng l p trình th ữ ậ ườ ng phân chia d li u c n x lí ữ ệ ầ ử theo các ki u khác nhau, v i các phép toán có th th c hi n ể ớ ể ự ệ trên t ng ki u d li u đó ừ ể ữ ệ

2 Quá trình trao đ i d li u hai chi u gi a ng ổ ữ ệ ề ữ ườ i và máy tính khi ch ươ ng trình ho t đ ng th ạ ộ ườ ng đ ượ c g i là giao ti p ọ ế

ho c t ặ ươ ng tác ng ườ i máy.

BAI TÂP VÊ NHA ̀ ̣ ̀ ̀

26 - sách giáo khoa Tin 8.